---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Basketbolda Sürdürülebilir Çevre İçin Son Çeyrek: Türkiye ve Litvanya'daki Basketbol Takımlarının Karbon Ayak İzi"
description: "İklim değişikliği ve küresel ısınma gibi çevre sorunları, sanayi kollarının yanı sıra spor endüstrisini de yakından ilgilendirmektedir. Spor sektörü, özellikle profesyonel liglerdeki yoğun müsabaka takvimleri nedeniyle takım ve taraftarların sürekli seyahat etmesini gerektiren, dolayısıyla ulaşım ka"
resource: "https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/basketbolda-surdurulebilir-cevre-icin-son-ceyrek-turkiye-ve-litvanyadaki-basketbol-takimlarinin-karbon-ayak-izi"
doi: "10.3389/fenvs.2023.1197798"
authors: ["Milita Vienažindienė", "Dalia Perkumienė", "Ahmet Atalay", "Biruta Švagždiene"]
citation: "Vienažindienė, M., Perkumienė, D., Atalay, A., Švagždiene, B. (2023). The last quarter for sustainable environment in basketball: the carbon footprint of basketball teams in Türkiye and Lithuania. . https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1197798"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Doğa Bilimleri"
subDiscipline: "Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri"
evidenceCount: 14
tags: ["çevre", "spor", "temiz çevre hakkı", "karbon ayak izi", "basketbol", "sürdürülebilirlik"]
timestamp: "2026-10-01T12:47:48.780Z"
---

# Basketbolda Sürdürülebilir Çevre İçin Son Çeyrek: Türkiye ve Litvanya'daki Basketbol Takımlarının Karbon Ayak İzi

Özgün başlık: The last quarter for sustainable environment in basketball: the carbon footprint of basketball teams in Türkiye and Lithuania
DOI: https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1197798
Künye (APA 7): Vienažindienė, M., Perkumienė, D., Atalay, A., Švagždiene, B. (2023). The last quarter for sustainable environment in basketball: the carbon footprint of basketball teams in Türkiye and Lithuania. . https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1197798

Bilim alanı: [Doğa Bilimleri](/okf/doga-bilimleri/index.md) › Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri

# Alan bağlamı

İklim değişikliği ve küresel ısınma gibi çevre sorunları, sanayi kollarının yanı sıra spor endüstrisini de yakından ilgilendirmektedir. Spor sektörü, özellikle profesyonel liglerdeki yoğun müsabaka takvimleri nedeniyle takım ve taraftarların sürekli seyahat etmesini gerektiren, dolayısıyla ulaşım kaynaklı karbon emisyonlarının yoğun olduğu bir alandır. Alan yazında, büyük ölçekli spor organizasyonlarının çevresel etkilerine dair çalışmalar bulunmakla birlikte, ulusal basketbol liglerinde mücadele eden takımların seyahatlerinden kaynaklanan karbon ayak izlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi konusundaki boşluk bu çalışmanın ana odak noktasını oluşturmaktadır.

# Akademik özet

Küresel iklim değişikliği ve çevresel bozulma, yirmi birinci yüzyılda insanlığın karşılaştığı en büyük tehditlerden biridir. Tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve insan hareketliliğinin artması, atmosfere salınan karbondioksit emisyonlarının hızla yükselmesine yol açmaktadır. Son yıllarda bu çevresel kaygılar spor endüstrisi ve rekreasyon faaliyetleri çerçevesinde de yoğun şekilde tartışılmaktadır. Spor sektörü, özellikle profesyonel liglerdeki yoğun müsabaka takvimleri nedeniyle takım ve taraftarların sürekli seyahat etmesini gerektiren, dolayısıyla seyahat kaynaklı karbon ayak izinin en yoğun olduğu alanlardan biridir. Ancak ulusal basketbol liglerinde seyahat biçimlerinden kaynaklanan karbon ayak izinin karşılaştırmalı olarak analiz edilmesi literatürde yeterince ele alınmamış önemli bir araştırma sorunudur.

Çalışmanın temel amacı, 2021-22 normal sezonunda Türkiye ve Litvanya ulusal basketbol liglerindeki takımların deplasman yölçuluklarından kaynaklanan karbon ayak izini hesaplamak ve iki ülkenin çevresel etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Nicel-ampirik tasarımda yürütülen çalışmada, Türkiye Basketbol Süper Ligi'nden 16 takım ve Litvanya Basketbol Ligi'nden 11 takımın seyahat mesafeleri, tercih ettikleri ulaşım araçları (uçak ve otobüs) ve fikstür bilgileri veri seti olarak kullanılmıştır. Karbon ayak izi hesaplamalarında, Birleşik Krallık Hükümeti Şirket Raporlaması Sera Gazı Dönüşüm Faktörleri (GOV.UK, 2023) raporundaki emisyon katsayıları ve IPCC emisyon faktörleri kullanılmıştır. Yölçu başına uçak için 0.2445 kg CO2e, otobüs için ise 0.0965 kg CO2e katsayısı temel alınarak toplam ve kişi başı emisyonlar hesaplanmıştır.

Bulgulara göre, iki ülkedeki basketbol takımlarının seyahatlerinden kaynaklanan toplam karbon ayak izi 53.029 ton olarak hesaplanmıştır. Türkiye'deki takımların toplam seyahat mesafesi 228.157 km olup, bu seyahatlerin yarattığı karbon ayak izi 48.164 ton (kişi başına 0.11148 kg) olarak belirlenmiştir. Türkiye'deki emisyonun %89.64'ü (43.179 ton) uçak seyahatlerinden kaynaklanmıştır. Litvanya'daki takımların toplam seyahat mesafesi ise 50.424 km olup, tüm seyahatler otobüsle gerçekleştirilmiş ve toplam karbon ayak izi 4.865 ton (kişi başına 0.02010 kg) olarak bulunmuştur. Litvanya'nın coğrafi olarak daha küçük olması ve seyahatlerin sadece otobüsle yapılması emisyon miktarını ciddi düzeyde düşürmüştür.

Elde edilen sonuçlar, seyahat planlamalarının çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik önemini göstermektedir. Havayolu seyahatlerinin azaltılarak, seyahat gereksinimini minimize eden lig fikstürlerinin tasarlanması, temiz enerji kullanan yeşil araçların yaygınlaştırılması ve kulüp yöneticilerinin bilinçlendirilmesi gibi stratejiler önerilmektedir. Bu çalışma, ulusal liglerdeki basketbol takımlarının ulaşımdan kaynaklanan karbon ayak izine odaklanarak spor yönetimi ve çevre bilimleri literatürüne önemli katkılar sunmaktadır. Elde edilen somut ampirik bulgular, gelecek dönemdeki sürdürülebilir spor politikalarının belirlenmesinde karar vericiler ve federasyonlar için yol gösterici niteliktedir.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, 2021-22 sezonunda Türkiye ve Litvanya ulusal basketbol liglerinde mücadele eden takımların seyahatlerinden kaynaklanan karbon ayak izlerini hesaplamak ve karşılaştırmalı bir analiz sunmaktır.

# Yöntem ve tasarım

Bu çalışma, 2021-22 sezonunda Türkiye ve Litvanya ulusal basketbol liglerinde mücadele eden takımların seyahatlerinden kaynaklanan karbon ayak izlerini hesaplamak ve karşılaştırmalı bir analiz sunarak literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlayan nicel ve ampirik bir araştırmadır.

# Bulgular ve önermeler

1. Türkiye ve Litvanya ulusal basketbol liglerindeki takımların 2021-22 sezonundaki seyahatlerinden kaynaklanan toplam karbon ayak izi 53.029 ton, kişi başı ortalama ise 0,07867 kg olarak hesaplanmıştır.
2. Türkiye basketbol ligi takımlarının 2021-22 sezonunda gerçekleştirdiği seyahatlerden kaynaklanan toplam karbon ayak izi 48.164 ton olup, bu miktarın %89,64'ü (43.179 ton) uçak seyahatlerinden kaynaklanmıştır.
3. Litvanya basketbol ligi takımlarının 2021-22 sezonunda kaydedilen toplam karbon ayak izi 4.865 ton olarak belirlenmiş olup, ülkenin coğrafi küçüklüğü nedeniyle tüm seyahatler otobüsle yapılmıştır.
4. Türkiye ve Litvanya arasındaki karbon ayak izi farklılığının temel nedeni, Türkiye'deki takımların büyük ölçüde uçak seyahati kullanması, Litvanya'daki takımların ise kısa mesafeler nedeniyle sadece otobüsle seyahat etmesidir. Bu durum, coğrafi alanın ve ligin yapısının karbon emisyonları üzerindeki etkisini açıkça göstermektedir.

# Yazarın tartışması

İncelenen çalışma, Türkiye ve Litvanya ulusal basketbol liglerindeki takımların 2021-22 sezonundaki seyahatlerinden kaynaklanan karbon ayak izini kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır. Toplam 53.029 tonluk karbon ayak izi ve Türkiye'deki uçak seyahatlerinin bu toplamdaki %89,64'lük payı, spor sektöründe ulaşımın çevresel etkilerinin büyüklüğünü ve özellikle hava yolu taşımacılığının dominant rolünü net bir şekilde gözler önüne sermektedir. Bu bulgu, yoğun fikstürlere sahip profesyonel spor dallarında sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılmasının ne kadar kritik olduğunu göstermektedir.

Yazarlar, Türkiye ile Litvanya arasındaki karbon ayak izi farkını coğrafi büyüklük ve seyahat tercihleriyle açıklamaktadır. Litvanya'nın daha küçük bir ülke olması ve şehirlerarası mesafelerin kısa olması nedeniyle takımların sadece otobüs kullanması, karbon emisyonlarının Türkiye'ye kıyasla çok daha düşük olmasının ana nedenidir. Türkiye'de ise ülkenin geniş coğrafyası nedeniyle uçak seyahatlerinin kaçınılmaz hale gelmesi, emisyonların yüksekliğine yol açmaktadır. Bu analiz, ülkelerin coğrafi ve lojistik yapısının spor faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkiyi doğrudan etkilediğini vurgulamaktadır.

Bu çalışmanın bulguları, literatürdeki diğer spor dalları ve organizasyonlara ilişkin karbon ayak izi çalışmalarıyla tutarlılık göstermekle birlikte, bazı durumlarda önemli farklılıklar da sergilemektedir. Örneğin, Cooper ve McCullough (2021) tarafından kolejlerarası basketbol müsabakaları için belirlenen kişi başı 500 kg'lık ortalamanın aksine, bu çalışmada kişi başı ortalama 0,07867 kg gibi oldukça düşük bir değer elde edilmiştir. Bu durum, farklı liglerin operasyonel yapılarındaki çeşitliliği ve hesaplama metodolojilerindeki nüansları işaret edebilir. Ayrıca, Pereira ve arkadaşlarının (2019) İngiliz Premier Ligi için bulduğu 1.134 tonluk toplam karbon ayak izi, bu çalışmadaki 53.029 tonluk toplamın altında kalmakta, futbol ve basketbol gibi farklı sporların seyahat düzenlemelerinin farklı çevresel sonuçlar doğurduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, makale, basketbol sektöründe sürdürülebilirliğin sağlanması için somut politika önerileri sunmaktadır. Lig takvimlerinin yeniden düzenlenmesi, yeşil enerji kullanan araçların teşvik edilmesi ve federasyonlara özel çevresel politikaların oluşturulması gibi tedbirler, karbon ayak izini azaltmada önemli adımlar olabilir. Özellikle uluslararası müsabakalarda uçak seyahatlerinin kaçınılmazlığına rağmen, tarifeli uçuşların özel uçuşlara tercih edilmesi ve takımların grup sayılarının optimize edilmesi gibi pratik çözümlerle çevresel etkilerin minimize edilebileceği öne sürülmektedir. Bu öneriler, spor sektörünün çevresel sorumluluklarını yerine getirmesi için yol gösterici niteliktedir.

# Yazarın sonucu

Basketbol, yoğun rekabet takvimi nedeniyle ulaşımla ilişkili karbon ayak izinin önemli bir kaynağını oluşturmaktadır. Türkiye ve Litvanya için hesaplanan 53.029 tonluk toplam karbon ayak izi, tek bir sezonluk seyahatlerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerine dair önemli ipuçları vermektedir. Seyahate dayalı emisyonları azaltmak için lig takvimlerinin daha az seyahat içerecek şekilde düzenlenmesi, yeşil ve temiz enerji kullanan (elektrikli) araçların yaygınlaştırılması, kulüp yöneticilerinin farkındalığının artırılması, basketbol federasyonlarına özel çevresel değerlendirme politikalarının geliştirilmesi ve farkındalık ile eğitim faaliyetleri aracılığıyla işbirliğinin artırılması, sürdürülebilir çevre ve basketbol hedefleri için uygulanabilir çözümler olarak öne çıkmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, spor endüstrisinde sürdürülebilirlik ve karbon ayak izi literatürüne özellikle ulusal basketbol ligleri düzeyinde ampirik veriler sağlayarak özgün bir katkıda bulunmaktadır. Spor bilimleri literatüründe genellikle büyük ölçekli ve tek seferlik küresel organizasyonların çevresel etkileri araştırılırken, bu araştırma iki ülkenin profesyonel lig yapısını tüm bir sezon boyunca takip ederek lojistik ve seyahat modellerinin karbon emisyonu üzerindeki uzun vadeli etkilerini karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Bu yönüyle spor organizasyonlarının sürdürülebilirlik politikalarını daha gerçekçi bir temele oturtmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, önceki literatürde yer alan ve spor etkinliklerinde seyahatin toplam karbon ayak izinin en büyük bileşeni olduğunu savunan teorik ve ampirik çalışmalarla doğrudan ilişki kurmaktadır. Cooper ve McCullough (2021) ile Pereira ve arkadaşlarının (2019) seyahat emisyonları üzerine yaptıkları saptamaları destekleyen çalışma, ülkelerin coğrafi büyüklüğü ve lojistik altyapısının ulaşım tercihlerini nasıl doğrudan şekillendirdiğini göstererek literatürü genişletmektedir. Özellikle Litvanya ve Türkiye örnekleri üzerinden hava yolu ve kara yolu kullanımının emisyon farklarını ampirik olarak kanıtlaması bakımından önceki çalışmalardan ayrışmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Bu araştırma, spor yönetimi ve sürdürülebilirlik alanında yapılacak sistematik literatür taraması çalışmalarına metodolojik ve ampirik bir referans sunmaktadır. Bir lig sezonundaki tüm seyahat verilerinin araç türüne göre ayrıştırılması ve IPCC emisyon faktörleriyle Scope 3 düzeyinde hesaplanması, gelecekte yapılacak benzer çalışmalar için standart bir değerlendirme protokolü oluşturmaktadır. Ayrıca, spor federasyonlarının karbon dostu yeşil lig planlama süreçlerinde ve çevre koruma politikaları geliştirmelerinde ihtiyaç duyulan ampirik karşılaştırma verilerini sağlayarak politika yapıcıların kararlarını destekleyici bir literatür katkısı sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Ulaşım tercihleri, spor liglerinin ve kulüplerin toplam karbon ayak izinin en büyük ve en kritik belirleyicisidir.** — Bu makalede sunulan, Türkiye ligi takımlarının toplam karbon emisyonunun yüzde 89,64'ünün hava yolu ulaşımından kaynaklandığı verisiyle bu iddia doğrudan desteklenebilir.
- **Liglerin coğrafi ölçeği ve lojistik altyapısı, spor faaliyetlerinden kaynaklanan karbon ayak izini doğrudan şekillendirmektedir.** — Litvanya ve Türkiye arasındaki mesafe ve ulaşım aracı (otobüs vs. uçak) farkından doğan emisyon karşılaştırması, coğrafi yapının çevresel etki üzerindeki rolünü savunmak için kanıt sunar.
- **Spor yönetiminde sürdürülebilirliğin sağlanması, fikstür ve takvim planlamasının yeşil lojistik yaklaşımlarıyla ele alınmasını gerektirir.** — Yazarların makalenin sonuç kısmında sunduğu, lig kalenderlerinin daha az seyahat içerecek şekilde optimize edilmesi ve yeşil enerji kullanan araçların teşviki önerisi bu kuramsal iddiayı temellendirir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Türkiye Kadınlar ve Erkekler Voleybol Süper Liglerindeki takımların seyahatlerinden kaynaklanan karbon ayak izi nedir?**
  - Desen: Türkiye Voleybol Federasyonu resmi fikstür verileri kullanılarak takımların seyahat mesafeleri hesaplanacaktır. Örneklem büyüklüğü ligdeki tüm takımları kapsayacak şekilde belirlenecektir. Veriler, uçak ve otobüs kullanım oranlarına göre ayrıştırılarak IPCC 2022 emisyon katsayıları ile çarpılıp ton CO2-e cinsinden analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede basketbol takımları için uygulanan seyahat mesafesi ve araç emisyon faktörü temelli hesaplama metodolojisi, voleybol gibi benzer fikstür yoğunluğuna sahip başka bir takım sporuna uyarlanarak ulusal literatürü genişletmeyi amaçlamaktadır.
- **Türkiye'deki profesyonel basketbol kulübü yöneticilerinin seyahat kaynaklı karbon emisyonları ve sürdürülebilir spor yönetimi uygulamalarına yönelik farkındalık düzeyleri nedir?**
  - Desen: Nitel araştırma deseninde kurgulanacak çalışmada, Türkiye Basketbol Süper Ligi'ndeki kulüp yöneticileri ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilecektir. Örneklem büyüklüğü veri doygunluğuna ulaşılana kadar artırılacaktır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle tematik olarak çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Yazarların sonuç kısmında belirttiği, kulüp yöneticilerinin farkındalığının artırılması ve federasyonlara özgü çevre değerlendirme politikalarının geliştirilmesi çağrısından yola çıkarak bu farkındalık düzeyinin ampirik olarak ölçülmesi hedeflenmektedir.
- **Coğrafi kümelenme tabanlı bir fikstür optimizasyonu, Türkiye Basketbol Süper Ligi'ndeki toplam seyahat kaynaklı karbon emisyonunu ne ölçüde azaltabilir?**
  - Desen: Yöneylem araştırması ve optimizasyon teknikleri kullanılarak matematiksel bir model tasarlanacaktır. 2021-22 sezonunun mevcut fikstür mesafeleri ile coğrafi yakınlık esaslı alternatif fikstür senaryolarının mesafeleri karşılaştırılacaktır. Emisyon tasarrufu yüzde ve ton CO2-e cinsinden hesaplanacaktır.
  - Gerekçe: Makalede dile getirilen lig takvimlerinin daha az seyahat gerektirecek şekilde düzenlenmesi önerisine yönelik somut, matematiksel ve uygulanabilir bir optimizasyon modeli geliştirmeyi hedeflemektedir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 1 | — | In this context, the aim of this study, which aims to fi ll the gap in the literature, is to calculate the carbon footprints of the teams in the Turkish and Lithuanian national bas |
| ev-s-1 | Introduction | 1 | — | In this context, the aim of this study, which aims to fi ll the gap in the literature, is to calculate the carbon footprints of the teams in the Turkish and Lithuanian national bas |
| ev-s-5 | Results | 6 | — | While the carbon footprint resulting from the travels of 27 teams and 674 people in both countries during the 2021 – 22 season is calculated as 53,029 tons in total; The average ca |
| ev-s-6 | Results | 6 | — | The total carbon footprint of the Turkish basketball league teams calculated based on the total distance covered for the competitions during the 2021 – 22 season is 48,164 tons. Th |
| ev-s-7 | Results | 6 | — | The total carbon footprint calculated based on the total distance traveled by the Lithuanian basketball league teams for the competitions during the 2021 – 22 season is 4,865 tons. |
| ev-s-8 | Discussion | 7 | — | The fact that the carbon footprint calculated for the basketball teams in Lithuania is much lower than in Turkey, has been decisive because the teams in the country prefer to trave |
| ev-s-9 | Discussion | 8 | — | In the research conducted by Cooper and McCullough (2021) , in which the carbon footprint calculations of the natio nal intercollegiate men ’ s basketball competitions in 2019 were |
| ev-s-10 | Discussion | 8 | — | Another study by Pereira et al. (2019) focused on the carbon footprint of English Premier League teams over a season. According to the results of the conducted r esearch, EPL clubs |
| ev-s-11 | Discussion | 8 | — | For example, in a study conducted by Perkumiene et al. (2023) on ice sports, the carbon footprint due to the travels of the national ice hockey league teams of Turkey and Lithuania |
| ev-s-12 | Conclusion | 9 | — | To make an assessment for both countries, in order to reduce travel based on sports; Arranging league calendars to include less travel, dissemination of green and clean energy-usin |
| ev-l-1 | Introduction | 1 | — | In this context, the aim of this study, which aims to fi ll the gap in the literature, is to calculate the carbon footprints of the teams in the Turkish and Lithuanian national bas |
| ev-l-2 | Results | 6 | — | The total carbon footprint of the Turkish basketball league teams calculated based on the total distance covered for the competitions during the 2021 – 22 season is 48,164 tons. |
| ev-l-3 | Results | 6 | — | The total carbon footprint calculated based on the total distance traveled by the Lithuanian basketball league teams for the competitions during the 2021 – 22 season is 4,865 tons. |
| ev-l-4 | Conclusion | 9 | — | To make an assessment for both countries, in order to reduce travel based on sports; Arranging league calendars to include less travel, dissemination of green and clean energy-usin |

# İlgili kavramlar

- [Türkiye'de KOBİ Kredileri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Analizi (2007-2021)](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/turkiyede-kobi-kredileri-ile-ekonomik-buyume-arasindaki-iliskinin-analizi-2007-2021.md)
- [Beklenmedik Anda Yakalanmak ve Yenilmek: Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'da Gıda Güvenliği](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/beklenmedik-anda-yakalanmak-ve-yenilmek-ukrayna-savasi-ve-orta-doguda-gida-guvenligi.md)
- [İki Değişken Ötegezegen Analoğunun Atmosferlerinde Parçalı Forsterit Bulutlarının İncelenmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/iki-degisken-otegezegen-analogunun-atmosferlerinde-parcali-forsterit-bulutlarinin-incelenmesi.md)
- [JWST NIRSpec PRISM ile Ötegezegen WASP-39b'nin Erken Yayın Bilimi Verileri Üzerinden Atmosfer Analizi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/jwst-nirspec-prism-ile-otegezegen-wasp-39bnin-erken-yayin-bilimi-verileri-uzerinden-atmosfer-analizi.md)
- [Güneş Benzeri Bir Yıldızın Etrafında Döndüğü Karadelik Sisteminin Gaia Astrometrisi ve Dikine Hızlar ile Keşfi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/gunes-benzeri-bir-yildizin-etrafinda-dondugu-karadelik-sisteminin-gaia-astrometrisi-ve-dikine-hizlar-ile-kesfi.md)
- [Kırmızı Dev Bir Yıldızın Yörüngesinde Dolanay Durağan Bir Karadelik: Gaia BH2](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/kirmizi-dev-bir-yildizin-yorungesinde-dolanay-duragan-bir-karadelik-gaia-bh2.md)
- [Sağ Dorsolateral Prefrontal Kortekse Uygulanan Transkranial Doğrudan Akım Stimülasyonu (tDCS) Yoluyla Çıpalama Etkisinin Kontrol Edilmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/sag-dorsolateral-prefrontal-kortekse-uygulanan-transkranial-dogrudan-akim-stimulasyonu-tdcs-yoluyla-cipalama-etkisinin-kontrol-edilmesi.md)
- [Avrupa Hamsisinde (Engraulis encrasicolus L.) Pozitif Seçilim Gösteren Genlerin Küresel Ekspresyon Örüntüsü ve Teleost Üremesi Üzerindeki Etkileri](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/avrupa-hamsisinde-engraulis-encrasicolus-l-pozitif-secilim-gosteren-genlerin-kuresel-ekspresyon-oruntusu-ve-teleost-uremesi-uzerindeki-etkileri.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-01T12:47:48.780Z
- Kanıt sayısı: 14
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/basketbolda-surdurulebilir-cevre-icin-son-ceyrek-turkiye-ve-litvanyadaki-basketbol-takimlarinin-karbon-ayak-izi