---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Dijital Zeka Destekli Cin Komur Madeni Çalışanlarinin Surdurulebilir Guvenli Gelişimi İçin Yatırım Stratejileri"
description: "Komur madenciligi, yüksek kaza riski ve agir çalışma kosullari nedeniyle iş gücu kaybinin ve operasyonel belirsizliklerin en yoğun yasandigi sektörlerden biridir. Cin'in dijital dönüşum hamleleri doğrultusunda komur madenlerinde is sağlığı ve guvenligini sağlamak için geleneksel insan odakli yönetim"
resource: "https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/dijital-zeka-destekli-cin-komur-madeni-calisanlarinin-surdurulebilir-guvenli-gelisimi-icin-yatirim-stratejileri"
doi: "10.3389/fpubh.2024.1464930"
authors: ["Yuan Yuan", "Yuan Yuan", "Gang Cheng", "Weicai Peng", "Xia Yang", "Yamin Du"]
citation: "Yuan, Y., Yuan, Y., Cheng, G., Peng, W., Yang, X., Du, Y. (2024). Investment strategies for sustainable safe development of Chinese coal mine employees driven by digital intelligence. . https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1464930"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Doğa Bilimleri"
subDiscipline: "Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri"
evidenceCount: 9
tags: ["dijital zeka", "gözetim", "ekip", "yönetim", "yatırım stratejisi", "sürdürülebilir kalkınma"]
timestamp: "2026-09-26T10:50:27.808Z"
---

# Dijital Zeka Destekli Cin Komur Madeni Çalışanlarinin Surdurulebilir Guvenli Gelişimi İçin Yatırım Stratejileri

Özgün başlık: Investment strategies for sustainable safe development of Chinese coal mine employees driven by digital intelligence
DOI: https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1464930
Künye (APA 7): Yuan, Y., Yuan, Y., Cheng, G., Peng, W., Yang, X., Du, Y. (2024). Investment strategies for sustainable safe development of Chinese coal mine employees driven by digital intelligence. . https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1464930

Bilim alanı: [Doğa Bilimleri](/okf/doga-bilimleri/index.md) › Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri

# Alan bağlamı

Komur madenciligi, yüksek kaza riski ve agir çalışma kosullari nedeniyle iş gücu kaybinin ve operasyonel belirsizliklerin en yoğun yasandigi sektörlerden biridir. Cin'in dijital dönüşum hamleleri doğrultusunda komur madenlerinde is sağlığı ve guvenligini sağlamak için geleneksel insan odakli yönetim bicimleri ile dijital akilli denetim sistemleri arasinda stratejik bir yatırım dengesi kurulmasi gerekmektedir. Literatüre bakildiginda, dijital zeka teknolojilerinin guvenlik yönetimindeki rolu siklikla ele alinmis olsa da bu donanimlarin insan sermayesiyle olan etkileşimi ve çalışan davranışlari üzerindeki psikolojik dolayim mekanizmalari yeterince incelenmemistir. Bu çalışma, soz konusu boslugu doldurarak dijital denetim ile geleneksel ekip yönetiminin çalışanlarin aktif ve pasif guvenlik davranışlari üzerindeki etkilerini karşılaştırmali olarak analiz etmektedir.

# Akademik özet

Komur madenciligi sektöru, Cin'in birincil enerji arzinda baskin bir konuma sahip olmasina karsin, derin madencilige geçiş süreçiyle birlikte artan kaza riskleri ve genc, eğitimli iş gücu kaybi gibi ciddi surdurulebilirlik krizleriyle karsi karsiyadir. Sektördeki kazalarin cok buyuk bir bolumunun insan kaynakli guvensiz davranışlardan kaynaklandigi gercegi, guvenlik yönetiminde radikal dönüşumleri zorunlu kilmaktadir. Gelisen buyuk veri ve yapay zeka teknolojileri, madenlerde gercek zamanli izleme ve erken uyari sistemleri aracıligiyla yeni firsatlar sunsa da isletmeler için dijital akilli denetim donanimlarina yapilan yatırımlarin, geleneksel insan sermayesi odakli ekip yönetimi yatırımlarina kiyasla ne derece etkin oldugu ve bu teknolojilerin çalışan psikolojisini nasıl dönüşturdugu sorusu literatürde yeterince yanit bulamamistir.

Bu çalışmanın temel amaci, dijital gozetim teknolojileri ile geleneksel ekip yönetiminin çalışanlarin aktif ve pasif guvenlik davranışlari üzerindeki etkililigini nicel olarak karşılaştırmak ve maden isletmeleri için optimal yatırım stratejileri sunmaktir. Bu amaçla araştırma, Cin'in Dogu bölgesindeki yüksek duzeyde dijitallesmis Huaihei, Huaibei, Wanbei ve Xinji enerji gruplarinda çalışan on hat madencilerinden Likert ölçegi kullanılarak toplanan verilerle gerceklestirilmistir. Toplamda dagitilan 360 anketten elde edilen ve gecerlilik-guvenilirlik analizlerinden gecen 296 anket formu üzerinde yapısal esitlik modellemesi (SEM) uygulanmistir. Model kapsaminda durumsal terfi ve durumsal onleme odaklari aracı değişkenler olarak tanımlanarak yönetim yaklaşimlarinin davranışsal ciktilar üzerindeki doğrudan ve dolayli mekanizmalari çözümlenmistir.

Yapısal esitlik modelinin analiz sonuçları, dijital akilli denetim yönetiminin madencilerin aktif guvenlik davranışlarini tesvik etmede geleneksel ekip gösterim yönetimine kiyasla toplam fayda degerinde 4,292 kat daha yüksek bir etkililige sahip oldugunu ortaya koymaktadir. Bu çarpıcı fark, dijital denetim sistemlerinin hem durumsal terfi odagini hem de durumsal onleme odagini es zamanli olarak tetikleyebilen cift aracı mekanizmasindan kaynaklanmaktadir. Oysa geleneksel ekip gösterim yönetimi yalnizca durumsal terfi odagi üzerinden sınırli bir etki yaratabilmektedir. Alt göstergeler duzeyinde yapilan hiyerarsik analizde ise potansiyel risklerin erken uyarisi, tam zamanli risk tahmini ve karar destegi gibi dijital islevlerin, çalışanlarin guvenlik davranışlarini en güçlü sekilde etkileyen unsurlar oldugu saptanmistir.

Çalışma, dijital akilli gozetim sistemlerinin madencilerin aktif guvenlik davranışlarini artirmada oynadigi kritik rolu kanıtlayarak literatürdeki insan-makine etkileşimi tartismalarina kuramsal ve pratik katkılar sunmaktadir. Elde edilen bulgular, maden isletmelerinin ve politika yapicilarin yatırım kararlarinda gercek zamanli, kesintisiz ve tam kapsamli dijital denetim mekanizmalarina oncelik vermesi gerektigine isaret etmektedir. Ancak sistemin pasif guvenlik davranışlari üzerinde anlamli bir etki yaratamamasi ve bazi çalışanlarin kameralardan kacma egilimi göstermesi, dijitallesmenin tek basina yeterli olmadigini, eğitim ve farkindalik programlariyla desteklenmesi gerektigini göstermektedir. Bu yonuyle araştırma, surdurulebilir is guvenligi yönetimi için teknolojik yatırımlarin sosyo-psikolojik uyum stratejileriyle butunlestirilmesini öneren öncü bir rehber niteligindedir.

# Araştırmanın amacı

Çalışmanın temel amaci, komur madeni isletmelerinde dijital akilli denetim yönetimi ile geleneksel ekip gösterim yönetiminin, çalışanlarin aktif ve pasif guvenlik davranışlari üzerindeki etkililigini 'düzenleme-durum-davranış' kuramsal çerçevesinde karşılaştırmak ve surdurulebilir is guvenligi için en rasyonel yatırım stratejilerini nicel olarak belirlemektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu araştırma, kömür madenciliği işletmelerinde dijital akıllı izleme sistemleri ile geleneksel insan odaklı ekip yönetiminin güvenlik davranışları üzerindeki etkilerini 'düzenleme-durum-davranış' (regulation-situation-behavior) teorik çerçevesine dayanan bir yapısal eşitlik modeli (SEM) ile analiz etmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Akıllı denetim yönetimi yatırımı, kömür madencilerinde hem durumsal terfi odağını hem de durumsal önleme odağını eş zamanlı olarak tetikleyerek çift yönlü bir aracı etki yaratmaktadır.
2. Geleneksel ekip gösterim yönetimi, madencilerin aktif güvenlik davranışlarını teşvik etmede akıllı denetime göre çok daha sınırlı kalmakta ve yalnızca durumsal terfi odağı üzerinden etki edebilmektedir.
3. Genel fayda değeri açısından değerlendirildiğinde, akıllı denetim yönetimine yapılan yatırımların oluşturduğu toplam güvenlik etki düzeyi, geleneksel ekip gösterim yönetimine kıyasla 4,292 kat daha fazladır.
4. Madenciler akıllı denetim sistemlerinde gerçek zamanlı geri bildirime, sürekli izlemeye ve potansiyel risklerin erken uyarı mekanizmalarına çok yüksek düzeyde önem atfetmektedir.

# Yazarın tartışması

Yapılan yapısal eşitlik modellemesi analizleri, kömür madenlerinde dijital zeka destekli akıllı denetim yönetiminin, çalışanların proaktif güvenlik davranışları üzerinde geleneksel ekip liderliği uygulamalarına kıyasla 4,292 kat daha yüksek bir toplam etki değerine sahip olduğunu çok net bir şekilde göstermektedir.

Yazarlar bu çarpıcı farkı, akıllı denetim sistemlerinin madenciler üzerinde hem durumsal terfi odağını hem de durumsal önleme odağını eş zamanlı olarak tetikleyebilme kapasitesine bağlamaktadır. Geleneksel ekip gösterim yönetimi ise çalışanlarda yalnızca terfi odağını harekete geçirebilmekte, riskleri önleme yönündeki durumsal farkındalığı yeterince besleyememektedir.

Elde edilen bulgular, iş güvenliği literatüründeki klasik liderlik ve 'durumsal odak' kuramlarıyla paralellik taşımakla birlikte, dijital teknolojilerin insan-makine etkileşimi bağlamında nasıl bir katalizör işlevi gördüğünü de kanıtlamaktadır. Bu durum, dijitalleşmenin madencilik sektöründeki sürdürülebilirlik hedeflerine doğrudan katkı sunduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, kömür madenciliği firmalarının sınırlı sermayelerini geleneksel insan kaynakları eğitim modelleri yerine, gerçek zamanlı izleme, erken uyarı ve yapay zekâ destekli tahmin sistemleri gibi dijital altyapılara yönlendirmeleri güvenlik performansını maksimize edecektir.

# Yazarın sonucu

Araştırma, kömür madenciliği işletmelerinde sürdürülebilir iş güvenliğini sağlamak için geleneksel insan odaklı liderlik modellerinden ziyade gerçek zamanlı, kesintisiz ve tam kapsamlı dijital akıllı denetim sistemlerine yatırım yapılmasının kaynak verimliliği açısından çok daha rasyonel olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak sistemin tam etkililiği için madencilerin bu dijital araçları sabote etme eğilimlerinin önüne geçecek eğitim ve farkındalık programları da eş zamanlı planlanmalıdır.

# Literatürdeki işlevi

Bu araştırma, endüstriyel iş sağlığı ve güvenliği literatüründe dijital zeka (digital intelligence) donanımları ile insan sermayesi arasındaki yatırım önceliklerini nicel olarak karşılaştıran öncü çalışmalardan biridir. Geleneksel olarak insan odaklı denetim mekanizmalarına veya sadece teknolojik altyapıya odaklanan tek boyutlu araştırmaların ötesine geçerek, insan-makine etkileşiminin psikolojik ve davranışsal boyutlarını ampirik bir düzleme taşımaktadır. Durumsal odak teorisini (situational focus theory) dijitalleşen ağır sanayi iş ortamına uygulayarak, teknolojinin doğrudan değil, çalışanların psikolojik odaklanma mekanizmaları (terfi ve önleme odakları) aracılığıyla güvenli davranışları nasıl şekillendirdiğini formüle etmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, geleneksel liderlik stilleri ve ekip bazlı rol modelliğin iş güvenliği üzerindeki etkilerini inceleyen klasik literatürü temel alarak kendini konumlandırmaktadır. Ancak geleneksel insan odaklı liderlik modellerinin aksine, akıllı denetim sistemlerinin yarattığı kesintisiz izleme ve anlık geri bildirim mekanizmalarının çok daha güçlü bir davranışsal etkiye sahip olduğunu ortaya koyarak önceki literatürü geliştirmektedir. Geleneksel ekip yönetiminin yalnızca durumsal terfi odağını tetikleyebildiğini, buna karşın akıllı izleme teknolojilerinin hem terfi hem de önleme odağını aynı anda harekete geçirebildiğini göstererek kuramsal bir genişleme sağlamaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapan araştırmacılar için bu çalışma, dijital dönüşümün iş güvenliği yönetimindeki rolünü değerlendirmek adına çok boyutlu bir sentez sunmaktadır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki emek-yoğun ve tehlikeli iş kollarında sınırlı finansal kaynakların nasıl tahsis edilmesi gerektiğine dair nicel bir rehberlik sağlamaktadır. Yapısal eşitlik modellemesi (SEM) kullanılarak elde edilen katsayılar sayesinde, akıllı teknolojilerin geleneksel insan yönetimine kıyasla 4.292 kat daha etkin olduğunun gösterilmesi, literatürdeki 'teknoloji-insan dengesi' tartışmalarına somut ve sayısal bir katkı sunmaktadır. Ayrıca dijital sistemlere yönelik çalışan sabotajları ve direnç mekanizmaları gibi kritik sınırlılıkları tartışarak literatürde dengeli bir bakış açısı oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Dijital denetim sistemlerinin toplam güvenlik yönetimi etkililiği geleneksel liderlik yöntemlerine göre çok daha yüksektir.** — Bu çalışmada elde edilen akıllı denetim sistemlerinin 4.292 kat daha yüksek güvenlik faydası ürettiği bulgusu, teknoloji yatırımlarının iş gücü güvenliği üzerindeki üstünlüğünü kanıtlamak amacıyla literatür taramasında kullanılabilir.
- **İş güvenliği davranışlarının şekillenmesinde durumsal terfi ve durumsal önleme odakları eş zamanlı aracı rol oynamaktadır.** — Yazarın 'düzenleme-durum-davranış' kuramsal modelindeki çift yönlü aracı etki bulgusu, tezlerin kuramsal çerçeve bölümlerinde insan-makine eşleşmesi mekanizmalarını açıklamak amacıyla temel dayanak olarak entegre edilebilir.
- **Çalışanlar, dijital izleme sistemlerinin gözetim alanlarından kaçmak amacıyla zaman zaman sabote edici davranışlara yönelebilmektedir.** — Tezlerin tartışma bölümlerinde, teknolojik denetim araçlarının tek başına yeterli olmadığı, çalışanların direnç ve engelleme psikolojilerinin de hesaba katılması gerektiği yönündeki iddiaları desteklemek için bu ampirik bulgudan yararlanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Kömür madenlerinde çalışanların akıllı izleme sistemlerini engelleme veya sabote etme davranışlarının arkasındaki psikolojik ve durumsal faktörler nelerdir?**
  - Desen: Çalışan direnç faktörlerini derinlemesine anlamak amacıyla nitel bir araştırma tasarımı benimsenecektir. Örneklem büyüklüğü veri doygunluğuna ulaşılana kadar belirlenecek olup, akıllı madencilik dönüşümü yaşayan işletmelerde görevli en az 25 madenci ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilecektir. Elde edilen veriler tematik analiz yaklaşımıyla çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Yazarın bulgularında belirttiği, bazı madencilerin ihlalleri gizlemek için akıllı izleme donanımlarını kasten engellediği ve sistemlerin sınırlarını suistimal ettiğine dair ampirik tespitten türetilmiştir.
- **Yapay zeka tabanlı anlık risk bildirim ve erken uyarı sistemleri, çalışanların durumsal önleme odaklarını uzun vadede nasıl dönüştürmektedir?**
  - Desen: Zaman içindeki değişimi gözlemlemek amacıyla boylamsal (longitudinal) bir araştırma tasarımı uygulanacaktır. Örneklem büyüklüğü güç analizi (power analysis) yöntemiyle belirlenecek ve akıllı gözetim sistemlerinin yeni kurulduğu bir maden işletmesindeki en az 150 işçiden 6 aylık aralıklarla 3 dalga halinde veri toplanacaktır. Veriler AMOS ile boylamsal SEM (latent growth curve modeling) kullanılarak analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Çalışmada akıllı denetim alt boyutları arasında en yüksek etkiye sahip olan 'erken uyarı' ve 'risk tahmini' değişkenlerinin zaman içerisindeki sürdürülebilir etkilerinin araştırılması ihtiyacından türetilmiştir.
- **Kömür madencilerinin eğitim düzeyleri ile akıllı denetim sistemlerini işlevsel olarak benimseme ve kurallara proaktif uyum sağlama düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?**
  - Desen: Nicel ve ilişkisel bir tarama deseni kullanılacaktır. Güç analizi sonuçuna göre belirlenecek olan en az 300 maden işçisinden anket yöntemiyle veri toplanacaktır. Eğitim düzeyi grupları arasındaki farklar ANOVA ve çoklu regresyon analizleri kullanılarak SPSS ortamında test edilecektir.
  - Gerekçe: Çalışmanın betimsel bulgularında örneklemin yalnızca %20.27'sinin yükseköğretim mezunu olduğu ve düşük eğitim düzeyinin geleneksel ve dijital güvenlik kavrayışını doğrudan etkilediği yönündeki tespitten türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The findings indicate that, in terms of overall utility value, investment in Intelligent surveillance management generates a total utility value that is 4.292 times higher than tha |
| ev-s-1 | Abstract | 1 | — | The findings indicate that, in terms of overall utility value, investment in Intelligent surveillance management generates a total utility value that is 4.292 times higher than tha |
| ev-s-3 | Research hypothesis test results | 10 | — | Conversely, team demonstration management can solely affect miners' active safety behavior through one mediating variable, namely situational promotion focus. |
| ev-s-4 | Results analysis | 11 | — | Specifically, the utility value of intelligent surveillance management in promoting miners' active safety behavior is 4.292 times higher than that of team demonstration management. |
| ev-s-5 | Discussion | 12 | — | Innovatively, the research compares intelligent surveillance with traditional team demonstration management, finding that the former has a more comprehensive positive impact on min |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | Investment in Intelligent surveillance management generates a total utility value that is 4.292 times higher than that of investment in team demonstration management. |
| ev-l-3 | Abstract | 1 | — | Specifically, it influences miners’ safety behavior through the dual effects of situational promotion focus and situational prevention focus, whereas team demonstration management  |
| ev-l-4 | Sample collection and data collation | 5 | — | only 20.27% of coal workers hold higher education qualifications. The primary educational group comprises 40.54% with high school and vocational education |
| ev-l-5 | Results analysis | 12 | — | Specifically, when these workers violate safety regulations, such as removing safety protection equipment, they intentionally avoid or block the intelligent monitoring equipment to |

# İlgili kavramlar

- [Rüzgar Entegreli Serbestleştirilmiş Sistemlerde V2G Teknikleri ve TCSC Yerleşimi ile Kâr Maksimizasyonu](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/ruzgar-entegreli-serbestlestirilmis-sistemlerde-v2g-teknikleri-ve-tcsc-yerlesimi-ile-kr-maksimizasyonu.md)
- [Avrupa'da Sikke Basımının Başlamasının Mevcut Parasal Dolaşım Kalıplarını Değiştirmediğine Dair Kantitatif Bir Analiz](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/avrupada-sikke-basiminin-baslamasinin-mevcut-parasal-dolasim-kaliplarini-degistirmedigine-dair-kantitatif-bir-analiz.md)
- [Seçim Coğrafyasına Yeni Bir Yaklaşım Olarak Sosyal Medya Veri Madenciliği](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/secim-cografyasina-yeni-bir-yaklasim-olarak-sosyal-medya-veri-madenciligi.md)
- ["Fırça-Durumu" Sürtünmesi: Yüksek Hızlı Deprem Yırtılma Deneylerinden Kayma Başlangıcı ve Geçici Sürtünme Evriminin Modellenmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/firca-durumu-surtunmesi-yuksek-hizli-deprem-yirtilma-deneylerinden-kayma-baslangici-ve-gecici-surtunme-evriminin-modellenmesi.md)
- [Biyoteknolojinin Güvenlik, Emniyet ve Etik, Hukuki ve Sosyal Çıkarımlarını Ele Alarak Yönetilmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/biyoteknolojinin-guvenlik-emniyet-ve-etik-hukuki-ve-sosyal-cikarimlarini-ele-alarak-yonetilmesi.md)
- [Tüketicilerin Fiyat Algılamalarının İndirim Marketlerinden Satın Alma Niyetleri Üzerindeki Etkisi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/tuketicilerin-fiyat-algilamalarinin-indirim-marketlerinden-satin-alma-niyetleri-uzerindeki-etkisi.md)
- [Banka Dışı Finansal Kurumların Finansal Performans Belirleyicileri: Türkiye'deki Faktoring Kuruluşları](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/banka-disi-finansal-kurumlarin-finansal-performans-belirleyicileri-turkiyedeki-faktoring-kuruluslari.md)
- [Kırılgan Ekonomilerde Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin Uygulanması: Çokuluslu Şirketlerin Rolü ve Etkinliği](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/kirilgan-ekonomilerde-surdurulebilir-kalkinma-hedeflerinin-uygulanmasi-cokuluslu-sirketlerin-rolu-ve-etkinligi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-26T10:50:27.808Z
- Kanıt sayısı: 9
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/dijital-zeka-destekli-cin-komur-madeni-calisanlarinin-surdurulebilir-guvenli-gelisimi-icin-yatirim-stratejileri