---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Güney Calabria (İtalya) Büyük Depremlerinin Bölgesel Jeodinamik Bağlam Açısından İncelenmesi"
description: "Güney Calabria, Orta Akdeniz'in en aktif sismotektonik kuşağında yer alması sebebiyle tarihsel ve aletsel dönemde çok sayıda yıkıcı depreme sahne olmuştur. Bölgedeki sığ kabuk depremleri geleneksel olarak normal faylanma mekanizmalarıyla açıklansa da, jeodezik GPS verileriyle ölçülen düşük yatay gen"
resource: "https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/guney-calabria-italya-buyuk-depremlerinin-bolgesel-jeodinamik-baglam-acisindan-incelenmesi"
doi: "10.3389/feart.2020.579846"
authors: ["Giancarlo Neri", "Barbara Orecchio", "Silvia Scolaro", "Cristina Totaro"]
citation: "Neri, G., Orecchio, B., Scolaro, S., Totaro, C. (2020). Major Earthquakes of Southern Calabria, Italy, Into the Regional Geodynamic Context. . https://doi.org/10.3389/feart.2020.579846"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Doğa Bilimleri"
subDiscipline: "Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri"
evidenceCount: 11
tags: ["depremler", "jeodezik gerilim", "jeodinamik", "güney Calabria", "İtalya"]
timestamp: "2026-09-10T01:43:16.919Z"
---

# Güney Calabria (İtalya) Büyük Depremlerinin Bölgesel Jeodinamik Bağlam Açısından İncelenmesi

Özgün başlık: Major Earthquakes of Southern Calabria, Italy, Into the Regional Geodynamic Context
DOI: https://doi.org/10.3389/feart.2020.579846
Künye (APA 7): Neri, G., Orecchio, B., Scolaro, S., Totaro, C. (2020). Major Earthquakes of Southern Calabria, Italy, Into the Regional Geodynamic Context. . https://doi.org/10.3389/feart.2020.579846

Bilim alanı: [Doğa Bilimleri](/okf/doga-bilimleri/index.md) › Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri

# Alan bağlamı

Güney Calabria, Orta Akdeniz'in en aktif sismotektonik kuşağında yer alması sebebiyle tarihsel ve aletsel dönemde çok sayıda yıkıcı depreme sahne olmuştur. Bölgedeki sığ kabuk depremleri geleneksel olarak normal faylanma mekanizmalarıyla açıklansa da, jeodezik GPS verileriyle ölçülen düşük yatay genleşme gerilimi oranları ile sismik aktivitenin yüksekliği arasındaki uyuşmazlık jeodinamik tartışmaların odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışma, Afrika-Avrupa levha yakınlaşması ile İyon litosferik diliminin geri yuvarlanması arasındaki karmaşık etkileşimin sığ sismisiteyi ve kabuk deformasyonlarını nasıl yönlendirdiğini açıklamayı hedeflemektedir.

# Akademik özet

Güney Calabria, Orta Akdeniz'in ve İtalya'nın sismik açıdan en hareketli bölgelerinden biri olup tarihsel süreçte yıkıcı depremlere sahne olmuştur. Apennin kuşağı boyunca gözlemlenen sığ sismisite genelde yüksek yatay genleşme gerilim oranları ile ilişkilendirilirken, Güney Calabria segmentinde durum belirgin bir tezat sergilemektedir. Bölgedeki sığ normal fay depremlerinin varlığına karşılık Jeodezik GPS ölçümleri son derece düşük yatay gerilim oranlarına işaret etmektedir. Bu durum, bölgenin tektonik ve geodinamik evriminin klasik normal faylanma modelleriyle tek başına açıklanamayacağını göstermekte ve alt litosferik süreçler ile üst kabuk deformasyonları arasındaki etkileşimin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu çalışmanın temel amacı, Güney Calabria'daki tarihsel ve aletsel dönem sismisite verilerini mevcut jeodezik veri setleri ve geodinamik modeller ile entegre ederek bölgedeki deprem üreten mekanizmaları bütüncül bir yaklaşımla açıklamaktır. Araştırmada 1600 yılından günümüze kadar gerçekleşen M >= 6.5 büyüklüğündeki tarihsel depremler ile 2005-2020 yılları arasında INGV ağları tarafından kaydedilen aletsel sismisite verileri incelenmiştir. Hiposantr konumlandırmaları Simulps ve Bayloc algoritmalarıyla 3B lokal hız modelleri kullanılarak yenilenmiş, jeodezik yatay gerilim oranları ve dikey yer değiştirme verileri literatürdeki GPS zaman serilerinden derlenerek mekansal olarak karşılaştırılmıştır.

Analiz sonuçları, Güney Calabria'da sığ normal faylanmaya bağlanan güçlü sismisiteye rağmen yatay genleşme gerilim oranının 0-15 nanostrain/yıl gibi oldukça düşük değerlerde kaldığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, Orta İtalya'dan Kuzey Calabria'ya uzanan Apennin hattında bu değerler 35-55 nanostrain/yıl seviyesindedir. Jeodezik dikey hareket verileri ise Doğu ve Batı Calabria arasında belirgin bir farklılaşma göstererek doğu kesimin yılda 1-2 mm yükseldiğini doğrulamaktadır. Ayrıca sismik dalma-batma arayüzünde (CSI) sığ kilitlenme sismisitesinin bulunmadığı, depremlerin üst levhada sığ derinliklerde ve batan İyon litosferik diliminin iç kısımlarında yoğunlaştığı saptanmıştır.

Yazarlar elde edilen bulguları, Afrika-Avrupa KKB yönlü levha yakınlaşması ile İyon litosferik diliminin GD yönlü geri yuvarlanmasının eşzamanlı etki gösterdiği bir bölgesel geodinamik model içerisinde yorumlamaktadır. Zıt yönlü bu iki mekanizma, İyon ve Tiren-Calabria birimleri arasında düşük bir kilitlenme senaryosu yaratarak yatay gerilim oranlarını baskılamaktadır. Bölgedeki sığ normal fay depremlerinin, batan dilimin üst bükülme bölgesindeki ağırlığa bağlı aşağı doğru çekilme ve kırılmalarından kaynaklanan Coulomb stres değişimleri ile yüzeydeki dikey blok hareketlerinin birleşik etkisiyle tetiklendiği sonuçuna varılmıştır. Bu çalışma, sismik tehlike değerlendirmelerinde yalnız yüzey faylanmalarına değil derin jeodinamik süreçlere de odaklanılması gerektiğini göstermektedir.

# Araştırmanın amacı

Çalışmanın amacı, Güney Calabria'nın tarihsel ve son onlarca yılda kaydedilmiş aletsel sismisitesini literatürdeki GPS jeodezik verileriyle karşılaştırarak bölgesel jeodinamik model çerçevesinde bütüncül bir deprem üreten mekanizma açıklaması sunmaktır.

# Yöntem ve tasarım

Sismotektonik analizleri jeodezik veri setleriyle entegre ederek, Güney Calabria'daki sığ sismisiteyi derin jeodinamik ve dikey kinematik süreçlerle açıklayan ampirik, sayısal ve karşılaştırmalı bir yaklaşım.

# Bulgular ve önermeler

1. Güney Calabria'daki sığ ve güçlü normal faylanma sismisitesi, yaygın inanışın aksine, oldukça düşük jeodezik yatay gerinim hızı (0-15 nanostrain/yıl) değerlerine sahip alanlarla çakışmaktadır.
2. Bölgedeki sığ sismisitenin aksine, İyon dalma-batma diliminin üst sınırında veya dalma-batma arayüzeyinde (coupling interface) belirgin bir sismik aktivite bulunmamaktadır ve bu durum zayıf kenetlenmeye işaret eder.
3. Güney Calabria boyunca doğudan batıya doğru belirgin dikey yer değiştirme oranları gözlenmekte olup, doğu kesim batıya kıyasla yıllık 1-2 mm hızla yükselmektedir.
4. Afrika-Avrupa levha yakınsaması ile İyon dalma-batma diliminin güneydoğu yönlü geri çekilmesinin (rollback) eğik ve zıt yönlü etkileşimi, bölgedeki düşük yatay gerinim hızlarını ve zayıf kenetlenmeyi açıklar.
5. İyon dalma-batma diliminin üst bükülme bölgesindeki derin sismik kırılmalar ve gerilmeler, üstteki Tiren-Calabria levhasındaki sığ normal fayları tetikleyerek sığ sismisiteyi sarsmaktadır.

# Yazarın tartışması

Bölgeden elde edilen sismolojik ve jeodezik veriler, Güney Calabria'da sığ derinliklerde yoğunlaşan güçlü normal fay sismisitesinin, beklenenin aksine oldukça düşük yatay jeodezik gerinim hızı alanlarında gerçekleştiğini göstermektedir. Bu sismik paradoks, orta ve kuzey Apennin segmentlerindeki sismisite-gerinim ilişkisinden tamamen farklı olup, yerel jeodinamik mekanizmaların incelenmesini gerektirmektedir.

Yazarlar bu durumu açıklamak amacıyla, Afrika-Avrupa arasındaki kuzey-kuzeybatı yönlü levha yakınsaması ile İyon dalma-batma diliminin güneydoğu yönlü geri çekilme (rollback) hareketinin bölgede bir arada var olduğunu belirtmektedir. Bu iki zıt hareketin yarattığı sönümleme etkisi, yüzeydeki yatay gerinimi azaltmakta ve dalma-batma arayüzeyinde düşük kenetlenme (low coupling) senaryosuna yol açmaktadır.

Tartışma kısmında, sığ sismisitenin derin kökenli jeodinamik kararsızlıklar ile ilişkisi ele alınmaktadır; İyon diliminin üst bükülme bölgesinde (slab bending zone) meydana gelen deformasyon ve yırtılmaların, üstteki levhada bulunan normal faylarda Coulomb gerilmesi değişimine yol açtığı ve depremleri tetiklediği gösterilmiştir. Bu bulgular, geçmiş çalışmalarda savunulan tek düze genişleme modellerine kıyasla daha bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır.

Sonuç olarak, Güney Calabria'daki sismik tehlikenin anlaşılmasında yalnızca yatay kabuk hareketlerinin değil, aynı zamanda derin dalma-batma dinamikleri og dikey yer değiştirme hızlarının da hesaba katılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, gelecekteki sismotektonik ve deprem tehlike analizi çalışmalarında derinlik ve dikey hareket bileşenlerinin entegre edilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

# Yazarın sonucu

Güney Calabria'daki sığ normal fay depremleri, tek başına yatay gerinim birikimiyle değil; İyon dalma-batma diliminin yerçekimsel çekiminden kaynaklanan derin kararsızlıklar ile yeryüzünde gözlenen belirgin dikey blok hareketlerinin ortak etkisiyle tetiklenmektedir. Levha yakınsaması ve geri çekilme (rollback) süreçlerinin zıt yönlü dengesi bölgede zayıf bir kenetlenmeye yol açarak sığ sismik aktivitenin karmaşık dikey dinamiklerle gelişimini açıklamaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, Orta Akdeniz'deki sismotektonik modellerde uzun süredir devam eden önemli bir paradoksu çözüme kavuşturmaktadır. Geleneksel yaklaşımlar, yüksek miktardaki sığ normal fay depremlerini doğrudan yüksek orandaki yatay kabuk genleşmesiyle ilişkilendirme eğilimindeyken, makale Güney Calabria'da çok düşük yatay gerinim hızlarına karşılık oldukça yüksek bir sismik aktivitenin bulunduğunu somut verilerle ortaya koymaktadır. Afrika-Avrupa levha yakınşaması ile İyon litosferik diliminin geri çekilme hareketinin birlikte yarattığı sönümleme etkisini ve zayıf kenetlenme durumunu açıklayarak, sismotektonik literatüre bütüncül ve derinlik odaklı yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, sismisite ve gerinim dağılımını tek yönlü genleşme modelleriyle açıklayan önceki klasik yaklaşımlardan belirgin biçimde ayrılmaktadır. Palano (2015) ve Serpelloni ve arkadaşlarının (2013) sunduğu GPS verilerini yeniden değerlendiren yazarlar, yatay gerinim ile dikey hareket bileşenlerini birleştirmiştir. Ayrıca Presti ve arkadaşlarının (2017, 2019) derin sismisite ve alt dalma-batma dilimi yırtılmalarına dair bulgularını üst kabuk sismisitesine bağlayarak, tektonik literatürdeki yüzeysel fay mekanizması anlayışını alt litosferik dinamiklerle genişletmiş ve sentezlemiştir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapan araştırmacılar için bu eser, deprem tehlike analizi ve sismotektonik modellemede tek başına yatay kabuk deformasyon hızı verilerine dayanmanın yetersiz kalacağını açıkça kanıtlayan temel bir başvuru kaynağıdır. Taramalarda, dalma-batma sistemlerindeki zayıf kenetlenme (low coupling) senaryolarının sığ faylar üzerindeki Coulomb gerilimi değişimleriyle nasıl etkileşime girdiğini açıklamak için kuramsal bir dayanak sağlar. Böylece bölgesel tektonik incelemelerde dikey hareketler ve derin dilim mekaniklerinin analize dahil edilmesi gerektiğini gösterir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Aktif sismik bölgelerde sığ normal faylanma sismisitesi her zaman yüksek yatay jeodezik gerinim hızıyla doğrudan ilişkili olmak zorunda değildir.** — Yazar bu kaynağı kullanarak, jeodezik yatay deformasyon hızının düşük olduğu alanlarda da yıkıcı depremlerin gerçekleşebileceğini ve gerinim-sismisite ilişkisinin tekdüze olmadığını temellendirebilir.
- **Levha yakınşaması ile dalma-batma diliminin geri çekilme hareketi arasındaki eğik ve zıt etkileşimler zayıf kenetlenmeye ve düşük yatay gerinime yol açabilir.** — Karmaşık tektonik rejimlerde iki farklı levha hareketinin sönümleyici etkisini ve bunun üst kabuk deformasyonlarına yansımasını kuramsal modelleştirmede destekleyici kanıt olarak kullanabilir.
- **Derin dalma-batma dilimlerindeki yerçekimsel kararsızlıklar ve yırtılmalar üstteki levhada yer alan sığ faylarda Coulomb gerilimi değişimleri yaratarak depremleri tetikleyebilir.** — Kendi alan çalışmasında sığ fay depremlerinin derin kökenli mekanizmalarla olan bağını tartışırken yazarların Coulomb gerilmesi aktarımı ve bükülme kararsızlığı önermelerine başvurabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Afrika-Avrupa levha yakınşaması ile İyon dilimi geri çekilmesinin sönümleyici etkisi Sonlu Elemanlar Modellemesi ile nicel olarak nasıl doğrulanabilir?**
  - Desen: Güney Calabria ve civarındaki litosferik yapı 3D katı mekanik ağ örgüsüyle modellenir. Girdi olarak GPS verileri ve fay düzlemi çözümleri kullanılır; gerilim dağılımı viskoelastik analizyaklaşımıyla hesaplanır. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile belirlenir.
  - Gerekçe: Makalenin sonuç bölümünde yazarlar, sundukları karmaşık etkileşim modelinin nicel olarak doğrulanması için gelecek adım olarak Sonlu Elemanlar Modellemesini (FEM) işaret etmiştir.
- **İyon Denizi offshore alanındaki deniz tabanı dikey ve yatay hareketleri, sismik sessizlik gösteren dalma-batma arayüzeyinde kilitlenme mi yoksa kayma (creep) mı olduğunu nasıl ortaya koyar?**
  - Desen: Akdeniz offshore alanına kurulacak GNSS-Acoustic deniz tabanı istasyonlarından 3 yıllık zaman serisi verileri toplanır. Veriler evrensel jeodezik katı dönüştürme ve InSAR verileriyle birleştirilerek arayüzey kenetlenme katsayısı hesaplanır.
  - Gerekçe: Makalede, karadaki GPS verilerinin denizel alandaki kilitlenme durumunu tam açıklayamadığı ve offshore jeodezik gözlemlerinin eksikliği açık sınırlama ve ihtiyaç olarak vurgulanmıştır.
- **Derin odaklı depremlerin üst kabuktaki aktif normal faylarda yarattığı Coulomb gerilmesi transferi sığ sismisite oranlarını ne derecede etkilemektedir?**
  - Desen: Son 30 yılda kaydedilen orta ve derin odaklı deprem odak mekanizmaları kullanılarak 3B Coulomb gerilmesi değişim haritaları üretilir. Sığ deprem kataloglarındaki zaman-mekan kümelenmesi istatistiksel Poisson süreciyle test edilir.
  - Gerekçe: Makalede 1905 derin depreminin 1908 sığ Messina depremi üzerindeki tetikleyici Coulomb gerilmesi etkisi bulgusundan türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | ABSTRACT | 1 | — | We analyze the seismicity of southern Calabria, the most active area of Italy from the seismic point of view, and compare it with geodetic data available from literature. |
| ev-s-1 | ABSTRACT | 1 | — | We analyze the seismicity of southern Calabria, the most active area of Italy from the seismic point of view, and compare it with geodetic data available from literature. |
| ev-s-2 | ABSTRACT | 1 | — | The data highlight that strong shallow seismicity of southern Calabria, imputed to normal faulting by previous investigators, corresponds to low values of local, geodetic horizonta |
| ev-s-3 | ABSTRACT | 1 | — | On the other hand, the strong earthquake activity of southern Calabria corresponds to marked variation of vertical displacement rates detected from west to east in the same area. |
| ev-s-5 | DATA AND ANALYSIS | 7 | — | The fi gure evidences clear difference between low values of 0 – 15 nanostrain/yr of extensional horizontal strain in southern Calabria and quite larger values of 35 – 55 nanostrai |
| ev-s-6 | DISCUSSION | 8 | — | The coexistence of plate convergence and subducting slab rollback in the Calabrian Arc area (more precisely in the southern Calabria segment of Calabrian Arc; Neri et al., 2012 ) m |
| ev-s-7 | DISCUSSION | 9 | — | Gravity-pull of the upper part of the Ionian subducting slab (that located above necking) may cause ruptures and instabilities in the shallowest portion of the descending slab whic |
| ev-s-8 | CONCLUSION | 10 | — | Based also on recent results concerning relationships between intermediate and shallow earthquakes occurring in southern Calabria, we suggest that the observed patterns of ground d |
| ev-l-1 | ABSTRACT | 1 | — | The data highlight that strong shallow seismicity of southern Calabria, imputed to normal faulting by previous investigators, corresponds to low values of local, geodetic horizonta |
| ev-l-2 | CONCLUSION | 10 | — | Ruptures or instabilities in the upper bending part of the Ionian subducting slab due to slab gravity pull are able to perturb shallow normal faults located in the overriding Tyrrh |
| ev-l-3 | CONCLUSION | 10 | — | Low horizontal strain rate associated with the main features of seismicity and marked spatial variation of vertical displacement in southern Calabria suggest a new view of dynamic  |

# İlgili kavramlar

- [Stres Kaynaklı Sağlık Etkilerini Azaltarak Afet Dayanıklılığını Artırma Yaklaşımları](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/stres-kaynakli-saglik-etkilerini-azaltarak-afet-dayanikliligini-artirma-yaklasimlari.md)
- [Etiyopya'nin Bahir Dar Kentinde Konut Edinimi İçin Kayit Disi Arazi Brisimi ve İlişkili Gecekondu Yerlesimlerinin Gelişimi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/etiyopyanin-bahir-dar-kentinde-konut-edinimi-icin-kayit-disi-arazi-brisimi-ve-iliskili-gecekondu-yerlesimlerinin-gelisimi.md)
- [Sürekli Psikofizik İçin Ters Optimal Kontrol Yöntemiyle Algının Eyleme Dönüştürülmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/surekli-psikofizik-icin-ters-optimal-kontrol-yontemiyle-alginin-eyleme-donusturulmesi.md)
- [Üniversite Öğrencilerinin Dans Gelişiminde Doğaçlama Dans Tabanlı Psikolojik Eğitimin Etkisi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/universite-ogrencilerinin-dans-gelisiminde-dogaclama-dans-tabanli-psikolojik-egitimin-etkisi.md)
- [Deprem Büyüklüğü Tahmini İçin İklimsel ve Sismik Veriye Dayalı Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/deprem-buyuklugu-tahmini-icin-iklimsel-ve-sismik-veriye-dayali-derin-ogrenme-modelinin-gelistirilmesi.md)
- [Ölü Deniz Transformu Boyunca Sismik b-Değeri Değişimleri](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/olu-deniz-transformu-boyunca-sismik-b-degeri-degisimleri.md)
- [Sismik Tehlike Değerlendirmesi İçin Sıradışı Bir Araç Olarak Jeoakışkanlar](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/sismik-tehlike-degerlendirmesi-icin-siradisi-bir-arac-olarak-jeoakiskanlar.md)
- [SeismoQuakeGNN: Transformatör Destekli Modellerle Spasyo-Temporal Deprem Tahmini İçin Hibrit Bir Çerçeve](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/seismoquakegnn-transformator-destekli-modellerle-spasyo-temporal-deprem-tahmini-icin-hibrit-bir-cerceve.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-10T01:43:16.919Z
- Kanıt sayısı: 11
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/guney-calabria-italya-buyuk-depremlerinin-bolgesel-jeodinamik-baglam-acisindan-incelenmesi