---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Üniversite Öğrencilerinin Dans Gelişiminde Doğaçlama Dans Tabanlı Psikolojik Eğitimin Etkisi"
description: "Dans sanatı, fiziksel becerilerin ve estetik unsurların ötesinde karmaşık zihinsel ve duygusal süreçleri barındıran bilişsel bir üretim alanıdır. Günümüz sahne sanatları literatüründe koreografların ve dansçıların yaratıcılık süreçlerindeki psikolojik engeller ile bu engellerin aşılmasında kullanıla"
resource: "https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/universite-ogrencilerinin-dans-gelisiminde-dogaclama-dans-tabanli-psikolojik-egitimin-etkisi"
doi: "10.3389/fpsyg.2021.663223"
authors: ["Xinyu Dou", "Lin Jia", "Jinchuan Ge"]
citation: "Dou, X., Jia, L., Ge, J. (2021). Improvisational Dance-Based Psychological Training of College Students’ Dance Improvement. . https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.663223"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Doğa Bilimleri"
subDiscipline: "Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri"
evidenceCount: 9
tags: ["koreografi", "yenilik", "psikolojik rahatsızlıklar", "yarı yapılandırılmış görüşme", "AHP analitik hiyerarşi süreci"]
timestamp: "2026-09-10T22:43:55.648Z"
---

# Üniversite Öğrencilerinin Dans Gelişiminde Doğaçlama Dans Tabanlı Psikolojik Eğitimin Etkisi

Özgün başlık: Improvisational Dance-Based Psychological Training of College Students’ Dance Improvement
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.663223
Künye (APA 7): Dou, X., Jia, L., Ge, J. (2021). Improvisational Dance-Based Psychological Training of College Students’ Dance Improvement. . https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.663223

Bilim alanı: [Doğa Bilimleri](/okf/doga-bilimleri/index.md) › Fizik, Kimya ve Yaşam Bilimleri

# Alan bağlamı

Dans sanatı, fiziksel becerilerin ve estetik unsurların ötesinde karmaşık zihinsel ve duygusal süreçleri barındıran bilişsel bir üretim alanıdır. Günümüz sahne sanatları literatüründe koreografların ve dansçıların yaratıcılık süreçlerindeki psikolojik engeller ile bu engellerin aşılmasında kullanılan müdahale yöntemleri önemli bir tartışma konusudur. Mevcut alan yazın genellikle sanatçıların ruh hali ve kişilik tipleri ile yaratıcılık arasındaki ilişkiye odaklanırken, doğaçlama dansın kişisel potansiyeli ve beden psikolojisini nasıl harekete geçirdiği sorusu henüz yeterince ampirik veriyle desteklenmemiştir. Bu çalışma, doğaçlama dans eğitiminin üniversite öğrencilerinin psikolojik yapısı ve yaratıcılık düzeyleri üzerindeki somut etkilerini inceleyerek alandaki bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

# Akademik özet

Dans sanatı, fiziksel becerilerin ve estetik unsurların ötesinde karmaşık zihinsel ve duygusal süreçleri barındıran bilişsel bir üretim alanıdır. Günümüz sahne sanatları literatüründe koreografların ve dansçıların yaratıcılık süreçlerindeki psikolojik engeller ile bu engellerin aşılmasında kullanılan müdahale yöntemleri önemli bir tartışma konusudur. Mevcut alan yazın genellikle sanatçıların ruh hali ve kişilik tipleri ile yaratıcılık arasındaki ilişkiye odaklanırken, doğaçlama dansın kişisel potansiyeli ve beden psikolojisini nasıl harekete geçirdiği sorusu henüz yeterince ampirik veriyle desteklenmemiştir. Bu çalışma, doğaçlama dans eğitiminin üniversite öğrencilerinin psikolojik yapısı ve yaratıcılık düzeyleri üzerindeki somut etkilerini inceleyerek alandaki bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Araştırma tasarımında, doğaçlama dansın yaratıcılık üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla nicel ampirik bir yaklaşım benimsenmiştir. Aralık 2019 ile Mart 2020 tarihleri arasında çevrim içi anket ve uygun örnekleme yöntemleri kullanılarak yükseklisans öğrencileri, modern dans bölümü öğrencileri ve çevrim içi dans meraklılarından oluşan 105 katılımcıya ulaşılmıştır. Veri temizleme sürecinin ardından %93,33 geçerlilik oranı ile 98 geçerli anket analize dahil edilmiştir. Ölçme aracı olarak Cattell 16 Kişilik Faktörü Testi'nin revize edilmiş formu temel alınarak altı farklı boyutta (zekilik, heyecanlılık, cesaret, duyarlılık, hayal gücü, doğaçlama ve yenilikçi yaratıcılık) toplam 72 maddelik bir ölçek kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS yazılımı kullanılarak bağımsız örneklem t-testi ile analiz edilmiş ve doğaçlama dans eğitimi alanlar ile almayanlar karşılaştırılmıştır.

İstatistiksel analiz sonuçları, doğaçlama dans eğitimi almış olma durumunun zekilik/zekat faktörü hariç diğer tüm kişilik ve yaratıcılık boyutlarında anlamlı bir farklılık yarattığını göstermektedir (p < 0,05). Zekilik faktöründe gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken (p > 0,05), doğaçlama dans eğitimi alan gruptaki bireylerin heyecanlılık, cesaret, duyarlılık, hayal gücü, doğaçlama becerisi ve yenilikçi yaratıcılık puanları doğaçlama dans eğitimi almayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Bu bulgular, doğaçlama dans derslerinin öğrencilerin risk alma, yeni şeyleri deneme, sanatsal duyuşsal hassasiyet geliştirme ve özgün hareket kurgulama yetilerini doğrudan desteklediğini kanıtlamaktadır.

Elde edilen ampirik bulgular; Freud'un bilinçdışı dürtülerin sanata dönüşümü, Guilford'un ırakşak düşünme, Gardner'ın çoklu zeka ve Csikszentmihalyi'nin akış kuramlarıyla bütünleştirilerek tartışılmıştır. Yazar, doğaçlama dans öğretiminde beceri düzeyi ile meydan okuma zorluğu arasındaki dengenin kurulmasının öğrencileri akış haline soktuğunu ve yaratıcı potansiyeli açığa çıkardığını vurgulamaktadır. Bu çalışma, dans eğitimi literatüründe sezgisel ve pratik bilgi olarak yer alan doğaçlama tekniklerinin psikometrik ve istatistiksel verilerle doğrulanmasına katkı sağlamakta, beden temeli psikolojik eğitim modellerinin üniversite düzeyindeki sanat müfredatlarına entegrasyonu için güçlü bir kuramsal ve ampirik zemin sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Çalışmanın amacı, dans koreografisinde yenilikçiliğin önündeki psikolojik engelleri incelemek ve doğaçlama dans eğitiminin üniversite öğrencilerinin yaratıcı düşünme potansiyelleri ile kişilik özellikleri üzerindeki etkisini ampirik verilerle değerlendirmektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu çalışmada nicel deneysel ve karşılaştırmalı bir araştırma tasarımı benimsenmiş olup, psikolojik kuramlar ile doğaçlama dans eğitimi arasındaki ilişki Cattell 16 Kişilik Faktörü Anketinden uyarlanan ölçek verileriyle bağımsız örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Doğaçlama dans eğitimi almış olma durumu ile almamış olma durumu arasında zekilik kişilik faktörü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
2. Doğaçlama dans eğitimi alan katılımcıların uyarılma, cesaret, hassasiyet, hayal gücü, doğaçlama ve yenilikçi yaratıcılık puanları eğitimi almayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
3. Faktör puanı karşılaştırma analizleri, doğaçlama dans eğitimi alan öğrencilerin cesaret, uyarılma, hassasiyet, hayal gücü ve yenilikçi yaratıcılık ortalamalarının eğitim almayan gruba kıyasla daha yüksek olduğunu doğrulamaktadır.
4. Doğaçlama dans dersi uygulamaları, öğrencilerin yeni şeyleri keşfetme becerilerini geliştirmekte, hayal güçlerini zenginleştirmekte ve kendilerini tanıma yetilerini artırarak yaratıcılık kazanmalarını sağlamaktadır.

# Yazarın tartışması

Bulgular, doğaçlama dans eğitimi alan katılımcıların uyarılma, cesaret, hassasiyet, hayal gücü, doğaçlama ve yenilikçi yaratıcılık boyutlarında eğitimi almayan katılımcılara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar elde ettiğini göstermektedir. Buna karşın zekilik boyutunda gruplar arasında anlamlı bir farkın ortaya çıkmaması, zekanın büyük ölçüde genetik faktörlere dayalı yapısıyla açıklanmaktadır.

Yazarlar bu bulguları, doğaçlama dansın bireylerin zihinsel ve bedensel kalıplardan özgürleşmesine imkân tanıyan yapısıyla açıklamaktadır. Dansçıların bilinçdışı dürtülerini bedensel eyleme dönüştürme süreci, risk alma cesaretini ve sanatsal duyarlılığı artırarak yaratıcı düşünme mekanizmalarını doğrudan tetiklemektedir.

Elde edilen sonuçlar literatürdeki mevcut çalışmalarla ilişkilendirilmiş, özellikle Fink ve Woschnjak (2011) tarafından vurgulanan modern dansçıların yüksek yaratıcılık düzeyleri ve özgür sahne performansları ile doğrudan uyum sağladığı gösterilmiştir. Psikolojik kuramların dans pedagojisine entegrasyonu, doğaçlamanın pedagojik bir araç olarak geçerliliğini pekiştirmektedir.

Tartışma ve sonuç bölümünde ulaşılan kapsam, doğaçlama dans eğitiminin üniversite düzeyindeki koreografi derslerinde sistematik bir model olarak uygulanmasının zorunluluğuna işaret etmektedir. Beceri ve zorluk dengesinin kurulmasıyla elde edilecek akış deneyimi, öğrencilerin sanatsal yenilikçilik kapasitelerini en üst seviyeye çıkaracaktır.

# Yazarın sonucu

Doğaçlama dans, dansçıların yalnızca yenilikçi düşünme becerilerini harekete geçirmekle kalmayıp aynı zamanda eylem düşüncesi etkinliğini de eğiten son derece etkili bir yöntemdir. Freud'un bilinçdışı ve libido kavramları, Guilford'un üç boyutlu zeka yapısı ve ırakşak düşünme modeli, Csikszentmihalyi'nin akış kuramı ve Gardner'ın çoklu zeka kuramı gibi psikolojik temellerle desteklenen doğaçlama dans uygulamaları, öğrencilerin yaratıcı potansiyellerini açığa çıkarmada ve kişilik özelliklerini geliştirmede somut ve geçerli veri desteği sunmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, sahne sanatları eğitimi ve dans psikolojisi alanında doğaçlama dansın yaratıcılık ve kişilik özellikleri üzerindeki düzenleyici etkisini ampirik verilerle inceleyen öncü araştırmalar arasında yer almaktadır. Literatürde geleneksel olarak koreografi süreçlerinin teknik ve estetik boyutlarına odaklanılırken, bu eser sanatçıların yenilikçi üretim süreçlerinde karşılaştıkları psikolojik engelleri ve zihinsel mekanizmaları merkeze almaktadır. Disiplinlerarası bir yaklaşımla psikoloji kuramlarını sahne sanatları pedagojisine entegre eden çalışma, doğaçlama dansı yalnızca bir sahneleme tekniği olarak değil, yaratıcı potansiyeli ve sanatsal özgüveni harekete geçiren psikolojik bir müdahale aracı olarak konumlandırmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, önceki literatürde yer alan sanatsal yaratıcılık ve kişilik ilişkisi araştırmalarıyla doğrudan bir bağ kurmakta, ancak bu ilişkiyi pedagojik bir uygulama modeliyle genişletmektedir. Özellikle Fink ve Woschnjak (2011) tarafından gerçekleştirilen profesyonel dansçıların yaratıcılık ve kişilik özelliklerinin karşılaştırıldığı araştırmaların bulgularını temel alarak, modern dans ve doğaçlama eyleminin sanatsal dışavurumdaki üstünlüğünü doğrulamaktadır. Bununla birlikte, Freud'un bilinçdışı kuramı, Guilford'un ırakşak düşünme modeli, Csikszentmihalyi'nin akış kuramı ve Gardner'ın çoklu zeka yaklaşımını bir arada kullanarak önceki tek boyutlu kuramsal çerçövelerin ötesine geçmekte ve bütüncül bir psikolojik model sunmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu eser, dans eğitimi ve psikoloji kesişimindeki kuramsal ve uygulamalı tartışmaları bir araya getiren kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır. Sanatsal pedagojide doğaçlama tekniklerinin öğrencilerin cesaret, hassasiyet, hayal gücü ve yenilikçi yaratıcılık gibi kişilik boyutları üzerindeki somut etkilerini istatistiksel testlerle göstermesi, alan yazındaki ampirik veri eksikliğini gidermektedir. Ayrıca, Doğu Asya ve Çin bağlamındaki dans eğitimi müfredatlarına dair sunduğu karşılaştırmalı bakış açısıyla, yükseköğretim düzeyindeki koreografi derslerinin yeniden yapılandırılması tartışmalarına nitelikli bir katkı sağlamaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Doğaçlama dans eğitimi, öğrencilerin cesaret, hassasiyet, hayal gücü ve yenilikçi yaratıcılık puanlarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırmaktadır.** — Dans eğitimi ve psikoloji literatürü taranırken, doğaçlama tekniklerinin öğrencilerin kişilik gelişimi ve yenilikçi kapasiteleri üzerindeki somut etkilerini kanıtlamak amacıyla kullanılabilir.
- **Sanatsal yaratıcılık süreci bilinçdışı dürtüler, ırakşak düşünme, çoklu zeka boyutları ve akış deneyiminin bütünleşmesiyle şekillenmektedir.** — Koreografi ve sanat pedagojisi araştırmalarında Freud, Guilford, Gardner ve Csikszentmihalyi kuramlarının dans uygulamalarına entegrasyonunu açıklamak için kuramsal alt yapı olarak kullanılabilir.
- **Doğaçlama dans derslerinde beceri düzeyi ile görev zorluğu arasındaki dengenin kurulması öğrencilerin akış durumuna geçişini kolaylaştırmaktadır.** — Elde edilen araştırma bulgularının tartışıldığı kısımda, eğitmen rehberliğinin ve kademeli zorluk artışının sanatsal odaklanmayı nasıl desteklediğini açıklamak üzere karşılaştırmalı argüman olarak sunulabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Sistematik doğaçlama dans eğitimi alan konservatuvar öğrencilerinin akış düzeyi ve yaratıcı öz yetkinlik puanları eğitim almayan gruba göre farklılık göstermekte midir?**
  - Desen: Katılımcı sayısı güç analizi ile belirlenen, deney ve kontrol gruplu yarı deneysel tasarım. Veriler Akış Deneyimi Ölçeği ile toplanacak ve MANCOVA testi ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede vurgulanan Csikszentmihalyi'nin akış kuramı ve doğaçlama dansın zihin-beden bütünleşmesini sağlayarak yaratıcılığı artırdığı yönündeki ampirik bulgulardan türetilmiştir.
- **Koreografi eğitmenleri doğaçlama dans derslerinde öğrencilerin kaygı veya sıkıntı yaşamalarını önlemek için beceri ve zorluk dengesini nasıl kurgulamaktadır?**
  - Desen: Veri doygunluğuna ulaşılana kadar sürdürülecek olan nitel olgubilim tasarımı. Ders gözlemleri ve derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşmeler tematik analiz yöntemiyle incelenecektir.
  - Gerekçe: Makalenin öneriler kısmında yer alan, eğitmenlerin öğrencilerin beceri ve zorluk seviyelerini dengede tutarak akış durumunu tetiklemesi gerektiği yönündeki çıkarımdan türetilmiştir.
- **Bale, modern dans ve halk dansları branşlarındaki öğrencilerin Guilford'un ırakşak düşünme boyutları ile sanatsal risk alma cesaretleri arasında nasıl bir ilişki vardır?**
  - Desen: Örneklem büyüklüğü güç analiziyle saptanan ilişkisel tarama deseni. Guilford Irakşak Düşünme Testi ve Sanatsal Cesaret Ölçeği kullanılarak çoklu varyans analizi (MANOVA) yapılacaktır.
  - Gerekçe: Makalede Guilford kuramı çerçevesinde ele alınan ırakşak düşünme becerisi ile bağımsız t-testi sonuçlarında doğaçlama grupta yüksek çıkan cesaret faktöründen türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | ABSTRACT | 1 | — | The study aims to explore the psychological barrier of innovation in dance choreography, which is a kind of situation between mental illness and mental problems. |
| ev-s-1 | MATERIALS AND METHODS | 5 | — | From December 2019 to March 2020, a combination of online questionnaire sampling and convenient sampling was used to select research objects. |
| ev-s-4 | RESULTS AND DISCUSSION | 5 | — | Ta b l e 1 shows that whether the sample has learned improvisational dance has no significant effect on cleverness ( p > 0.05). |
| ev-s-5 | RESULTS AND DISCUSSION | 5 | — | In addition, whether the sample has learned improvisational dance has significant effects on excitability, boldness, sensitivity, fantasy, improvisation, and innovation creativity  |
| ev-s-6 | RESULTS AND DISCUSSION | 6 | — | Factor name Type t p Learned improvisational dance Have never learned improvisational dance Cleverness 4.253 4.634 − 0.723 >0.05 Not significant Excitability 5.636 5.023 2.623 <0.0 |
| ev-s-7 | CONCLUSION | 7 | — | In improvisational dance, dancers not only mobilize innovative thinking, but also train the activity of action thinking. |
| ev-s-8 | LITERATURE REVIEW | 3 | — | Fink and Woschnjak (2011) described how three different groups of professional dancers (ballet, modern, and jazz) differ greatly in the creative needs involved in their respective  |
| ev-l-3 | MATERIALS AND METHODS | 5 | — | A total of 105 copies were collected. After screening, there were 98 valid questionnaires, and the effectivity rate was 93.33%. |
| ev-l-4 | CONCLUSION | 7 | — | This exploration proves that improvisational dance is necessary for the creativity training of dancers. Improvisational dance is the art of practice, and the creative theory is the |

# İlgili kavramlar

- [Stres Kaynaklı Sağlık Etkilerini Azaltarak Afet Dayanıklılığını Artırma Yaklaşımları](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/stres-kaynakli-saglik-etkilerini-azaltarak-afet-dayanikliligini-artirma-yaklasimlari.md)
- [Etiyopya'nin Bahir Dar Kentinde Konut Edinimi İçin Kayit Disi Arazi Brisimi ve İlişkili Gecekondu Yerlesimlerinin Gelişimi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/etiyopyanin-bahir-dar-kentinde-konut-edinimi-icin-kayit-disi-arazi-brisimi-ve-iliskili-gecekondu-yerlesimlerinin-gelisimi.md)
- [Sürekli Psikofizik İçin Ters Optimal Kontrol Yöntemiyle Algının Eyleme Dönüştürülmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/surekli-psikofizik-icin-ters-optimal-kontrol-yontemiyle-alginin-eyleme-donusturulmesi.md)
- [Deprem Büyüklüğü Tahmini İçin İklimsel ve Sismik Veriye Dayalı Derin Öğrenme Modelinin Geliştirilmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/deprem-buyuklugu-tahmini-icin-iklimsel-ve-sismik-veriye-dayali-derin-ogrenme-modelinin-gelistirilmesi.md)
- [Ölü Deniz Transformu Boyunca Sismik b-Değeri Değişimleri](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/olu-deniz-transformu-boyunca-sismik-b-degeri-degisimleri.md)
- [Sismik Tehlike Değerlendirmesi İçin Sıradışı Bir Araç Olarak Jeoakışkanlar](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/sismik-tehlike-degerlendirmesi-icin-siradisi-bir-arac-olarak-jeoakiskanlar.md)
- [SeismoQuakeGNN: Transformatör Destekli Modellerle Spasyo-Temporal Deprem Tahmini İçin Hibrit Bir Çerçeve](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/seismoquakegnn-transformator-destekli-modellerle-spasyo-temporal-deprem-tahmini-icin-hibrit-bir-cerceve.md)
- [Güney Calabria (İtalya) Büyük Depremlerinin Bölgesel Jeodinamik Bağlam Açısından İncelenmesi](/okf/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/guney-calabria-italya-buyuk-depremlerinin-bolgesel-jeodinamik-baglam-acisindan-incelenmesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-10T22:43:55.648Z
- Kanıt sayısı: 9
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/doga-bilimleri/fizik-kimya-ve-yasam-bilimleri/universite-ogrencilerinin-dans-gelisiminde-dogaclama-dans-tabanli-psikolojik-egitimin-etkisi