---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Gizli Müfredatın Etkisini Kırma: Mesleki Davranışları Geliştirmek İçin Gerçekçi ve Yenilikçi Bir Perspektif"
description: "Sağlık meslekleri eğitiminde resmi müfredatlar mesleki standartları ve yetkinlikleri açıkça tanımlasa da, klinik ortamlarda yazılı olmayan kurallar, hiyerarşik güç dinamikleri ve rol modellerinin tutumları biçiminde beliren gizli müfredat, tıp öğrencilerinin mesleki kimlik gelişimini olumsuz etkilem"
resource: "https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/gizli-mufredatin-etkisini-kirma-mesleki-davranislari-gelistirmek-icin-gercekci-ve-yenilikci-bir-perspektif"
doi: "10.3389/fmed.2024.1484058"
authors: ["Shaista Salman Guraya", "Shaista Salman Guraya", "Gráinne P. Kearney", "Frank Doyle", "Asil Sadeq", "Abdelsalam Bensaaud", "Eric Clarke", "Mark Harbinson", "Áine Ryan", "Mary Smyth", "Sinead Hand", "Fiona Boland"]
citation: "Guraya, S. S., Guraya, S. S., Kearney, G. P., Doyle, F., Sadeq, A., Bensaaud, A., Clarke, E., Harbinson, M., Ryan, Á., Smyth, M., Hand, S., Boland, F., Guraya, S. Y., Guraya, S. Y., Harkin, D. W. (2024). “Busting the hidden curriculum” a realist and innovative perspective to foster professional behaviors. Frontiers in Medicine, 11, 1484058-1484058. https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1484058"
publicationType: "theoretical-conceptual"
discipline: "Sağlık Bilimleri"
subDiscipline: "Klinik ve Halk Sağlığı"
evidenceCount: 10
tags: ["gizli müfredat", "mesleki davranışlar", "tıbbi profesyonellik", "tasarım tabanlı araştırma", "planlanmış davranış teorisi", "karma yöntemli çalışma"]
timestamp: "2026-08-28T11:34:38.641Z"
---

# Gizli Müfredatın Etkisini Kırma: Mesleki Davranışları Geliştirmek İçin Gerçekçi ve Yenilikçi Bir Perspektif

Özgün başlık: “Busting the hidden curriculum” a realist and innovative perspective to foster professional behaviors
DOI: https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1484058
Künye (APA 7): Guraya, S. S., Guraya, S. S., Kearney, G. P., Doyle, F., Sadeq, A., Bensaaud, A., Clarke, E., Harbinson, M., Ryan, Á., Smyth, M., Hand, S., Boland, F., Guraya, S. Y., Guraya, S. Y., Harkin, D. W. (2024). “Busting the hidden curriculum” a realist and innovative perspective to foster professional behaviors. Frontiers in Medicine, 11, 1484058-1484058. https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1484058

Bilim alanı: [Sağlık Bilimleri](/okf/saglik-bilimleri/index.md) › Klinik ve Halk Sağlığı

# Alan bağlamı

Sağlık meslekleri eğitiminde resmi müfredatlar mesleki standartları ve yetkinlikleri açıkça tanımlasa da, klinik ortamlarda yazılı olmayan kurallar, hiyerarşik güç dinamikleri ve rol modellerinin tutumları biçiminde beliren gizli müfredat, tıp öğrencilerinin mesleki kimlik gelişimini olumsuz etkilemektedir. Bu durum, resmi müfredatın ilettiği mesajlar ile klinik ortamda gözlemlenen uygulamalar arasında belirgin bir uyumsuzluk yaratarak öğrencilerin etik ve mesleki karar alma süreçlerini zorlaştırmaktadır. Literatürde gizli müfredatın yıkıcı etkilerini hafifletmeye ve erken klinik dönemdeki tıp öğrencilerine doğru mesleki davranışları kazandırmaya yönelik kuramsal temelli, müdahale odaklı eğitim stratejilerinin ve bunların belirleyicilerinin nasıl tasarlanması gerektiği konusunda önemli bir boşluk bulunmaktadır.

# Akademik özet

Çağdaş sağlık meslekleri eğitimi, tıp öğrencilerinin mesleki kimlik ve davranış gelişimini desteklemek amacıyla resmi müfredatlar üzerinden açık standartlar belirlemektedir. Ancak klinik ortamlarda informal etkileşimler, kurumsal kültür ve kıdemli hekimlerin davranışlarıyla aktarılan gizli müfredat, hedeflenen bu mesleki değerleri sıklıkla zedelemekte ve resmi öğretim ile klinik gerçeklik arasında uyumsuzluğa yol açmaktadır. Literatürde, gizli müfredatın yarattığı bu olumsuz etkileri ortadan kaldıracak ve tıp öğrencilerinin erken klinik dönemlerinde doğru mesleki davranışları benimsemesini sağlayacak kuramsal temelli eğitim stratejilerine ilişkin önemli bir boşluk bulunmaktadır.

Bu eksikliği gidermek amacıyla sunulan PROPER (PROfessionalism in Partnership for Education Research) çalışması, Tasarım Tabanlı Araştırma (DBR) ve eleştirel gerçekçi (realist) perspektif ilkelerine dayanan dört adımlı bir eğitim müdahalesi modeli önermektedir. İrlanda Adasındaki iki farklı tıp fakültesinde (RCSI ve QUB) yürütülen süreçte; hedeflenen davranışı belirleme, davranışsal analiz, müdahale tasarımı ve değişim ölçümü aşamaları izlenmiştir. Nominal grup tekniğiyle uzman uzlaşısı sağlanarak gizlilik, kültürel duyarlılık, öz bakım/esenlik ve endişe bildirme/ıslık çalma olmak üzere dört temel mesleki davranış alanı tanımlanmış, bu alanlar yapılandırılmış atölye çalışmalarıyla desteklenmiştir.

Müdahalenin kuramsal altyapısında Planlanmış Davranış Teorisi (TPB) ve Sosyal Bilişsel Teori (SCT) bütünleştirilmiştir. Katılımcıların tutumlarını değiştirmek için kanıta daylı rehberler üzerinden bilgilendirme, öznel normları şekillendirmek için rehberli ve kolaylaştırıcı eşliğinde kolektif yansıtma (self-affirmation), algılanan davranışsal kontrolü artırmak için ise rol modelliği ve motivasyon stratejileri uygulanmıştır. Dört aşamalı bu yaklaşım, öğrencilerin karmaşık etik senaryolarda bilişsel çelişkileri aşmalarını ve doğru mesleki seçim yapma niyetlerini güçlendirmeyi başardığını teorik ve ampirik ön verilerle ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak çalışma, tıp eğitimcilerine yalnızca neyin ve kime öğretileceğini değil, davranış değiştirme stratejilerinin eğitim hedefleriyle nasıl hizalanacağını gösteren uygulanabilir bir yol haritası sunmaktadır. Çoğulcu kuramsal modellerin ve Tasarım Tabanlı Araştırma yaklaşımının sağlık meslekleri eğitimine entegrasyonu, gizli müfredatın yıkıcı etkileriyle mücadelede güçlü bir araç sağlamaktadır. Bu çerçeve, araştırmacıların tıp eğitiminde profesyonellik ve davranış değişimi üzerine yürütecekleri nitel, nicel veya karma çalışmalarda sağlam bir kuramsal altyapı ve metodolojik rehber işlevi görmektedir.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, tıp eğitiminde gizli müfredatın olumsuz etkileriyle mücadele etmek ve erken klinik aşamadaki lisans tıp öğrencilerinde mesleki davranışları geliştirmek üzere Tasarım Tabanlı Araştırma (DBR) ilkelerine dayanan PROPER (PROfessionalism in Partnership for Education Research) adlı yenilikçi ve kuramsal eğitim müdahale modelini tanıtmaktır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, iki farklı tıp eğitimi bağlamında geliştirilen PROPER müdahalesini kuramsal entegrasyonlar ve Tasarım Tabanlı Araştırma (DBR) ilkeleri çerçevesinde ele alan yenilikçi ve gerçekçi bir perspektif sunmaktadır.

# Bulgular ve önermeler

1. Sağlık meslekleri eğitiminde formal müfredat mesleki yetkinlikleri açıkça tanımlasa da, gizli müfredat klinikte hiyerarşik güç dinamikleri ve olumsuz rol modelleri aracılığıyla çelişkili mesajlar iletmekte ve tıp öğrencilerinin mesleki kimlik gelişimini olumsuz etkilemektedir.
2. Gizli müfredatın tıp etiği ve profesyonelliği üzerindeki yıkıcı etkisini azaltmak, tıp eğitiminin tüm kademelerinde çok boyutlu müdahaleleri ve yapısal değişiklikleri içeren deneysel bilimsel yöntemlerin uygulanmasını gerektirir.
3. Planlanmış Davranış Teorisi, öğrencilerin mesleki davranış niyetlerinin davranışa yönelik tutumlar, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrol olmak üzere üç temel belirleyen tarafından şekillendirildiğini ortaya koymaktadır.
4. Tıp profesyonelliği eğitiminde öz yeterlilik inançlarının artırılması, öğrencilerin gelecekteki klinik yerleştirmelerinde karşılaşacakları sosyal baskılara karşı direnç göstermelerini ve etik dışı mesleki eğilimlerden kaçınmalarını kolaylaştırır.

# Yazarın tartışması

Tıp eğitiminde gizli müfredatın olumsuz etkileri, formal olarak öğretilen mesleki değerlerin klinik ortamlarda erozyona uğramasına yol açmaktadır. Çalışmada sunulan perspektif, öğrencilerin klinikte karşılaştıkları hiyerarşik baskılar ve etik ikilemler karşısında mesleki kimlik gelişimlerini koruyabilmeleri için teorik temelli müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır.

Yazarlar, bu olumsuz etkileri nötralize etmek amacıyla, Planlanmış Davranış Teorisi'nin davranışsal niyet bileşenleri ile Sosyal Bilişsel Teori'nin gözlem ve model alma süreçlerini birleştiren PROPER modelini önermektedir. Bu kuramsal sentez, öğrencilerin sadece teorik bilgi edinmelerini değil, aynı zamanda bu bilgiyi klinik eyleme dönüştürecek öz yeterliliği kazanmalarını hedeflemektedir.

Müdahalenin tasarımı kapsamında geliştirilen PROPER kılavuzları, rehberlik protokolleri ve yapılandırılmış ortak yansıtma oturumları, literatürdeki bireysel odaklı yansıtma yaklaşımlarının aksine, kolektif ve sosyal bir öğrenme ortamı sunmaktadır. Bu yaklaşım, öğrencilerin akranları ve uzman kolaylaştırıcılarla etkileşim kurarak klinik ortamlardaki öznel normları yeniden anlamlandırmalarına olanak tanır.

Sonuç olarak, Tasarım Tabanlı Araştırma metodolojisiyle şekillendirilen bu model, tıp okullarının gizli müfredatın yıkıcı dinamiklerine karşı proaktif ve transfer edilebilir stratejiler geliştirmesine rehberlik etmektedir. Sistematik değerlendirme süreçleriyle desteklenen model, tıp profesyonelliği eğitiminde teoriden uygulamaya geçişte somut bir yol haritası çizmektedir.

# Yazarın sonucu

Gizli müfredatın tıp eğitimi üzerindeki olumsuz yansımalarıyla mücadele edebilmek için yalnızca bireysel davranışsal teorilere odaklanmak yeterli değildir. PROPER çalışması, Tasarım Tabanlı Araştırma (DBR) ilkelerini Planlanmış Davranış Teorisi (TPB) ve Sosyal Bilişsel Teori (SCT) ile harmanlayarak, öğrencilerin mesleki tutum, öznel norm ve davranışsal kontrollerini bütüncül olarak hedefleyen transfer edilebilir ve dinamik bir müdahale modeli sunmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, tıp eğitimi literatüründe gizli müfredatın olumsuz etkilerine karşı durabilecek kuramsal ve eyleme dökülebilir eğitim stratejilerinin eksikliğini gidermektedir. Genellikle soyut veya yalnızca betimsel düzeyde kalan profesyonellik eğitimini, Planlanmış Davranış Teorisi ve Sosyal Bilişsel Teori'nin birleşik dinamiklerini kullanarak yapılandırılmış bir müdahale programına (PROPER) dönüştürmektedir. Böylelikle literatürde, öğrencilerin klinik ortamlardaki etik ikilemleri başarıyla yönetebilmeleri için kuramsal olarak temellendirilmiş somut bir metodoloji sunmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Hafferty'nin gizli müfredat ve sosyalleşme üzerine kurduğu klasik teorik temeller ile Lempp ve Seale'in klinik ortamlardaki hiyerarşik güç ilişkilerine yönelik nitel saptamalarını ileri taşımaktadır. Sheeran'ın davranış değişikliği müdahalelerinde deneysel yöntemlerin ve net teorik mekanizmaların kullanılması yönündeki çağrısına yanıt vermektedir. Mevcut çalışmaları sadece sorunu tanımlamaktan çıkarıp, iki farklı Avrupa tıp fakültesinde uygulanabilen, transfer edilebilir bir müdahale tasarımıyla genişletmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Makale, tıp eğitiminde profesyonel davranışları geliştirmeyi amaçlayan sistematik incelemelere ve literatür taramalarına önemli bir katkı sunmaktadır. Klasik ve tekdüze bireysel yansıtma yöntemlerinin ötesine geçerek, 'bilgi', 'kolektif yansıtma' ve 'rol modelleme' gibi stratejilerin eğitim müdahalelerinde nasıl yapılandırılacağını şeffaf biçimde sergilemektedir. Tasarım Tabanlı Araştırma (DBR) metodolojisinin tıp müfredatı geliştirmedeki değerini örnekleyerek gelecekteki araştırmalar için standart bir değerlendirme şeması çizmektedir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Gizli müfredatın yarattığı çelişkili mesajlar, formal eğitim programlarının mesleki standartları ve yetkinlikleri tıp öğrencilerine kazandırma çabalarını engelleyebilmektedir.** — Tıp eğitiminde gizli ve açık müfredat arasındaki uyumsuzluğu tartışırken, formal beklentilerin klinik pratikte nasıl erozyona uğradığını temellendirmek amacıyla kullanılır.
- **Tıp öğrencilerinde mesleki davranış değişikliği yaratmak amacıyla tasarlanan eğitim müdahaleleri, değiştirilebilir davranışsal belirleyenleri saptamak için kuramsal modeller üzerine inşa edilmelidir.** — Eğitim programlarının tasarım aşamasında kuramsal modellerin (TPB ve SCT) davranışsal analizdeki rolünü ve gerekliliğini savunurken referans gösterilir.
- **Planlanmış Davranış Teorisi kapsamındaki davranışsal niyetler, bireylerin gelecekteki klinik eylemlerini öngörmede en kararlı belirleyici olarak işlev görmektedir.** — Öğrencilerin mesleki tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol değişkenlerinin davranışsal niyetler üzerindeki yordayıcı gücünü tartışırken teorik destek sağlar.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Yapılandırılmış kolektif yansıtma oturumlarına katılan tıp öğrencilerinin gizli müfredat kaynaklı etik ikilemlere yönelik mesleki davranış niyetleri bir yıl sonra ne düzeyde korunmaktadır?**
  - Desen: Müdahale ve kontrol gruplu, yarı deneysel bir araştırma tasarımı uygulanacaktır. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenecek, müdahale grubuna PROPER kılavuzlarına dayalı kolektif yansıtma eğitimleri verilecektir. Veriler, doğrulanmış bir TPB ölçeğiyle ön test, son test ve 12. ayda gecikmeli son test olarak toplanıp ANOVA ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede, kısa vadeli ölçümlerin gizli müfredatın zaman içindeki etkisini tam yansıtamayabileceği ve uzun vadeli kalıcılık düzeyinin ölçülmesi için boylamsal takiplere ihtiyaç duyulduğu yönündeki yazar tartışmasından ve gelecek araştırma önerilerinden esinlenilmiştir.
- **Profesyonelliği basic sciences müfredatına entegre eden tıp okulu ile bağımsız bir modül olarak sunan tıp okulundaki öğrencilerin mesleki öz yeterlilik düzeyleri arasında anlamlı bir fark var mıdır?**
  - Desen: İki farklı müfredat modeline sahip tıp fakültesinde yürütülecek karşılaştırmalı ilişkisel bir desen tasarlanacaktır. Veri doygunluğu sağlanana kadar her iki kurumdan seçilen tıp öğrencileriyle odak grup görüşmeleri yapılacak, nicel veriler ise geçerliliği kanıtlanmış bir Öz Yeterlilik Ölçeği ile toplanarak t-testi ile çözümlenecektir.
  - Gerekçe: PROPER çalışmasının iki farklı İrlanda tıp okulundaki (biri bağımsız modül, diğeri basic sciences içine entegre edilmiş) tıp öğrencilerini benzer klinik aşamalarda karşılaştıran metodolojik kurulumundan ve müfredat yapılarının etkilerini inceleyen bulgularından türetilmiştir.
- **Tıp öğrencilerinin klinik stajları sırasında gözlemledikleri hiyerarşik ve kültürel etkileşimler, onların kültürel duyarlılık sergileme kararlarını nasıl şekillendirmektedir?**
  - Desen: Durum çalışması deseni kullanılacaktır. Klinik stajyerlerden oluşan bir örneklem grubuyla, veri doygunluğuna ulaşıncaya dek derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilecektir. Elde edilen nitel veriler, tümevarımsal tematik analiz yöntemi kullanılarak çözümlenecek ve gizli müfredatın kültürel engelleri haritalandırılacaktır.
  - Gerekçe: PROPER çalışmasında nominal grup süreciyle belirlenen dört ana temadan biri olan kültürel duyarlılığın (exercising cultural sensitivity) klinik ortamlarda gizli müfredat dinamikleri tarafından nasıl engellendiğini ve öğrencilerin bu engelleri nasıl anlamlandırdığını derinlemesine anlama ihtiyacına dayanmaktadır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | 1 Background and need for innovation | 1 | — | Contemporary health professions education has long delineated the desired attributes of medical professionalism in the form of standard curricula and their role in forming professi |
| ev-o-2 | 1 Background and need for innovation | 2 | — | Therefore, HPE programs realize it is incumbent upon them to act by incorporating explicit training on professionalism and HC into the formal curriculum. |
| ev-s-1 | 4 Critical reflection | 7 | — | This perspective highlights the complexities of developing, designing, and implementing contextually appropriate educational research. |
| ev-s-2 | 1 Background and need for innovation | 2 | — | Therefore, HPE programs realize it is incumbent upon them to act by incorporating explicit training on professionalism and HC into the formal curriculum |
| ev-s-3 | 1 Background and need for innovation | 2 | — | However, there remains a need for fundamental changes to mitigate and counteract the impact of HC on medical professionalism (MP) by using multifaceted approaches at all levels of  |
| ev-s-4 | 3.2 Step 2: Behavioral analysis – what will it take to do that? | 3 | — | TPB proposes that behavioral intentions are the most reliable predictor of behaviors, which are influenced by three main factors (1): attitudes toward the behavior, which are based |
| ev-s-5 | 3.3.3 Motivation’ and role-modeling’—perceived behavioral control | 6 | — | In the realm of behavior change, educational intervention might aim to increase self-efficacy beliefs to resist social pressure and choose an unprofessional course of conduct. |
| ev-l-1 | 1 Background and need for innovation | 2 | — | The current state of formal curricula in HPE may explicitly outline professional expectations and competencies, while hidden ones may give conflicting messages or reinforce stereot |
| ev-l-2 | 3.2 Step 2: Behavioral analysis – what will it take to do that? | 3 | — | utilizing behavioral theories can aid in pinpointing modifiable factors that can assist HCPs in modifying their behaviors to align with evidence-based healthcare practices |
| ev-l-3 | 3.2 Step 2: Behavioral analysis – what will it take to do that? | 3 | — | TPB proposes that behavioral intentions are the most reliable predictor of behaviors, which are influenced by three main factors |

# İlgili kavramlar

- [COVID-19 Hastalarında Mortalite, Erken Bakteriyel Enfeksiyon ve Yoğun Bakım Yatışını Öngörmede NEWS, qSOFA ve SIRS Skorlarının Performansı](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/covid-19-hastalarinda-mortalite-erken-bakteriyel-enfeksiyon-ve-yogun-bakim-yatisini-ongormede-news-qsofa-ve-sirs-skorlarinin-performansi.md)
- [Karmaşık Halk Sağlığı Müdahalelerinin Ölçeklendirilmesine İlişkin Kavramsal, Metodolojik ve Pedagojik Çalışmaların Sentezi: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/karmasik-halk-sagligi-mudahalelerinin-olceklendirilmesine-iliskin-kavramsal-metodolojik-ve-pedagojik-calismalarin-sentezi-bir-kapsam-belirleme-incelemesi.md)
- [Ambulans Sektörü Tarafından Sunulan Halk Sağlığı Müdahaleleri: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/ambulans-sektoru-tarafindan-sunulan-halk-sagligi-mudahaleleri-bir-kapsam-belirleme-incelemesi.md)
- [Çocuk ve Ergenlerde Aşırı Kilo ve Obezitenin Önlenmesi ve Yönetimine Yönelik Halk Sağlığı Müdahaleleri: Bir Hızlı Değerlendirme](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/cocuk-ve-ergenlerde-asiri-kilo-ve-obezitenin-onlenmesi-ve-yonetimine-yonelik-halk-sagligi-mudahaleleri-bir-hizli-degerlendirme.md)
- [Kanserle Mücadelede Diyetin Rolü: Birleşik Krallık'ta Kamu Politikalarını ve Klinik Sonuçları Biçimlendirme Potansiyeli](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/kanserle-mucadelede-diyetin-rolu-birlesik-krallikta-kamu-politikalarini-ve-klinik-sonuclari-bicimlendirme-potansiyeli.md)
- [Nijerya'da Ergen Hamileliğiyle İlişkili Faktörler ve Kamu Sağlığı Müdahaleleri: Bir Kapsam Derlemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/nijeryada-ergen-hamileligiyle-iliskili-faktorler-ve-kamu-sagligi-mudahaleleri-bir-kapsam-derlemesi.md)
- [Beslenme ve Bilişsel Sağlık: Yaşam Boyu Bir Yaklaşım ve Kamu Sağlığı Perspektifiyle Literatür İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/beslenme-ve-bilissel-saglik-yasam-boyu-bir-yaklasim-ve-kamu-sagligi-perspektifiyle-literatur-incelemesi.md)
- [Tayvan'da Kemik Metastazı Görülen Melanom Hastalarının Cerrahi Tedavisine İlişkin Nadir Klinik Deneyimler](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/tayvanda-kemik-metastazi-gorulen-melanom-hastalarinin-cerrahi-tedavisine-iliskin-nadir-klinik-deneyimler.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-28T11:34:38.641Z
- Kanıt sayısı: 10
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/gizli-mufredatin-etkisini-kirma-mesleki-davranislari-gelistirmek-icin-gercekci-ve-yenilikci-bir-perspektif