---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Hızlı Kilo Vermenin Brezilya Jiu-Jitsu Sporcularının Müsabaka Sürecindeki Duygu Durumları ve Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi"
description: "Mücadele sporlarında sporcuların müsabaka öncesinde kısa sürede yüksek miktarda vücut kütlesi kaybetmesi yaygın bir stratejidir. Sporcular alt sıkletlerde fiziksel avantaj elde etme amacıyla bu yönteme başvursa da kısıtlayıcı diyetler ve dehidrasyon uygulamalarının sporcuların psikolojik durumu üzer"
resource: "https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/hizli-kilo-vermenin-brezilya-jiu-jitsu-sporcularinin-musabaka-surecindeki-duygu-durumlari-ve-tukenmislik-duzeylerine-etkisi"
doi: "10.3389/fpsyg.2023.1114816"
authors: ["João Carlos Alves Bueno", "Rodrigo Batalha Silva", "Pierluigi Diotaiuti", "Leonardo Vidal Andreato", "Alexandro Andrade"]
citation: "Bueno, J. C. A., Silva, R. B., Diotaiuti, P., Andreato, L. V., Andrade, A. (2023). Effect of rapid weight loss on mood states and burnout of Brazilian jiu-jitsu athletes during a competitive process. Frontiers in Psychology, 14, 1114816-1114816. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1114816"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sağlık Bilimleri"
subDiscipline: "Klinik ve Halk Sağlığı"
evidenceCount: 9
tags: ["dövüş sanatları", "mücadele sporları", "performans", "spor psikolojisi", "kilo kaybı"]
timestamp: "2026-08-17T08:00:45.409Z"
---

# Hızlı Kilo Vermenin Brezilya Jiu-Jitsu Sporcularının Müsabaka Sürecindeki Duygu Durumları ve Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi

Özgün başlık: Effect of rapid weight loss on mood states and burnout of Brazilian jiu-jitsu athletes during a competitive process
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1114816
Künye (APA 7): Bueno, J. C. A., Silva, R. B., Diotaiuti, P., Andreato, L. V., Andrade, A. (2023). Effect of rapid weight loss on mood states and burnout of Brazilian jiu-jitsu athletes during a competitive process. Frontiers in Psychology, 14, 1114816-1114816. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1114816

Bilim alanı: [Sağlık Bilimleri](/okf/saglik-bilimleri/index.md) › Klinik ve Halk Sağlığı

# Alan bağlamı

Mücadele sporlarında sporcuların müsabaka öncesinde kısa sürede yüksek miktarda vücut kütlesi kaybetmesi yaygın bir stratejidir. Sporcular alt sıkletlerde fiziksel avantaj elde etme amacıyla bu yönteme başvursa da kısıtlayıcı diyetler ve dehidrasyon uygulamalarının sporcuların psikolojik durumu üzerindeki etkileri spor psikolojisi alanında tartışılmaktadır. Brezilya jiu-jitsusu sporcularında hızlı kilo kaybının spora özgü tükenmişlik boyutları ve duygu durumu bileşenleri üzerindeki etkisi literatürde yeterince incelenmemiştir.

# Akademik özet

Mücadele sporlarında müsabaka öncesi dönemde hızlı kütle kaybına başvurulması, sporcuların kendi sıkletlerinin altındaki rakiplere karşı fiziksel üstünlük kurma arayışından kaynaklanmaktadır. Literatürde boks, judo ve güreş gibi disiplinlerde hızlı kilo kaybının psikolojik etkileri sıklıkla araştırılmasına rağmen, sporcuların antrenman yükü ve siklet değişim stresi altında tükenmişlik deneyimleriyle hızlı kilo kaybı arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. Ayrıca Brezilya jiu-jitsusu branşında resmi tartının genellikle müsabakadan hemen önce yapılması, spora özgü fizyolojik ve psikolojik uyum süreçlerinin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu alan bağlamında çalışma, hızlı kilo verme pratiğinin sporcuların duygu durumu dinamikleri ve tükenmişlik boyutları üzerindeki akut etkilerini deneysel kontrol grubuyla karşılaştırmalı olarak incelemeyi hedeflemektedir.

Çalışmanın amacı, hızlı kilo veren ve kilo vermeyen erkek Brezilya jiu-jitsusu sporcularının müsabaka sürecindeki psikolojik değişimlerini belirlemektir. Rastgele atanmamış klinik araştırma desenine sahip olan çalışmaya ulusal ve uluslararası düzeyde müsabaka deneyimi bulunan 31 erkek sporcu katılmıştır. Katılımcılar antrenör ve sporcuların kendi stratejilerine göre hızlı kilo veren grup (20 kişi) ve kontrol grubu (11 kişi) olarak ikiye ayrılmıştır. Veriler müsabakadan 7 ila 14 gün önce (başlangıç), resmi tartı anında ve müsabakadan 7-10 gün sonra (derlenme) olmak üzere üç farklı zamanda toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak kişisel bilgi formu, Brunel Duygu Durumu Ölçeği (BRUMS) ve Sporcu Tükenmişlik Ölçeği (ABQ) kullanılmış; grupta zaman içi değişimler ve grup-zaman etkileşimi iki yönlü tekrarlı ölçümler varyans analizi (ANOVA) ile incelenmiştir.

Elde edilen bulgular doğrultusunda, hızlı kilo veren gruptaki sporcular ortalama 3,5 kg (%4,2 vücut kütlesi) kaybetmiştir. Duygu durumu analizlerinde gerginlik ve kafa karışıklığı alt boyutlarında belirgin bir zaman etkisi tespit edilmiş; her iki grupta da tartı anındaki gerginlik ve kafa karışıklığı puanlarının başlangıç ve derlenme evrelerine kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Buna karşın gerginlik, kafa karışıklığı, öfke, canlılık, depresyon ve yörgünluk puanlarında grup ana etkisi veya grup-zaman etkileşimi saptanmamıştır. Tükenmişlik boyutlarında ise (fiziksel/duygusal tükenme, düşük başarı duygusu, spordan soğuma ve genel tükenmişlik) tüm zamanlarda düşük puanlar elde edilmiş; zaman, grup veya etkileşim açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.

Sonuç olarak, araştırmada uygulanan ölçekteki kütle kaybının Brezilya jiu-jitsusu sporcularında ilave bir psikolojik bozulmaya veya tükenmişlik artışına yol açmadığı saptanmıştır. Tartı anında gözlemlenen gerginlik ve kafa karışıklığı artışının kilo kaybından ziyade müsabaka yaklaşımının getirdiği genel yarışma kaygısından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Sporcuların ortalama 17 yıllık uzun spor geçmişlerinin ve tartı zamanlamasının getirdiği stratejik uyumların bu psikolojik dayanıklılıkta rol oynayabileceği tartışılmaktadır. Çalışma, mücadele sporlarında hızlı kilo vermenin her zaman yıkıcı psikolojik sonuçlar doğurmayabileceğini göstererek literatürdeki çelişkili bulgulara özgün bir katkı sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için spor deneyimi ile tartı zamanlaması değişkenlerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, hızlı kilo verme sürecinin erkek Brezilya jiu-jitsusu sporcularının duygu durumları ve tükenmişlik düzeylerinde meydana getirdiği psikolojik değişimleri incelemektir.

# Yöntem ve tasarım

Araştırma, müsabaka öncesinde hızlı kilo kaybı yöntemi uygulayan sporcular ile kilo kontrolü yapmayan sporcuların duygu durum ve tükenmişlik düzeylerini karşılaştıran randomize olmayan bir klinik çalışma tasarımıyla yürütülmüştür.

# Bulgular ve önermeler

1. Hızlı kilo kaybı uygulayan Brezilya jiu-jitsu sporcuları, süreç boyunca başlangıç ağırlıklarının ortalama yüzde 4.18'ine denk gelen yaklaşık 3.4 kilogramlık bir kütle kaybı yaşamışlar ve bu durum istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur.
2. Müsabaka tartı gününde hem kilo veren grupta hem de kontrol grubunda gerginlik düzeyleri başlangıç seviyesine göre anlamlı bir artış göstermiş, derlenme döneminde ise tekrar düşüşe geçmiştir.
3. Sporcuların kafa karışıklığı düzeylerinde tartı anında her iki grupta da belirgin bir artış saptanmış olup bu değişken üzerinde gruplar arasında veya zaman ile grup etkileşiminde anlamlı bir fark saptanmamıştır.
4. Fiziksel ve duygusal tükenme, spor değerini yitirme ve azalmış başarı hissi boyutlarında her iki gruptaki sporcuların da düşük tükenmişlik seviyelerine sahip olduğu ve hızlı kilo vermenin tükenmişlik üzerinde etkisiz olduğu saptanmıştır.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, hızlı kilo kaybı yaşayan sporcuların vücut ağırlıklarında anlamlı düşüşler olduğunu ancak bu durumun gerginlik ve kafa karışıklığı dışındaki duygu durum bileşenleri ile tükenmişlik düzeylerinde ilave bir olumsuzluğa yol açmadığını göstermektedir.

Yazarlar bu durumu, Brezilya jiu-jitsusu müsabakalarında resmi tartının maçtan hemen dakikalar önce yapılmasına bağlamaktadır. Bu durum sporcuları daha az tehlikeli kilo verme yöntemleri seçmeye yönlendirmekte ve ayrıca sporcuların uzun yıllara dayanan deneyimleri sayesinde bu tür stres durumlarında daha başarılı duygusal düzenleme yapabilmelerini sağlamaktadır.

Gerginlikteki artışın her iki grupta da görülmesi ve tartı anında tepe noktasına ulaşması, literatürdeki güreş ve karma dövüş sanatları çalışmalarıyla paralellik gösterirken; kafa karışıklığındaki grup farkı olmaması durumu, diğer mücadele sporlarındaki bazı çalışmalarla çelişmektedir.

Sonuç olarak, bu çalışmada uygulanan düzeydeki hızlı kilo kaybının, deneyimli Brezilya jiu-jitsusu sporcularının psikolojik durumlarında ek bir yıpranma yaratmadığı; ancak rekabetçi süreçlerde hem kilo veren hem de kilosunu koruyan sporcuların gerginlik ve kafa karışıklığı düzeylerinin yakından izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

# Yazarın sonucu

Müsabaka döneminde Brezilya jiu-jitsu sporcularının gerçekleştirdiği yaklaşık yüzde 4.18 düzeyindeki hızlı kilo kaybının, sporcuların duygu durumları ve tükenmişlik seviyeleri üzerinde herhangi bir ek olumsuz etki yaratmadığı, her iki grupta da tükenmişlik seviyesinin düşük kaldığı ve tartı anındaki gerginlik ile kafa karışıklığı artışlarının kilo kaybından ziyade müsabaka stresine bağlı olduğu sonuçuna varılmıştır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma spor bilimleri literatüründe mücadele sporcularının müsabaka öncesi ağırlık yönetim stratejilerinin psikolojik çıktılarını değerlendiren özgün bir konumdadır. Mevcut literatür çoğunlukla judo ve güreş gibi olimpik branşlara odaklanırken bu araştırma Brezilya jiu-jitsusu sporcularında hızlı kilo kaybının tükenmişlik üzerindeki etkisini inceleyen ilk çalışmalardan biri olma özelliğini taşır. Çalışma hızlı kilo kaybının sadece fiziksel bir süreç olmadığını aynı zamanda sporcunun zihinsel sağlığı ve uzun vadeli kariyer sürdürülebilirliği üzerindeki potansiyel etkilerini tartışarak literatürdeki kuramsal boşluğu doldurmaktadır. Özellikle resmi tartı zamanlamasının psikolojik baskı üzerindeki belirleyici rolünü vurgulayarak branşa özgü farklılıkların önemini ortaya koymaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma önceki çalışmaların sıklıkla raporladığı hızlı kilo kaybının öfke ve yörgünluk gibi duygu durum bileşenlerini artırdığı yönündeki bulguları Brezilya jiu-jitsusu bağlamında sörgülamaktadır. Önceki literatürde judo ve boks sporcularında görülen keskin duygu durum değişimlerinin aksine bu çalışma deneyimli sporcuların psikolojik adaptasyon yeteneklerinin altını çizmektedir. Yazarlar tartı anındaki gerginlik ve kafa karışıklığı artışını sadece kilo kaybına değil müsabaka stresine ve yaklaşan rekabete bağlayarak literatürdeki nedensellik tartışmalarına yeni bir perspektif getirmektedir. Ayrıca tükenmişlik seviyelerinin düşük saptanması bireysel sporlarda tükenmişliğin daha yüksek olduğu yönündeki genel kabulü deneyimli mücadele sporcuları özelinde tartışmaya açmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Bu araştırma literatür taraması yapacak araştırmacılar için Brezilya jiu-jitsusu sporcularının psikolojik profillerini anlamak adına bütüncül bir veri seti sunmaktadır. Çalışma hızlı kilo kaybının yaygınlığı yöntemleri ve psikolojik sonuçları arasındaki ilişkiyi ampirik verilerle destekleyerek konuyu sistematik bir çerçeveye oturtmaktadır. Literatürde eksikliği hissedilen tükenmişlik ve hızlı kilo kaybı etkileşimine dair sunduğu kanıtlar bu alanda yapılacak meta-analiz ve sistematik derlemeler için temel teşkil etmektedir. Ayrıca çalışmanın tartı zamanlaması gibi kuralların sporcu psikolojisi üzerindeki etkisine dair çıkarımları spor yönetimi ve kural koyucuların sporcu sağlığını koruma yaklaşımları için önemli bir başvuru kaynağı oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Brezilya jiu-jitsusu sporcuları arasında müsabaka öncesi hızlı kilo verme uygulaması oldukça yüksek bir yaygınlığa sahiptir.** — Çalışmanın giriş bölümünde sunulan yüzde elli yedi ile seksen sekiz arasındaki prevalans verileri konunun önemini vurgulamak için kullanılır.
- **Deneyimli Brezilya jiu-jitsusu sporcuları hızlı kilo kaybı sürecindeki stres faktörlerine karşı psikolojik adaptasyon geliştirmiş olabilir.** — Ortalama on yedi yıllık spor geçmişine sahip sporcuların duygu durumlarını koruyabilmesi deneyimin düzenleyici etkisini savunmak için kullanılır.
- **Brezilya jiu-jitsusu sporcularında tartı anındaki gerginlik artışı doğrudan kilo kaybından ziyade müsabaka stresiyle ilişkilidir.** — Hem kontrol grubunda hem de kilo veren grupta benzer gerginlik artışlarının görülmesi kilo kaybının tek suçlu olmadığını kanıtlar.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Müsabaka öncesi hızlı kilo kaybı kadın jiu-jitsu sporcularının duygu durumları ve adet döngüsü semptomları üzerinde nasıl bir etki yaratmaktadır?**
  - Desen: Hızlı kilo kaybı yapan ve yapmayan en az otuzar kişilik iki gruptan oluşan boylamsal bir desen kullanılmalıdır. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenmeli ve sporcular en az üç ay takip edilmelidir.
  - Gerekçe: Makale yazarları çalışmalarının kısıtlılığı olarak yalnız erkek sporcuları incelediklerini belirterek gelecek araştırmalar için kadın sporcu popülasyonunu işaret etmiştir.
- **Bir yarışma sezonu boyunca birden fazla kez hızlı kilo veren sporcularda tükenmişlik puanları zamanla artış göstermekte midir?**
  - Desen: Bir yıllık izleme çalışması tasarlanmalıdır. Veri doygunluğu sağlanana kadar sporcuların her tartı döneminde BRUMS ve ABQ puanları kaydedilmeli ve zaman içindeki değişim hiyerarşik doğrusal modelleme ile analiz edilmelidir.
  - Gerekçe: Mevcut çalışma tek bir müsabaka sürecini ele almıştır ancak yazarlar tartışma kısmında tekrarlanan uygulamaların etkisinin bilinmediğini vurgulamıştır.
- **Tartı sonrası kilo geri kazanım miktarı ve hızı sporcuların müsabaka sırasındaki vigor seviyelerini ve teknik performansını nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Karma desenli bir araştırma kurgulanmalıdır. Nicel ölçümlerin yanı sıra sporcularla tartı ve maç arasındaki toparlanma süreci üzerine derinlemesine görüşmeler yapılmalı; performans video analiziyle değerlendirilmelidir.
  - Gerekçe: Makalede kilo kaybının etkisizliği tartışılırken tartı anındaki toparlanma süresinin önemi vurgulanmış ancak performansla ilişkisi ölçülmemiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The current study aimed to analyze the psychological alterations resulting from rapid weight loss in the mood states and burnout of male Brazilian jiu-jitsu athletes. |
| ev-s-1 | Methods | 2 | — | The volunteers were divided into the control group (CG), consisting of athletes who would not undergo weight loss; and the rapid weight loss group (RWLG) |
| ev-s-2 | Results | 3 | — | RWLG lost an average of 3.4 ± 2.4 kg (range 1–10 kg) and the magnitude of weight loss was 4.18%. |
| ev-s-3 | Results | 3 | — | For reduced sense of accomplishment (RSR), physical and emotional exhaustion (EFE), sports devaluation (DES), and general burnout (BG), no group |
| ev-s-4 | Conclusion | 5 | — | Based on these results, weight loss, in the magnitude performed in this study, did not generate any additional impact on mood or level of burnout |
| ev-l-2 | Conclusion | 1 | — | weight loss, in the magnitude performed in this study, did not generate an additional impact on mood or level of burnout in Brazilian jiu-jitsu athletes during a competitive proces |
| ev-l-3 | Conclusion | 5 | — | it is suggested that future studies investigate the influence of the repeated practice of weight loss on mood states, burnout, and other psychological variables |
| ev-l-4 | Introduction | 1 | — | In Brazilian jiu-jitsu, previous studies identified that between 57% (Brito et al., 2012) and 88% of male competitors reduced body mass in order to compete in a category |
| ev-l-5 | Discussion | 5 | — | The experience that the athlete accumulates due to the different moments of stress in the weight changes that occur during their career, can generate physical and emotional adaptat |

# İlgili kavramlar

- [Beslenme ve Bilişsel Sağlık: Yaşam Boyu Bir Yaklaşım ve Kamu Sağlığı Perspektifiyle Literatür İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/beslenme-ve-bilissel-saglik-yasam-boyu-bir-yaklasim-ve-kamu-sagligi-perspektifiyle-literatur-incelemesi.md)
- [Tayvan'da Kemik Metastazı Görülen Melanom Hastalarının Cerrahi Tedavisine İlişkin Nadir Klinik Deneyimler](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/tayvanda-kemik-metastazi-gorulen-melanom-hastalarinin-cerrahi-tedavisine-iliskin-nadir-klinik-deneyimler.md)
- [Güçlü, Şeffaf ve Bilimsel Temelli Beslenme Rehberliğine Doğru: Akdeniz Diyeti Rehberinin Geliştirilmesinden Çıkarılan Dersler](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/guclu-seffaf-ve-bilimsel-temelli-beslenme-rehberligine-dogru-akdeniz-diyeti-rehberinin-gelistirilmesinden-cikarilan-dersler.md)
- [Düşük Anne Sermayesi Kız Çocuklarında Yaşam Öyküsü Ödünleşimlerini Öngörüyor: Olumsuz Sonuçlar Bireylerde Neden Kümelenir?](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/dusuk-anne-sermayesi-kiz-cocuklarinda-yasam-oykusu-odunlesimlerini-ongoruyor-olumsuz-sonuclar-bireylerde-neden-kumelenir.md)
- [Alzheimer Hastalığında ApoE: Patofizyoloji ve Terapötik Stratejiler](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/alzheimer-hastaliginda-apoe-patofizyoloji-ve-terapotik-stratejiler.md)
- [Barselona Beyin Sağlığı Girişimi: Beyin Sağlığının Belirleyicilerini Tanımlamaya ve Geliştirmeye Yönelik Kohort Çalışması Protokolü](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/barselona-beyin-sagligi-girisimi-beyin-sagliginin-belirleyicilerini-tanimlamaya-ve-gelistirmeye-yonelik-kohort-calismasi-protokolu.md)
- [Futbölçularda Ön Çapraz Bağ Rekonstrüksiyonu Sonrası Kulüp Tabanlı ve Hastane Rehberliğindeki Rehabilitasyonun Karşılaştırılması: İki Yıllık İleriye Dönük Kohort Çalışması](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/futbolcularda-on-capraz-bag-rekonstruksiyonu-sonrasi-kulup-tabanli-ve-hastane-rehberligindeki-rehabilitasyonun-karsilastirilmasi-iki-yillik-ileriye-donuk-kohort-calismasi.md)
- [Bodur ve Bodur Olmayan Ergenlerin Pubertal, Psikososyal ve Bilişsel Gelişim Yörüngelerinin Anlaşılması: Çok Merkezli Bir Endonezya Kohort Çalışması Protokolü](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/bodur-ve-bodur-olmayan-ergenlerin-pubertal-psikososyal-ve-bilissel-gelisim-yorungelerinin-anlasilmasi-cok-merkezli-bir-endonezya-kohort-calismasi-protokolu.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-17T08:00:45.409Z
- Kanıt sayısı: 9
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/hizli-kilo-vermenin-brezilya-jiu-jitsu-sporcularinin-musabaka-surecindeki-duygu-durumlari-ve-tukenmislik-duzeylerine-etkisi