---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Kronik Bulaşıcı Olmayan Hastalığı Olan Yaşlı Çinli Hastalarda E-Sağlık Okuryazarlığı ile Öz Yönetim Arasındaki İlişkiler: Öz Yeterliliğin Aracı Rolü"
description: "Kronik bulaşıcı olmayan hastalıklar (CNCD'ler), küresel ölçekte artan yaşlı nüfusuyla birlikte hem ekonomik hem de klinik açıdan yönetilmesi zor bir halk sağlığı sorununa dönüşmüştür. Çin gibi yüksek vaka sayılarına sahip ülkelerde, hastaların kendi durumlarını kontrol etme, tedavi uyumu sağlama ve"
resource: "https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/kronik-bulasici-olmayan-hastaligi-olan-yasli-cinli-hastalarda-e-saglik-okuryazarligi-ile-oz-yonetim-arasindaki-iliskiler-oz-yeterliligin-araci-rolu"
doi: "10.1186/s12889-022-14695-4"
authors: ["Ying Wu", "Jing Lin Wen", "Xiaohui Wang", "Qingyao Wang", "Wen Wang", "Xiangjia Wang", "Jiang Xie", "Cong Li"]
citation: "Wu, Y., Wen, J. L., Wang, X., Wang, Q., Wang, W., Wang, X., Xie, J., Li, C. (2022). Associations between e-health literacy and chronic disease self-management in older Chinese patients with chronic non-communicable diseases: a mediation analysis. BMC Public Health, 22(1), 2226-2226. https://doi.org/10.1186/s12889-022-14695-4"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sağlık Bilimleri"
subDiscipline: "Klinik ve Halk Sağlığı"
evidenceCount: 13
tags: ["Kronik bulaşıcı olmayan hastalıklar", "Öz yönetim", "E-sağlık okuryazarlığı", "Öz yeterlilik", "Aracılık analizi"]
timestamp: "2026-10-15T10:12:12.437Z"
---

# Kronik Bulaşıcı Olmayan Hastalığı Olan Yaşlı Çinli Hastalarda E-Sağlık Okuryazarlığı ile Öz Yönetim Arasındaki İlişkiler: Öz Yeterliliğin Aracı Rolü

Özgün başlık: Associations between e-health literacy and chronic disease self-management in older Chinese patients with chronic non-communicable diseases: a mediation analysis
DOI: https://doi.org/10.1186/s12889-022-14695-4
Künye (APA 7): Wu, Y., Wen, J. L., Wang, X., Wang, Q., Wang, W., Wang, X., Xie, J., Li, C. (2022). Associations between e-health literacy and chronic disease self-management in older Chinese patients with chronic non-communicable diseases: a mediation analysis. BMC Public Health, 22(1), 2226-2226. https://doi.org/10.1186/s12889-022-14695-4

Bilim alanı: [Sağlık Bilimleri](/okf/saglik-bilimleri/index.md) › Klinik ve Halk Sağlığı

## Kısa cevap

**Yaşlı Çinli hastalarda e-sağlık okuryazarlığı ve öz yeterlilik kronik hastalık öz yönetimini nasıl etkilemektedir?**

Bu çalışmada, Hunan eyaletindeki 289 yaşlı hasta üzerinde gerçekleştirilen analizlerde, e-sağlık okuryazarlığı ile öz yeterliliğin kronik hastalık öz yönetimini doğrudan yordadığı ve öz yeterliliğin aracı rol üstlendiği saptanmıştır.

- Hunan eyaletindeki yaşlı hastaların kronik hastalık öz yönetim puanları ortalama 29.39 olarak düşük düzeyde bulunmuştur.
- Katılımcıların yalnızca yüzde 15.92 sinin akıllı sağlık cihazları kullandığı tespit edilmiştir.
- Öz yeterlilik, e-sağlık okuryazarlığı ile öz yönetim arasında kısmi aracı rol oynamaktadır.

# Alan bağlamı

Kronik bulaşıcı olmayan hastalıklar (CNCD'ler), küresel ölçekte artan yaşlı nüfusuyla birlikte hem ekonomik hem de klinik açıdan yönetilmesi zor bir halk sağlığı sorununa dönüşmüştür. Çin gibi yüksek vaka sayılarına sahip ülkelerde, hastaların kendi durumlarını kontrol etme, tedavi uyumu sağlama ve sağlıklı yaşam davranışları geliştirme kapasiteleri olan öz yönetim (self-management), hastalık seyrini yavaşlatmada hayati bir araçtır. Dijitalleşen sağlık ekosisteminde, bireylerin çevrimiçi sağlık bilgilerine erişme ve bu bilgileri uygulama yeteneği olan e-sağlık okuryazarlığının öz yönetim üzerindeki etkisi akademik literatürde tartışılsa da, bu ilişkinin psikolojik bir mekanizma olan öz yeterlilik ile nasıl birleştiği tam olarak aydınlatılmayı beklemektedir.

# Akademik özet

Küresel halk sağlığı gündeminde kronik bulaşıcı olmayan hastalıklar, yüksek mortalite ve düşük kontrol oranları nedeniyle özellikle yaşlı nüfus üzerinde ciddi bir ekonomik ve sosyal baskı oluşturmaktadır. Çin bağlamında bu durum, her yıl %8,9'luk bir artışla yaklaşık 260 milyon hastayı kapsayan devasa bir sorun teşkil etmektedir. Kronik hastalık öz yönetimi, bireylerin günlük yaşamda hastalık semptomlarını kontrol etme ve yaşam kalitesini optimize etme yetisi olarak, medikal kaynakların kısıtlı olduğu durumlarda sürdürülebilir bir çözüm sunmaktadır. Ancak yaşlı bireylerin dijital dünyadaki becerilerini temsil eden e-sağlık okuryazarlığının, bu yönetim sürecine nasıl dahil olduğu ve bireyin psikolojik inançları tarafından nasıl şekillendirildiği sorusu, halk sağlığı müdahalelerinin tasarımı açısından büyük önem arz etmektedir.

Bu ampirik çalışma, Çin'in Hunan eyaletindeki dört huzurevinde ikamet eden 60 yaş ve üzeri, en az bir kronik hastalığa sahip 289 yaşlı birey üzerinde yürütülen kesitsel bir araştırmadır. Çalışmanın temel amacı, e-sağlık okuryazarlığının öz yönetim davranışları üzerindeki etkisini ve bu ilişkide öz yeterliliğin üstlendiği aracı rolü yapısal eşitlik modellemesi (SEM) teknikleriyle test etmektir. Veriler; e-sağlık okuryazarlığı ölçeği, kronik hastalık öz yönetim ölçeği, genel öz yeterlilik ölçeği ve sosyal destek ölçeği gibi geçerliliği kanıtlanmış araçlarla toplanmıştır. Analiz aşamasında değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkiler, maksimum olabilirlik yöntemi ve bootstrap örnekleme tekniği kullanılarak hesaplanmış, böylece teorik modelin veriyle uyumu titizlikle değerlendirilmiştir.

Bulgular, yaşlı hastalarda kronik hastalık öz yönetiminin genel olarak düşük bir seviyede olduğunu ve katılımcıların yalnızca %15,92'sinin akıllı sağlık cihazlarından faydalandığını göstermektedir. Yapısal eşitlik modeli sonuçları, e-sağlık okuryazarlığının öz yönetim üzerinde hem doğrudan (beta=0,42) hem de öz yeterlilik üzerinden dolaylı (beta=0,429) bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Toplam etkinin %33,56'sının öz yeterlilik aracılığıyla gerçekleşmesi, bireyin sağlık bilgilerini anlama kapasitesinin yanı sıra bu bilgileri uygulamaya dökme konusundaki öz güveninin de kritik olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca sosyal desteğin, özellikle objektif destek boyutunun, öz yönetim becerilerini pozitif yönde güçlendirdiği regresyon analizleriyle doğrulanmıştır.

Araştırmanın literatürdeki yeri ve önemi, e-sağlık okuryazarlığının tek başına yeterli olmadığını, bireyin psikolojik kapasitesini yansıtan öz yeterliliğin dijital sağlık uçurumunu kapatmada kilit bir köprü görevi gördüğünü göstermesinde yatmaktadır. Bu sonuçlar, sağlık profesyonellerinin yaşlılara yönelik dijital müdahaleler tasarlarken sadece teknolojik erişime değil, aynı zamanda hastaların öz yeterliliklerini destekleyen bütüncül eğitim modellerine odaklanmaları gerektiğini kanıtlamaktadır. Çalışma, kronik hastalık yönetiminde akıllı sağlık cihazlarının kullanımını teşvik edecek politikalar için ampirik bir temel sunarken, yaşlı bireylerin dijital okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesinin öz yönetim kalitesini doğrudan artıracağını savunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Çin'deki yaşlı hastalarda kronik hastalık öz yönetimini (CDSM) etkileyen faktörleri belirlemek ve e-sağlık okuryazarlığı ile öz yönetim davranışı arasındaki ilişkide öz yeterliliğin aracı rolünü yapısal eşitlik modeli kullanarak doğrulamaktır.

# Yöntem ve tasarım

Bu ampirik çalışmada kesitsel araştırma deseni kullanılmış olup Hunan eyaletindeki dört huzurevinden seçilen yaşlı bireylerden anket yoluyla veri toplanmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Katılımcı olan yaşlı hastaların toplam kronik hastalık öz yönetim puanı ortalaması 29.39 ve standart sapması 9.60 olarak belirlenmiş olup hastaların yalnızca yüzde 15.92 sinin akıllı sağlık cihazları kullandığı görülmüştür.
2. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre e-sağlık okuryazarlığı, öz yeterlilik, objektif destek ve destek kullanımı kronik hastalık öz yönetimi ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur.
3. Yapısal eşitlik modeli analizinde öz yeterliliğin kronik hastalık öz yönetimini doğrudan pozitif yönde etkilediği, e-sağlık okuryazarlığının ise hem doğrudan hem de öz yeterlilik aracılığıyla dolaylı yoldan etki sağladığı tespit edilmiştir.
4. Akıllı sağlık cihazları kullanan yaşlı hastaların öz yönetim, e-sağlık okuryazarlığı, öz yeterlilik ve sosyal destek puanlarının cihaz kullanmayanlara kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

# Yazarın tartışması

Yazarlar tartışma bölümünde, kronik hastalıklara sahip yaşlı bireylerin öz yönetim düzeylerinin genel olarak düşük seviyelerde kaldığını ve bu durumun önceki araştırmalardaki bulgularla benzerlik gösterdiğini belirtmektedirler. Uzun süren ve birden fazla kronik hastalığı barındıran durumların bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkilediği ifade edilmektedir.

Bununla birlikte, düşük gelir düzeyine sahip olan ve yalnız yaşayan yaşlıların sağlık bilgilerine erişimde güçlük çektikleri ve öz yönetim becerilerinin olumsuz etkilendiği vurgulanmaktadır. Sosyal desteğin hastaların sorumluluk bilincini artırarak hem fiziksel hem de psikolojik sonuçları iyileştirebileceği açıklanmaktadır.

Öz yeterliliğin öz yönetim üzerindeki olumlu etkisinin tür 2 diyabet, hipertansiyon ve inmeli hastalarla yapılan diğer çalışmalarla uyumlu olduğu aktarılmaktadır. Yüksek öz yeterliliğe sahip bireylerin engelleri aşma konusunda kendilerini daha donanımlı hissettikleri ve tedavi sürecine daha iyi uyum sağladıkları ifade edilmektedir.

Son olarak, akıllı sağlık cihazlarının kullanımının yaşlı bireylerin öz yönetimini desteklemede büyük bir potansiyel taşıdığı ve özellikle tıp profesyonelleri tarafından önerilen cihazların daha yüksek kullanılabilirlik puanları aldığı sonuç bölümünde detaylıca ele alınmıştır.

# Yazarın sonucu

Çalışmanın sonuçları yaşlı hastaların öz yönetim düzeylerinin düşük olduğunu ve az sayıda bireyin akıllı cihaz kullandığını göstermektedir; öz yeterlilik, e-sağlık okuryazarlığı ile öz yönetim arasında kısmi aracı rol üstlenmektedir.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, kronik bulaşıcı olmayan hastalıklara sahip yaşlı bireylerin dijital sağlık ekosistemindeki davranışsal adaptasyonlarını anlamlandırmak adına kritik bir işlev görmektedir. Literatürde e-sağlık okuryazarlığının öz yönetim üzerindeki doğrudan etkileri bilinmekle birlikte, bu ilişkinin altındaki psikolojik mekanizmaların nasıl işlediğine dair ampirik kanıtlar sınırlıdır. Çalışma, öz yeterliliği merkezi bir aracı değişken olarak konumlandırarak, dijital okuryazarlığın tek başına yeterli olmadığını, bu okuryazarlığın bireyin kendi kapasitesine olan inancını tetiklediği ölçüde öz yönetimi iyileştirdiğini modellemektedir. Bu yönüyle araştırma, klinik uygulamalarda sadece teknolojik eğitimin değil, aynı zamanda psikolojik güçlendirmenin de gerekliliğini ortaya koyan bir köprü vazifesi görmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, temellerini Stanford Üniversitesi tarafından geliştirilen kronik hastalık öz yönetim programlarından ve e-sağlık okuryazarlığı ölçeklerinden alarak önceki literatürle güçlü bir bağ kurmaktadır. Yazarlar, geleneksel Kronik Bakım Modeli ve WHO'nun Yenilikçi Kronik Durum Bakımı Çerçevesi gibi sistem odaklı modellerin kısıtlarını tartışarak, dikkati bireysel öz yeterliliğe ve dijital yetkinliğe çekmektedir. Önceki çalışmaların diyabet ve hipertansiyon gibi spesifik hastalıklardaki bulgularını, genel bir kronik hastalık yelpazesine ve Çin'deki yaşlı nüfusun kültürel bağlamına taşıyarak genişletmektedir. Özellikle sosyal desteğin öz yönetim üzerindeki etkisini tartışırken, literatürdeki mevcut teorik kabulleri doğrulamakta ve dijitalleşme ile psikososyal faktörlerin sentezini yaparak literatürdeki kuramsal boşluğu doldurmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Bu çalışma, yaşlı sağlığı ve dijital sağlık yönetimi konulu literatür taramalarına somut ve güncel bir veri seti sağlamaktadır. Özellikle akıllı sağlık cihazlarının kullanım oranlarının düşüklüğünü (yüzde 15.92) belgelemesi, dijital uçurumun yaşlı nüfus üzerindeki etkilerini tartışan derlemeler için temel bir kanıt niteliğindedir. Çalışmanın sunduğu yapısal eşitlik modeli, öz yeterliliğin toplam etkinin yaklaşık yüzde 33.56'sını açıkladığına dair hassas bir hesaplama sunarak, müdahale odaklı literatür taramalarında stratejik önceliklerin belirlenmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca, tıp personelinin cihaz önerisinin kullanıcı memnuniyeti üzerindeki etkisini vurgulaması, sağlık hizmetleri yönetimi literatürüne profesyonel rehberliğin önemi konusunda özgün bir katkı sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **E-sağlık okuryazarlığı, bireyin öz yeterlilik inancını artırarak dolaylı yoldan sağlık davranışlarını iyileştirmektedir.** — Makalenin yapısal eşitlik modeli sonuçları (aracı etki yüzdesi 33.56) bu teorik mekanizmayı desteklemek için sayısal veri sağlar.
- **Yaşlı bireylerde akıllı sağlık teknolojilerinin kullanım oranı hala kritik düzeyde düşüktür.** — Çalışmada raporlanan yüzde 15.92'lik kullanım oranı, dijital sağlık teknolojilerinin yaşlı nüfusa yayılımı konusundaki engelleri tartışmak için kullanılabilir.
- **Düşük gelir ve yalnız yaşama durumu yaşlıların kronik hastalık öz yönetim kapasitesini kısıtlamaktadır.** — Sosyoekonomik faktörlerin öz yönetim üzerindeki etkisini vurgulayan univaryant analiz sonuçlarına atıf yapılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Tıp personeli tarafından verilen cihaz kullanım eğitimleri, yaşlı hastaların öz yeterlilik puanlarını ve cihaz kullanım niyetlerini anlamlı düzeyde artırır mı?**
  - Desen: Yarı deneysel bir desen kullanılmalıdır. Müdahale grubuna tıp personeli rehberliğinde akıllı saat/cihaz eğitimi verilirken kontrol grubu rutin bakım almalıdır. Örneklem büyüklüğü G-Power analiziyle belirlenmelidir. Veriler eğitim öncesi ve 3 ay sonrası SUS ve uMARS ölçekleriyle toplanmalıdır.
  - Gerekçe: Makalede, tıp personeli tarafından önerilen cihazların daha yüksek kullanılabilirlik puanları aldığı bulgusundan ve yazarların personelin kişiselleştirilmiş rehberlik yapması gerektiği önerisinden türetilmiştir.
- **E-sağlık okuryazarlığı seviyesi yüksek olan yaşlı bireylerin 12 aylık takip sürecinde hastaneye yatış oranları ve öz yönetim skorları nasıl değişmektedir?**
  - Desen: Prospektif bir kohort çalışması tasarlanmalıdır. Başlangıçta e-sağlık okuryazarlığı düzeyi belirlenen yaşlı hastalar 12 ay boyunca izlenmeli, CDSM ölçeği verileri ve hastane kayıtları periyodik olarak toplanmalıdır. Analiz için tekrarlanan ölçümler ANOVA veya marjinal modeller kullanılabilir.
  - Gerekçe: Makalenin kesitsel bir çalışma olması nedeniyle nedensellik bağının kurulamadığı kısıtlamasından hareketle, yazarların gelecekte prospektif bir desen kullanılması yönündeki çağrısından türetilmiştir.
- **Düşük e-sağlık okuryazarlığına sahip yaşlı hastalar çevrimiçi sağlık bilgilerini okurken ve uygularken hangi spesifik bilişsel ve teknik engellerle karşılaşmaktadır?**
  - Desen: Fenomenolojik bir nitel araştırma yürütülmelidir. E-sağlık okuryazarlığı skorları düşük olan 15-20 hasta ile (veri doygunluğuna ulaşana kadar) derinlemesine mülakatlar yapılmalıdır. Katılımcılara internette sağlık bilgisi arama görevi verilmeli ve 'sesli düşünme' tekniğiyle yaşadıkları zorluklar içerik analiziyle temalandırılmalıdır.
  - Gerekçe: Tartışma bölümünde belirtilen, düşük okuryazarlığa sahip yaşlıların bilgileri okuyamama veya anlayamama nedeniyle e-sağlık kaynaklarını kullanmaya isteksiz oldukları saptamasından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Keywords | 2 | 2 | Keywords: Chronic non-communicable diseases, Self-management, E-health literacy, Self-efficacy, Mediation analysis |
| ev-o-2 | Abstract | 1 | — | To explore the factors that influence chronic disease self-management (CDSM) and verify self-efficacy as the mediator between e-health literacy and self-management behavior |
| ev-s-1 | Methods | 2 | 2 | This cross-sectional study randomly selected 300 older patients with CNCDs from 4 nursing homes in Hunan province, China, from July to November 2021. |
| ev-s-2 | Results | 1 | — | The total CDSM score in the patients was 29.39 ± 9.60 and only 46 (15.92%) patients used smart healthcare devices. |
| ev-s-3 | Results | 5 | 5 | E-health literacy ( β = 0.308, P < 0.01), self-efficacy ( β = 0.574, P < 0.01), objective support ( β = 0.762, P < 0.01), and support usage ( β = 0.825, P < 0.01) were positively c |
| ev-s-4 | Results | 1 | — | Furthermore, the structural equation model revealed that self-efficacy directly affected CDSM ( β = 0.45, P < 0.01), whereas e-health literacy affected it directly ( β = 0.42, P <  |
| ev-s-5 | Results | 6 | 6 | Overall, those who used the devices had higher CDSM, e-health literacy, self-efficacy, and social support than those who did not ( P < 0.05, Table |
| ev-s-6 | Introduction | 2 | 2 | Van et al. [ 19 ] reported that e-health literacy enhances CDSM to make better judgments for maintaining a healthy status. |
| ev-s-7 | Conclusions | 1 | — | Conclusions: This study revealed that self-management among older patients with CNCDs is at a low level, and few of them use smart healthcare devices. |
| ev-l-3 | Limitations | 8 | 8 | First, it was cross-sec - tional, so the causal nature of influencing factors was not determined. |
| ev-l-4 | Discussion | 7 | 7 | older adults with low income and living alone had lower levels of CDSM |
| ev-l-5 | Discussion | 8 | 8 | products recommended by medical staff received higher SUS, uMARS, and product grade scores |
| ev-l-6 | Discussion | 8 | 8 | those with low e-health literacy may be unable to read and understand these information |

# İlgili kavramlar

- [Multipl Skleroz Tanılı Kadınlarda Başa Çıkma Stratejileri ile Cinsel Tatmin ve Cinsel Yakınlık Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/multipl-skleroz-tanili-kadinlarda-basa-cikma-stratejileri-ile-cinsel-tatmin-ve-cinsel-yakinlik-arasindaki-iliskinin-degerlendirilmesi.md)
- [Hemşirelik Eğitiminde Afet Hazırbulunuşluğu: İntörn Hemşirelerin Afetlere Hazırlık Durumları Üzerine Bir Araştırma](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/hemsirelik-egitiminde-afet-hazirbulunuslugu-intorn-hemsirelerin-afetlere-hazirlik-durumlari-uzerine-bir-arastirma.md)
- [COVID-19 Hastalarında Mortalite, Erken Bakteriyel Enfeksiyon ve Yoğun Bakım Yatışını Öngörmede NEWS, qSOFA ve SIRS Skorlarının Performansı](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/covid-19-hastalarinda-mortalite-erken-bakteriyel-enfeksiyon-ve-yogun-bakim-yatisini-ongormede-news-qsofa-ve-sirs-skorlarinin-performansi.md)
- [Karmaşık Halk Sağlığı Müdahalelerinin Ölçeklendirilmesine İlişkin Kavramsal, Metodolojik ve Pedagojik Çalışmaların Sentezi: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/karmasik-halk-sagligi-mudahalelerinin-olceklendirilmesine-iliskin-kavramsal-metodolojik-ve-pedagojik-calismalarin-sentezi-bir-kapsam-belirleme-incelemesi.md)
- [Ambulans Sektörü Tarafından Sunulan Halk Sağlığı Müdahaleleri: Bir Kapsam Belirleme İncelemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/ambulans-sektoru-tarafindan-sunulan-halk-sagligi-mudahaleleri-bir-kapsam-belirleme-incelemesi.md)
- [Çocuk ve Ergenlerde Aşırı Kilo ve Obezitenin Önlenmesi ve Yönetimine Yönelik Halk Sağlığı Müdahaleleri: Bir Hızlı Değerlendirme](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/cocuk-ve-ergenlerde-asiri-kilo-ve-obezitenin-onlenmesi-ve-yonetimine-yonelik-halk-sagligi-mudahaleleri-bir-hizli-degerlendirme.md)
- [Kanserle Mücadelede Diyetin Rolü: Birleşik Krallık'ta Kamu Politikalarını ve Klinik Sonuçları Biçimlendirme Potansiyeli](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/kanserle-mucadelede-diyetin-rolu-birlesik-krallikta-kamu-politikalarini-ve-klinik-sonuclari-bicimlendirme-potansiyeli.md)
- [Nijerya'da Ergen Hamileliğiyle İlişkili Faktörler ve Kamu Sağlığı Müdahaleleri: Bir Kapsam Derlemesi](/okf/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/nijeryada-ergen-hamileligiyle-iliskili-faktorler-ve-kamu-sagligi-mudahaleleri-bir-kapsam-derlemesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-15T10:12:12.437Z
- Kanıt sayısı: 13
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/saglik-bilimleri/klinik-ve-halk-sagligi/kronik-bulasici-olmayan-hastaligi-olan-yasli-cinli-hastalarda-e-saglik-okuryazarligi-ile-oz-yonetim-arasindaki-iliskiler-oz-yeterliligin-araci-rolu