---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "E-İşletme Eğitiminde Yeni Normale Hazır miyiz? Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslere İlişkin Öğrenen Görüşlerinin Duygu Analizi"
description: "Geleneksel e-işletme eğitimi modelleri hızla değişen piyasa koşullarına ve dijital ekosistemin gereksinimlerine uyum sağlamakta zorluklar yaşamaktadır. Bu bağlamda kitlesel açık çevrimiçi dersler ve mikro yeterlilikler, bireylerin mesleki becerilerini zaman ve mekandan bağımsız şekilde guncellemeler"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/e-isletme-egitiminde-yeni-normale-hazir-miyiz-kitlesel-acik-cevrimici-derslere-iliskin-ogrenen-goruslerinin-duygu-analizi"
doi: "10.17853/1994-5639-2021-4-181-207"
authors: ["O. F. Derindag", "B. Cizmeci"]
citation: "Derindag, O. F., Cizmeci, B. (2021). Are we ready for the new normal in e-business education? Sentiment analysis of learners' opinions on MOOCs. The Education and science journal, 23(4), 181-207. https://doi.org/10.17853/1994-5639-2021-4-181-207"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Eğitim Bilimleri"
evidenceCount: 12
tags: ["Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler (KACD)", "e-işletme eğitimi", "çevrimiçi pazarlama eğitimi", "mikro yeterlilikler", "duygu analizi", "uzaktan öğrenme"]
timestamp: "2026-07-26T15:23:10.715Z"
---

# E-İşletme Eğitiminde Yeni Normale Hazır miyiz? Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslere İlişkin Öğrenen Görüşlerinin Duygu Analizi

Özgün başlık: Are we ready for the new normal in e-business education? Sentiment analysis of learners' opinions on MOOCs
DOI: https://doi.org/10.17853/1994-5639-2021-4-181-207
Künye (APA 7): Derindag, O. F., Cizmeci, B. (2021). Are we ready for the new normal in e-business education? Sentiment analysis of learners' opinions on MOOCs. The Education and science journal, 23(4), 181-207. https://doi.org/10.17853/1994-5639-2021-4-181-207

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Eğitim Bilimleri

# Alan bağlamı

Geleneksel e-işletme eğitimi modelleri hızla değişen piyasa koşullarına ve dijital ekosistemin gereksinimlerine uyum sağlamakta zorluklar yaşamaktadır. Bu bağlamda kitlesel açık çevrimiçi dersler ve mikro yeterlilikler, bireylerin mesleki becerilerini zaman ve mekandan bağımsız şekilde guncellemelerine olanak tanıyan esnek alternatifler sunmaktadır. Alandaki temel tartışma, yükseköğretim kurumlarının bu dijital eğitim dönüşümüne ne ölçu de hazır olduğu ve öğrenenlerin çevrimiçi ortamlardaki gerçek eğilimleri ile algılarının nasıl şekillendiğidir.

# Akademik özet

Küreselleşen dijital ekonominin dinamik yapısı, geleneksel işletme eğitimi modellerinin ve iş yapış yöntemlerinin köklü bir değişim yaşamasını zorunlu kılmaktadır. Geleneksel akademik müfredatlar, e-ticaret, dijital pazarlama ve yapay zeka gibi hızla değişen pazar taleplerini karşılamada hantal ve maliyetli kalmakta, bu durum iş gücünün niteliklerini ekonomik ve hızlı bir şekilde guncellemesini gerektirmektedir. Bu bağlamda kitlesel açık çevrimiçi dersler ve mikro yeterlilikler esnek, düşük maliyetli ve erişilebilir alternatifler sunarak önemli bir eğitim arayüzü haline gelmiştir. Ancak, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde öğrenenlerin bu yeni normal eğitim paradigmalarına yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri, algıları ve kültürel tutumları hakkındaki ampirik çalışmaların yetersizliği alanda önemli bir araştırma problemi oluşturmaktaki ana etmendir.

Bu araştırma, Türkiye'deki öğrenen topluluğunun uzaktan eğitim ve kitlesel açık çevrimiçi dersler (KACD) konseptine yönelik farkındalığını, hazır bulunuşluğunu ve tutumsal yönelimini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye'nin en büyük sosyal iletişim ve tartışma platformlarından biri olan Ekşi Sözlük üzerindeki kullanıcı girdileri duygu analizi ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Araştırma evreni olarak belirlenen 1040 adet yorum arasından, Cochran örneklem formülü kullanılarak %95 güven düzeyi ve %7 hata payı ile temsil gücüne sahip 24 sayfalik bir örneklem sistematik rastgele örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Toplamda 234 adet girdi, filtrelendikten sonra yazarlar tarafından bağımsız olarak duygu analizine tabi tutulmuş, analiz güvenilirliği Miles ve Huberman formülüyle %90 olarak doğrulanmıştır.

Gerçekleştirilen duygu analizi sonuçlarına göre, incelenen girdilerin %52'sinin uzaktan eğitim ve kitlesel açık çevrimiçi derslere yönelik olumlu yargılar barındırdığı, %29'unun nötr kaldığı ve yalnızca %18'inin olumsuz ifadeler içerdiği tespit edilmiştir. Yorumlarda kullanılan kelimeler frekans analiziyle incelendiğinde; çevrimiçi derslerin 'açık', 'ücretsiz', 'faydalı' ve 'dünya çapındaki saygın üniversitelerden ders alma imkânı sunması' gibi nitelikleri olumlu algının ana kaynaklarını oluşturmaktadır. Olumsuz yorumlarda ise derslerin kredisiz olması, bütünsel müfredat sunmaması ve bazı sertifikalarin ücretli olması gibi hususlar eleştirilmektedir. Ayrıca, platform yazarlarının KACD modellerini evde geçirilen vakti geleceğe yönelik bir yatırıma dönüştürme yöntemi veya devam zorunluluğu olmayan bölümler için ideal bir alternatif olarak değerlendirdikleri belirlenmiştir.

Elde edilen bulgular, Türk toplumunun uzaktan eğitimi ve kitlesel açık çevrimiçi dersleri faydalı yeni bir eğitim modeli olarak benimsediğini ve bu yeni normale genel olarak hazır olduğunu göstermektedir. Bu durum, literatürde vurgulanan öğrenen otonomisi, yaşam boyu öğrenme ve eğitimde fırsat eşitliği gibi kavramlarla tam bir uyum sergilemektedir. Özellikle pandemi sonrası süreçte e-işletme eğitiminde ihtiyaç duyulan pratik, çözüm odaklı ve uygulamalı becerilerin kazanılmasında geleneksel diploma programlarının hantal kaldığı, buna karşın mikro yeterliliklerin iş gücü piyasasında geçerli 'bağımsız kimlikler' olarak yükseldiği savı bu ampirik bulgularla desteklenmektedir. Araştırma, sosyal ağlar üzerinden toplanan doğal kullanıcı verilerinin duygu analiziyle incelenmesi bakımından ulusal literatürde öncü bir referans oluşturarak gelecekteki müfredat tasarımlarına ışık tutmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın amacı, toplumun kitlesel açık çevrimiçi dersler ve uzaktan eğitim konseptine yönelik hazır bulunuşluğunu ve tutumsal yönelimini belirlemek, e-işletme dersleri özelinde eğitim kurumlarının müfredatlarında yapmaları gereken köklü değişimleri vurgulamaktır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada, Türkiye'deki kullanıcıların uzaktan eğitim ve Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslere (KAÇD) yönelik algı ve tutumlarını belirlemek amacıyla Ekşi Sözlük platformunda yer alan metin verileri üzerinde nicel ve nitel içerik odaklı duygu analizi yöntemi uygulanmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Ekşi Sözlük platformunda yapılan duygu analizi sonuçunda kullanıcıların %52'sinin uzaktan eğitim ve KAÇD konularında olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir.
2. Kullanıcı yorumlarında olumsuz görüş bildirenlerin oranı %18 seviyesinde kalırken, nötr değerlendirmede bulunanların oranı %29 olarak ölçülmüştür.
3. Metinlerde kullanılan kelime frekansları incelendiğinde olumlu anlam taşıyan ifadelerin 220 kez, olumsuz ifadelerin ise yalnızca 20 kez tekrarlandığı saptanmıştır.
4. Yazarlar arası bağımsız kodlama değerlendirmesinde Miles ve Huberman formülüne göre %90 oranında uyum sağlanarak araştırmanın güvenilirliği doğrulanmıştır.

# Yazarın tartışması

Söz konusu araştırmanın nicel ve nitel analiz bulguları, Türk kamuoyunda uzaktan eğitim ve Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler (KAÇD) konularına yönelik genel algının büyük oranda olumlu olduğunu göstermektedir. Ekşi Sözlük platformundaki girdilerin duygu analizi sonuçlarına göre katılanların %52'si olumlu yargılara sahipken olumsuz tutum sergileyenlerin oranı %18 ile sınırlı kalmış, olumlu kelime kullanımı olumsuzların 11 katına ulaşmıştır.

Yazarlar, bu yüksek olumlu algıyı esnek öğrenme imkânları, zaman ve mekandan bağımsızlık, ücretsiz ders içeriği erişimi ve e-işletme gibi hızla değişen alanlarda pratik beceri kazanma gereksinimiyle açıklamaktadır. Geleneksel yükseköğretim müfredatlarının e-ticaret ve dijital pazarlama gibi alanlardaki dinamik piyasa taleplerini karşılamada yetersiz kalması, bireyleri KAÇD ve mikro-kredi sertifikasyonlarına yönlendiren temel faktör olarak sunulmuştur.

Tartışma bölümünde bu sonuçlar, çevrimiçi eğitimde öz-düzenlemeli öğrenmeyi destekleme, öğrenen etkileşimi ve mikro-kredi güvenirliği konularını ele alan önceki literatürle ilişkilendirilmiştir. Çalışma, Miles ve Huberman'ın nitel veri güvenirlik ölçütlerini kullanarak kodlayıcılar arası %90 uyum seviyesine ulaşmış ve sosyal medya veri kaynaklarının toplumsal tutumları belirlemedeki geçerliliğini literatürdeki benzer yöntemlerle doğrulamıştır.

Sonuç olarak çalışma, salgın sonrası yeni normal döneminde üniversitelerin ve eğitim kurumlarının bütüncül müfredat yapılarını gözden geçirmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle e-işletme alanında teorik bilginin ötesinde uygulama odaklı mikro-kredi modellerinin ve akredite KAÇD platformlarının resmi öğretim süreçlerine entegre edilmesi, iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu yetkinliklerin kazandırılmasında kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, dijitalleşmenin hızla arttığı küresel dünyada ve COVID-19 salgını benzeri kriz dönemlerinde uzaktan eğitim ile KAÇD gibi dijital öğrenme araçlarının kullanımının zorunlu hale geldiğini ve e-işletme eğitimi başta olmak üzere yükseköğretimde esnek, mikro-kredi odaklı yeni eğitim modellerine geçilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, e-işletme eğitimi ve uzaktan öğretim alanında kitlesel açık çevrimiçi derslerin (KACD) ve mikro yeterliliklerin yerini sörgülayan ampirik bir çalışma işlevi görmektedir. Türkiye'nin en büyük sosyal iletişim platformlarından biri olan Ekşi Sözlük'teki kullanıcı yorumlarını duygu analizi yöntemiyle inceleyerek, eğitim teknolojilerinin toplumsal kabul düzeyini ölçmektedir. Çalışma, salgın dönemiyle ivme kazanan yeni normal eğitim tartışmalarına tüketici ve öğrenen perspektifinden veri temelli bir bakış açısı kazandırarak literatürde önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, Siemens (2005) ve Downes (2010) tarafından geliştirilen konnektivizm (bağlantıcılık) kuramına ve KACD'lerin tarihsel gelişimine dayanan literatürü esnetmektedir. Geleneksel anket yöntemleriyle yapılan kullanıcı memnuniyeti çalışmalarından farklılaşarak, doğal ortamlarda üretilmiş sosyal medya verilerini (user-generated content) duygu analizine tabi tutmaktadır. Böylece literatürdeki kuramsal çevrimiçi eğitim faydalarını, gerçek kullanıcıların serbestçe ifade ettiği deneyimlerle karşılaştırmalı olarak doğrulamaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Çalışma, eğitim bilimleri ve e-öğrenme literatürüne metodolojik ve pratik açıdan katkı sağlamaktadır. Sosyal ağ analizi ve duygu madenciliğinin eğitim araştırmalarında nasıl kullanılacağına dair somut bir örnek sunarken, müfredat geliştiriciler için e-ticaret ve dijital pazarlama gibi alanlarda mikro-kredi uygulamalarının önemini kanıtlamaktadır. Bu yönüyle, yüksekogretimin hantal yapısına karşılık KACD platformlarının esnek, hızlı ve piyasa odaklı çözümler üretebilme potansiyeline dair güçlü kanıtlar sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Uzaktan eğitim süreçlerinde esnek yapılar sunan kitlesel açık çevrimiçi derslerin, özellikle e-işletme ve dijital pazarlama gibi hızla dönüşen disiplinlerde klasik müfredatların yetersizliklerini gidermede önemli bir rol oynadığı ileri sürülmektedir.** — Bu iddia, e-işletme ekosistemindeki rekabetçi ve sonuç odaklı yapının klasik üniversite mufredatlarıyla uyum sağlamadaki zorluklarını ve KACD çözümlerinin sunduğu pratik avantajları desteklemek amacıyla kullanılacaktır.
- **Mikro yeterlilikler ve dijital rozetler, öğrencilerin dar alanlardaki uzmanlıklarını belgelendirmelerine olanak tanıyarak geleneksel derecelere esnek birer alternatif sunar.** — Mikro yeterliliklerin tanımı, türleri ve bunların yükseköğretim ile iş dünyası arasındaki köprü işlevi bu makaledeki kuramsal tartışmalara atıfta bulunarak temellendirilecektir.
- **Türkiye'deki internet kullanıcıları ve öğrenen toplulukları, kitlesel açık çevrimiçi dersleri ve uzaktan eğitim modellerini yüksek oranda faydalı birer yenilik olarak algılamaktadır.** — Ekşi Sözlük girdileri üzerinde gerçekleştirilen duygu analizinde elde edilen yüzde 52 olumlu algı oranı ve kelime frekanslarındaki olumlu eğilimler, Türkiye bağlamındaki toplumsal kabule dair ampirik bir kanıt olarak tartışma bölümünde sunulacaktır.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **E-ticaret ve dijital pazarlama alanında faaliyet gösteren işletmelerin insan kaynakları yöneticileri, adayların ozgecmislerindeki mikro yeterlilikleri geleneksel üniversite diplomalarına kıyasla nasıl değerlendirmektedir?**
  - Desen: Karma desen tasarımı kullanılacaktır. Nitel aşamada veri doygunluğuna ulaşana dek yaklaşık 15 insan kaynakları yöneticisi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılacak; nicel aşamada ise en az 150 katılımcıdan oluşan bir örnekleme anket uygulanacaktır. Analizler içerik analizi ve hiyerarşik regresyon yöntemleriyle gerçekleştirilecektir.
  - Gerekçe: Makalede, mikro yeterliliklerin iş dünyasındaki geçerliliği ve kurumların klasik derecelerin ötesinde bu sertifikalara duyduğu güven ihtiyacı tartışılmakta ve bu alanda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir.
- **Kitlesel açık çevrimiçi derslere kayıt olan öğrencilerin öz-düzenlemeli öğrenme düzeyleri, platformdaki etkinlik izleme verileri ve nihai ders tamamlama oranları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip midir?**
  - Desen: Boylamsal ve ilişkisel tarama deseni tercih edilecektir. Güç analiziyle belirlenen en az 300 çevrimiçi ders öğrencisinden ölçekler aracılığıyla veri toplanacak ve LMS platformu log verileriyle birleştirilecektir. Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Yazarlar, literatür taramasında KACD platformlarındaki kayıt oranlarının yüksek olmasına rağmen tamamlama oranlarının düşüklüğünü vurgulamakta ve pratik öz-düzenlemeli öğrenme destek sistemlerine olan ihtiyaca işaret etmektedir.
- **Pandemi sonrası yeni normal dönemde, Türkiye'deki yükseköğretim öğrencilerinin uzaktan eğitim ve hibrit ders modellerine yönelik tutumları farklı sosyal medya mecralarında nasıl bir dağılım ve duygu eğilimi göstermektedir?**
  - Desen: Veri madenciliği ve doğal dil işleme tabanlı duygu analizi deseni uygulanacaktır. Twitter API ve Ekşi Sözlük üzerinden eşzamanlı olarak çekilen en az 5000 adet Türkçe paylaşım, makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak sınıflandırılacaktır.
  - Gerekçe: Bu öneri, makalede kullanılan Ekşi Sözlük duygu analizi metodolojisinin guncellenerek ve farklı platformlarla karşılaştırılarak genişletilmesi çağrısına dayanmaktadır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The current research is aimed to address the society’s readiness and attitude direction to the concept of MOOCs and distance learning, highlighting its emergence and inevi - tabili |
| ev-o-2 | Abstract | 1 | — | it has been determined that 52% of respondents have positive judgments on distance education and MOOCs, 29% of responses are neutral and 18% are negative. |
| ev-o-3 | Abstract | 1 | — | In this direction, Turkish people’s per - ception and attitudes toward MOOCs have been addressed via sentiment analysis on Eksi Sozluk, the largest social communication and discuss |
| ev-o-4 | Keywords | 2 | — | Keywords: Massive Open Online Courses (MOOCs), e-business education, online mar - keting education, micro-credentials, sentiment analysis, distance learning. |
| ev-s-1 | Methodology | 17 | — | The minimum sample size determined to be at least 196 with the Cochran formula corresponds to approximately 20 pages from 10 comments on each page. |
| ev-s-2 | Abstract | 1 | — | According to the sentiment analysis results, it has been determined that 52% of respondents have positive judgments on distance education and MOOCs, 29% of responses are neutral an |
| ev-s-3 | Results | 18 | — | According to the sentiment analysis, the Eksi Sozluk authors used words containing positive meanings 220 times in their comments about distance education and MOOCs; they used words |
| ev-s-4 | Methodology | 18 | — | Besides, to increase the reliability of the study, the authors of the study conducted the judgment analysis of the interpretations independently from each other and then compared t |
| ev-s-5 | Discussion | 23 | — | Besides, in a global world where digitalisation is rapidly increasing, it shows that digital tools such as distance education and MOOCs will be used more with the emergence of pand |
| ev-l-1 | Introduction | 1 | — | Distance learning has become an indispensable alternative teaching method in updating and transferring classical education materials accord - ing to real-world settings, especially |
| ev-l-2 | Introduction | 4 | — | Micro-credentials, also known as digital badges, web badges, nano-degrees, mini-degrees, and micro-certifications, are a form of mini-degrees or certifications that are awarded to  |
| ev-l-3 | Results | 18 | — | According to the sentiment analysis, the Eksi Sozluk authors used words containing positive meanings 220 times in their comments about distance education and MOOCs |

# İlgili kavramlar

- [Covid-19 Pandemisi Sürecinde Hemşirelik Öğrencilerinin Klinik Uygulama Güçlükleri ve Eğitim Stres Düzeylerinin İncelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/covid-19-pandemisi-surecinde-hemsirelik-ogrencilerinin-klinik-uygulama-guclukleri-ve-egitim-stres-duzeylerinin-incelenmesi.md)
- [Erken Matematikte Güdülenmiş Unutma: Bir Kavram Kanıtlama Çalışması](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/erken-matematikte-gudulenmis-unutma-bir-kavram-kanitlama-calismasi.md)
- [Yükseköğretim Öğrencileri Arasında Üretken Yapay Zekânın Kabul ve Kullanım Kalıpları](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/yuksekogretim-ogrencileri-arasinda-uretken-yapay-zeknin-kabul-ve-kullanim-kaliplari.md)
- [Üniversite Öğrencilerinde Çok Boyutlu Algılanan Okul Desteği ve Yapay Zeka Öğrenme Kaygısı: Kontrol-Değer Değerlendirmelerinin Aracı Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/universite-ogrencilerinde-cok-boyutlu-algilanan-okul-destegi-ve-yapay-zeka-ogrenme-kaygisi-kontrol-deger-degerlendirmelerinin-araci-rolleri.md)
- [Yükseköğretim Elemanlarında Öğretimden Keyif Almanın Psikolojik ve Örgütsel Belirleyicileri: İyilik Hali, Dayanıklılık ve Keyif Zinciri](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/yuksekogretim-elemanlarinda-ogretimden-keyif-almanin-psikolojik-ve-orgutsel-belirleyicileri-iyilik-hali-dayaniklilik-ve-keyif-zinciri.md)
- [STEM Eğitiminde Yapay Zekâ: Katılım ve İnovasyon İçin Disiplinlerarası İletişim Çerçevesi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/stem-egitiminde-yapay-zek-katilim-ve-inovasyon-icin-disiplinlerarasi-iletisim-cercevesi.md)
- [Dijital Çağda Öğretim Programı Okuryazarlığı: Öğretmen Adaylarının Yeterliklerini Dijital Okuryazarlık Aracılığıyla Geliştirme](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/dijital-cagda-ogretim-programi-okuryazarligi-ogretmen-adaylarinin-yeterliklerini-dijital-okuryazarlik-araciligiyla-gelistirme.md)
- [Okul İkliminin Öğretmenlerin İş Doyumuna Etkisi: Öğretmen Öz Yeterliğinin Aracı Rolü](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/okul-ikliminin-ogretmenlerin-is-doyumuna-etkisi-ogretmen-oz-yeterliginin-araci-rolu.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T15:23:10.715Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/e-isletme-egitiminde-yeni-normale-hazir-miyiz-kitlesel-acik-cevrimici-derslere-iliskin-ogrenen-goruslerinin-duygu-analizi