---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Londra Konferansında (1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları"
description: "Millî Mücadele dönemi Türk dış politikası, askerî başarıların diplomatik alanda tescil edilmesi sürecini kapsamaktadır. 1921 Londra Konferansı, TBMM Hükümeti'nin uluslararası hukuk önünde ilk kez bir aktör olarak kabul edildiği bir platformdur. Literatürde bu konferans genellikle siyasi sonuçları üz"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/londra-konferansinda-1921-gorev-alan-tbmm-heyeti-uyelerinin-turkiyenin-siyasi-ve-diplomatik-gelisimine-katkilari"
doi: "10.17067/asm.1812859"
authors: ["Neslihan Bolat Bozaslan"]
citation: "Bozaslan, N. B. (2026). Londra Konferansında(1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları. ASIA MINOR STUDIES, 14(1), 75-87. https://doi.org/10.17067/asm.1812859"
publicationType: "qualitative"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Eğitim Bilimleri"
evidenceCount: 12
tags: ["TBMM Heyeti", "Diplomasi", "Siyaset", "Türkiye"]
timestamp: "2026-08-07T08:01:52.376Z"
---

# Londra Konferansında (1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları

Özgün başlık: Londra Konferansında(1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları
DOI: https://doi.org/10.17067/asm.1812859
Künye (APA 7): Bozaslan, N. B. (2026). Londra Konferansında(1921) Görev Alan TBMM Heyeti Üyelerinin Türkiye’nin Siyasi ve Diplomatik Gelişimine Katkıları. ASIA MINOR STUDIES, 14(1), 75-87. https://doi.org/10.17067/asm.1812859

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Eğitim Bilimleri

# Alan bağlamı

Millî Mücadele dönemi Türk dış politikası, askerî başarıların diplomatik alanda tescil edilmesi sürecini kapsamaktadır. 1921 Londra Konferansı, TBMM Hükümeti'nin uluslararası hukuk önünde ilk kez bir aktör olarak kabul edildiği bir platformdur. Literatürde bu konferans genellikle siyasi sonuçları üzerinden ele alınsa da, konferansa katılan heyet üyelerinin bireysel yetkinlikleri, meclis içindeki yasama performansları ve Cumhuriyet dönemindeki bürokratik süreklilikleri üzerine odaklanan çalışmaların sayısı kısıtlıdır. Makale, bu boşluğu doldurarak kişi odaklı bir kurum tarihi perspektifi sunmaktadır.

# Akademik özet

Birinci Dünya Savaşı sonrasında imzalanan Mondros Mütarekesi ile Anadolu'nun işgal süreci başlamış, bu durum Türk milletinin Mustafa Kemal Paşa önderliğinde topyekûn bir Millî Mücadele başlatmasına zemin hazırlamıştır. I. İnönü Muharebesi'nin kazanılması, Ankara Hükümeti'nin askerî başarısının yanı sıra uluslararası alanda meşruiyet kazanması yolunda dönüm noktası teşkil etmiştir. İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması hükümlerini kabul ettirme gayesiyle topladıkları 1921 Londra Konferansı, TBMM'nin ilk kez resmen muhatap alınması bakımından kritik bir diplomatik sınavdır. Bu süreçte görev alan heyet üyelerinin kimlikleri, siyasi geçmişleri ve sonraki yıllarda Türkiye Cumhuriyeti'nin inşasındaki rolleri, yeni devletin kurumsal hafızasının ve diplomatik geleneğinin anlaşılması açısından akademik bir tartışma konusudur.

Bu çalışma, Londra Konferansı'na katılan heyet üyelerinin Türkiye'nin siyasi ve diplomatik gelişimindeki rollerini, arşiv belgeleri ve meclis tutanakları ışığında çözümlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde tarihsel yöntem benimsenerek, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) kayıtları ve TBMM Zabıt Cerideleri gibi birincil kaynaklar titizlikle incelenmiştir. Heyet başkanı Bekir Sami Bey ile üyeler Cami Bey, Hüsrev Bey, Yunus Nadi Bey ve Aziz Zekai Bey'in biyografik verileri, yasama faaliyetleri ve bürokratik görevleri nicel ve nitel verilerle tasnif edilmiştir. Makalede, söz konusu isimlerin yalnızca konferanstaki performansları değil, aynı zamanda Cumhuriyet'in ilanından sonraki süreçte üstlendikleri büyükelçilik ve bakanlık gibi kilit görevler üzerinden ülkenin kurumsallaşmasına sağladıkları katkılar metodolojik bir çerçevede ele alınmaktadır.

Yapılan incelemeler sonuçunda, konferans heyetinde yer alan isimlerin TBMM içerisinde oldukça aktif bir yasama profili çizdikleri tespit edilmiştir. Özellikle Hüsrev Gerede'nin 85 farklı yasama faaliyeti ile en çalışkan üye olarak öne çıktığı, askeri ve bütçe konularında meclise önemli katkılar sağladığı görülmektedir. Aziz Zekai Apaydın'ın mali ve askeri sahalarda, Yunus Nadi Abalıoğlu'nun ise matbuat ve basın alanında Cumhuriyet'in temel kurumlarının oluşumuna öncülük ettiği saptanmıştır. Heyet üyelerinin çoğunun sonraki dönemlerde de bakanlık, milletvekilliği ve büyükelçilik gibi üst düzey makamlarda bulunması, Londra Konferansı'ndaki diplomatik tecrübenin genç Cumhuriyet'in bürokratik kadrolarının şekillenmesinde bir okul görevi gördüğünü kanıtlamaktadır. Ayrıca Anadolu Ajansı'nın kuruluşu gibi stratejik hamlelerin bu heyet üyeleri tarafından gerçekleştirilmesi, sivil bürokrasinin inşasındaki rollerini pekiştirmektedir.

Çalışmanın sonuçları, 1921 Londra Konferansı'nın yalnızca geçici bir barış arayışı değil, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu elitlerinin diplomatik ve siyasi yetkinliklerini uluslararası arenada sergiledikleri bir platform olduğunu ortaya koymaktadır. Heyet üyelerinin bireysel başarıları ve kurumsal katkıları, Millî Mücadele döneminin diplomasi tarihini kişi odaklı bir perspektifle yeniden yorumlamaya imkân tanımaktadır. Literatürde yer alan genel diplomatik tarih anlatılarına ek olarak, bu çalışma heyet üyelerinin yasama verilerini tablolaştırarak tarih yazımına somut veriler sunmaktadır. Araştırmanın sunduğu bu bütüncül bakış açısı, Türkiye'nin modernleşme sürecindeki siyasi ve diplomatik kadroların sürekliliğini ve gelişimini anlamak isteyen araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır. Kurumsal devamlılık ve liyakat eksenli bu analiz, tarih disiplinine önemli bir veri seti sağlamaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, 1921 Londra Konferansı'na katılan TBMM heyeti üyelerinin biyografilerini, yasama faaliyetlerini ve bürokratik katkılarını analiz ederek Türkiye'nin modern diplomatik ve siyasi gelişimindeki yerlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada, tarihsel araştırma yöntem ve süreçleri benimsenerek arşiv belgeleri, zabıt cerideleri ve telif eserler üzerinden 1921 Londra Konferansı'na katılan TBMM delegasyon üyelerinin Türkiye'nin siyasi ve diplomatik gelişimine katkıları çözümlenmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Hariciye Vekili Bekir Sami Bey, Londra Konferansı'nda heyet başkanlığı üstlenmiş, mecliste dış politika ve hariciye konularındaki beyanatlarıyla yeni diplomatik ekolün ilk temsilcilerinden biri olmuştur.
2. Abdülkadir Cami Bey, Dâhiliye Vekilliği görevinden sonra Roma siyasi temsilcisi olarak görev yapmış, yasama alanında sınırlı düzeyde aktif kalarak daha çok idari ve diplomatik süreçlerde rol oynamıştır.
3. Hüsrev Gerede, meclis zabıt ceridelerine göre toplamda 85 faaliyetle delegasyon üyeleri arasında yasama faaliyetleri yönünden en aktif milletvekili olarak askeri ve kanuni görüşmelerde ön plana çıkmıştır.
4. Yunus Nadi Bey, matbuat ve basın faaliyetlerinde aktif rol oynamış, meclis çalışmalarına kanun görüşmeleriyle katkı sağlarken Halide Edip ile birlikte Anadolu Ajansı'nın kurucuları arasında yer almıştır.
5. Aziz Zekai Apaydın, bütçe, mali ve askeri kanun teklifleriyle TBMM'de yoğun bir yasama faaliyeti göstermiş, Lozan Konferansı delegeliği ve Moskova Büyükelçiliği gibi kritik diplomatik görevler icra etmiştir.

# Yazarın tartışması

Londra Konferansı delegasyonunda yer alan üyelerin meclis performansları incelendiğinde, askeri ve idari kökene sahip isimlerin yasama süreçlerinde farklılaştığı görülmektedir. Örneğin Hüsrev Gerede, mecliste gerçekleştirdiği 85 farklı yasama faaliyetiyle heyet içerisindeki en dinamik ve çok yönlü siyasi aktör olarak belirmektedir.

Delegasyon başkanı Bekir Sami Bey'in yürüttüğü ikili anlaşmalar meclis tarafından onaylanmasa da, yazar onun Avrupa'da gerçekleştirdiği temasların Türk diplomasisi için kurucu bir okul niteliği taşıdığını savunmaktadır. Bu durum, yeni devletin dış ilişkilerinde rasyonel ve çok yönlü diplomat tipolojisinin ilk somut örneğini oluşturmuştur.

Mebusların meclis dışı faaliyetleri de devlet aygıtının kurumsallaşmasında kritik roller oynamıştır. Yunus Nadi Bey'in Halide Edip ile birlikte Anadolu Ajansı'nı kurması ve Cumhuriyet gazetesini neşretmesi, milli mücadelenin basın yoluyla halka ve dünyaya aktarılmasında kurumsal bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak, 1921 Londra delegasyonu üyelerinin her biri, kazandıkları diplomatik tecrübeleri Cumhuriyet dönemine taşıyarak büyükelçilikler, valilikler ve bakanlıklar gibi kritik bürokratik kademelerde değerlendirmiştir. Bu nitelikli insan kaynağı, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin kurumsal sürekliliğini ve diplomatik olgunluğunu güvence altına almıştır.

# Yazarın sonucu

Londra Konferansı'na katılan TBMM heyetinin üyeleri, yalnızca bu diplomatik temasla sınırlı kalmamış; askeri, siyasi ve idari birikimleriyle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasında ve sonrasında mebusluk, vekillik, büyükelçilik ve basın alanındaki kurucu faaliyetleriyle ülkenin kurumsal ve diplomatik gelişimine kalıcı, yön verici katkılar sağlamışlardır.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, diplomatik tarih ile biyografik kurum tarihini birleştiren prosopografik bir parlamento çalışması olarak literatürde işlev görür. Çalışma, 1921 Londra Konferansı'nın yalnızca makroekonomik veya jeopolitik sonuçlarını değerlendirmek yerine, delegasyon üyelerinin (Bekir Sami Bey, Cami Bey, Hüsrev Bey, Yunus Nadi Bey ve Zekai Bey) meclis içi yasama performanslarını ve Cumhuriyet dönemindeki bürokratik sürekliliklerini mikro düzeyde analiz eder. Böylece diplomatik bir misyonu, devletin kurucu kadrolarının dönüşümünü inceleyen kurumsal bir merceğe dönüştürür.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Londra Konferansı'nı salt dış politika ve uluslararası tanınma ekseninde ele alan geleneksel literatürü (Sonyel, Jaeschke, Kara) genişleterek, aktörlerin iç siyasi performanslarına odaklanır. Yazar, Cami Baykurt hakkındaki monografilerden (Yılmaz, 2018), Yunus Nadi biyografilerinden (Eroğlu, 2016) ve Bekir Sami Kunduh üzerine yapılan çalışmalardan (Gürdal, 2019) yararlanarak bu dağınık biyografik verileri meclis zabıt cerideleriyle entegre eder ve karşılaştırmalı bir kurumsal süreklilik analizi ortaya koyar.

Literatür taramasına katkısı: Bu çalışma, literatür taramalarına diplomatik aktör profilleri ve iç yasama performansları üzerinden yeni bir metodolojik boyut kazandırır. Heyet üyelerinin meclis içi teklif, takrir ve söz alma sayılarını niceliksel olarak ortaya koyarak, dış politikadaki diplomatik temsil tecrübesinin iç hukuki ve idari kurumsallaşmaya nasıl tahvil edildiğini somutlaştırır. Türk araştırmacılara, erken cumhuriyet bürokrasisinin ve hariciye ekolünün insan kaynağı temelini analiz etmek için sistematik bir veri seti sunar.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **1921 Londra Konferansı, TBMM Hükümeti'nin uluslararası arenada hukuki ve siyasi bir muhatap olarak tescil edilmesinde kurucu bir öneme sahiptir.** — Bu iddia, makalenin konferansın meşruiyet ve davet sürecine ilişkin arşiv belgelerine dayalı tarihi analizini temellendirmek için doğrudan kullanılabilir.
- **Erken cumhuriyet döneminde askeri ve idari kökene sahip mebuslar, parlamentoda askeri düzenlemeler ve kanun tasarıları üzerinde yüksek düzeyde uzmanlaşmış yasama performansı sergilemişlerdir.** — Hüsrev Gerede'nin 85 farklı meclis faaliyetiyle askeri kanunlar ve bütçe görüşmelerindeki kurucu rolüne ilişkin bulgular, parlamento tarihi çalışmalarında kanıt olarak sunulabilir.
- **Milli Mücadele'nin kurumsallaşmasında ve uluslararası alanda savunulmasında, askeri başarıların yanı sıra ulusal basın ve haber ajanslarının kurulması stratejik bir öneme sahiptir.** — Yunus Nadi'nin Anadolu Ajansı'nı kurması ve matbuat alanındaki yasama faaliyetleri, propaganda ve kurumsallaşma arasındaki ilişkiyi kuran bölümlerde kanıt olarak değerlendirilebilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Birinci TBMM'de görev yapan farklı diplomatik heyet üyelerinin bürokratik geçmişleri ile meclis içi yasama performansları (teklif, takrir, söz alma sayıları) arasında nasıl bir ilişki vardır?**
  - Desen: Nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma desen. Örneklem, veri doygunluğuna ulaşana kadar Birinci TBMM'deki tüm dış heyet üyelerini kapsayacaktır. Veriler, TBMM Zabıt Ceridelerinden toplanarak içerik analizi ve betimsel istatistiklerle çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Makalede Tablo 1-5 arasında sunulan heyet üyelerinin yasama faaliyetlerinin sayısal dökümü ve kategorizasyonundan hareketle, bu metodolojinin tüm meclis heyetlerine teşmil edilerek genelleştirilebilir bir örüntü elde edilmesi hedeflenmektedir.
- **Yunus Nadi'nin Birinci TBMM'deki matbuat, basın sansürü ve kamu diplomasisine ilişkin konuşmalarında meşruiyet ve ulusal egemenlik kavramları nasıl inşa edilmiştir?**
  - Desen: Nitel tarihsel söylem analizi deseni. Örneklem, Yunus Nadi'nin meclis zabıtlarında yer alan matbuat konulu tüm konuşmalarını (toplam 35 söz alma verisi taranarak) kapsayacaktır. Veriler eleştirel söylem analizi yöntemiyle çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Yazarın Yunus Nadi'nin meclis içi yasama faaliyetlerinde matbuat ve basın konusundaki etkinliğini vurgulamasından ve Anadolu Ajansı'nın kuruculuğu rolünden mülhem olarak tasarlanmıştır.
- **Ankara Hükümeti'nin Roma Siyasi Temsilcisi Cami Baykurt'un görev süresince hazırladığı raporlar, İtalya'nın Anadolu politikalarındaki değişimleri nasıl yansıtmaktadır?**
  - Desen: Arşivsel tarihsel araştırma deseni. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA) ve Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi'ndeki Cami Baykurt dönemi Roma yazışmaları ve raporları birincil kaynak olarak taranacak, tarihsel eleştiri süzgecinden geçirilerek nitel olarak çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Makalenin Cami Bey'in Londra Konferansı sonrasında 1923'e kadar sürdürdüğü Roma Siyasi Temsilciliği görevine yaptığı atıftan yola çıkılarak, bu kritik diplomatik dönemin mikro tarihini aydınlatmak üzere önerilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | 3 | Bu çalışmada, Londra Konferansı’nda TBMM Hükûmeti’ni temsil eden heyet üyeleri nin Türkiye’nin siyasi ve diplomatik gelişimine yaptıkları katkılar, arşiv belgeleri ışığında incelen |
| ev-o-4 | Öz | 1 | 3 | Her ne kadar konfera nsın temel amacı Sevr Antlaşması hükümlerini kabul ettirmek olsa da, bu davet TBMM’nin uluslararası alanda tanınması açısından önemli bir gelişme olmuştur. |
| ev-s-1 | Extended Summary | 1 | 3 | In preparing this study, metho ds and procedures used in historical research have been applied. |
| ev-s-2 | Giriş | 3 | — | Birinci Dünya Savaşı, süreci ve sonuçları itibarıyla devletlerin sosyal, siyasi ve iktisadi yapılarında derin tahribatlara yol açmıştır. |
| ev-s-3 | Giriş | 4 | — | TBMM heyeti, Antalya’dan vapurla hareket ederek Rodos üzerinden Audacieux adlı bir İtalyan savaş gemisiyle Roma’ya ulaşmıştır. |
| ev-s-4 | Siyasi alanda | 8 | — | Uzun süre mecliste bulunan Hüsrev Bey heyet üyeleri arasında yasama faaliyetleri bakımından en aktif olan mebus olarak ön plana çıkmaktadır. |
| ev-s-5 | Sonuç | 11 | — | Yunus Nadi Bey Kurtuluş Savaşı sırasında ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti’nin basın alanındaki ilk ve en önemli kurumlarından biri olan Anadolu Ajansı’nın kurucularından biri olmu |
| ev-s-6 | Heyet Üyeleri | 5 | — | Ancak Avrupa’da yürüttüğü diplomatik temasların TB MM tarafından eleştirilmesi üzerine, 8 Mayıs 1921 tarihinde Hariciye Vekilliği görevinden istifa etmiştir (Çoker, 1995, s. |
| ev-s-7 | Sonuç | 11 | — | Heyette yer alan üyeler Türkiye Cumhuriyeti’nin hem k uruluş aşamasında hem de sonrasında önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | 3 | Bu çalışmada, Londra Konferansı’nda TBMM Hükûmeti’ni temsil eden heyet üyeleri nin Türkiye’nin siyasi ve diplomatik gelişimine yaptıkları katkılar, arşiv belgeleri ışığında incelen |
| ev-l-2 | Siyasi alanda | 8 | — | Uzun süre mecliste bulunan Hüsrev Bey heyet üyeleri arasında yasama faaliyetleri bakımından en aktif olan mebus olarak ön plana çıkmaktadır. |
| ev-l-3 | Sonuç | 11 | — | Heyette yer alan üyeler Türkiye Cumhuriyeti’nin hem k uruluş aşamasında hem de sonrasında önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. |

# İlgili kavramlar

- [Erken Cumhuriyet Döneminde Spor: Bir Devletin İdeolojik Aygıtı Olarak Türk Spor Kurumu Dergisi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/erken-cumhuriyet-doneminde-spor-bir-devletin-ideolojik-aygiti-olarak-turk-spor-kurumu-dergisi.md)
- [Türk Eğitim Sisteminde Sekülerleşme](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/turk-egitim-sisteminde-sekulerlesme.md)
- [Kanıta Dayalı Sınıf Yönetimi Ölçeğinin Klasik Test ve Madde Tepki Kuramlarına Göre Geçerlik ve Güvenirlik Kanıtları](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/kanita-dayali-sinif-yonetimi-olceginin-klasik-test-ve-madde-tepki-kuramlarina-gore-gecerlik-ve-guvenirlik-kanitlari.md)
- [Örgütsel Uygulama Olarak Dönüştürücü Eğitim Liderliği: Okullarda Öğretmen Özerkliğini ve Mesleki Kültürü Yeniden Yapılandırmada Uygulama Kuramı Perspektifi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/orgutsel-uygulama-olarak-donusturucu-egitim-liderligi-okullarda-ogretmen-ozerkligini-ve-mesleki-kulturu-yeniden-yapilandirmada-uygulama-kurami-perspektifi.md)
- [Isitme Engelli ve Normal Isiten Basketbol ve Voleybölçularin Tekrarli Aktif Sicrama Performanslarindaki Cok Boyutlu Farklıliklar: Yükseklik, Kuvvet ve Ivme](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/isitme-engelli-ve-normal-isiten-basketbol-ve-voleybolcularin-tekrarli-aktif-sicrama-performanslarindaki-cok-boyutlu-farkliliklar-yukseklik-kuvvet-ve-ivme.md)
- [COVID-19 Pandemisinin Yükseköğretimde Çevrimiçi Öğrenme Üzerine Etkisi: Bibliyometrik Bir Analiz](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/covid-19-pandemisinin-yuksekogretimde-cevrimici-ogrenme-uzerine-etkisi-bibliyometrik-bir-analiz.md)
- [Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Afrika Ülkelerinden Türkiye'ye Yapılan Yardımlar](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/kahramanmaras-depremleri-sonrasi-afrika-ulkelerinden-turkiyeye-yapilan-yardimlar.md)
- [Çin'de Kırsal Öğretmenlerin Meslekte Kalma Faktörleri ve İlişki Yolları Üzerine Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/cinde-kirsal-ogretmenlerin-meslekte-kalma-faktorleri-ve-iliski-yollari-uzerine-arastirma.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-07T08:01:52.376Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/londra-konferansinda-1921-gorev-alan-tbmm-heyeti-uyelerinin-turkiyenin-siyasi-ve-diplomatik-gelisimine-katkilari