---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Tıp Eğitiminde Sanal Simülasyon Deneyleri: Teknoloji Kabulü, Öğrenme Çıktıları ve Motivasyonel Etkiler"
description: "Tıp eğitiminde laboratuvar uygulamaları, mikrobiyoloji gibi hassas alanlarda klinik tanı becerilerinin edinilmesi için vazgeçilmezdir. Ancak, yüksek sarf malzemesi maliyetleri, biyogüvenlik riskleri ve her öğrenciye yeterli tekrar imkânı sunulamaması geleneksel eğitimi kısıtlamaktadır. Sanal Simülas"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/tip-egitiminde-sanal-simulasyon-deneyleri-teknoloji-kabulu-ogrenme-ciktilari-ve-motivasyonel-etkiler"
doi: "10.1186/s12909-025-08025-6"
authors: ["Kaiyue Li", "Qun Li", "Linding Wang", "Xiaonan Wang", "Xiaojuan Ding", "Boyu Liu"]
citation: "Li, K., Li, Q., Wang, L., Wang, X., Ding, X., Liu, B. (2025). Virtual simulation experiments in medical education: technology acceptance, learning outcomes, and motivational impacts. BMC Medical Education, 25(1), 1462-1462. https://doi.org/10.1186/s12909-025-08025-6"
publicationType: "mixed-methods"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Eğitim Bilimleri"
evidenceCount: 10
tags: ["Sanal simülasyon deneyi", "Tıp eğitimi", "Öz Belirleme Kuramı", "Öğrenme motivasyonu", "Beceri uzmanlığı"]
timestamp: "2026-10-04T10:53:42.941Z"
---

# Tıp Eğitiminde Sanal Simülasyon Deneyleri: Teknoloji Kabulü, Öğrenme Çıktıları ve Motivasyonel Etkiler

Özgün başlık: Virtual simulation experiments in medical education: technology acceptance, learning outcomes, and motivational impacts
DOI: https://doi.org/10.1186/s12909-025-08025-6
Künye (APA 7): Li, K., Li, Q., Wang, L., Wang, X., Ding, X., Liu, B. (2025). Virtual simulation experiments in medical education: technology acceptance, learning outcomes, and motivational impacts. BMC Medical Education, 25(1), 1462-1462. https://doi.org/10.1186/s12909-025-08025-6

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Eğitim Bilimleri

# Alan bağlamı

Tıp eğitiminde laboratuvar uygulamaları, mikrobiyoloji gibi hassas alanlarda klinik tanı becerilerinin edinilmesi için vazgeçilmezdir. Ancak, yüksek sarf malzemesi maliyetleri, biyogüvenlik riskleri ve her öğrenciye yeterli tekrar imkânı sunulamaması geleneksel eğitimi kısıtlamaktadır. Sanal Simülasyon Deneyleri (VSE) bu engelleri aşmak için gelişmiş bir alternatif olarak sunulsa da sistemlerin başarısı sadece pratik beceri artışıyla değil, öğrencilerin teknolojiye olan uyum seviyeleri ve içsel motivasyon mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Alandaki tartışmalar, mikrobiyoloji eğitimi gibi kritik bir alanda VSE entegrasyonunun pedagojik ve kabul odaklı boyutlarını birlikte inceleyen bütünsel çalışmalara duyulan ihtiyaca işaret etmektedir.

# Akademik özet

Tıp eğitiminde laboratuvar uygulamaları, öğrencilerin teorik bilgileri pratiğe dökmesi ve klinik tanı becerilerini geliştirmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Mikrobiyoloji gibi hassas alanlarda geleneksel eğitim yöntemleri, yüksek sarf malzemesi maliyetleri, biyogüvenlik riskleri ve sınırlı tekrar olanakları gibi kısıtlamalar nedeniyle zorluklar barındırmaktadır. Sanal Simülasyon Deneyleri (VSE), öğrencilere güvenli ve esnek bir öğrenme ortamı sunarak bu zorlukların aşılmasında önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak, bu tür sistemlerin müfredata başarılı bir şekilde entegre edilebilmesi için yalnızca teknik yeterliliğin ölçülmesi yeterli olmayıp, öğrencilerin teknolojiye olan uyum seviyelerinin ve öğrenme süreçlerindeki içsel motivasyonlarının da derinlemesine incelenmesi gerekmektedir.

Bu araştırmanın temel amacı, bağırsak patojenlerinin izolasyonu, kültürü ve tanımlanması süreçleri için geliştirilen sanal bir simülasyon sisteminin etkililiğini, Öz Belirleme Kuramı (SDT) ve Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Birleşik Modeli 2 (UTAUT2) çerçevesinde değerlendirmektir. Araştırmada ampirik bir deneysel tasarım kullanılmış olup, Çin'deki bir tıp üniversitesinde öğrenim gören 90 tıp öğrencisi rastgele olarak deneysel (VSE destekli eğitim) ve kontrol (geleneksel laboratuvar eğitimi) gruplarına ayrılmıştır. Altı hafta süren uygulama boyunca deneysel gruptaki öğrenciler sanal simülasyon platformunda etkileşimli çalışmalar yürütürken, kontrol grubu standart yöntemlerle öğrenim görmüştür. Katılımcıların pratik becerileri, teorik bilgi düzeyleri ve motivasyonel durumları bağımsız eğitmen değerlendirmeleri ve ölçekler aracılığıyla ölçülmüştür.

Elde edilen nicel bulgular, VSE destekli eğitim alan öğrencilerin pratik laboratuvar becerilerinde (89.6 ± 5.2) kontrol grubundaki öğrencilere (81.8 ± 6.3) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bir performans gösterdiğini ortaya koymuştur (p < 0.01). Ayrıca, öğrencilerin kalıcı bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla uygulanan geciktirilmiş test sonuçlarında da VSE grubunun başarısı (85.6 ± 4.1) kontrol grubunun (80.4 ± 4.8) üzerinde gerçekleşmiştir. Korelasyon analizleri, öğrencilerin derse olan aktif katılımları ve davranışsal bağlılıkları ile pratik uygulama doğruluğu (r = 0.33) ve bağımsız karar verme yeteneği (r = 0.27) arasında güçlü ve pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermiştir. Yapılan nitel görüşmeler ise sanal ortamın sunduğu anında geri bildirimlerin öğrenci tatminini ve akademik özgüveni artırdığına işaret etmiştir.

Çalışmanın entegre SDT-UTAUT2 modeli üzerindeki tartışmaları, sanal simülasyon sistemlerinin başarısının arkasındaki temel gücün, teknik kalitenin ötesinde öğrencilerin özerklik ve yeterlilik hislerini tatmin eden pedagojik tasarımdan kaynaklandığını göstermektedir. Sistem tarafından sağlanan risksiz deneme yanılma fırsatı ile gerçek zamanlı rehberlik, öğrencilerin öğrenme sürecini kendi hızlarında yönetmelerine olanak tanıyarak kalıcı ve derinlemesine bir öğrenmeyi teşvik etmektedir. Bu çalışma, mikrobiyoloji eğitimi alanındaki önemli bir yöntemsel açığı kapatırken, gelecekteki sanal öğrenme ortamlarının geliştirilmesinde motivasyonel ve teknolojik kabul unsurlarının birlikte tasarlanması gerektiğine dair güçlü kanıtlar sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Tıbbi mikrobiyoloji eğitimi için özel tasarlanan VSE sisteminin öğrencilerin pratik beceri kazanımı, teorik bilgi kalıcılığı ve öğrenme motivasyonları üzerindeki etkilerini bütünleşik bir Öz Belirleme Kuramı (SDT) ve Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Birleşik Modeli 2 (UTAUT2) çerçevesinde sistematik olarak değerlendirmektir.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada nicel deneysel tasarım ile nitel yarı yapılandırılmış görüşmelerin bir arada kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş, Öz Belirleme Kuramı (SDT) ve Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Birleşik Modeli 2 (UTAUT2) kuramsal çerçeveleri bütünleştirilmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Sanal simülasyon grubu, Kompozisyon Değerlendirme Ölçeği puanlarına göre operasyonel beceri kazanımında ortalama 89.6 puan alarak geleneksel kontrol grubunun 81.8 olan ortalamasını anlamlı derecede geride bırakmış ve %18 oranında doğruluk artışı sağlamıştır.
2. Dersin tamamlanmasından iki hafta sonra uygulanan kalıcılık testinde VSE deney grubu ortalama 85.6 puan alarak kontrol grubunun 80.4 olan puanına kıyasla teorik bilgi kalıcılığında istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlük sergilemiştir.
3. Öğrencilerin öğrenme davranışı bağlılık düzeyleri ile operasyonel deneysel doğrulukları arasında pozitif ve anlamlı bir korelasyon (r = 0.33, p < 0.01) tespit edilmiş, yüksek bağlılık gösteren grupta biyokimyasal reaksiyon yorumlama hata oranı %5'in altında kalmıştır.
4. Çalışma alışkanlıkları puanı yüksek olan öğrenciler (4-5 puan), operasyonel doğruluk (89.1'e karşı 82.3) ve uygulama akıcılığı (88.0'a karşı 79.1) boyutlarında düşük çalışma alışkanlığına sahip öğrencilere kıyasla daha yüksek performans sergilemiştir.

# Yazarın tartışması

Sanal simülasyon deneylerinin kullanımı, tıp öğrencilerinin mikrobiyoloji laboratuvarındaki operasyonel becerilerini ve bilgi kalıcılıklarını belirgin biçimde artırmıştır. Uygulamada elde edilen veriler, risksiz bir ortamda gerçekleştirilen tekrarlı pratiklerin öğrencilerin hata yapma kaygısını azalttığını ve öz düzenlemeli öğrenme süreçlerini desteklediğini göstermektedir.

Yazarlar, ortaya çıkan bu performans artışını Öz Belirleme Kuramı ve UTAUT2 modellerinin bütünleşik etkileşimiyle açıklamaktadır. Sistem tarafından sağlanan anlık geri bildirimler öğrencilerin yetkinlik hissini pekiştirirken, kendi hızlarında öğrenme olanağı özerklik ihtiyacına yanıt vermekte ve teknolojinin performans beklentisini yükselterek katılımı artırmaktadır.

Tartışma bölümünde bu sonuçlar, sanal gerçeklik uygulamalarının öğrenme üzerindeki olumlu etkilerini vurgulayan Merchant ve arkadaşları (2014) ile Kleinert ve arkadaşlarının (2015) çalışmalarıyla ilişkilendirilmiştir. Araştırma, teknoloji kabulünün pedagojik ortama girişi sağlayan bir eşik olduğunu ve bu eşik geçildiğinde psikolojik ihtiyaçların karşılanarak derin öğrenmenin gerçekleştiğini savunmaktadır.

Bununla birlikte yazar, mevcut VSE tasarımının son derece yapılandırılmış yapısı nedeniyle öğrencilerin bağımsız karar alma yeteneklerindeki gelişimin sınırlı kaldığını kabul etmektedir. Gelecek tasarımlarda yapay zeka ve esnek simülasyon senaryolarının entegre edilerek öğrencilere daha fazla problem çözme ve özerklik alanı tanınması gerektiği sonuçuna varılmaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışma, Öz Belirleme Kuramı ile Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Birleşik Modeli 2'yi bütünleştirerek sanal simülasyon deneylerinin tıp mikrobiyolojisi eğitimindeki etkinliğini ortaya koymaktadır. VSE'nin başarısı, psikolojik ihtiyaçlardan beslenen içsel motivasyon ile teknoloji kabulüne dayalı dışsal koşulların yarattığı güçlü sinerjiye dayanmaktadır. Eğitmenler ve öğretim tasarımcıları için temel çıkarım, simülasyon sistemlerinin yalnızca teknik sadakatle değil, aynı zamanda öğrenci özerkliğini, yetkinlik hissini ve kullanıcı dostu arayüzleri destekleyecek şekilde tasarlanması gerektiğidir.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, tıp eğitimi literatüründe dijital dönüşümün sadece teknolojik bir araç kullanımı olmadığını, aynı zamanda derin bir psikolojik motivasyon süreci olduğunu kanıtlayan kritik bir köprü işlevi görmektedir. Özellikle tıbbi mikrobiyoloji gibi hata payının düşük ve biyogüvenlik risklerinin yüksek olduğu laboratuvar ortamlarında, sanal simülasyon deneylerinin geleneksel yöntemlere olan üstünlüğünü sadece pratik beceri üzerinden değil, teknoloji kabulü ve özerklik ihtiyacı üzerinden temellendirmektedir. Literatürde genellikle ayrı ayrı ele alınan UTAUT2 ve Öz Belirleme Kuramı'nı bütünleştirerek, öğrencinin teknolojiye olan inancının pedagojik kazanımları nasıl tetiklediğini gösteren nadir ampirik çalışmalardan biridir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: İlgili çalışma, Merchant ve arkadaşları (2014) tarafından yapılan ve sürükleyici ortamların öğrenme çıktıları üzerindeki etkisini vurgulayan meta-analiz çalışmalarını, mikrobiyoloji eğitimi gibi spesifik ve teknik bir alana taşıyarak genişletmektedir. Önceki literatür genellikle sanal gerçekliğin prosedürel sadakatine odaklanırken, bu araştırma Kleinert ve arkadaşlarının (2015) simülasyonun operasyonel beceriler üzerindeki etkisi bulgusuna, motivasyonel mekanizmaların aracılık ettiği yeni bir boyut eklemektedir. Venkatesh ve arkadaşları (2012) tarafından geliştirilen UTAUT2 modelini eğitimsel bir bağlamda yeniden yorumlayarak, teknoloji kabulünün sadece bir niyet değil, öğrenme motivasyonu için bir giriş kapısı olduğunu literatüre kazandırmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Bu araştırma, tıp eğitiminde dijital müdahale tasarımları için bütünsel bir değerlendirme çerçevesi sunarak literatür taramalarına metodolojik bir derinlik kazandırmaktadır. Yazarların sunduğu ampirik veriler, sanal simülasyonların sadece bilgi kalıcılığını artırmakla kalmadığını, aynı zamanda öğrencilerin öz-yeterlilik ve özerklik hislerini pekiştirerek öğrenme sürecine olan bağlılıklarını yapılandırdığını doğrulamaktadır. Çalışmanın sunduğu korelasyon analizleri, akademik başarı ile teknolojiyle kurulan duygusal ve bilişsel bağ arasındaki ilişkiyi netleştirerek, gelecekteki eğitim teknolojisi incelemeleri için motivasyon-kabul-performans döngüsünü içeren sağlam bir temel oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Teknoloji kabulü ile içsel motivasyonel ihtiyaçların öğrenme başarısındaki bütünleşik rolü.** — UTAUT2 ve Öz Belirleme Kuramı (SDT) modellerinin sinerjik kullanımının e-öğrenme başarısını nasıl açıkladığını temellendirmek için.
- **Mikrobiyoloji eğitiminde geleneksel yöntemlerin kısıtlılıkları ve sanal çözümlerin gerekliliği.** — Laboratuvarda biyogüvenlik riskleri ve yüksek maliyetli materyallere karşı sanal simülasyonların etkili bir alternatif olduğunu vurgulamak için.
- **Laboratuvar becerilerini ölçmede bağımsız eğitmen puanlaması ve rubrik kullanımı.** — Kompozisyon Değerlendirme Ölçeği'nin operasyonel doğruluğu ve akıcılığı ölçmedeki metodolojik geçerliliğini örneklemek için.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **VSE sistemine entegre edilen Sokratik sörgülama odaklı yapay zeka geri bildirimleri, tıp öğrencilerinin bağımsız karar alma yeteneklerini geleneksel yapılandırılmış geri bildirimlere göre nasıl etkiler?**
  - Desen: Kontrollü bir deney deseni ile katılımcılar seçkisiz olarak iki gruba ayrılır. Deney grubuna açık uçlu rehberlik sağlayan bir AI ajanı sunulurken, kontrol grubuna mevcut çalışmadaki gibi doğrudan anlık geri bildirim verilir. Bağımsızlık ve karar verme becerileri ön-test ve son-testlerle ölçülür.
  - Gerekçe: Yazarların, VSE'nin son derece yapılandırılmış doğasının öğrenci bağımsızlığını sınırladığına dair bulgusundan ve gelecekte AI entegrasyonu çağrısından türetilmiştir.
- **Sanal simülasyon ortamında kazanılan biyokimyasal reaksiyon yorumlama becerileri, altı ay sonraki gerçek klinik staj ortamında ne düzeyde korunmaktadır?**
  - Desen: Boylamsal bir izleme çalışması tasarlanır. VSE eğitimi alan grup, eğitimin bitiminden 2 ve 6 ay sonra gerçek laboratuvar ortamında yetkinlik sınavına tabi tutulur. Veri doygunluğu ve kalıcılık oranları istatistiksel olarak karşılaştırılır.
  - Gerekçe: Makalenin sınırlılıklar bölümünde belirtilen, simüle ortamın gerçek dünya performansına yansıması ve 2 haftalık kısa kalıcılık ölçümü kısıtı üzerine temellendirilmiştir.
- **VSE ortamlarında kadın öğrencilerin daha yüksek operasyonel başarı göstermesinin altında yatan teknoloji kabulü ve öz-düzenleme stratejileri nelerdir?**
  - Desen: Nicel performans verilerinin ardından, yüksek başarı gösteren kadın ve erkek öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılır. Nitel veriler tematik analizle çözümlenerek cinsiyetler arası performans farkının motivasyonel kökenleri incelenir.
  - Gerekçe: Bulgular kısmında yer alan Tablo 5'teki kadın öğrencilerin prosedür doğruluğu ve akıcılığında erkeklerden daha yüksek puan alması olgusunu derinlemesine incelemek için önerilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | Virtual Simulation Experiments (VSE) are increasingly applied in medical education, yet their role in medical microbiology remains underexplored. |
| ev-o-2 | Literature review | 2 | 2 | SDT posits that optimal human functioning and intrinsic motivation are fostered when three basic psychological needs are met: autonomy, competence, and relatedness. |
| ev-s-1 | Introduction | 1 | — | Its effec - tiveness cannot be assessed solely on the basis of skill Introduction Virtual Simulation Experiments (VSE) represent an innovative, student-centered pedagogical approac |
| ev-s-2 | Experimental results | 6 | 6 | Operational skill acquisition The results indicate a significant improvement in opera - tional skill acquisition among the experimental group compared to the control group. |
| ev-s-3 | Experimental results | 7 | 7 | Two weeks after the conclusion of the course, the experimental group achieved an average score of 85.6 ± 4.1 on the knowledge retention post-test, significantly outperforming the c |
| ev-s-4 | Discussion and conclusions | 9 | 9 | Our results show that the VSE learning environment, which allows for repetitive, risk-free practice and pro - vides immediate feedback, directly supports two of the three basic psy |
| ev-s-5 | Discussion and conclusions | 9 | 9 | The significant improve - ment in learning outcomes directly reflects Performance Expectancy; students who perceived the VSE as an effec - tive tool for achieving higher grades and |
| ev-l-1 | Literature review | 2 | 2 | SDT posits that optimal human functioning and intrinsic motivation are fostered when three basic psychological needs are met: autonomy, competence, and relatedness. |
| ev-l-2 | Methodology | 3 | 3 | The innovation of our study lies in the synthesis of SDT and UTAUT2. This integrated framework posits that for a VSE to be truly effective, it must not only be perceived as useful |
| ev-l-3 | Limitations of the study | 10 | 10 | Future research in this area should aim to incorporate audio recording and transcription to support a more robust and transparent qualitative analysis. |

# İlgili kavramlar

- [Parçacık Fiziği Öğrenme Kazanımları](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/parcacik-fizigi-ogrenme-kazanimlari.md)
- [Çin'in Kırsal Bölgelerinde Eğitimde Fırsat Eşitliğinin Geliştirilmesi: Yapay Zeka Cihazlarının Öğretim Kalitesi ve Öğrenme Çıktıları Üzerindeki Sürdürülebilir Kalkınma Etkisi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/cinin-kirsal-bolgelerinde-egitimde-firsat-esitliginin-gelistirilmesi-yapay-zeka-cihazlarinin-ogretim-kalitesi-ve-ogrenme-ciktilari-uzerindeki-surdurulebilir-kalkinma-etkisi.md)
- [Kızıldeniz'de Ticari Taşımacılığa Yönelik Husi Saldırılarının Çevresel Etkileri](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/kizildenizde-ticari-tasimaciliga-yonelik-husi-saldirilarinin-cevresel-etkileri.md)
- [Dönüşümcü Liderliğin Yemen Devlet Okullarında Okul Kültürünü ve Öğretim Performansını Artırmadaki Rolü](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/donusumcu-liderligin-yemen-devlet-okullarinda-okul-kulturunu-ve-ogretim-performansini-artirmadaki-rolu.md)
- [Sözel Olmayan Zekâ Testi Üçüncü Versiyonunun (TONI-3) Türk Ortaokul Öğrencilerindeki Psikometrik Özellikleri](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/sozel-olmayan-zek-testi-ucuncu-versiyonunun-toni-3-turk-ortaokul-ogrencilerindeki-psikometrik-ozellikleri.md)
- [Erken Cumhuriyet Döneminde Spor: Bir Devletin İdeolojik Aygıtı Olarak Türk Spor Kurumu Dergisi](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/erken-cumhuriyet-doneminde-spor-bir-devletin-ideolojik-aygiti-olarak-turk-spor-kurumu-dergisi.md)
- [Türk Eğitim Sisteminde Sekülerleşme](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/turk-egitim-sisteminde-sekulerlesme.md)
- [Kanıta Dayalı Sınıf Yönetimi Ölçeğinin Klasik Test ve Madde Tepki Kuramlarına Göre Geçerlik ve Güvenirlik Kanıtları](/okf/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/kanita-dayali-sinif-yonetimi-olceginin-klasik-test-ve-madde-tepki-kuramlarina-gore-gecerlik-ve-guvenirlik-kanitlari.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-04T10:53:42.941Z
- Kanıt sayısı: 10
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/egitim-bilimleri/tip-egitiminde-sanal-simulasyon-deneyleri-teknoloji-kabulu-ogrenme-ciktilari-ve-motivasyonel-etkiler