---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Çevrimiçi Alışverişte Mükemmeliyetçilik ve Karar Erteleme: Kaçırma Korkusu ile Yukarı Doğru Sosyal Karşılaştırmanın Etkisi"
description: "E-ticaretin hızlı büyümesiyle birlikte tüketicilerin karşılaştığı geniş ürün seçenekleri, aynı zamanda bilgi aşırı yüklemesi ve karar verme süreçlerinde ciddi bir psikolojik baskı yaratmaktadır. Alan yazındaki mevcut çalışmalar karar erteleme davranışını genellikle ürün özellikleri veya fiyat gibi d"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/cevrimici-alisveriste-mukemmeliyetcilik-ve-karar-erteleme-kacirma-korkusu-ile-yukari-dogru-sosyal-karsilastirmanin-etkisi"
doi: "10.3389/fpsyg.2026.1809532"
authors: ["Yakun Ni", "Yuxin Cao", "Huiyan Lin", "Tengfei Guo", "Xiuting Wen"]
citation: "Ni, Y., Cao, Y., Lin, H., Guo, T., Wen, X. (2026). Perfectionism and choice deferral in online shopping: a moderated mediation model of fear of missing out and upward social comparison. . https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1809532"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 11
tags: ["karar erteleme", "kaçırma korkusu", "çevrimiçi alışveriş", "mükemmeliyetçilik", "yukarı doğru sosyal karşılaştırma"]
timestamp: "2026-10-06T07:00:08.619Z"
---

# Çevrimiçi Alışverişte Mükemmeliyetçilik ve Karar Erteleme: Kaçırma Korkusu ile Yukarı Doğru Sosyal Karşılaştırmanın Etkisi

Özgün başlık: Perfectionism and choice deferral in online shopping: a moderated mediation model of fear of missing out and upward social comparison
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1809532
Künye (APA 7): Ni, Y., Cao, Y., Lin, H., Guo, T., Wen, X. (2026). Perfectionism and choice deferral in online shopping: a moderated mediation model of fear of missing out and upward social comparison. . https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1809532

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

E-ticaretin hızlı büyümesiyle birlikte tüketicilerin karşılaştığı geniş ürün seçenekleri, aynı zamanda bilgi aşırı yüklemesi ve karar verme süreçlerinde ciddi bir psikolojik baskı yaratmaktadır. Alan yazındaki mevcut çalışmalar karar erteleme davranışını genellikle ürün özellikleri veya fiyat gibi dışsal faktörlere bağlasa da bu araştırma, konuyu mükemmeliyetçilik gibi içsel kişilik özellikleri ekseninde ele almaktadır. Çalışma, tüketicilerin hatasız seçim yapma arzusu ile kararları erteleme eğilimi arasındaki derin psikolojik mekanizmaları kaçırma korkusu ve sosyal kıyaslamalar üzerinden tartışarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

# Akademik özet

Dijital ticaretin genişlemesiyle birlikte tüketicilere sunulan sınırsız seçenek yelpazesi, karar verme süreçlerinde paradoksal bir durağanlığa yol açabilmektedir. Karar erteleme olarak tanımlanan bu durum, tüketicilerin en iyi alternatifi seçme çabasıyla eylemsiz kalması ve beraberinde gelen hayal kırıklığı ile pişmanlık gibi negatif duygularla karakterize edilmektedir. Literatürde genellikle ürün karmaşıklığı veya indirim süreleri gibi bağlamsal unsurlarla açıklanan bu fenomen, bu çalışmada tüketicilerin mükemmeliyetçi eğilimleri gibi daha köklü ve istikrarlı kişilik özellikleri üzerinden incelenmektedir. Araştırmanın çıkış noktasını, kusursuz seçim yapma motivasyonunun dijital alışveriş ortamında yarattığı bilişsel felç ve bunun bireyin karar verme verimliliği üzerindeki olumsuz yansımaları oluşturmaktadır.

Bu araştırmanın temel hedefi, mükemmeliyetçi eğilimlerin karar erteleme üzerindeki etkisini ve bu etkinin altında yatan psikolojik süreçleri çözümlemektir. Bu amaç doğrultusunda, 611 katılımcıdan oluşan geniş bir örneklem grubundan çevrimiçi anket yoluyla veri toplanmış ve toplanan veriler düzenlenen aracılık modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma tasarımı, mükemmeliyetçiliği bağımsız değişken, karar ertelemeyi bağımlı değişken, kaçırma korkusunu (FoMO) aracı değişken ve yukarı doğru sosyal karşılaştırmayı ise düzenleyici bir faktör olarak ele almaktadır. Değişkenler arasındaki karmaşık etkileşimler, katılımcıların demografik özellikleri ve alışveriş frekansları kontrol edilerek ampirik bir yaklaşımla test edilmiştir.

Gerçekleştirilen analizler, mükemmeliyetçiliğin çevrimiçi alışverişte karar erteleme davranışını doğrudan ve pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bulgulara göre, mükemmeliyetçi tüketiciler hata yapma endişesiyle aşırı bilgi toplama ve seçenekleri sonsuz bir döngüde kıyaslama eğilimi göstermekte, bu durum da kaçırma korkusunun (FoMO) yükselmesine neden olmaktadır. FoMO, bu ilişkide kritik bir aracı rol üstlenerek bireyin seçim yapma konusundaki kaygısını derinleştirmekte ve nihayetinde eylemsizliğe yol açmaktadır. Ayrıca, bireyin kendisinden daha üst konumdaki kişilerle yaptığı yukarı doğru sosyal karşılaştırmaların, mükemmeliyetçiliğin FoMO üzerindeki etkisini güçlendirerek karar felcini şiddetlendirdiği saptanmıştır. Sosyal kıyaslama eğilimi düşük olan bireylerde ise bu etkinin azaldığı gözlemlenmiştir.

Elde edilen sonuçlar, literatürde sosyal medya bağımlılığıyla ilişkilendirilen FoMO kavramının, tüketici kararlarını açıklamada ne denli güçlü bir araç olduğunu kanıtlamaktadır. Karar erteleme araştırmalarını çevresel unsurlardan bireysel farklılıklara taşıyan bu çalışma, mükemmeliyetçi bireylerin dijital dünyadaki seçim süreçlerini daha iyi anlamak adına kuramsal bir çerçeve sunmaktadır. Akademik çalışmalar için bu bulgular, e-ticaret sitelerinin sadece teknik altyapı değil, aynı zamanda tüketicinin öz-düzenleme kapasitesini destekleyecek psikolojik tasarımlara yönelmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca bu çalışma, mükemmeliyetçiliğin dijital tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkisini ampirik verilerle destekleyerek tüketici psikolojisi alanındaki tartışmalara yeni bir boyut kazandırmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, mükemmeliyetçi kişilik özelliklerinin çevrimiçi alışverişteki karar erteleme davranışları üzerindeki etkisini incelemek ve bu süreçte kaçırma korkusunun aracı, yukarı doğru sosyal karşılaştırmanın ise düzenleyici rollerini bir model dahilinde test etmektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu çalışma, çevrimiçi alışveriş bağlamında mükemmeliyetçilik, kaçırma korkusu ve karar erteleme arasındaki ilişkileri test etmek için yapılandırılmış, nicel verilerin aracılı düzenleme (moderated mediation) modeliyle çözümlendiği bir araştırma yaklaşımını benimsemektedir.

# Bulgular ve önermeler

1. Mükemmeliyetçilik eğilimi ile çevrimiçi alışverişteki karar erteleme davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmış olup mükemmeliyetçiler en iyiyi seçme çabasıyla karar süreçlerini uzatmaktadır.
2. Kaçırma korkusu (FoMO), mükemmeliyetçilik ile karar erteleme arasındaki bağlantıda kritik bir aracı değişken rolü üstlenerek kişilik özelliklerinin davranışsal sonuçlara dönüşmesindeki duygusal mekanizmayı oluşturmaktadır.
3. Yukarı doğru sosyal karşılaştırma eğilimi, mükemmeliyetçiliğin kaçırma korkusu üzerindeki etkisini pozitif yönde düzenlemekte; başkalarını referans alan bireylerde kaçırma korkusu ve dolayısıyla karar erteleme daha güçlü görülmektedir.
4. Düzenlenmiş aracılık analizlerine göre, düşük düzeyde sosyal karşılaştırma yapan mükemmeliyetçilerde FoMO üzerinden gerçekleşen dolaylı erteleme etkisi, yüksek düzeyde karşılaştırma yapanlara kıyasla çok daha zayıf kalmaktadır.

# Yazarın tartışması

Araştırma sonuçları, mükemmeliyetçi kişilik özelliklerine sahip bireylerin çevrimiçi alışveriş platformlarında karar verme aşamasında daha fazla tereddüt ve erteleme sergilediğini doğrulamaktadır. Yazarlar, bu durumun temel nedenini mükemmeliyetçilerin optimal sonuçlara ulaşma arzusu ile birleşen hata yapma korkusu ve işlem güvenliği gibi belirsizliklerden duyulan kaygı olarak tanımlamaktadır.

Çalışmanın sunduğu özgün katkılardan biri, kaçırma korkusunun (FoMO) mükemmeliyetçilik ile karar erteleme arasındaki sürece nasıl dahil olduğunu göstermesidir. Yazara göre, mükemmeliyetçi standartlar bireyin öz saygısını etkilemekte ve daha iyi fırsatları kaçırma korkusunu tetikleyerek bilişsel kapasiteyi aşan bir bilgi işleme sürecine ve nihayetinde eylemsizliğe yol açmaktadır.

Yukarı doğru sosyal karşılaştırmanın düzenleyici rolü, dışsal standartların mükemmeliyetçi bireyler üzerindeki baskısını açıklamaktadır. Yazarlar, başkalarının daha üstün deneyimlerine odaklanan tüketicilerde FoMO'nun şiddetlendiğini ve bunun mükemmeliyetçiliğin olumsuz etkilerini maksimize ederek karar verme verimliliğini düşürdüğünü literatür eşliğinde tartışmaktadır.

Sonuç olarak çalışma, dijital tüketim ekosisteminde kişisel özelliklerin stratejik bir öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır. Tüketicilere alışveriş öncesi net hedefler koymaları önerilirken, platformların da benzer ürünler arasındaki homojenliği azaltarak tüketicinin bilişsel yükünü hafifletmesi ve sosyal karşılaştırma unsurlarını kontrol altına alması gerektiği belirtilmektedir.

# Yazarın sonucu

Bu araştırma, mükemmeliyetçi tüketicilerin çevrimiçi alışveriş sırasında neden karar felci yaşadıklarını FoMO ve sosyal karşılaştırma perspektifiyle açıklayarak literatüre katkı sunmaktadır. Yazarlar, karar erteleme sürecinin sadece çevresel değil, aynı zamanda içsel kişilik özelliklerinden kaynaklandığını kanıtlamış ve e-ticaret platformlarına bu tür tüketiciler için bilgi karmaşıklığını azaltacak sadeleştirilmiş ara yüzler ve odaklanmış ürün listeleri sunmalarını önermiştir.

# Literatürdeki işlevi

Bu araştırma, çevrimiçi alışveriş literatüründe karar erteleme fenomenini dışsal faktörlerden ziyade içsel psikolojik değişkenler üzerinden inceleyerek önemli bir teorik boşluğu doldurmaktadır. Alan yazınındaki geleneksel çalışmalar genellikle ürün çeşitliliği, fiyatlandırma stratejileri ve platform tasarımı gibi çevresel unsurların karar verme süreçlerini nasıl zorlaştırdığına odaklanmıştır. Ancak bu çalışma, bireyin sahip olduğu mükemmeliyetçilik gibi köklü kişilik özelliklerinin, dijital ortamlardaki bilgi yoğunluğuyla nasıl etkileşime girdiğini açıklayarak literatürün odak noktasını bireysel farklara kaydırmaktadır. Böylece, çevrimiçi tüketicilerin neden ve nasıl eylemsiz kaldığını açıklayan daha bütüncül bir psikolojik çerçeve sunmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Alavi ve diğerlerinin (2015) fiyat indirimleri ve Dhar'ın (1997) ürün çeşitliliği üzerine kurduğu dışsal odaklı modelleri, Frost ve diğerlerinin (1990) çok boyutlu mükemmeliyetçilik kuramıyla sentezlemektedir. Önceki araştırmalar mükemmeliyetçiliği genel erteleme davranışıyla ilişkilendirmiş olsa da bu metin, söz konusu ilişkiyi dijital alışveriş ekosistemine uyarlayarak genişletmektedir. Özellikle Przybylski ve diğerlerinin (2013) geliştirdiği Kaçırma Korkusu (FoMO) kavramını, sadece sosyal medya bağımlılığıyla değil, bir tüketici karar verme engeli olarak modelleyerek sosyal psikoloji ile işletme literatürü arasında güçlü bir köprü kurmaktadır. Ayrıca, Festinger'in (1954) sosyal karşılaştırma teorisini modern e-ticaret platformlarındaki kullanıcı etkileşimlerine başarılı bir şekilde entegre etmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Araştırma, mükemmeliyetçilik ile karar erteleme arasındaki ilişkiyi açıklayan 'Düzenlenmiş Aracılık Modeli' (moderated mediation) sunarak literatür taramalarına yapısal bir katkı sağlamaktadır. Yazarlar, sadece bir ilişkinin varlığını kanıtlamakla kalmayıp, bu ilişkinin 'neden' (FoMO aracılığıyla) ve 'hangi koşullarda' (yüksek sosyal karşılaştırma durumunda) gerçekleştiğini ampirik olarak ortaya koymaktadır. Bu model, tüketici psikolojisi üzerine yapılacak incelemelerde duygu-biliş etkileşimini anlamak için güncel bir referans noktası teşkil etmektedir. Sosyal karşılaştırmanın bir katalizör görevi görerek mükemmeliyetçiliğin olumsuz etkilerini nasıl şiddetlendirdiğini göstermesi, dijital tüketici refahı ve pazarlama etiği tartışmalarına ampirik derinlik kazandırmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Dijital ortamdaki aşırı bilgi yüklemesi her zaman daha iyi seçimler yapılmasını sağlamamakta, aksine bilişsel felce yol açabilmektedir.** — Makalenin giriş kısmında sunulan bilgi aşırı yüklemesi ve seçim karmaşıklığı üzerine olan teorik arka plan, e-ticaret araştırmalarındaki temel problem tanımını desteklemek için kullanılabilir.
- **Mükemmeliyetçi kişilik özelliklerine sahip bireyler, sosyal karşılaştırma baskısı altında daha yüksek kaçırma korkusu yaşamaktadır.** — Kişilik özelliklerinin (mükemmeliyetçilik) ve sosyal faktörlerin (yukarı doğru karşılaştırma) etkileşimini açıklayan 'Düzenlenmiş Aracılık' modelini kuramsal yapıya dahil etmek için kullanılır.
- **Kaçırma korkusu (FoMO), sadece sosyal medya bağımlılığının değil, alışveriş kararlarındaki erteleme davranışının da önemli bir tetikleyicisidir.** — Bulguların yorumlandığı bölümlerde, FoMO'nun bir karar verme mekanizması olarak tüketici davranışlarındaki rolünü tartışan kısımlar referans gösterilebilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Kültürel değerler (bireycilik ve toplulukçuluk), mükemmeliyetçi tüketicilerin yukarı doğru sosyal karşılaştırma yapma ve karar erteleme düzeylerini nasıl etkiler?**
  - Desen: Kesitsel bir araştırma deseniyle Çin ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinden veri toplanacaktır. Kültürel yönelimlerin düzenleyici rolünü ölçmek için çoklu grup yapısal eşitlik modellemesi (SEM) kullanılarak analiz yapılacaktır.
  - Gerekçe: Makalenin sınırlılıklar bölümünde kültürel faktörlerin incelenmediği belirtilmiştir. Türkiye gibi toplulukçu özellikler gösteren kültürlerde sosyal karşılaştırma etkisinin daha belirgin olabileceği öngörülmektedir.
- **Mükemmeliyetçilik ve FoMO arasındaki ilişki, tüketicilerin e-ticaret platformlarını kullanma deneyimi arttıkça zaman içinde bir değişim göstermekte midir?**
  - Desen: Üç farklı zamanda (T1, T2, T3) aynı katılımcı grubundan veri toplanacak bir panel araştırma tasarımı uygulanacaktır. Değişkenler arasındaki zamansal nedenselliği test etmek için çapraz gecikmeli panel analizi yapılacaktır.
  - Gerekçe: Yazarlar mevcut çalışmanın kesitsel doğasının nedensel iddiaları sınırladığını ve gelecekte boylamsal çalışmaların yapılması gerektiğini açıkça önermişlerdir.
- **Ürün filtreleme ve karşılaştırma araçlarının karmaşıklık düzeyi, mükemmeliyetçi tüketicilerin bilişsel yükünü ve karar erteleme hızını nasıl değiştirir?**
  - Desen: 2x2 faktöriyel deneysel desen kullanılacaktır. Katılımcılar farklı bilgi yoğunluğuna sahip simüle edilmiş alışveriş senaryolarına maruz bırakılacak; karar verme süresi ve göz hareketleri (eye-tracking) ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makale, platformların homojen ürün yükünü azaltması gerektiğini pratik bir öneri olarak sunmaktadır. Bu önerinin deneysel olarak test edilmesi tasarım ilkeleri için kritik önemdedir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | This study examines the mechanisms associated with choice deferral, shifting the focus from external environmental factors to intrinsic personality traits. |
| ev-o-2 | Abstract | 1 | — | The results suggest that: (1) perfectionism is positively associated with choice deferral in online shopping; (2) FoMO functions as a key mediating variable |
| ev-s-1 | Abstract | 1 | — | The results suggest that: (1) perfectionism is positively associated with choice deferral in online shopping; |
| ev-s-2 | Abstract | 1 | — | FoMO functions as a key mediating variable in the relationship between perfectionism and choice deferral; |
| ev-s-3 | Abstract | 1 | — | upward social comparison not only strengthens the relationship between perfectionism and FoMO but is also associated with a stronger indirect relationship |
| ev-s-5 | 5.2 Theoretical significance | 6 | — | Findings link perfectionistic tendencies to choice deferral, consistent with associations between procrastination, perfectionism, fear, and anxiety ( Shi and Yue, 2009 ; Zhang and  |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | perfectionism is positively associated with choice deferral in online shopping; (2) FoMO functions as a key mediating variable in the relationship between perfectionism and choice  |
| ev-l-2 | 1 Introduction | 2 | — | Individual differences, however, likely play a major role in shaping choice deferral. Perfectionistic tendencies, in particular, form a stable trait marked by striving for flawless |
| ev-l-3 | 2.3 The moderating effect of upward social comparison | 3 | — | Upward social comparison moderates positively the relationship between perfectionistic tendencies and FoMO. The relationship strengthens at high levels of upward social comparison  |
| ev-l-5 | 5.4 Research limitations and future directions | 7 | — | First, its cross-sectional design limits causal claims. Longitudinal designs could explore temporal patterns. Second, participants centered on ages 21–30; older groups, including l |
| ev-l-6 | 5.3 Practical significance | 6 | — | First, retailers targeting perfectionists should use concise, focused product descriptions and limit trivial details to curb overanalysis. Simplified options or bundles aid quicker |

# İlgili kavramlar

- [Türkiye Enflasyon Dinamiklerinin İthalat Fiyat Endeksli Phillips Eğrisi Varyantlarına Dayalı Bir Değerlendirmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiye-enflasyon-dinamiklerinin-ithalat-fiyat-endeksli-phillips-egrisi-varyantlarina-dayali-bir-degerlendirmesi.md)
- [Marka Güveninin Medikal Turizme Yönelik Algıya Etkisinde Sosyal Medya Pazarlama Aktivitelerinin Aracılık Rolünün Belirlenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/marka-guveninin-medikal-turizme-yonelik-algiya-etkisinde-sosyal-medya-pazarlama-aktivitelerinin-aracilik-rolunun-belirlenmesi.md)
- [Türkiye E-Ticaret Sektöründe Müşteri Memnuniyeti ve Sadakatinin Belirleyicileri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiye-e-ticaret-sektorunde-musteri-memnuniyeti-ve-sadakatinin-belirleyicileri.md)
- [Deniz Fidanlıklarının Tanımlanması ve Yönetiminde İhtiyari ve Uyarlanabilir Kademelendirmeye Kılavuzluk Edecek Bir Karar Ağacı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/deniz-fidanliklarinin-tanimlanmasi-ve-yonetiminde-ihtiyari-ve-uyarlanabilir-kademelendirmeye-kilavuzluk-edecek-bir-karar-agaci.md)
- [Köpekbalığı ve Vatoz Ekolojisi, Korunması ve Yönetiminde Uydu Uzaktan Algılama Teknolojileri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/kopekbaligi-ve-vatoz-ekolojisi-korunmasi-ve-yonetiminde-uydu-uzaktan-algilama-teknolojileri.md)
- [Ekonomik Karmaşıklığın Politika Çıkarımları: Ulusal ve Bölgesel Kalkınma İçin Dörtlü Bir Çerçeve Önerisi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ekonomik-karmasikligin-politika-cikarimlari-ulusal-ve-bolgesel-kalkinma-icin-dortlu-bir-cerceve-onerisi.md)
- [Bozdağ Orman İşletme Şefliğinde Arazi Kullanımı ve Örtüsü Değişiminin CA-Markov Tabanlı Mekânsal-Zamansal Modellemesi: Türkiye'de Orman Hukuku ve Yönetişimi Üzerine Yansımalar](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/bozdag-orman-isletme-sefliginde-arazi-kullanimi-ve-ortusu-degisiminin-ca-markov-tabanli-meknsal-zamansal-modellemesi-turkiyede-orman-hukuku-ve-yonetisimi-uzerine-yansimalar.md)
- [Endonezya'da Ekonomik Büyüme İçin Kadınlar ve Girişimcilik: Liderlik, Emilim Kapasitesi ve Girişimcilik Yetkinliklerinin Rolü](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/endonezyada-ekonomik-buyume-icin-kadinlar-ve-girisimcilik-liderlik-emilim-kapasitesi-ve-girisimcilik-yetkinliklerinin-rolu.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-06T07:00:08.619Z
- Kanıt sayısı: 11
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/cevrimici-alisveriste-mukemmeliyetcilik-ve-karar-erteleme-kacirma-korkusu-ile-yukari-dogru-sosyal-karsilastirmanin-etkisi