---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Elektroensefalografi Temelli Nöropazarlama Araştırmalarında Yapay Zekanın Rolü ve Uygulaması"
description: "Modern pazarlama araştırmalarında tüketici zihninin bilinçli ve bilinçdışı tepkilerini anlamak amacıyla nörobilim yöntemleri ile pazarlama stratejilerinin entegrasyonu giderek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda elektroensefalografi teknolojisi, pazarlama uyarıcılarına karşı beyin sinyallerinin kaydedil"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/elektroensefalografi-temelli-noropazarlama-arastirmalarinda-yapay-zekanin-rolu-ve-uygulamasi"
doi: "10.6007/ijarbss/v14-i12/24111"
authors: ["Samira Nazari Ghazvini", "Elmira Nazari", "Nor Zafir Md Salleh", "Rohaizat Baharun"]
citation: "Ghazvini, S. N., Nazari, E., Salleh, N. Z. M., Baharun, R. (2024). The Role and Application of Artificial Intelligence in Neuromarketing Research Based on Electroencephalography. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(12). https://doi.org/10.6007/ijarbss/v14-i12/24111"
publicationType: "systematic-review"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 8
tags: ["Yapay Zeka", "Nöropazarlama Araştırmaları", "Elektroensefalografi"]
timestamp: "2026-07-26T17:02:09.927Z"
---

# Elektroensefalografi Temelli Nöropazarlama Araştırmalarında Yapay Zekanın Rolü ve Uygulaması

Özgün başlık: The Role and Application of Artificial Intelligence in Neuromarketing Research Based on Electroencephalography
DOI: https://doi.org/10.6007/ijarbss/v14-i12/24111
Künye (APA 7): Ghazvini, S. N., Nazari, E., Salleh, N. Z. M., Baharun, R. (2024). The Role and Application of Artificial Intelligence in Neuromarketing Research Based on Electroencephalography. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(12). https://doi.org/10.6007/ijarbss/v14-i12/24111

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Modern pazarlama araştırmalarında tüketici zihninin bilinçli ve bilinçdışı tepkilerini anlamak amacıyla nörobilim yöntemleri ile pazarlama stratejilerinin entegrasyonu giderek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda elektroensefalografi teknolojisi, pazarlama uyarıcılarına karşı beyin sinyallerinin kaydedilmesinde temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, büyük hacimli beyin dalgası verilerinin işlenmesi, yorumlanması ve tüketici tercihlerinin öngörülmesi süreçlerinde insan araştırmacılarının kapasitesi sınırlı kalabilmektedir. Bu durum, yapay zeka algoritmalarının nöropazarlama araştırmalarına entegre edilmesini zorunlu kılmakta ve yapay zeka ile elektroensefalografi birlikteliğinin tüketici davranışı analizinde nasıl bir dönüşüm yarattığı sorusunu güncel bir tartışma alanı haline getirmektedir.

# Akademik özet

Pazarlama ve tüketici davranışı araştırmalarında bireylerin karar verme süreçlerinin arkasındaki nörolojik mekanizmaları çözmek amacıyla nörobilim araçlarının kullanımı yaygınlaşmaktadır. Geleneksel pazarlama yöntemlerinin yetersiz kaldığı noktalarda, bilinçdışı tepkileri ve satın alma dürtülerini doğrudan ölçümleyen nöropazarlama yaklaşımı öne çıkmaktadır. Bu alanda en sık başvurulan yöntemlerden biri olan elektroensefalografi, beyin elektriksel aktivitesinin yüksek zamansal çözünürlükle kaydedilmesini sağlamaktadır. Ancak elde edilen ham beyin sinyallerinin karmaşık yapısı ve büyük veri hacmi, manuel analiz süreçlerini zorlaştırmakta ve yapay zeka teknolojilerinin entegrasyonunu kaçınılmaz kılmaktadır.

Yazarlar bu çalışmada, yapay zekanın nöropazarlama alanındaki rolünü sistematik bir literatür taraması ve bibliyometrik analiz yöntemiyle ele almaktadır. Araştırma kapsamında, 2020 ile 2024 yılları arasında yayımlanan ve yapay zeka ile elektroensefalografi tabanlı nöropazarlama konularını inceleyen yüzü aşkın bilimsel ve derleme makale taranmıştır. VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilen bibliyometrik ağ analizinde toplam bağlantı güçleri incelenmiş ve elde edilen dokümanlar veri analizi, kişiselleştirme, tahminleme modellemesi ve duygu analizi olmak üzere dört ana eksende kümelenmiştir.

Elde edilen bulgular, yapay zekanın beyin sinyallerinin kaydedilmesi ve analiz edilmesinde kritik bir işlev üstlendiğini ortaya koymaktadır. Derin öğrenme, bulanık mantık tabanlı sinyal işleme ve makine öğrenmesi algoritmaları sayesinde elektroensefalografi verileri yüksek doğruluk oranlarıyla otomatik olarak yorumlanabilmektedir. Ayrıca yapay zeka modelleri, tüketicilerin duygusal tepkilerini, duyuşsal tutumlarını ve satın alma niyetlerini gerçeğe yakın zamanlı olarak çözerek pazarlamacılara güçlü öngörü yetenekleri kazandırmakta ve tüketici segmentasyonunu optimize etmektedir.

Sonuç olarak bu derleme çalışması, yapay zeka ve elektroensefalografi tekniklerinin ortak kullanımının tüketici davranışlarının anlaşılmasında yeni ufuklar açtığını göstermektedir. Yazarlar, yapay zeka destekli nöral analizlerin markaların daha sürdürülebilir, hedefli ve etkili pazarlama kampanyaları tasarlamasına imkân tanıdığını vurgulamaktadır. Yapılan bu inceleme, gelecekteki akademik araştırmalar ve sektörel uygulamalar için yapay zeka tabanlı nöropazarlama yöntemlerinin kapsamlı bir çerçevesini sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu makale, elektroensefalografi tekniği kullanılan nöropazarlama araştırmalarında yapay zekanın rolünü beyin sinyallerinin takibi ve işlenmesi olmak üzere iki temel boyutta inceleyerek başlangıç bilgisi sunmayı amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Bu çalışma, elektroensefalografi tabanlı nöropazarlama araştırmalarında yapay zeka uygulamalarını incelemek üzere bibliyometrik analiz ve sistematik derleme yöntemini benimsemiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Yapay zeka algoritmaları, pazarlama uyaranlarına verilen elektroensefalografi beyin sinyallerini yakalayıp çözerek geleneksel yaklaşımlardan farklı kişiselleştirilmiş stratejilerin oluşturulmasına imkân tanımaktadır.
2. Bulanık tabanlı derin öğrenme teknikleri, sinyal işleme ve sinyal sınıflandırma modelleri, elektroensefalografi verilerinin otomatik yorumlanmasında yüksek doğruluk oranlarına ulaşılmasını sağlamaktadır.
3. Yapay zeka tabanlı sınır ağları, büyük veri kümelerini tarayarak insan araştırmacılar tarafından fark edilmesi güç olan gizli kalmış tüketici davranışı örüntülerini ve eğilimlerini tespit edebilmektedir.
4. Elektroensefalografi ve kantitatif elektroensefalografi ısı haritaları, yapay zeka desteğiyle birlikte tüketicilerin anlık duygu durumlarını ve pazarlama uyaranlarına verdikleri duygusal tepkileri görselleştirmektedir.

# Yazarın tartışması

İncelenen çalışmada elde edilen bulgular, yapay zeka teknolojilerinin elektroensefalografi sinyallerini işleme sürecinde kritik bir rol oynadığını ve pazarlama araştırmalarında tüketici tercihlerinin çözümlenmesini önemli ölçüde kolaylaştırdığını göstermektedir. Yazarlar, yapay zeka algoritmalarının beyin dalgalarını anlık olarak analiz ederek tüketicilerin duyuşsal tutumlarını ve satın alma niyetlerini yüksek bir hassasiyetle öngörebildiğini belirtmektedir. Bu durum, klasik pazarlama yöntemlerinin ötesine geçilerek doğrudan nörolojik verilere dayanan hedefli reklam kampanyalarının tasarlanmasına zemin hazırlamaktadır.

Yazar açıklamalarına göre, veri analizi, kişiselleştirme, tahmini modelleme ve duygu analizi olmak üzere dört ana eksen üzerinde şekillenen bu entegrasyon, işletmelere tüketici zihnini hem bilinçli hem de bilinçsiz düzeyde kavrama yeteneği kazandırmaktadır. Makalede, özellikle derin öğrenme ve makine öğrenmesi modellerinin karmaşık beyin dalgası verilerini sınıflandırmada yüksek başarı oranları yakaladığı vurgulanmaktadır. Böylece pazarlamacılar, müşteri deneyimini iyileştiren ve marka sadakatini artıran daha sürdürülebilir stratejiler geliştirebilmektedir.

Literatürdeki önceki çalışmalarla uyumlu olarak, bu derleme yapay zekanın pazarlama ekosistemindeki payının hızla arttığını ve özellikle tüketici nörobilimi alanında devrim niteliğinde yenilikler sunduğunu ortaya koymaktadır. Yazarlar, bilimsel literatürde yer alan çeşitli araştırma sonuçlarına atıfta bulunarak destek vektör makineleri ve sınır ağları gibi araçların reklam etkinliğini ölçmedeki üstünlüğünü dile getirmektedir. Bu doğrultuda, yapay zeka tabanlı sistemlerin pazarlama analitiğindeki karar alma süreçlerini optimize ettiği ve rekabet avantajı yarattığı ifade edilmektedir.

Sonuç olarak, nöropazarlama bağlamında yapay zeka ve elektroensefalografi tekniklerinin ortak kullanımı, tüketici tercihleri hakkında benzersiz içgörüler sunmaktadır. Yazar, bu teknolojilerin gelecekte daha da entegre hale gelerek pazarlama araştırmalarında standart bir uygulama olacağını ve işletmelerin pazar paylarını artırmalarında kilit bir rol oynayacağını vurgulamaktadır. Yapılan bu kapsamlı derleme, sonraki araştırmacılar için hem yöntemsel bir çerçeve çizmekte hem de yapay zekanın nörobilimsel pazarlamadaki potansiyelini gözler önüne sermektedir.

# Yazarın sonucu

Yapay zeka ve elektroensefalografi yöntemlerinin nöropazarlama araştırmalarındaki birleşimi, tüketici davranışlarının ve pazarlama stratejisi etkinliklerinin daha derinlemesine anlaşılmasını sağlayarak işletmelere geniş bir ufuk açmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, nöropazarlama araştırmalarında yapay zeka ve elektroensefalografi teknolojilerinin ortak kullanımına yönelik güncel bir haritalama ve kavramsal çerçeve sunma işlevini üstlenmektedir. Tüketici zihninin bilinçli ve bilinçdışı tepkilerini anlamaya çalışan araştırmacılar için mevcut akademik birikimi sistematik bir bakış açısıyla derleyen çalışma, özellikle sinyal işleme ve makine öğrenmesi algoritmalarının alan yazındaki konumunu netleştirmektedir. Yazarlar, son yıllarda yayımlanan bilimsel makaleleri inceleyerek alanın sınırlarını çizen ve gelecekteki ampirik çalışmalara yön verecek teorik bir zemin oluşturmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, alan yazındaki önceki derleme ve ampirik araştırmalarla güçlü bir bağ kurarak, özellikle Mashrur ve diğerleri ile Sourov ve arkadaşlarının çalışmalarından elde edilen bulguları genişletmektedir. Önceki araştırmalarda sıklıkla ele alınan bireysel algoritmik sınıflandırma yaklaşımlarını bir adım öteye taşıyan bu derleme, verilerin toplanmasından duygu analizine kadar uzanan geniş bir yelpazeyi bütüncül bir perspektifle ele almaktadır. Kaynakçada yer alan uluslararası çalışmaların sonuçlarıyla tutarlılık gösteren bu inceleme, önceki literatürde dağınık halde bulunan teknik detayları belirli analitik kategoriler altında birleştirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taramasına en temel katkı, yapay zekanın nörobilimsel pazarlamadaki rolünü veri analizi, kişiselleştirme, tahmini modelleme ve duygu analizi olmak üzere dört net boyutta sınıflandırmasıdır. Bu sınıflandırma, sonraki araştırmacıların karmaşık beyin dalgası verilerini hangi analitik çerçevede inceleyebileceğini gösteren yapılandırılmış bir rehber niteliğindedir. Ayrıca, ScienceDirect veri tabanından taranan yüzü aşkın çalışmanın bibliyometrik ağ haritalamasıyla desteklenmesi, alanın güncel yönelimlerini ve odak noktalarını nesnel bir şekilde ortaya koyarak literatürdeki metodolojik boşlukların doldurulmasına katkı sağlamaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Yapay zeka algoritmaları, elektroensefalografi verilerini işleyerek tüketici tercihlerinin yüksek doğrulukla öngörülmesini sağlamaktadır.** — Tez çalışmasının kavramsal altyapısında, nörobilim ve yapay zeka entegrasyonunun pazarlama araştırmalarına getirdiği yenilikçi bakış açısını temellendirmek amacıyla doğrudan kullanılacaktır.
- **Bulanık tabanlı derin öğrenme ve sinyal işleme teknikleri, beyin dalgalarının otomatik yorumlanmasında üstün başarı oranları sunmaktadır.** — Literatür taraması bölümünde, modern veri analitiği yöntemlerinin beyin sinyali sınıflandırmasındaki teknik yeterliliklerini tartışmak için kanıt olarak sunulacaktır.
- **Yapay zeka tabanlı sınır ağları, büyük veri kümelerindeki gizli tüketici davranışı örüntülerini ortaya çıkarabilmektedir.** — Araştırma yöntemolojisi kısmında, karmaşık veri setlerinin analiz edilmesinde yapay zeka destekli örüntü tanıma yaklaşımlarının metodolojik avantajını açıklamak için referans verilecektir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Farklı makine öğrenmesi sınıflandırma algoritmaları, görsel pazarlama uyarıcılarına verilen elektroensefalografi sinyallerini analiz ederek satın alma niyetini hangi doğruluk oranıyla öngörebilmektedir?**
  - Desen: Araştırma, deneysel bir laboratuvar ortamında görsel reklam uyarıcılarına maruz bırakılan katılımcılardan güç analiziyle belirlenen yeterli örneklem büyüklüğünde toplanacak ham elektroensefalografi sinyallerinin destek vektör makineleri ve sınır ağları ile sınıflandırılması şeklinde tasarlanacaktır.
  - Gerekçe: Bu öneri, makalede yapay zeka algoritmalarının elektroensefalografi sinyallerini çözerek tüketici tercihlerini ve satın alma niyetini öngörebildiğine dair sunulan temel bulgudan ve yazarın gelecekteki algoritma karşılaştırmaları çağrısından türetilmiştir.
- **Bulanık tabanlı derin öğrenme teknikleri, pazarlama uyarıcıları karşısında ortaya çıkan anlık duygusal tepkileri ve duyuşsal tutumları ne düzeyde otomatik olarak yorumlayabilmektedir?**
  - Desen: Çalışma, işitsel ve görsel pazarlama uyarıcıları sunulurken kaydedilen kantitatif elektroensefalografi verilerinin, veri doygunluğu esas alınarak seçilen nitel ve nicel hibrit bir yaklaşımla işlenmesi ve bulanık derin öğrenme mimarileriyle analiz edilmesi temelinde yürütülecektir.
  - Gerekçe: Öneri, makalenin sonuç ve tartışma bölümünde yer alan bulanık tabanlı derin öğrenme tekniklerinin duygu tanıma ve sınıflandırma süreçlerindeki yüksek başarı oranlarına ilişkin bulgulara dayanmaktadır.
- **Yapay zeka tabanlı sınır ağları, büyük hacimli elektroensefalografi veri setlerinde insan gözüyle fark edilemeyen gizli tüketici davranışı eğilimlerini hangi parametreler aracılığıyla ortaya çıkarabilmektedir?**
  - Desen: Araştırma, çeşitli endüstriyel reklam kampanyalarına karşı üretilen büyük hacimli beyin dalgası verilerinin, doğrulanmış örüntü tanıma algoritmaları ve yapay sınır ağları kullanılarak taranması ve sınıflandırılması amacıyla kurgulanacaktır.
  - Gerekçe: Bu araştırma önerisi, makalenin giriş kısmında yapay zeka teknolojilerinin büyük veri tabanlarını tarayarak insan araştırmacılarca fark edilmesi güç örüntüleri belirleyebildiğini vurgulayan bulgudan türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | Keywords: Artificial Intelligence, Neuromarketing Research, Electroencephalography |
| ev-o-2 | Abstract | 1 | — | This paper aims to provide preliminary information on the role of AI in neuromarketing using the EEG technique in two dimensions: tracking and processing of the EEG brain signals. |
| ev-s-1 | Abstract | 1 | — | The research on the role of AI in neuromarketing using a systematic literature review method is conducted. |
| ev-s-2 | Introduction | 1 | — | By means of AI algorithms, marketers may capture and decode the brain signals in response to a marketing stimu lus and can thus build up personalized strategies that differ from st |
| ev-s-3 | Results and Discussions | 5 | — | Techniques like fuzzy deep learning, wavelet transforms, and convolutional neural networks are being used to process and interpret EEG signals with a high accuracy rate between 88% |
| ev-s-4 | Introduction | 2 | — | AI is able to add to the abilities of EEG in neuromarketing by scanning through large volumes of data and identifying patterns that may be hidden from human researchers |
| ev-s-5-2 | Results and Discussions | 7 | — | Giving an example of studying consumer behavior is that the researchers can use electroencephalography (EEG) and quantitative electroencep halography (QEEG) heat maps (Nazari Ghazv |
| ev-s-6 | Conclusions | 9 | — | However, the combination of AI and EEG methods in neuromarketing research will widen the horizons of understanding consumer behavior and marketing strategy effectiveness. |

# İlgili kavramlar

- [Öğretmenlerde Mesleki Adanmışlığın Tükenmişliği Azaltıcı Etkisi: İşe Adanmışlık ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ogretmenlerde-mesleki-adanmisligin-tukenmisligi-azaltici-etkisi-ise-adanmislik-ve-psikolojik-sermayenin-aracilik-rolleri.md)
- [LightGBM Algoritması Kullanılarak TEFAS Üzerindeki Yatırım Fonu Fiyatlarının Tahmin Edilmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/lightgbm-algoritmasi-kullanilarak-tefas-uzerindeki-yatirim-fonu-fiyatlarinin-tahmin-edilmesi.md)
- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)
- [Girişimciliğin İstihdama Etkisi: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/girisimciligin-istihdama-etkisi-turkiye-icin-ekonometrik-bir-arastirma.md)
- [1830-1840 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nin Küresel Ekonomiye Entegrasyonu: İç ve Dış Dinamiklerin Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/1830-1840-yillari-arasinda-osmanli-devletinin-kuresel-ekonomiye-entegrasyonu-ic-ve-dis-dinamiklerin-analizi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T17:02:09.927Z
- Kanıt sayısı: 8
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/elektroensefalografi-temelli-noropazarlama-arastirmalarinda-yapay-zekanin-rolu-ve-uygulamasi