---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Hızlı Moda Endüstrisi Sürdürülebilirliğinde Ünlü Pazarlama Girişimlerinin Rolü: Satın Alma Niyetinin Aracı Rolü"
description: "Modern reklamcılık ve dijital medyanın hızlı yayılımı, işletmeleri tanıtım faaliyetlerinde ünlü tanıtımı stratejilerine yöneltmiştir. Küresel pazarda artan rekabet ve hızlı moda sektöründeki maddi tüketim eğilimleri, tüketicilerin ani satın alma ve planlanmamis alışveriş dürtülerini şekillendiren un"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/hizli-moda-endustrisi-surdurulebilirliginde-unlu-pazarlama-girisimlerinin-rolu-satin-alma-niyetinin-araci-rolu"
doi: "10.3389/fpsyg.2022.940649"
authors: ["Mengmeng Liu"]
citation: "Liu, M. (2022). Determining the Role of Influencers’ Marketing Initiatives on Fast Fashion Industry Sustainability: The Mediating Role of Purchase Intention. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.940649"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 13
tags: ["moda endüstrisi", "ekonomik büyüme", "pazarlama girişimleri", "dürtüsel alışveriş eğilimi", "satın alma niyeti", "sürdürülebilirlik"]
timestamp: "2026-07-26T16:31:01.955Z"
---

# Hızlı Moda Endüstrisi Sürdürülebilirliğinde Ünlü Pazarlama Girişimlerinin Rolü: Satın Alma Niyetinin Aracı Rolü

Özgün başlık: Determining the Role of Influencers’ Marketing Initiatives on Fast Fashion Industry Sustainability: The Mediating Role of Purchase Intention
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.940649
Künye (APA 7): Liu, M. (2022). Determining the Role of Influencers’ Marketing Initiatives on Fast Fashion Industry Sustainability: The Mediating Role of Purchase Intention. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.940649

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Modern reklamcılık ve dijital medyanın hızlı yayılımı, işletmeleri tanıtım faaliyetlerinde ünlü tanıtımı stratejilerine yöneltmiştir. Küresel pazarda artan rekabet ve hızlı moda sektöründeki maddi tüketim eğilimleri, tüketicilerin ani satın alma ve planlanmamis alışveriş dürtülerini şekillendiren unsurların incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, ünlü kisiliklerinin güvenilirlik, çekicilik, inanilabilirlik ve uzmanlık gibi özelliklerinin tüketici satın alma niyetine ve dürtüsel alışveriş eğilimlerine etkisi, tüketici davranışı yazınında tartışılan temel konular arasında yer almaktadır.

# Akademik özet

Dijital medyanın hızlı yükselişi ve modern reklamcilikteki dönüşümler, işletmelerin tanıtım faaliyetlerinde ünlü tanıtımı stratejilerine ağırlık vermesine neden olmuştur. Küresel pazarda artan rekabet koşulları, geleneksel mağaza içi pazarlama ipuçlarının etkisini zayiflatirken, ünlü kisiliklerinin tüketici dikkati üzerindeki rolünü ön plana çıkarmıştır. Hızlı moda sektöründe giyim tüketiminin gençlesen nüfus arasında bir kendini ifade biçimi haline gelmesi, tüketicileri ani ve planlanmamis alisverislere yöneltmektedir. Bu doğrultuda, tüketici davranışlarının anlaşılması ve pazarlama stratejilerinin bu değişen eğilimlere göre uyarlanması alanyazında kritik bir araştırma sorunsalı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu çalışmada, ünlü kişilik özellikleri olan güvenilirlik, çekicilik, inanilabilirlik ve uzmanlığın, hızlı moda endüstrisindeki tüketicilerin dürtüsel alışveriş eğilimi ve satın alma niyeti üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tasarımı kapsamında, Çin'deki hızlı moda sektörü tüketicilerinden kolayda örnekleme tekniğiyle veri toplanmıştır. Dağıtılan 450 anketten 371 geçerli form analize dahil edilmiştir. Verilerin çözümlemesinde kısmi en küçük kareler yapsal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) yöntemi kullanılmış, ölçeklerin güvenilirlik ve geçerlilik analizleri gerçekleştirilmiştir.

Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları, ünlü kişilik özelliklerinin tüketici davranışları üzerinde pozitif ve anlamlı etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ünlü güvenilirliği, çekiciliği, inanilabilirligi ve uzmanlığı, tüketicilerin satın alma niyetini ve dürtüsel alışveriş eğilimlerini doğrudan artırmaktadır. Ayrıca, satın alma niyetinin bağımsız değişkenler ile dürtüsel alışveriş eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rol üstlendiği tespit edilmiştir. Ortaya çıkan bulgular, tüketicilerin ürün tercihinde ve ani alışveriş kararlarında onaylanan kaynak özelliklerinin belirleyici birer uyaran olduğunu doğrulamaktadır.

Elde edilen bulgular, önceki alanyazında yer alan kaynak etkililiği ve ünlü tanıtımı yaklaşımlarını destekler niteliktedir. Çalışma, hızlı moda markalarının pazarlama yöneticilerine, tüketicilerle derin bağlar kurmak için uygun ünlü özelliklerini seçmeleri gerektiğine dair somut bilgiler sunmaktadır. Tüketici psikolojisi ve alışveriş eğilimleri bağlamında, satın alma niyetinin köprü kurucu rolü açığa çıkarılmış, gelecekteki araştırmalar ve pazarlama uygulamaları için yeni bir bakış açısı sağlanmıştır.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın amacı, ünlü kişilik özellikleri olan güvenilirlik, çekicilik, inanilabilirlik ve uzmanlığın hızlı moda endüstrisindeki tüketicilerin dürtüsel alışveriş eğilimi ve satın alma niyeti üzerindeki etkisini belirlemek ve satın alma niyetinin bu ilişkilerdeki aracı rolünü incelemektir.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, nicel bir araştırma deseni izleyerek ünlü kişilik özelliklerinin hızlı moda tüketicilerinin davranışları üzerindeki etkisini yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) ile analiz eden ampirik bir yaklaşım benimsemiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Ünlü güvenilirliği, tüketicilerin dürtüsel alışveriş eğilimi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahiptir.
2. Ünlü çekiciliği faktörü, tüketicilerin satın alma niyetini doğrudan artıran ve pozitif yönlü etki eden bir belirleyicidir.
3. Ünlü inanilabilirliginin, hem dürtüsel alışveriş eğilimi hem de satın alma niyeti üzerinde desteklenen pozitif ve anlamlı etkileri bulunmaktadır.
4. Satın alma niyeti, ünlü özellikleri ile dürtüsel alışveriş eğilimi arasındaki ilişkide aracı değişken rolü üstlenmektedir.

# Yazarın tartışması

Araştırma verileri, ünlü kişilik özelliklerinin hızlı moda tüketicilerinin satın alma niyetini ve dürtüsel alışveriş eğilimlerini pozitif yönde etkilediğini net bir şekilde göstermektedir. Bu değişkenler, tüketicilerin markalarla kurduğu duygusal bağın ve güven algısının merkezinde yer alarak, hızlı tüketim kararlarını doğrudan şekillendirmektedir.

Yazar, ünlülerin fiziksel görünümü, güvenilirliği ve uzmanlığının, tüketicilerin ürün tercihleri üzerinde bir katalizör görevi gördüğünü belirtmektedir. Özellikle sosyal medya platformlarındaki modern pazarlama uygulamalarının, tüketicilerin ani satın alma isteklerini rasyonel bir niyetten ziyade, ünlü kisilige duyulan hayranlikla harmanladigi ifade edilmektedir.

Elde edilen sonuçlar, literatürdeki önceki çalışmalarla paralel bir şekilde, kaynak inanilabilirliginin ve uzmanlığın tüketicilerin karar verme sürecini kısalttığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, araştırma, celebrity endorsement modelinin hızlı moda endüstrisinde bir sürdürülebilirlik aracı olarak nasıl kullanılabileceği konusunda literatürdeki eksikliği doldurmayı hedeflemektedir.

Sonuç olarak, bu çalışma, pazarlama uzmanları ve politika yapıcılar için hızlı moda markalarının tüketiciler üzerinde oluşturduğu dürtüsel etkiyi anlamlandiracak bir çerçeve sunmaktadır. Satın alma niyetinin aracı rolü, markaların doğru ünlüleri seçerken sadece popülerlige değil, aynı zamanda bu dört ana özelliğe odaklanmalarinin kritik olduğunu kanıtlamaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışma, hızlı moda sektöründe ünlü pazarlama girişimlerinin, tüketici satın alma niyeti üzerindeki aracı etkisiyle dürtüsel alışveriş eğilimlerini belirgin şekilde artırdığını kanıtlamıştır. Bu bulgular, moda markalarının pazarlama stratejilerini optimize etmeleri ve celebrity endorsement süreçlerinde güvenilirlik, çekicilik, inanilabilirlik ve uzmanlık gibi dört temel karakteristiği merkezlerine almaları gerektiğini vurgulamaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, modern dijital pazarlama ekosisteminde hızlı moda endüstrisinin karşılaştığı rekabet baskısını ve tüketici davranışlarındaki değişimi ünlü pazarlama girişimleri perspektifinden ele alan kuramsal ve ampirik bir işlev üstlenmektedir. Çalışma, geleneksel mağaza içi uyaranlarin yerini alan dijital celebrity endorsement modelinin, yeni kuşak tüketicilerin satın alma niyetini ve dürtüsel alışveriş eğilimlerini nasıl tetiklediğini sistematik olarak incelemektedir. Tüketici psikolojisi, marka ile kurulan duygusal bağ ve kaynak inanilabilirligi gibi bileşenleri bir araya getiren bu araştırma, literatürdeki bileşik model boşluğunu dolduran öncü bir konuma sahiptir. İşletmelerin küresel pazarda sürdürülebilir büyüme yakalayabilmesi için başvurduğu ünlü özelliklerini, çok boyutlu istatistiksel yöntemlerle analiz ederek alana yönelik bütüncül bir kavramsallaştırma sunmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, önceki literatürde yer alan kaynak etkililiği, ünlü güvenilirliği ve tüketici psikolojisi üzerine kurulmuş teorik temelleri genişletmekte ve hızlı moda sektörüne uyarlamaktadır. Önceki çalışmalarda dağınık olarak incelenen güvenilirlik, çekicilik, inanilabilirlik ve uzmanlık unsurlarını tek bir yapısal eşitlik modeli altında birleştirmektedir. Özellikle Qureshi ve Malik ile Lin ve diğerlerinin ünlü tanitiminin tüketim eğilimleri üzerindeki etkilerine dair bulgularını, satın alma niyetinin aracı rolünü ekleyerek bir adım öteye taşımıştır. Buna ek olarak, Lou ve Yuan ile Djafarova ve Rushworth tarafından ortaya konan cevirimici ünlü güvenilirliği ve sosyal ticaret dinamiklerini, modern hızlı moda tuketicisinin dürtüsel satın alma eylemleriyle doğrudan ilişkilendirerek önceki çalışmaların sınırlılıklarını gidermeyi amaçlamıştır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taramasına sağlanan en önemli katkı, ünlü kişilik özellikleri ile dürtüsel alışveriş eğilimi arasındaki ilişkide satın alma niyetinin koşullarını ve aracı mekanizmasını ampirik olarak kanıtlamasıdır. Araştırma, moda ürünlerinin tuketilmesinde tüketicilerin rasyonel karar süreçlerinin nasıl ani satın alma istegine dönüştüğünü gösteren yapısal bir yol haritası sunmaktadır. Pazarlama yazınında hızlı moda sektöründeki sürdürülebilirlik ve ünlü tanıtımı ilişkisini ele alan araştırmalara metodolojik bir derinlik katmakta; böylece araştırmacıların tüketici davranışı çalışmalarında kullanabileceği doğrulanmış bir ölçekleme ve modelleme altyapısı sağlamaktadır. Çalışmadan elde edilen katsayılar ve doğrudan/dolaylı etki sonuçları, gelecekteki benzer sektör analizleri için güvenilir bir karşılaştırma zemini oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Ünlü güvenilirliği tüketicilerin dürtüsel alışveriş eğilimini pozitif yönde tetikler.** — Kavramsal çerçevede ünlü özelliklerinin tüketici psikolojisi üzerindeki etkisini temellendirmek amacıyla kullanılabilir.
- **Satın alma niyeti, ünlü özellikleri ile dürtüsel alışveriş arasında aracı rol oynar.** — Literatür taramasında değişkenler arası ilişkileri ve aracı rol kavramını açıklamak için doğrudan referans gösterilebilir.
- **Ünlü çekiciliği ve uzmanlığı hızlı moda sektöründe tüketici tercihlerini doğrudan artırmaktadır.** — Tartışma bölümünde elde edilen bulguların alan yazınındaki diğer çalışmalarla karşılaştırılması ve yorumlanması aşamasında yararlanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Influencer uzmanlığı Z kuşağı tüketicilerin sürdürülebilir moda ürünleri satın alma niyetini doğrudan ve aracı roller aracılığıyla nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Nicel araştırma deseniyle, güç analizi sonuçuna göre belirlenen en az 380 Z kuşağı tüketiciden anket yöntemiyle veri toplanacak ve veriler kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede ünlü uzmanlığının tüketici satın alma niyetine olan pozitif ve anlamlı doğrudan etkisinden (beta=0.215, p<0.001) türetilmiştir.
- **Canlı yayın ticaretinde ünlü cekiciliginin dürtüsel alışveriş eğilimi üzerindeki etkisinde satın alma niyetinin aracı rolü nedir?**
  - Desen: Veri doygunluğuna ulaşılana kadar yürütülecek yarı yapılandırılmış görüşmelerin ardından elde edilen ölçek maddeleriyle nicel anket formu oluşturularak 400 aktif canlı yayın alıcısından kolayda örnekleme yöntemiyle veriler toplanıp PLS-SEM ile test edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede ünlü cekiciliginden dürtüsel alışverişe giden yolda satın alma niyetinin üstlendiği anlamlı dolaylı aracı etkiden (beta=0.053, p<0.05) esinlenmiştir.
- **Hızlı moda markalarını tanitan ünlülerin inanilabilirlik düzeyi tüketici güvenini ve planlanmamis alışveriş davranışını nasıl şekillendirmektedir?**
  - Desen: Tarama modeline dayalı nicel araştırmada, en az 350 hızlı moda tüketicisinden beşli Likert ölçeği kullanılarak anket yoluyla veri toplanacak ve yapısal eşitlik modellemesiyle incelenecektir.
  - Gerekçe: Makalede inanilabilirligin hem dürtüsel alışveriş hem de satın alma niyeti üzerindeki güçlü istatistiksel etkilerinden (beta=0.219, p<0.001) türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | INTRODUCTION | 1 | — | Determining the Role of Influencers’ Marketing Initiatives on Fast Fashion Industry Sustainability: The Mediating Role of Purchase Intention |
| ev-o-2 | INTRODUCTION | 2 | — | However, against this drop back, this study examines the impact of celebrity characteristics (e.g., trustworthiness, attractiveness, credibility, and expertise) on consumers’ impul |
| ev-o-2-2 | INTRODUCTION | 2 | — | Significantly, the study objective is to identify the influential factors that predict consumer purchasing intention in the textile fashion industry. |
| ev-m-1 | METHODOLOGY | 1 | — | The data was collected from the 371 customers of the fast fashion industry by using the convenient-sampling technique. |
| ev-s-1 | INTRODUCTION | 1 | — | SMART-PLS was used for data analysis by applying structural equation modeling. The study results show that celebrity trustworthiness, the attractiveness of a celebrity endorser, th |
| ev-s-2 | RESULTS AND DISCUSSION | 7 | — | Hypothesis H1 (Celebrity trustworthiness has a positive and significant impact on impulse buying tendency) was accepted at the beta value of 0.154. |
| ev-s-3 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H4 (Attractiveness of celebrity endorser has a positive and significant impact on purchase intention) was accepted at the beta value of 0.247. |
| ev-s-3-2 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H4 (Attractiveness of celebrity endorser has a positive and significant impact on purchase intention) was accepted at the beta value of 0.247. |
| ev-s-4 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H6 (Credibility of celebrity endorser has a positive and significant impact on purchase intention) was accepted at the beta value of 0.219. |
| ev-s-5 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H9(a) states that purchase intention mediates the relationship between celebrity trustworthiness and impulse buying tendency. The hypothesis H9(a) was accepted at the be |
| ev-s-6 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H8 (Celebrity Expertise Has Positive and Significant Impact On Purchase Intention) was accepted at the beta value of 0.215. |
| ev-s-7 | RESULTS AND DISCUSSION | 9 | — | Hypothesis H9(b) states that purchase intention mediates the relationship between the attractiveness of celebrity endorsers and impulse buying tendencies. The hypothesis H9(b) was  |
| ev-s-8 | CONCLUSION | 10 | — | Accordingly, the study concludes that the celebrity characteristics (i.e., trustworthiness, attractiveness, credibility, and expertise) positively influence the impulsive buying te |

# İlgili kavramlar

- [Öğretmenlerde Mesleki Adanmışlığın Tükenmişliği Azaltıcı Etkisi: İşe Adanmışlık ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ogretmenlerde-mesleki-adanmisligin-tukenmisligi-azaltici-etkisi-ise-adanmislik-ve-psikolojik-sermayenin-aracilik-rolleri.md)
- [LightGBM Algoritması Kullanılarak TEFAS Üzerindeki Yatırım Fonu Fiyatlarının Tahmin Edilmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/lightgbm-algoritmasi-kullanilarak-tefas-uzerindeki-yatirim-fonu-fiyatlarinin-tahmin-edilmesi.md)
- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)
- [Girişimciliğin İstihdama Etkisi: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/girisimciligin-istihdama-etkisi-turkiye-icin-ekonometrik-bir-arastirma.md)
- [1830-1840 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nin Küresel Ekonomiye Entegrasyonu: İç ve Dış Dinamiklerin Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/1830-1840-yillari-arasinda-osmanli-devletinin-kuresel-ekonomiye-entegrasyonu-ic-ve-dis-dinamiklerin-analizi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T16:31:01.955Z
- Kanıt sayısı: 13
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/hizli-moda-endustrisi-surdurulebilirliginde-unlu-pazarlama-girisimlerinin-rolu-satin-alma-niyetinin-araci-rolu