---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Çalışanların İyi Oluş Hali: Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkileri"
description: "Yiyecek ve içecek sektörü, küresel ölçekte yaşanan işgücü kıtlığı, yüksek personel devir hızı ve elverişsiz çalışma koşulları gibi köklü sorunlarla karşı karşıyadır. Özellikle Filipinler gibi bölgelerde olumsuz çalışma şartları, çalışanların kısa süre içinde işten ayrılmasına yol açmaktadır. Bu dina"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/insan-kaynaklari-uygulamalari-ve-calisanlarin-iyi-olus-hali-orgutsel-baglilik-uzerine-etkileri"
doi: "10.36948/ijfmr.2024.v06i03.21170"
authors: ["Jona Celle T. Bustamante -", "Raquel J. Dael -"]
citation: "-, J. C. T. B., -, R. J. D. (2024). HR Practices and Employees’ Well-being: Implications on Their Organizational Commitment. International Journal For Multidisciplinary Research, 6(3). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i03.21170"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 19
tags: ["Çalışanın Iyi Oluş Hali", "Yiyecek Hizmetleri", "Insan Kaynakları Uygulamaları", "Örgütsel Bağlılık"]
timestamp: "2026-07-26T16:47:12.683Z"
---

# İnsan Kaynakları Uygulamaları ve Çalışanların İyi Oluş Hali: Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkileri

Özgün başlık: HR Practices and Employees’ Well-being: Implications on Their Organizational Commitment
DOI: https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i03.21170
Künye (APA 7): -, J. C. T. B., -, R. J. D. (2024). HR Practices and Employees’ Well-being: Implications on Their Organizational Commitment. International Journal For Multidisciplinary Research, 6(3). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2024.v06i03.21170

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Yiyecek ve içecek sektörü, küresel ölçekte yaşanan işgücü kıtlığı, yüksek personel devir hızı ve elverişsiz çalışma koşulları gibi köklü sorunlarla karşı karşıyadır. Özellikle Filipinler gibi bölgelerde olumsuz çalışma şartları, çalışanların kısa süre içinde işten ayrılmasına yol açmaktadır. Bu dinamik iş ortamında işletmelerin sürdürülebilir başarısı, insan kaynakları uygulamaları, çalışanların iyi oluş hali ve örgütsel bağlılık arasındaki hassas dengeye dayanmaktadır. Araştırma, geleneksel insan kaynakları stratejilerinin ve iyi oluş girişimlerinin yiyecek hizmetleri sektöründeki çalışan bağlılığını nasıl şekillendirdiğini inceleyerek bu alandaki akademik ve pratik boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.

# Akademik özet

Çağdaş ve sürekli gelişen iş dünyasında işletmelerin kalıcı başarısı, insan kaynakları uygulamaları ile çalışanların iyi oluş halleri ve örgütsel bağlılıkları arasındaki güçlü uyuma bağlıdır. Yiyecek ve içecek endüstrisi, operasyonel verimliliği artırmaya çalışırken yüksek personel devir hızı ve elverişsiz çalışma koşulları gibi ciddi zorluklarla mücadele etmektedir. Özellikle pandemi dönemi sonrasında derinleşen işgücü kıtlığı, yetersiz ücretler ve çalışma stresi gibi etkenler, çalışanların kısa süre içerisinde işten ayrılmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, adil ücretlendirme, teşvik edici ödüller, nitelikli eğitim programları ve destekleyici liderlik yaklaşımlarının hayata geçirilmesi, işletme hedeflerine ulaşmada ve çalışanların kurumsal aidiyetini pekiştirmede kritik bir öneme sahiptir.

Bu araştırmanın temel amacı, yiyecek hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren işletmelerdeki insan kaynakları uygulamaları ile çalışanların iyi oluş hallerinin, onların örgütsel bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisini kapsamlı bir biçimde değerlendirmektir. Bu doğrultuda çalışma, Bukidnon bölgesindeki çeşitli yiyecek hizmeti işletmelerinde görev yapan ve en az bir yıllık deneyime sahip 111 çalışandan veri toplamak amacıyla nicel bir araştırma tasarımı benimsemiştir. Kolay akışa dayalı erişilebilir örneklem yöntemiyle ulaşılan katılımcılara özel olarak tasarlanmış anket formu uygulanmış; elde edilen veriler regresyon analizi aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma modeli, sosyal mübadele teorisinin karşılıklılık ilkesini temel alarak insan kaynakları yatırımları ile çalışan bağlılığı arasındaki mekanizmayı açıklamaktadır.

Elde edilen bulgular, çalışanların genel olarak insan kaynakları uygulamalarını ve iyi oluş hallerini çok olumlu düzeyde algıladığını ortaya koymuştur. Eğitim ve gelişim uygulamaları en yüksek ortalamaya sahip insan kaynakları boyutu olarak öne çıkarken, liderlik özellikleri ve çalışanların iyi oluş hali örgütsel bağlılığın en güçlü belirleyicileri arasında yer almıştır. Buna karşılık, ücret ve yan haklar ile ödül ve takdir uygulamalarının örgütsel bağlılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmadığı saptanmıştır. Regresyon modeli, örgütsel bağlılıktaki toplam varyansın yüzde altmış altı nokta yedisinin bu faktörler tarafından açıklandığını göstermiş ve genel modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu kanıtlamıştır.

Araştırma sonuçları, yiyecek hizmetleri sektöründe çalışan bağlılığını artırmak için liderlik niteliklerinin geliştirilmesinin, iyi oluş programlarının yaygınlaştırılmasının ve etkili eğitim imkânlarının sunulmasının vazgeçilmez olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sosyal mübadele teorisinin yiyecek sektörü bağlamında geçerliliğini ampirik kanıtlarla desteklemektedir. Çalışma, geleneksel ücret ve ödül mekanizmalarının tek başına derin bir bağlılık yaratmada yetersiz kalabileceğini, bu nedenle çalışanların gelişimine ve refahına odaklanan bütüncül stratejik müdahalelerin sektörel rekabet gücünü artıracağını vurgulamaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, yiyecek hizmetleri sektöründeki insan kaynakları uygulamaları ile çalışanların iyi oluş hallerinin onların örgütsel bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu doğrultuda stratejik müdahaleler geliştirmektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu ampirik çalışmada, yiyecek hizmetleri sektöründeki insan kaynakları uygulamaları ve çalışan iyi oluş halinin örgütsel bağlılığa etkisini incelemek amacıyla betimsel korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Çalışanların insan kaynakları uygulamalarına yönelik algıları genel olarak 3.79 ortalama ile çok iyi düzeydedir ve bu durum özellikle eğitim ve geliştirme faaliyetlerinde en yüksek değere ulaşmaktadır.
2. Yiyecek hizmetleri çalışanlarının iyi oluş hali genel olarak 3.82 ortalama ile çok iyi düzeyde değerlendirilmiş olup esnek çalışma programları ve iş ortamından duyulan memnuniyeti yansıtmaktadır.
3. Çalışanların örgütsel bağlılık düzeyi 3.86 genel ortalama ile çok yüksek bulunmuş olup normatif bağlılık 3.90 ortalama ile en yüksek alt boyutu oluşturmaktadır.
4. Regresyon analizi sonuçlarına göre insan kaynakları uygulamaları ve çalışan iyi oluş hali modelinin genel olarak anlamlı olduğu ve örgütsel bağlılıktaki değişimin yüzde 66.7 oranını açıkladığı belirlenmiştir.
5. Eğitim ve geliştirme, çalışan iyi oluş hali ve liderlik özellikleri örgütsel bağlılığı istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu yönde etkilerken, ücret, yan haklar, ödül ve takdir anlamlı bir etki göstermemiştir.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, yiyecek hizmetleri sektöründe çalışan personelin insan kaynakları uygulamalarını genel olarak çok iyi düzeyde değerlendirdiğini ve özellikle eğitim ile geliştirme faaliyetlerinin en yüksek ortalamaya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Yazarlar, bu durumun katılımcıların önemli bir kısmını oluşturan taze mezun çalışanların beklentileriyle ilişkili olabileceğini ve henüz farklı sektör deneyimleri bulunmadığı için mevcut çalışma koşullarını olumlu algıladıklarını açıklamaktadır.

Elde edilen regresyon sonuçları, literatürdeki yüksek performanslı insan kaynakları ve Sosyal Mübadele Teorisi temelli çalışmalarla uyumlu şekilde, çalışan iyi oluş hali, liderlik özellikleri ve eğitimin örgütsel bağlılık üzerinde güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Sonuç bölümünde, işletmelerin rekabet gücünü koruyabilmesi ve bağlılığı artırabilmesi için ödül sistemlerini geliştirmesi, eğitim girişimlerini desteklemesi ve destekleyici bir çalışma ortamı oluşturması yönünde stratejik müdahalelerde bulunulması gerektiği vurgulanmaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışmanın sonuçları, iyi tasarlanmış insan kaynakları uygulamaları ve yüksek iyi oluş halinin çalışanların örgütsel bağlılığını artırdığını ve Sosyal Mübadele Teorisi'ni ampirik olarak desteklediğini göstermektedir.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, yiyecek ve içecek sektöründe yoğun olarak yaşanan personel devir hızı ve çalışma koşulları gibi yapısal sorunlar karşısında insan kaynakları uygulamalarının ve çalışan iyi oluş halinin örgütsel bağlılık üzerindeki roluunu incelemektedir. Özellikle taze mezun çalışanların yoğunlukta olduğu bu hizmet sektöründe, geleneksel ücret ve yan hakların ötesinde liderlik özellikleri, eğitim faaliyetleri ve iyi oluş girişimlerinin bağlılık üzerindeki gerçek ağırlığını ortaya koymaktadır. Sosyal Mübadele Teorisi'ni ampirik bir temele oturtarak sektörel yazına özgün bir perspektif kazandırmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Tan ve Nasurdin (2011), Chahar ve Hatwal (2018), Hahm (2010) ile Giga (2013) tarafından geliştirilen ölçeklerden ilham alarak yiyecek hizmetleri bağlamında yeni bir veri seti oluşturmaktadır. Ayrıca Wright ve diğerleri (2019) ile Boom ve Kalshoven (2014) tarafından ortaya konulan yüksek performanslı insan kaynakları uygulamaları ve performans ilişkisini yiyecek sektöründe test eden Fantozzi (2022) ve Garcia (2023) gibi güncel araştırmaların bulgularıyla doğrudan diyalog kurmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapan Araştırmacılara, yiyecek hizmetleri gibi zorlu çalışma koşullarına sahip sektörlerde geleneksel maddi teşviklerin her zaman ana bağlılık sürücüsü olmayabileceğini, bunun yerine liderlik ve eğitimin kritik birer belirleyici olduğunu gösteren ampirik kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca Sosyal Mübadele Teorisi çerçevesinde çalışan desteğinin normatif ve affective bağlılık üzerindeki açıklayıcı gücünü tartışma ve sonuç bölümlerinde genişleterek gelecekteki araştırmalar için güçlü bir kavramsal zemin oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Iyi tasarlanmış insan kaynakları uygulamaları çalışanların örgütsel bağlılık düzeyini doğrudan etkilemektedir.** — Yiyecek hizmetleri sektöründeki çalışanların insan kaynakları uygulamalarını çok iyi düzeyde değerlendirdiğini ve bu durumun bağlılığı açıkladığını göstermek için kullanılır.
- **Sosyal Mübadele Teorisi çalışanların örgüta sağladıkları kaynaklar karşılığında bağlılık gösterdiğini açıklar.** — Teorinin prensiplerinin yiyecek hizmeti personelinin normatif ve duygusal bağlılık süreçlerinde nasıl geçerli olduğunu kuramsal olarak temellendirmek amacıyla kullanılır.
- **Ücret ve yan haklar tek başına bağlılığı artırmada yeterli olmayıp liderlik ve iyi oluş daha belirleyicidir.** — Geleneksel maddi unsurların başlangıç düzeyindeki çalışanlar üzerindeki sınırlı etkisini tartışmak ve literatürle karşılaştırmak için kullanılır.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Destekleyici liderlik özellikleri yiyecek hizmetleri çalışanlarının normatif bağlılık düzeyini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordamakta mıdır?**
  - Desen: Evren ve örneklem büyüklüğü istatistiksel güç analiziyle belirlenecek yiyecek hizmeti işletmesi çalışanları üzerinden anket formuyla veri toplanacak ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanacaktır.
  - Gerekçe: Makalenin regresyon analizi sonuçlarında liderlik özelliklerinin örgütsel bağlılık üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu gösteren bulgusundan türetilmiştir.
- **Esnek çalışma programları ve zihinsel sağlık destekleri yiyecek hizmeti personelinin süreklilik bağlılığını hangi düzeyde etkilemektedir?**
  - Desen: Veri doygunluğu sağlanana kadar yürütülecek nitel görüşmeler ve ardından elde edilen temaların nicel ölçekle doğrulandigi karmaşık araştırma deseni kullanılacaktır.
  - Gerekçe: Makalede iyi oluş halinin regresyon modelinde yüksek beta katsayısıyla bağlılığı yordadığı bulgusundan ve gelecekteki araştırma çağrılarindan esinlenilmiştir.
- **Ilk iş deneyimini yaşayan yiyecek sektörü çalışanlarında ücret ve yan haklar algısı ile duygusal bağlılık arasındaki ilişkide iş tatmininin aracı rolü nedir?**
  - Desen: Uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılacak en az yüz katılımcıdan oluşan çalışan grubundan anket aracılığıyla veriler toplanacak ve yapısal eşitlik modellemesiyle test edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede ücret ve yan hakların istatistiksel olarak anlamsız çıktığı regresyon bulgusunun yeni mezun demografisi üzerindeki açıklamalarından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-1 | ABSTRACT | 1 | — | This study examines the imp act of HR practices and employee well - being on the organizational commitment in the food service sector. |
| ev-2 | ABSTRACT | 1 | — | Employing a descriptive correlational research design, quantitative analyses were conducted to gather insights from 111 employees across food service establishments in Bukidnon. |
| ev-3 | ABSTRACT | 1 | — | Leadership qualities, training , and employee well - being emerged as notable contributors to organizational commitment, while rewards and recognition, compensation, and benefits e |
| ev-o-pur | ABSTRACT | 1 | — | This study examines the imp act of HR practices and employee well - being on the organizational commitment in the food service sector. |
| ev-s-app | ABSTRACT | 1 | — | Employing a descriptive correlational research design, quantitative analyses were conducted to gather insights from 111 employees across food service establishments in Bukidnon. |
| ev-s-f1 | Results and Discussion | 5 | — | The d ata s how that HR practices are generally assessed as “Very Good” with an overall mean rating of 3.79. |
| ev-s-f1-2 | Results and Discussion | 5 | — | The d ata s how that HR practices are generally assessed as “Very Good” with an overall mean rating of 3.79. |
| ev-s-f2 | Results and Discussion | 6 | — | The data show that the employees gave a generally very good rating on employees well - being, with an overall mean of 3.82. |
| ev-s-f2-2 | Results and Discussion | 6 | — | The data show that the employees gave a generally very good rating on employees' well-being, with an overall mean of 3.82. |
| ev-s-f3 | Results and Discussion | 6 | — | showing significant variations across three dimensions: affective, normative, and continuance commitment, with an overall mean of 3.86, with a Very High interpretation |
| ev-s-f3-2 | Results and Discussion | 6 | — | showing significant variations across three dimensions: affective, normative, and continuance commitment, with an overall mean of 3.86, with a "Very High" interpretation |
| ev-s-f4 | Results and Discussion | 7 | — | The findings indicate that the overall model is significant (F=42.11, p=.000), suggesting that participa nts' assessment of HR practices significantly influences their organization |
| ev-s-f4-2 | Results and Discussion | 7 | — | The findings indicate that the overall model is significant (F=42.11, p=.000), suggesting that participa nts' assessment of HR practices significantly influences their organization |
| ev-s-f5 | Results and Discussion | 8 | — | On the other hand, training and development, employee well - being and leadership characteristics significantly and positively affected organizational commitment |
| ev-s-f5-2 | Results and Discussion | 8 | — | Interestingly, the results show that Compensation and Benefits and Rewards and recognition do not have statistically significant effects on organizational commitment |
| ev-s-d1 | Results and Discussion | 5 | — | These results are consistent with the research conducted by Wright et al. 2019, which highlighted the significance of initiatives for efficient reward and recognition programs |
| ev-s-d2 | Results and Discussion | 7 | — | This result alig ns with previous research, such as the study by Boom and Kalshoven (2014), which found a positive correlation between high - performance HR practices and organizat |
| ev-s-con | Conclusion and Recommendation | 9 | — | This study has revealed valuable insights into the effect of employees assessments of HR practices and employees well - being on their organizational commitment in the foodservice  |
| ev-s-con-2 | Conclusion and Recommendation | 9 | — | Additionally, the findings confirms and provide empirical evidence for the application of Social Exchange Theory (SET) in the context of this study. |

# İlgili kavramlar

- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)
- [Girişimciliğin İstihdama Etkisi: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/girisimciligin-istihdama-etkisi-turkiye-icin-ekonometrik-bir-arastirma.md)
- [1830-1840 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nin Küresel Ekonomiye Entegrasyonu: İç ve Dış Dinamiklerin Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/1830-1840-yillari-arasinda-osmanli-devletinin-kuresel-ekonomiye-entegrasyonu-ic-ve-dis-dinamiklerin-analizi.md)
- [Çin'de Turizm Hareketliliğinin Turizm Ekonomik Büyümesine Katkısı: Mekansal Panel Veri ve LMDI Ayrıştırma Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/cinde-turizm-hareketliliginin-turizm-ekonomik-buyumesine-katkisi-mekansal-panel-veri-ve-lmdi-ayristirma-analizi.md)
- [ABD Para Politikasının Uluslararası Aktarımında Sermaye Akımlarının Rolü: Türkiye Örneği](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/abd-para-politikasinin-uluslararasi-aktariminda-sermaye-akimlarinin-rolu-turkiye-ornegi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T16:47:12.683Z
- Kanıt sayısı: 19
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/insan-kaynaklari-uygulamalari-ve-calisanlarin-iyi-olus-hali-orgutsel-baglilik-uzerine-etkileri