---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "İş ve Yaşam Dengesi Kavramının Etkili İşletme Yönetimi ve Çalışan Motivasyonundaki Rolü"
description: "Küreselleşen pazarlar, hızla gelişen teknolojiler ve artan rekabet ortamı, işletmelerde insan kaynakları yönetiminin önceliklerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm sürecinde çalışanların mesleki yükümlülükleri ile kişisel yaşamları arasındaki uyumu yakalaması, bireysel esenlik kadar örgütsel"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/is-ve-yasam-dengesi-kavraminin-etkili-isletme-yonetimi-ve-calisan-motivasyonundaki-rolu"
doi: "10.29119/1641-3466.2025.215.9"
authors: ["Anna Kasperczuk", "Michał Ćwiąkała", "Ernest Górka", "Piotr Ręczajski", "Piotr Mrzygłód", "Maciej Frasunkiewicz", "Agnieszka Darcińska-Głębocka", "Jan Piwnik", "Grzegorz Gardocki"]
citation: "Kasperczuk, A., Ćwiąkała, M., Górka, E., Ręczajski, P., Mrzygłód, P., Frasunkiewicz, M., Darcińska-Głębocka, A., Piwnik, J., Gardocki, G. (2025). The role of work-life-balance in effective business management. Scientific Papers of Silesian University of Technology Organization and Management Series, 2025(215). https://doi.org/10.29119/1641-3466.2025.215.9"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 25
tags: ["yönetim", "iş-yaşam dengesi", "sınır teorisi", "motivasyon"]
timestamp: "2026-07-26T16:32:40.808Z"
---

# İş ve Yaşam Dengesi Kavramının Etkili İşletme Yönetimi ve Çalışan Motivasyonundaki Rolü

Özgün başlık: The role of work-life-balance in effective business management
DOI: https://doi.org/10.29119/1641-3466.2025.215.9
Künye (APA 7): Kasperczuk, A., Ćwiąkała, M., Górka, E., Ręczajski, P., Mrzygłód, P., Frasunkiewicz, M., Darcińska-Głębocka, A., Piwnik, J., Gardocki, G. (2025). The role of work-life-balance in effective business management. Scientific Papers of Silesian University of Technology Organization and Management Series, 2025(215). https://doi.org/10.29119/1641-3466.2025.215.9

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Küreselleşen pazarlar, hızla gelişen teknolojiler ve artan rekabet ortamı, işletmelerde insan kaynakları yönetiminin önceliklerini yeniden şekillendirmektedir. Bu dönüşüm sürecinde çalışanların mesleki yükümlülükleri ile kişisel yaşamları arasındaki uyumu yakalaması, bireysel esenlik kadar örgütsel verimlilik ve bağlılık açısından da kritik bir eşik oluşturmaktadır. Geleneksel çalışma modellerinin ve aile yapıları ile iş gücüne katılım dinamiklerinin değişmesiyle birlikte, iş ve yaşam dengesi kavramı lüks bir yan hak olmaktan çıkıp temel bir yönetim aracı haline gelmiştir. Bu bağlamda, çalışanların motivasyonunu artırmak ve kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla farklı demografik ve örgütsel değişkenlerin iş-yaşam dengesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerekmektedir.

# Akademik özet

Günümüzün hızla değişen küresel emek piyasasında teknolojik gelişmeler ve artan zaman baskıları, bireylerin mesleki sorumlulukları ile kişisel yaşamları arasında sağlıklı bir denge kurmasını zorunlu kılmaktadır. Geleneksel istihdam biçimlerinin dönüşmesi, çalışanların yalnızca birer emek unsuru olarak değil, iş dışında da yaşamı olan bireyler olarak ele alınmasını gerektirmektedir. Bu doğrultuda iş ve yaşam dengesi, mesleki tükenmişliği önleyen, çalışan motivasyonunu ve örgütsel bağlılığı artıran stratejik bir insan kaynakları uygulaması olarak ön plana çıkmaktadır. Literatürde bu ilişki; ayrımcılık teorisi, yayılım teorisi ve karşılıklı etkileşim yaklaşımları gibi çeşitli teorik temellerle açıklanmakta, bireylerin mesleki ve özel yaşam alanlarını uyumlaştırma çabaları farklı boyutlarıyla ele alınmaktadır.

Bu araştırmada, iş ve yaşam dengesinin çalışan motivasyonu üzerindeki rolünü incelemek amacıyla nicel bir araştırma deseni benimsenmiş ve nicel veriler çevrimiçi anket aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmanın evrenini ve örneklemini 102 ekonomik olarak aktif birey oluşturmuş; veri toplama aracı olarak Google Forms platformu üzerinden hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde frekans analizi, betimsel istatistikler, Mann-Whitney testi, Student t-testi, varyans analizi, Kruskal-Wallis testi ve Pearson ya da Spearman korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma hipotezi, iş ve yaşam dengesini destekleyen programlar sunan organizasyonların desteklemeyenlere kıyasla daha motive çalışanlara sahip olduğunu öne sürmektedir.

Araştırma sonuçları, katılımcıların genel olarak iş ve yaşam dengesinden orta düzeyde memnuniyet duyduğunu ortaya koymuştur. Sosyodemografik değişkenler açısından incelendiğinde, kadınlar ile erkekler arasındaki denge algısı farklılıkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken, yaş grupları arasında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Buna göre en yüksek denge algısı en yaşlı grupta tespit edilirken, en düşük algı 36-45 yaş aralığındaki katılımcılarda görülmüştür. Öte yandan, iş ve yaşam dengesini sağlamaya yönelik araçların etkinliği incelendiğinde, esnek çalışma saatleri en yüksek puanı alan araç olarak belirlenmiş; bunu özel sağlık sigortası ve kişisel kullanıma da imkân tanıyan şirket aracı izlemiştir. Ayrıca, iş ve yaşam dengesi öz değerlendirmesi ile iş motivasyonu düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır.

Elde edilen bulgular, organizasyonların çalışanların bireysel ihtiyaçlarına duyarlı esnek çalışma modelleri benimsemesinin önemini teyit etmektedir. Esneklik sağlayan uygulamalar, çalışanların özel yaşam taahhütlerini iş programlarına uyarlamasına imkân tanıyarak iş tatminini ve bağlılığını güçlendirmektedir. Tartışma bölümünde vurgulandığı üzere, bu bulgular önceki literatürde yer alan bireysel ve örgütsel faktörlerin rolüyle uyumludur; kadınların aile bakım sorumlulukları ve erkeklerin iş odaklı toplumsal baskıları gibi etmenler algı farkı yaratabilmektedir. Sonuç olarak, iş ve yaşam dengesi stratejilerinin bütüncül bir yaklaşımla tasarlanması, işletmelerin işveren markasını güçlendirmesine, personel devir hızını azaltmasına ve toplumsal refahı desteklemesine katkı sağlamaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, çağdaş emek piyasasında çalışan motivasyonunu etkileyen bir araç olarak iş ve yaşam dengesinin rolünü incelemek ve bu dengenin sağlanmasına katkı sunan stratejileri belirlemektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu araştırmada, iş ve yaşam dengesinin çalışan motivasyonu üzerindeki rolünü ve kuramsal arka planını incelemek amacıyla nicel bir araştırma yaklaşımı ve çevrim içi anket yöntemi benimsenmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Çalışanların büyük bir kısmının iş ve yaşam dengesi tatmin düzeylerinin orta seviyede olduğu, katılımcıların yalnızca yüzde altı virgül altmış yedisinin durumdan çok memnun olduğu tespit edilmiştir.
2. Cinsiyet değişkenine göre iş ve yaşam dengesi algısında kadınlar lehine hafif farklılıklar görülse de bu farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bulunmadığı belirlenmiştir.
3. Yaş grupları arasında iş ve yaşam dengesi düzeyleri açısından istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar gözlenmiş olup en yüksek denge algısı en yaşlı grupta tespit edilmiştir.
4. İş ve yaşam dengesi araçları arasında esnek çalışma saatleri, özel sağlık sigortası ve kişisel kullanıma da imkân tanıyan şirket araçları en yüksek puanı alan uygulamalar olmuştur.
5. Çalışanların iş ve yaşam dengesi öz değerlendirmesi ile iş motivasyonu seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, katılımcıların iş ve yaşam dengesinden duydukları memnuniyetin genel olarak orta düzeyde kaldığını ve çok az sayıda çalışanın bu dengeden üst düzeyde memnuniyet bildirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Yazarlar bu durumu, iş ve aile sorumluluklarının uyumlaştırılmasında karşılaşılan zorluklarla açıklamakta; kadınların aile rolleri nedeniyle dengeyi sağlama konusunda farklı baskılar yaşayabileceğini, esnek çalışma saatleri gibi uygulamaların ise bu yükü hafifleten en etkili araçlar olduğunu ifade etmektedir.

Elde edilen sonuçlar literatürdeki önceki çalışmalarla uyumlu bulunmuş, özellikle Zheng ve diğer araştırmacıların kurumsal destek mekanizmalarının çalışan bağlılığı üzerindeki olumlu etkilerine yönelik tespitleri ampirik verilerle desteklenmiştir.

Sonuç olarak, işletmelerin insan kaynakları politikalarında esnek çalışma düzenlemelerine ve bireysel ihtiyaçlara odaklanmasının hem çalışan refahını artıracağı hem de kurumsal verimliliği ve işveren markası imajını güçlendireceği net bir şekilde anlaşılmaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar sonuç bölümünde, çalışanların çoğunluğunun iş ve yaşam dengesini orta veya tatmin edici düzeyde değerlendirdiğini, ancak iş ve yaşam uyumunun tam olarak sağlanabilmesi için bireysel beklentilerin daha derinlemesine anlaşılması gerektiğini vurgulamışlardır.

# Literatürdeki işlevi

Bu akademik çalışma, modern emek piyasasında mesleki ve kişisel yaşam arasındaki uyumun, insan kaynakları yönetimi ve çalışan motivasyonu üzerindeki somut etkilerini ortaya koyan ampirik bir işlev görmektedir. Araştırma, geleneksel yan hakların ötesine geçerek esnek çalışma saatleri, özel sağlık hizmetleri ve şirket araçları gibi spesifik uygulamaların bireylerin denge algısını nasıl şekillendirdiğini detaylı bir şekilde incelemektedir. Özellikle sınırlı sayıdaki demografik gruplar üzerinden yapılan bu değerlendirme, teorik sınırları genişletmekte ve işgücü piyasasındaki yeni eğilimlerin anlaşılmasına yöntemsel bir katkı sağlamaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, alandaki önceki teorik ve ampirik çalışmalarla doğrudan bir bağ kurarak ilerlemektedir. Özellikle Zheng ve diğer Araştırmacıların (2015) kurumsal destek mekanizmalarının çalışan sağlığı ve refahı üzerindeki rollerine dair tespitlerini doğrulamakta ve genişletmektedir. Ayrıca Stanczak ve diğer araştırmacıların (2017) Polonya bağlamındaki WLB araştırmaları çerçevesiyle uyumlu sonuçlar sunarak, farklı demografik değişkenlerin denge algısı üzerindeki rolünü tartışmaya açmaktadır. Sınır teorisi (boundary theory) perspektifinden hareketle, bireylerin iş ve özel yaşam sınırlarını yönetme biçimlerini önceki literatürün kavramsal altyapısıyla bütünleştirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taramasına en temel katkı, iş ve yaşam dengesi araçlarının etkililik derecelerini ampirik verilerle hiyerarşik olarak siralayan geniş ölçekli bulgular sunmasıdır. Ev hayvanları gibi düşük puan alan araçlar ile esnek çalışma gibi en yüksek puan alan uygulamalar arasındaki istatistiksel farkları ortaya koyarak, yöneticilere ve insan kaynakları uzmanlarına rehberlik edecek somut veriler sağlamaktadır. Ayrıca yaş gruplarına göre denge algısındaki anlamlı farklılıkları göstererek, literatürdeki demografik analiz eksikliğini gidermekte ve gelecek araştırmalar için güçlü bir kıyaslama zemini oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Esnek çalışma saatleri iş ve yaşam dengesini sağlamada en etkilidir.** — Yazarın 102 katılımcıyla yaptığı anket sonuçunda esnek çalışma saatlerinin en yüksek puanı alan araç olduğunu belirten bulgusu, literatür taramasında esnek çalışma uygulamalarının önemini vurgulamak için kullanılabilir.
- **İş ve yaşam dengesi öz değerlendirmesi ile çalışan motivasyonu arasında pozitif ilişki vardır.** — Bireylerin denge algısı arttıkça motivasyonlarının da yükseldiğini gösteren istatistiksel korelasyon sonuçu, kavramsal çerçevede motivasyon teorilerini temellendirmek amacıyla gösterilebilir.
- **Yaş gruplarına göre iş ve yaşam dengesi algıları anlamlı farklılıklar göstermektedir.** — En yüksek denge algısının en yaşam ve çalışma tecrübesi yüksek olan en yaşlı grupta tespit edildiği bulgusu, tartışma bölümünde yaş değişkeninin rolünü açıklamak için başvurulabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Esnek çalışma saatleri uygulaması, imalat ve hizmet sektöründe çalışanların iş ve yaşam dengesi algısını ve motivasyon düzeyini istatistiksel olarak farklı şekilde mi etkilemektedir?**
  - Desen: Araştırma, nicel tarama deseniyle yürütülecektir. Örneklem büyüklüğü, ilgili evren için yapılacak istatistiksel güç analiziyle belirlenecektir. Veriler cevirim içi anket formu aracılığıyla toplanacak ve verilerin normal dağılım varsayımlarına göre bağımsız örneklem t-testi veya Mann-Whitney U testi ile korelasyon analizleri kullanılarak analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede esnek çalışma saatlerinin en yüksek etkililik puanına sahip araç olarak belirlenmesi ve bu araçların motivasyonla ilişkilendirilmesi, bu araştırma önerisinin doğrudan temelini oluşturmaktadır.
- **Farklı yaş gruplarındaki çalışanların iş ve yaşam dengesi öz değerlendirmeleri ile örgütsel destek araçlarından beklentileri arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?**
  - Desen: Çalışma, kesitsel araştırma deseniyle tasarlanacak olup, örneklem genişliği istatistiksel güç analizi ile hesaplanacaktır. Veri toplama aşamasında yapılandırılmış ölçek formu kullanılacak, gruplar arası farkların analizi için ANOVA ve Kruskal-Wallis testleri, anlamlı farklar için ise POST-HOC testleri uygulanacaktır.
  - Gerekçe: İncelenen makalede yaş grupları arasında iş ve yaşam dengesi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanması ve en yüksek değerin ileri yaş grubunda görülmesi, bu araştırmanın gerekçesini sağlamaktadır.
- **Özel sağlık sigortası ve kişisel kullanımlı şirket aracı gibi WLB araçlarının sunulması, çalışanların örgütsel bağlılıklarını ve iş değiştirme niyetlerini nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Araştırma nicel yöntemle yürütülecek olup, örneklem seçimi evreni temsil edecek şekilde güç analizi ile sınırlandırılacaktır. Cevirim içi anket formu ile toplanan veriler tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizleri ve korelasyon testleri yardımıyla Statistica yazılımı kullanılarak değerlendirilecektir.
  - Gerekçe: Makalede esnek çalışmanın yanı sıra özel sağlık sigortası ve şirket aracının yüksek puan alan WLB araçları olarak tespit edilmesi ve bu unsurların çalışan tutumlarıyla ilişkilendirilmesi bu çalışmaya zemin hazırlamaktadır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Purpose | 1 | — | This paper explores the role of work - life balance (WLB) in enhancing employee motivation. It also examines how balancing professional and personal life impacts business managemen |
| ev-o-2 | Purpose | 1 | — | The research used a quantitative methodology and an online survey of 102 individuals. It focused on flexible working hours, private medical care, and company cars. |
| ev-o-2-2 | Research material and method | 4 | — | The aim of this study was to analyse the role of work - life balance as an instrument influencing |
| ev-o-3 | Purpose | 1 | — | Flexible working hours were the most effective tool for improving WLB. A positive correlation was found between WLB perception and employee motivation. |
| ev-s-1 | Research material and method | 4 | — | The aim of this study was to analyse the role of work-life balance as an instrument influencing employee motivation in the context of the contemporary labour market. |
| ev-s-2 | Research results and discussion | 5 | — | It was found that those surveyed generally expressed medium satisf action with their work - life balance. |
| ev-s-2-2 | Research results and discussion | 5 | — | It was found that those surveyed generally expressed medium satisf action with their work - life balance. |
| ev-s-3 | Research results and discussion | 6 | — | However, the demonstrated differences in the level of work-life balance between men and women did not reach statistical significance (p > 0.05). |
| ev-s-3-2 | Research results and discussion | 6 | — | A slightly higher assessment of work - life balance was found among women (M = 3.49; SD = 0. |
| ev-s-4 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, statistically significant differences were observed between age groups with regard to the level of work-life balance (p = 0.005). |
| ev-s-4-2 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, statistically significant differences were observed between age groups with |
| ev-s-5 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, flexible working hours (M = 4.39; SD = 1.06) appeared to be the highest rated instrument of the concept. |
| ev-s-5-2 | Research results and discussion | 6 | — | Additionally, the highly rated instruments were private medical care and a company car also used for personal needs. |
| ev-s-6 | Research results and discussion | 7 | — | A statistically significant positive correlation was found between self-assessment of the level of work-life balance and the level of work motivation (rho = 0.31; p = 0.002). |
| ev-s-6-2 | Research results and discussion | 7 | — | A statistically significant positive correlation was found between self - assessment of the |
| ev-s-7 | Summary | 8 | — | A study by Zheng and colleagues (2015) identified that work-life balance strategies and initiatives implemented in companies play a key role in supporting employees to achieve this |
| ev-s-8 | Summary | 8 | — | Women may be more likely to express the ne ed for work - life balance, which may be due to their traditional role in managing the home and caring for the family. |
| ev-s-9 | Summary | 9 | — | In conclusion, although most employees rate their work-life balance as average or satisfactory, there is a need to better understand the individual needs and expectations of employ |
| ev-s-9-2 | Summary | 9 | — | In conclusion, although most employees rate their work - life balance as average or |
| ev-l-1 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, flexible working hours (M = 4.39; SD = 1.06) appeared to be the highest rated instrument of the concept. |
| ev-l-2 | Research results and discussion | 7 | — | The result obtained indicates that as the sense of work - life balance increases, the level of work |
| ev-l-3 | Research results and discussion | 6 | — | The highest level of work - life balance was observed among the oldest age group (M = 4.00; SD |
| ev-l-4 | Research results and discussion | 6 | — | Additionally, the highly rated instruments were private medical care and a company car also used |
| ev-l-5 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, statistically significant differences were observed between age groups with regard to |
| ev-l-6 | Research results and discussion | 6 | — | In contrast, flexible working hours (M = 4.39; SD = 1.06) appeared to be the highest rated instrument |

# İlgili kavramlar

- [Öğretmenlerde Mesleki Adanmışlığın Tükenmişliği Azaltıcı Etkisi: İşe Adanmışlık ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ogretmenlerde-mesleki-adanmisligin-tukenmisligi-azaltici-etkisi-ise-adanmislik-ve-psikolojik-sermayenin-aracilik-rolleri.md)
- [LightGBM Algoritması Kullanılarak TEFAS Üzerindeki Yatırım Fonu Fiyatlarının Tahmin Edilmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/lightgbm-algoritmasi-kullanilarak-tefas-uzerindeki-yatirim-fonu-fiyatlarinin-tahmin-edilmesi.md)
- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)
- [Girişimciliğin İstihdama Etkisi: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/girisimciligin-istihdama-etkisi-turkiye-icin-ekonometrik-bir-arastirma.md)
- [1830-1840 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nin Küresel Ekonomiye Entegrasyonu: İç ve Dış Dinamiklerin Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/1830-1840-yillari-arasinda-osmanli-devletinin-kuresel-ekonomiye-entegrasyonu-ic-ve-dis-dinamiklerin-analizi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T16:32:40.808Z
- Kanıt sayısı: 25
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/is-ve-yasam-dengesi-kavraminin-etkili-isletme-yonetimi-ve-calisan-motivasyonundaki-rolu