---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Polonyalı ve Türk Profesyonel Kadın Futbölçular Arasında Yeme Bozukluğu Riski Değerlendirmesi ve Vücut İmajına Yönelik Sosyokültürel Tutumlar"
description: "Profesyonel spor dünyasında fiziksel performans gereklilikleri ile estetik vücut idealleri arasındaki çatışma, sporcular üzerinde ciddi psikolojik baskılar oluşturmaktadır. Özellikle kadın sporcuların, hem branşlarının fiziksel standartlarına hem de toplumsal güzellik normlarına uyum sağlama çabası,"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/polonyali-ve-turk-profesyonel-kadin-futbolcular-arasinda-yeme-bozuklugu-riski-degerlendirmesi-ve-vucut-imajina-yonelik-sosyokulturel-tutumlar"
doi: "10.3389/fnut.2024.1456782"
authors: ["Wiktoria Staśkiewicz‐Bartecka", "Samet Aktaş", "Grzegorz Zydek", "Marek Kardas", "Martyna Kałuża", "Małgorzata Magdalena Michalczyk"]
citation: "Staśkiewicz‐Bartecka, W., Aktaş, S., Zydek, G., Kardas, M., Kałuża, M., Michalczyk, M. M. (2024). Eating disorder risk assessment and sociocultural attitudes toward body image among Polish and Turkish professional female football players. Frontiers in Nutrition, 11, 1456782-1456782. https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1456782"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 14
tags: ["yeme bozuklukları", "kadın futbölçu", "vücut imajı", "profesyonel spor", "spor beslenmesi"]
timestamp: "2026-08-13T08:00:48.630Z"
---

# Polonyalı ve Türk Profesyonel Kadın Futbölçular Arasında Yeme Bozukluğu Riski Değerlendirmesi ve Vücut İmajına Yönelik Sosyokültürel Tutumlar

Özgün başlık: Eating disorder risk assessment and sociocultural attitudes toward body image among Polish and Turkish professional female football players
DOI: https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1456782
Künye (APA 7): Staśkiewicz‐Bartecka, W., Aktaş, S., Zydek, G., Kardas, M., Kałuża, M., Michalczyk, M. M. (2024). Eating disorder risk assessment and sociocultural attitudes toward body image among Polish and Turkish professional female football players. Frontiers in Nutrition, 11, 1456782-1456782. https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1456782

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Profesyonel spor dünyasında fiziksel performans gereklilikleri ile estetik vücut idealleri arasındaki çatışma, sporcular üzerinde ciddi psikolojik baskılar oluşturmaktadır. Özellikle kadın sporcuların, hem branşlarının fiziksel standartlarına hem de toplumsal güzellik normlarına uyum sağlama çabası, yeme bozukluklarının gelişimi için riskli bir zemin hazırlamaktadır. Bu çalışma, geleneksel olarak yeme bozukluğu riski düşük kabul edilen futbol branşındaki profesyonel kadın sporcuların durumunu Polonya ve Türkiye örnekleminde karşılaştırmalı olarak inceleyerek, sosyokültürel etkilerin bu süreçteki rolünü tartışmaya açmaktadır.

# Akademik özet

Profesyonel kadın futbolunda fiziksel performans gereklilikleri ile toplumsal estetik beklentilerin kesişimi, sporcuları sağlıksız yeme davranışlarına yönlendirebilen karmaşık bir baskı unsuru oluşturmaktadır. Geleneksel yaklaşımlar yeme bozukluklarını daha çok zayıflığın ön planda olduğu branşlara özgü bir sorun olarak tanımlasa da, güncel literatür bu riskin sporun her dalında görülebileceğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, farklı kültürel kodlara sahip ülkelerdeki profesyonel sporcuların yaşadığı baskıların türü ve şiddeti, önleme stratejilerinin geliştirilmesi açısından kritik bir araştırma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Polonya ve Türkiye gibi farklı sosyokültürel dinamikleri barındıran ülkelerin karşılaştırılması, bu fenomenin evrensel ve yerel boyutlarını anlamak için temel bir sorun alanı teşkil etmektedir.

Nisan-Haziran 2024 döneminde gerçekleştirilen bu araştırmada, Polonya ve Türkiye'den toplam 103 profesyonel kadın futbölçudan CAWI yöntemiyle veri toplanmıştır. Çalışmada yeme tutumlarını ölçmek için EAT-26, sosyokültürel görünüm tutumlarını analiz etmek için ise SATAQ-3 ölçekleri kullanılmıştır. Katılımcıların beslenme durumları Vücut Kitle İndeksi (VKI) üzerinden değerlendirilirken, elde edilen veriler Student's t-testi, ANOVA ve Spearman korelasyon katsayısı gibi parametrik ve non-parametrik istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek ulusal farklılıkların etkisi incelenmiştir. Örneklem seçiminde profesyonel kulüplerde aktif oynayan 18-35 yaş arası kadın futbölçulara odaklanılarak veri bütünlüğü ve temsil kabiliyeti sağlanmaya çalışılmıştır.

Araştırma bulguları, incelenen profesyonel kadın futbölçuların yaklaşık yüzde 40,8'inin yeme bozukluğu riski taşıdığını ortaya koymaktadır. Milliyet bazında yeme bozukluğu yaygınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmasa da, Polonyalı futbölçuların kitle iletişim araçları tarafından teşvik edilen sosyokültürel standartlardan Türk meslektaşlarına oranla daha fazla etkilendiği görülmüştür. Ayrıca, sosyokültürel baskıların içselleştirilmesi ile yeme tutumu puanları arasında pozitif yönlü bir korelasyon olduğu ve özellikle düşük ya da yüksek VKI değerlerine sahip sporcuların daha yüksek risk altında bulunduğu belirlenmiştir. Bu veriler, fiziksel görünüm kaygısının profesyonel spor hayatındaki yeme tutumları üzerindeki doğrudan etkisini sayısal olarak doğrulamaktadır.

Çalışma, profesyonel kadın futbölçuların yeme bozuklukları açısından ihmal edilmemesi gereken ciddi bir risk grubunda olduğunu kanıtlayarak literatürdeki branş odaklı sınıflandırmaları tartışmaya açmaktadır. Bulgular, sadece performans odaklı değil, aynı zamanda medya ve toplum kaynaklı psikolojik baskıların da sporcu sağlığı üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Çalışmanın literatür taramasındaki en temel katkısı, futbolun 'zayıflık odaklı olmayan' bir spor dalı olarak görülmesine rağmen, oyuncuların önemli bir kısmının beslenme bozukluklarına yatkın olduğunu göstermesidir. Sonuç olarak, spor kulüplerinde düzenli tarama programlarının uygulanması ve sporcuların mental sağlığını destekleyecek kültürel duyarlılığa sahip psikolojik müdahale süreçlerinin kurumsallaştırılması gerektiği önerilmektedir.

# Araştırmanın amacı

Çalışmanın temel amacı, profesyonel Polonyalı ve Türk kadın futbölçuların yeme bozukluğu risk düzeylerini belirlemek ve bu riskin medya/toplum kaynaklı sosyokültürel vücut imajı tutumlarıyla olan ilişkisini ulusal farklılıklar bağlamında çözümlemektir.

# Yöntem ve tasarım

Nicel ve ampirik bir yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada, kesitsel tarama yöntemi kullanılarak profesyonel kadın futbölçuların yeme bozukluğu riskleri ve vücut imajına yönelik sosyokültürel tutumları standart ölçme araçlarıyla analiz edilmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. İncelenen profesyonel kadın futbölçuların toplamda %40.8'inin en az bir kriter bağlamında yeme bozukluğu geliştirme riski taşıdığı belirlenmiştir.
2. Polonyalı ve Türk futbölçular arasında genel yeme bozukluğu yaygınlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
3. Polonyalı kadın futbölçuların, Türk futbölçulara kıyasla kitle iletişim araçlarında sunulan vücut imajı standartlarından ve medya baskısından daha fazla etkilendiği görülmüştür.
4. Sosyokültürel vücut tutumları (SATAQ-3) ile yeme bozukluğu tutumları (EAT-26) arasında zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir korelasyon tespit edilmiştir.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, profesyonel kadın futbölçuların yaklaşık %40'ının yeme bozukluğu riski taşıdığını göstererek bu branşın geleneksel 'düşük riskli' sınıflandırmasına meydan okumaktadır. Bu yüksek oran, modern spor dünyasında kadın sporcuların sadece atletik performans değil, aynı zamanda estetik beklentiler altında da kaldığının bir kanıtı olarak değerlendirilmektedir.

Yazarlar, yeme bozukluğu riskindeki bu artışı çalışmanın yürütüldüğü sezon sonu dönemiyle ilişkilendirmektedir. Bu dönemdeki yüksek fiziksel talep ve müsabaka stresi, sporcuların vücut ağırlığı ve imajı üzerindeki kaygılarını tetikleyerek riskli yeme davranışlarını normalize edebilmektedir.

Tartışma bölümünde, Polonyalı sporcuların kitle iletişim araçlarından Türk sporculara göre daha fazla etkilendiği vurgulanarak kültürel farkların yeme bozukluğu patolojisindeki rolü irdelenmektedir. Batı normlarının vücut imajı üzerindeki baskısının, futbol gibi estetik odaklı olmayan branşlara dahi sızdığı literatürdeki benzer çalışmalarla desteklenerek sunulmaktadır.

Sonuç olarak, profesyonel kadın futbolu ekosisteminde yeme bozukluklarının yalnızca tıbbi bir sorun değil, aynı zamanda sosyokültürel bir mesele olduğu anlaşılmaktadır. Yazarlar, antrenörlerin ve sağlık ekiplerinin sadece fiziksel yeterliliğe odaklanmak yerine, sporcuların vücut memnuniyetini de izlemesi gerektiğini önermektedir.

# Yazarın sonucu

Profesyonel kadın futbölçular, uyruklarından bağımsız olarak yüksek düzeyde yeme bozukluğu riskiyle karşı karşıyadır. Bu durum sporcuların fiziksel performansı ve ruh sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Özellikle kitle iletişim araçlarının dayattığı estetik standartların içselleştirilmesi riski artırmaktadır. Kulüp düzeyinde düzenli psikolojik tarama ve beslenme desteği programlarının uygulanması, sporcu sağlığının korunması açısından kritik önem taşımaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, geleneksel olarak yeme bozukluğu riski açısından düşük riskli veya estetik olmayan sporlar kategorisinde değerlendirilen kadın futbolu branşını odağına almaktadır. Literatürde genellikle jimnastik veya bale gibi estetik odaklı branşlarda yoğunlaşan araştırma ilgisini, fiziksel gücün ön planda olduğu futbol branşına taşıyarak mevcut risk sınıflandırmalarının geçerliliğini sörgülamaktadır. Profesyonel düzeyde yarışan kadın sporcuların, branşın teknik gerekliliklerinden ziyade toplumsal cinsiyet rolleri ve medya tarafından dayatılan ideal vücut imgeleriyle nasıl bir etkileşim içinde olduğunu Polonya ve Türkiye örneklemleri üzerinden ortaya koyarak sporda ruh sağlığı literatürünü genişletmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Sundgot-Borgen ve Torstveit (2007) gibi kadın futbölçuların yeme bozukluğu riskini klinik olarak ihmal edilebilir düzeyde gösteren klasik bulgularla doğrudan ayrışmakta, buna karşın Abbott ve ark. (2021) tarafından sunulan yüksek risk oranlarını desteklemektedir. Literatürdeki bu tutarsızlığın izini süren yazarlar, bulguları sezon sonu müsabaka stresi ve artan medya baskısı gibi bağlamsal değişkenlerle ilişkilendirerek önceki çalışmalara göre daha güncel ve genişletilmiş bir perspektif sunmaktadır. Özellikle Polonyalı sporcuların kitle iletişim araçlarından etkilenme düzeyinin yüksek olması, Batılılaşma ve güzellik standartlarının sporcu kimliği üzerindeki baskısına dair karşılaştırmalı bir zemin inşa etmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Mevcut çalışma, yeme bozuklukları literatürüne estetik olmayan sporlar bağlamında önemli bir ampirik veri seti ekleyerek teorik tartışmalara katkı sağlamaktadır. Sosyokültürel teori çerçevesinde ele alınan vücut imajı tutumlarının, profesyonel spor ortamındaki performans beklentileriyle birleştiğinde nasıl riskli yeme davranışlarına dönüşebileceğini yüzde 40.8 gibi dikkat çekici bir oranla belgelemektedir. Ayrıca, SATAQ-3 ve EAT-26 araçlarını kullanarak sosyokültürel baskıların içselleştirilmesinin risk üzerindeki etkisini kantitatif olarak kanıtlaması, literatür taramalarında kültürel duyarlılığın ve spora özgü bağlamın önemini vurgulayan bir referans noktası teşkil etmektedir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Kadın futbolu artık yeme bozuklukları açısından düşük riskli branşlar arasında değerlendirilemez.** — Makaledeki yüzde 40.8'lik toplam risk oranı, branşın risk sınıflandırmasındaki paradigma değişimini savunmak için kullanılabilir.
- **Medya baskısı ve sosyokültürel tutumlar sporcuların yeme tutumlarını doğrudan etkilemektedir.** — Polonyalı sporcularda saptanan yüksek SATAQ-3 puanları ile EAT-26 arasındaki korelasyon, medyanın etkisini kanıtlamak için sunulabilir.
- **Aşırı düşük veya yüksek BMI değerleri sporcularda yeme bozukluğu riskini tetikleyen bir göstergedir.** — Çalışmada underweight ve overweight sporcuların daha yüksek risk taşıdığı bulgusu, klinik tarama gerekliliğini desteklemek için kullanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Sezon başı, sezon ortası ve sezon sonu dönemleri arasında kadın futbölçuların yeme bozukluğu risk puanları anlamlı bir değişim göstermekte midir?**
  - Desen: Bu araştırma için boylamsal bir desen önerilir. Polonya veya Türkiye liglerinden seçilecek profesyonel kulüplerdeki sporcular (n gücü analizine göre belirlenmiş), bir sezon boyunca üç farklı zaman diliminde EAT-26 ile takip edilmelidir. Veriler tekrarlı ölçümler için ANOVA ile analiz edilerek sezon sonu stresinin etkisi belirlenmelidir.
  - Gerekçe: Yazarlar, mevcut çalışmanın sezon sonu döneminde yapılmasının risk oranlarını yükseltmiş olabileceğini bir sınırlılık ve olasılık olarak tartışma bölümünde (Sayfa 8) belirtmiştir.
- **Profesyonel kadın sporcularda BMI değerinden ziyade yağ oranı ve kas kütlesi dağılımı yeme bozukluğu riskini ne derece yordamaktadır?**
  - Desen: Kesitsel bir çalışma tasarlanmalıdır. Gönüllü kadın futbölçuların vücut kompozisyonları DXA veya BIA cihazları ile profesyonel sağlık ekiplerince ölçülmeli; aynı anda SATAQ-3 ve EAT-26 testleri uygulanmalıdır. BMI'nın sınırlılığını aşmak için çoklu regresyon analizi ile gerçek fizyolojik parametrelerin etkisi incelenmelidir.
  - Gerekçe: Makalenin sınırlılıklar kısmında (Sayfa 9), BMI kullanımının sporcuların kas kütlesini ayırt edemediği ve detaylı vücut kompozisyonu verisinin eksik olduğu açıkça vurgulanmıştır.
- **Sosyokültürel baskıların Türk sporcularda Polonyalı sporculara göre farklılık göstermesinin temelindeki psikososyal etmenler nelerdir?**
  - Desen: Nitel bir araştırma deseni kurgulanmalıdır. Türkiye'deki profesyonel kulüplerden amaçlı örnekleme ile seçilen sporcularla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmalıdır. Görüşmelerde medya, aile ve antrenör baskısı temalarına odaklanılmalı; veriler içerik analizi yöntemiyle temalandırılarak kültürel farklılığın derinlemesine nedenleri ortaya çıkarılmalıdır.
  - Gerekçe: Çalışmanın bulgularında (Sayfa 6), Polonyalı sporcularda medya baskısı ile risk arasında güçlü ilişki varken Türk sporcularda bu ilişkinin bulunmaması araştırmaya değer bir kültürel boşluktur.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 1 | — | This study assesses ED risk and analyzes socio-cultural attitudes toward body image among Polish and Turkish female football players. |
| ev-s-1 | Introduction | 1 | — | This study assesses ED risk and analyzes socio-cultural attitudes toward body image among Polish and Turkish female football players. |
| ev-s-3 | Results | 5 | — | Based on the overall results and interpretation of the EAT-26 questionnaire, it was found that 40.8% of the female respondents |
| ev-s-4 | Conclusion | 9 | — | Polish female football players are characterized by the higher influence of socio-cultural standards of body image and appearance promoted in the mass media. |
| ev-s-5 | Results | 5 | — | There was no significant effect of the level of origin on the overall EAT-26 score |
| ev-s-6 | Results | 6 | — | The analysis revealed a statistically significant positive correlation between the scores of SATAQ-3 and EAT-26 |
| ev-s-7 | Discussion | 8 | — | In the present study, approximately 40.8% of female football players were identified as being at risk of developing ED, a figure significantly higher |
| ev-s-8 | Discussion | 8 | — | In that study, none of the 36 professional athletes scored higher than the clinical cut-off point of 20 in EAT-26 |
| ev-s-9 | Conclusion | 9 | — | professional female football players, regardless of nationality, are significantly at risk of ED, with approximately 40% of the players being at risk. |
| ev-l-3 | Results | 5 | — | 40.8% of the female respondents (both Polish and Turkish) met at least one of the three criteria that may indicate the likely existence or susceptibility to ED. |
| ev-l-4 | Abstract | 1 | — | Polish footballers at risk of ED scored higher on the Internalization-Pressure and Information subscales and the overall SATAQ-3 score. |
| ev-l-6 | Results | 5 | — | Overweight and underweight athletes were more likely to have an increased risk of ED. |
| ev-l-7 | Discussion | 8 | — | Our study was carried out in the final phase of the spring round, a period that likely involves peak physical demands and psychological stress |
| ev-l-8 | Strengths and limitations | 9 | — | The BMI, although commonly used, does not account for differences in body composition, which may lead to an inaccurate assessment of nutritional status |

# İlgili kavramlar

- [Domateste Oksin Yanit Faktorlerinin (ARF) Biyotik ve Abiyotik Stres Tepkilerinde Oksin Etkisinin Potansiyel Aracıları Olarak Rolu](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/domateste-oksin-yanit-faktorlerinin-arf-biyotik-ve-abiyotik-stres-tepkilerinde-oksin-etkisinin-potansiyel-aracilari-olarak-rolu.md)
- [Türkiye'deki Bireylerin Çevrimiçi Alışveriş Benimseme Belirleyicileri: Bölgesel Farklılıklar Üzerine Ampirik Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiyedeki-bireylerin-cevrimici-alisveris-benimseme-belirleyicileri-bolgesel-farkliliklar-uzerine-ampirik-bir-inceleme.md)
- [Türkiye'de Katılım ve Konvansiyonel Bankacılığın Etkinliği: Stokastik Sınır Yaklaşımı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiyede-katilim-ve-konvansiyonel-bankaciligin-etkinligi-stokastik-sinir-yaklasimi.md)
- [Üretim Sektöründe Yeşil Dönüşümcü Liderlik ve Çalışanların Çevreye Yönelik Örgütsel Vatandaşlık Davranışı: Sosyal Bilgi İşleme Perspektifi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/uretim-sektorunde-yesil-donusumcu-liderlik-ve-calisanlarin-cevreye-yonelik-orgutsel-vatandaslik-davranisi-sosyal-bilgi-isleme-perspektifi.md)
- [İnsan Hakları ve Çatışma Kesişiminde Su: Filistin Örneği Üzerine Bir Durum Çalışması](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/insan-haklari-ve-catisma-kesisiminde-su-filistin-ornegi-uzerine-bir-durum-calismasi.md)
- [Finansal Okuryazarlık, Zihinsel Bütçeleme ve Öz Kontrolün Finansal Refah Üzerindeki Etkisi: Yatırım Kararı Vermenin Aracılık Rolü](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/finansal-okuryazarlik-zihinsel-butceleme-ve-oz-kontrolun-finansal-refah-uzerindeki-etkisi-yatirim-karari-vermenin-aracilik-rolu.md)
- [Algoritmik Etki ve Medya Meşruiyeti: Sosyal Medyanın Haber Üretimi Üzerindeki Etkisine Dair Sistematik Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/algoritmik-etki-ve-medya-mesruiyeti-sosyal-medyanin-haber-uretimi-uzerindeki-etkisine-dair-sistematik-bir-inceleme.md)
- [Sosyal Medya Bağımlılığı ve Problemli Sosyal Medya Kullanımı Araştırma Eğilimleri: Bibliyometrik Bir Analiz](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/sosyal-medya-bagimliligi-ve-problemli-sosyal-medya-kullanimi-arastirma-egilimleri-bibliyometrik-bir-analiz.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-13T08:00:48.630Z
- Kanıt sayısı: 14
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/polonyali-ve-turk-profesyonel-kadin-futbolcular-arasinda-yeme-bozuklugu-riski-degerlendirmesi-ve-vucut-imajina-yonelik-sosyokulturel-tutumlar