---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Sanal Ekiplerde İletişim Tarzının Beliren Liderlik Atıfları Üzerindeki Etkisi ve Atanmış Liderlik ile İlişkisi"
description: "COVID-19 pandemisi sonrasında esnek ve sanal ekip yapılarının yaygınlaşması, örgütlerde liderlik dinamiklerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Geleneksel örgütlerde liderlik genellikle resmi süreçlerle atanırken veya yüz yüze etkileşimlerle informal olarak belirirken, telekonferans o"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/sanal-ekiplerde-iletisim-tarzinin-beliren-liderlik-atiflari-uzerindeki-etkisi-ve-atanmis-liderlik-ile-iliskisi"
doi: "10.3389/fpsyg.2023.1095131"
authors: ["Scott M. Rennie", "Lana Prieur", "Michael L. Platt"]
citation: "Rennie, S. M., Prieur, L., Platt, M. L. (2023). Communication style drives emergent leadership attribution in virtual teams. Frontiers in Psychology, 14, 1095131-1095131. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1095131"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 11
tags: ["liderlik seçimi", "sanal ekipler", "senkronizasyon", "konuşma analizi", "yüzsel duygu", "grup karar verme"]
timestamp: "2026-08-26T13:07:12.538Z"
---

# Sanal Ekiplerde İletişim Tarzının Beliren Liderlik Atıfları Üzerindeki Etkisi ve Atanmış Liderlik ile İlişkisi

Özgün başlık: Communication style drives emergent leadership attribution in virtual teams
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1095131
Künye (APA 7): Rennie, S. M., Prieur, L., Platt, M. L. (2023). Communication style drives emergent leadership attribution in virtual teams. Frontiers in Psychology, 14, 1095131-1095131. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1095131

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

COVID-19 pandemisi sonrasında esnek ve sanal ekip yapılarının yaygınlaşması, örgütlerde liderlik dinamiklerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Geleneksel örgütlerde liderlik genellikle resmi süreçlerle atanırken veya yüz yüze etkileşimlerle informal olarak belirirken, telekonferans ortamlarında atanmış hiyerarşik yapının beliren liderlik atıflarını nasıl etkilediği sınırlı biçimde incelenmiştir. Mevcut literatürde liderlik daha çok bireysel statik kişilik özellikleriyle açıklanmaya çalışılmış, buna karşılık dinamik sözel ve sözel olmayan iletişim tarzlarının zaman içindeki rolü yeterince nicelleştirilememiştir. Bu çalışma, önceden tanımlanmış hiyerarşik yapıya sahip bir profesyonel ağda sanal etkileşimlerin liderlik atıflarını nasıl şekillendirdiğini belirlemeyi amaçlamaktadır.

# Akademik özet

Küreselleşme ve uzaktan çalışma teknolojilerinin hızla yaygınlaşması, modern örgütlerde karar alma süreçlerinin giderek artan bir şekilde sanal platformlara kaymasına yol açmıştır. Geleneksel örgüt yapılarında liderlik konumu büyük ölçüde resmi atamalar veya yüz yüze etkileşimlerde gelişen informal hiyerarşiler aracılığıyla biçimlenmektedir. Ancak telekonferans ortamlarının getirdiği kısıtlar ve dijital iletişim kanallarının yapısı, önceden tanımlanmış hiyerarşik statülerin sanal ekiplerde geçerliliğini koruyup korumadığını tartışmalı hale getirmiştir. Literatürde liderlik olgusu sıklıkla bireysel kişilik özellikleri veya sabit öncüller üzerinden incelenmiş, buna karşılık grup etkileşimi sırasında anlık olarak ortaya çıkan sözel ve sözel olmayan iletişim dinamiklerinin beliren liderlik atıfları üzerindeki göreli etkisi nicel olarak yeterince çözümlenmemiştir.

Bu doğrultuda yürütülen araştırmada, tıp kulübü üyesi olan ve önceden tanımlanmış hiyerarşik hiyerarşiye sahip 16 lisans öğrencisi ile dört tekrarlı grup karar verme görevi gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar her oturumda yenilenen dört kişilik gruplar halinde Zoom platformu üzerinden gizli profil görevini (Hidden Profile Task) tamamlamışlardır. Veri toplama sürecinde her bir katılımcının ses kayıtları MATLAB ortamında işlenerek konuşma süreleri, zamanlaması ve dinamikleri mantıksal vektörlere dönüştürülmüş; video kayıtları ise Affectiva yüz ifadesi tanıma motoruyla analiz edilerek duygusal dışavurum ve çiftler arası senkronizasyon değerleri hesaplanmıştır. Toplanan veriler hiyerarşik statü, konuşma oranları, yüz ifadesi çeşitliliği ve görev performansı değişkenlerini içerecek şekilde geriye dönük adım adım bayesyen bilgi kriteri kullanan genelleştirilmiş lineer model (GLM) ile analiz edilmiştir.

Araştırma bulguları, katılımcıların sanal etkileşimlerde yalnızca önceden tanımlanmış hiyerarşik statülere bağlı kalmadığını, bunun yerine dinamik iletişim tarzına dayalı yeni liderlik atıfları geliştirdiğini ortaya koymuştur. Modelleme sonuçlarına göre konuşma süresi oranı, konuşma sırasındaki ortalama yüz ifadesi çeşitliliği ve gerçek dünyadaki sosyal ağ statüsü beliren liderliği pozitif yönde anlamlı biçimde tahmin etmiştir. Yapılan model karşılaştırmaları, konuşma miktarının beliren liderlik atıflarında en baskın tahminci olduğunu, bunu atanmış liderlik ve ifade çeşitliliğinin izlediğini göstermiştir. Ayrıca beliren liderlerin tartışmanın ilk aşamalarında daha erken söz alarak konuşmayı başlattıkları ve doğru karar seçeneğine odaklanan yetkin görev iletişiminde atanmış liderlere kıyasla belirgin şekilde daha yüksek performans sergiledikleri saptanmıştır.

Elde edilen sonuçlar, telekonferans ortamlarının hiyerarşik yapıları esnekleştirerek grup üyelerinin yetkinlik ve iletişim performansına dayalı liderlik seçimleri yapmalarına imkân tanıdığını göstermektedir. Bu bulgu, sanal ekiplerde e-liderlik becerilerinin ve dinamik etkileşim tarzının geleneksel unvanlardan daha kritik bir işlev üstlendiğini savunan çağdaş literatürle örtüşmektedir. Araştırma, dijital iş ortamlarında esnek liderlik modellerinin uygulanabilirliğine dair somut kanıtlar sunmakta ve örgüt içi statü haritalamasında iletişim içeriklerinin nicel analizinin önemini vurgulamaktadır. Literatür taramaları açısından bu çalışma, sanal grup dinamiği, çok modlu veri işleme ve e-liderlik araştırmalarında teorik ve yöntemsel bir referans noktası oluşturmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, önceden atanmış hiyerarşik rollere sahip profesyonel bir sosyal ağ içerisindeki bireylerin sanal grup karar verme görevlerindeki iletişim tarzlarının, konuşma dinamiklerinin ve görev performanslarının sonradan gerçekleşen beliren liderlik atıfları üzerindeki etkisini incelemek ve bu değişkenlerin atanmış liderliğe kıyasla göreli önemini modellemektir.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada ampirik Nicel Tasarım ve Deney/Görev Tabanlı Grup Karar Verme Yaklaşımı kullanılarak, sanal ortamdaki grup içi etkileşimler ve liderlik atıfları bilgisayarlı ses ve yüz ifadesi analizleriyle ölçülmüştür.

# Bulgular ve önermeler

1. Sanal grup etkileşimlerinde katılımcılar yalnızca önceden var olan hiyerarşik liderlik statülerine dayanmak yerine, süreç içerisinde anlık iletişim performansına dayalı yeni beliren liderlik atıfları yapmıştır.
2. Atanmış liderlik statüsü lider seçimini etkilemekle birlikte, konuşma süresi miktarı ve yüz ifadelerindeki değişkenlik gibi iletişim tarzı bileşenleri beliren liderlik atfında daha yüksek yordayıcı güce sahiptir.
3. Beliren liderler, atanmış liderlere kıyasla müzakere oturumlarında daha erken konuşmaya başlamış, tartışmalara daha sık katılmış ve doğru karar seçeneğine odaklanan görev içeriğini daha yüksek oranda sunmuştur.
4. Genelleştirilmiş lineer model analizine göre konuşma oranı, ortalama ifade değişkenliği ve gerçek dünyadaki statü liderlik belirmesini pozitif yönde yordarken, ifade senkronizasyonu zayıf negatif bir yordayıcı olmuştur.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, sanal grup etkileşimlerinde liderlik atfının önceden belirlenmiş sabit statülerden ziyade anlık iletişim dinamiklerine bağlı olduğunu göstermektedir. Konuşma süresi oranı, konuşmaya erken başlama ve yüz ifadesi değişkenliği, grup üyelerinin liderlik algısını biçimlendiren temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır.

Yazarlar bu durumu, telekonferans ortamlarının geleneksel hiyerarşik baskıları azaltması ve bireylerin anlık görev yetkinliklerini sergilemelerine daha elverişli bir zemin sunmasıyla açıklamaktadır. Çevrimiçi ortamlarda bilgi paylaşım dinamiklerinin değişmesi, grubun doğru karara ulaşmasında aktif rol oynayan bireylerin lider olarak algılanmasını kolaylaştırmaktadır.

Tartışma bölümünde elde edilen sonuçlar, yüz ifadesi çeşitliliğinin güvenilirlik ve liderlik algısını yükselttiğini belirten Slepian ve Carr (2019) ile sanal ortamların statü etkilerini zayıflattığını savunan Joshi ve Roh (2009) çalışmalarıyla ilişkilendirilmektedir. Araştırma, bireysel kişisel özelliklerden ziyade ilişkisel iletişim süreçlerinin liderlik belirmesindeki rolünü doğrulamaktadır.

Çalışmanın sunduğu genel kapsam, dijitalleşen çalışma hayatında sanal ekiplerin daha esnek ve akışkan hiyerarşik yapılar geliştirebildiğini ortaya koymaktadır. Telekonferans platformları, örgüt içi statü mobilitesini artırarak görev odaklı ve etkin iletişim kuran bireylerin liderlik rolünü üstlenmesine imkân tanımaktadır.

# Yazarın sonucu

Sanal iletişim ortamları, geleneksel hiyerarşik liderlik yapılarını esneterek ekiplerin anlık performans ve iletişim dinamiklerine dayalı esnek liderlik atıfları yapmasını sağlamaktadır. Telekonferans uygulamalarında bireyler yalnızca önceden tanımlanmış örgüt içi statülerine dayanmamakta, bunun yerine görev odaklı konuşma süresi, konuşmaya başlama zamanlaması ve yüz ifadesi değişkenliği gibi dinamik sosyal ipuçlarını değerlendirerek daha yetkin beliren liderler seçmektedir. Bu durum, dijitalleşen iş dünyasında statü hareketliliğini ve dinamik ekip uyumunu destekleyen esnek hiyerarşi yapılarına işaret etmektedir.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, e-liderlik ve sanal ekip dinamikleri literatüründe, önceden tanımlanmış hiyerarşik yapılar ile sanal etkileşimler sırasında anlık olarak ortaya çıkan beliren liderlik arasındaki ilişkiyi ampirik olarak nicelleştiren öncü bir işlev görmektedir. Geleneksel liderlik araştırmaları sıklıkla statik kişilik özelliklerine veya yüz yüze etkileşimlere odaklanırken, bu çalışma telekonferans ortamlarında konuşma dinamikleri ve yüz ifadesi değişkenliği gibi çok boyutlu iletişim tarzı ögelerinin liderlik atıflarındaki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Yapılan analizler, çevrimiçi toplantı teknolojilerinin örgüt içi hiyerarşik yapıları esneterek yetkinlik ve görev odaklı iletişim kuran bireylerin lider olarak algılanmasını kolaylaştırdığını kanıtlar niteliktedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, beliren liderliğin bir etkileşim ve iletişim süreci olduğunu savunan DeRue ve Ashford (2010) ile Gerpott ve arkadaşlarının (2018) kuramsal yaklaşımlarını ileriye taşımaktadır. İletişim miktarının ve zamanlamasının liderlik algısındaki rolünü inceleyen klasik literatürle (Morris ve Hackman, 1969; Sorrentino ve Boutillier, 1975) uyum gösterirken, bu ilişkileri bilgisayar destekli yüz ifadesi analizi ve ses işleme teknolojileriyle çok boyutlu bir nicel çerçeveye oturtmaktadır. İfade değişkenliğinin güvenilirlik üzerindeki etkisini vurgulayan Slepian ve Carr (2019) ile sanal bağlamların grup kimliği üzerindeki baskıyı azalttığını öne süren Joshi ve Roh (2009) çalışmalarına ampirik kanıtlar sunarak literatürdeki kuramsal boşlukları doldurmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapan bir araştırmacı için bu eser, dijitalleşen çalışma hayatında liderlik seçimi ve ekip dinamiklerini bütüncül bir bakış açısıyla sentezleme imkânı vermektedir. Araştırma, geleneksel hiyerarşilerin sanal ortamlarda doğrudan sürdürülmediğini, bunun yerine görev odaklı konuşma süresi, ilk konuşma zamanlaması ve mimik çeşitliliği gibi davranışsal ögelerin liderlik atıflarında daha baskın hale geldiğini göstermektedir. Ayrıca, gizli profil görevi (HPT) ile biyometrik ses ve yüz ifadesi analizlerini birleştiren özgün metodolojisi sayesinde, e-liderlik literatürüne hem teorik açıklamalar hem de deneysel yöntem standardı kazandırmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Sanal ekiplerde liderlik atıfları önceden atanmış hiyerarşik statülerden ziyade anlık iletişim tarzı ve konuşma süresine dayanmaktadır.** — Bu çalışma, telekonferans ortamlarında bireylerin atanmış statülerine bağlı kalmayıp görev odaklı konuşma süresini ve zamanlamasını dikkate alarak liderlik atfında bulunduklarını ampirik olarak desteklemek için kullanılır.
- **Yüz ifadelerindeki değişkenlik ve duygu çeşitliliği sanal toplantılarda beliren liderlik algısını pozitif yönde etkilemektedir.** — Tezin tartışma bölümünde, sözel olmayan iletişim dinamiklerinin ve mimik esnekliğinin sanal grup etkileşimlerindeki liderlik belirmesini yordamadaki önemini savunmak için bu bulgudan yararlanılır.
- **Sanal grup karar verme süreçlerinde davranışsal ve sözel iletişim verilerini nicelleştirmek için gizli profil görevi ile biyometrik ses/görüntü analizi bir arada kullanılabilir.** — Yöntem bölümünde, çevrimiçi etkileşimlerdeki iletişim tarzı bileşenlerinin ve görev performansının objektif olarak ölçülmesini sağlayan deneysel paradigmaya atıfta bulunmak için tercih edilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Sanal karar alma toplantılarında ilk konuşma zamanlaması ve toplam konuşma süresi beliren liderlik seçimini nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Sanal ekipler oluşturularak gizli profil görevi uygulanır. Katılımcıların konuşma süreleri ve ilk söze başlama anları ses işleme yazılımlarıyla kaydedilir. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenir ve veriler lojistik regresyon modeliyle analiz edilir.
  - Gerekçe: Makalenin beliren liderlerin tartışmanın ilk quintile diliminde daha erken ve sık konuştuğuna ilişkin bulgusuna ve ses analiz metodolojisine dayanmaktadır.
- **Çevrimiçi etkileşimlerde bireylerin yüz ifadesi çeşitliliği ve mimik değişkenliği grup üyelerinin liderlik ve güven atıflarını ne düzeyde yordamaktadır?**
  - Desen: Farklı kurumsal ekiplerle telekonferans oturumları düzenlenir. Katılımcıların kamera görüntüleri biyometrik yüz analiz yazılımı (Affectiva) ile işlenerek expressiveness skorları çıkarılır. Nitel doygunluk veya güç analizine göre belirlenen örneklem verileri genelleştirilmiş lineer karma modellerle incelenir.
  - Gerekçe: Yazarların ortalama ifade değişkenliğinin beliren liderliği pozitif yönde yordadığına dair GLM model bulgusundan türetilmiştir.
- **Profesyonel örgütlerde önceden var olan hiyerarşik statü düzeyi, sanal toplantılarda sergilenen görev yetkinliği ve iletişim tarzı karşısında liderlik seçimini ne ölçüde sınırlamaktadır?**
  - Desen: Farklı hiyerarşik kademelerdeki şirket çalışanları sanal grup görevlerine dahil edilir. Atanmış liderlik skorları ve görev esnasındaki doğru seçeneğe odaklanma süreleri nicel verilerle ölçülür. Güç analiziyle belirlenen örneklemde hiyerarşik regresyon analizi uygulanır.
  - Gerekçe: Makalenin beliren liderlerin atanmış liderlere kıyasla doğru çözüme daha fazla odaklandığı ve sanal ortamların esnek statü yapılarını desteklediği yönündeki çıkarımına dayanır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 1 | — | Leadership is either assigned through formal processes within an organization, or emerges informally through interactions with other group members–particularly in novel contexts. |
| ev-o-2 | Introduction | 1 | — | Sixteen members of a real world organization engaged four repeated rounds of a group decision making task with new team members each time. |
| ev-s-1 | Materials and methods | 3 | — | Each participant engaged in four rounds of a hidden profile task (HPT) as a means to measure both individual and group performance in information-sharing and consensus-seeking. |
| ev-s-2 | Introduction | 1 | — | While assigned leadership did influence leadership attributions, communication style, including amount of speech but also variability in facial expressions, played a larger role. |
| ev-s-3 | Introduction | 1 | — | The behavior of these novel emergent leaders was also more consistent with expectations of leadership behavior: they spoke earlier, more often, and focused more on the correct deci |
| ev-s-4 | Results | 5 | — | We found that speech proportion, average expressiveness during an individual’s speech, and real world status each positively predicted leadership emergence while expressiveness ent |
| ev-s-5 | Introduction | 2 | — | For example, the variability of an individual’s facial expressions has been shown to have a positive influence on perceptions of their leadership, authenticity and trustworthiness |
| ev-s-6 | Conclusion | 7 | — | We implemented this new technique finding that virtual teams are able to effectively integrate assigned leadership with the communication style and task behavior of group members w |
| ev-l-1 | Introduction | 1 | — | Here we examine the relationship between assigned leadership within an existing organization and subsequent emergent leadership attributions as members engage in virtual interactio |
| ev-l-2 | Results | 5 | — | We found that speech proportion, average expressiveness during an individual's speech, and real world status each positively predicted leadership emergence while expressiveness ent |
| ev-l-3 | Conclusion | 7 | — | This study demonstrated a novel paradigm that can be used to quantify a more comprehensive account of the milieu of social cues that make up group behavior. |

# İlgili kavramlar

- [Çin'de Turizm Hareketliliğinin Turizm Ekonomik Büyümesine Katkısı: Mekansal Panel Veri ve LMDI Ayrıştırma Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/cinde-turizm-hareketliliginin-turizm-ekonomik-buyumesine-katkisi-mekansal-panel-veri-ve-lmdi-ayristirma-analizi.md)
- [Devletin Medya Aygıtı: Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Tarafından Üretilen Kültürel Hegemonya](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/devletin-medya-aygiti-turkiye-radyo-ve-televizyon-kurumu-tarafindan-uretilen-kulturel-hegemonya.md)
- [Çevrimiçi Alışverişte Mükemmeliyetçilik ve Karar Erteleme: Kaçırma Korkusu ile Yukarı Doğru Sosyal Karşılaştırmanın Etkisi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/cevrimici-alisveriste-mukemmeliyetcilik-ve-karar-erteleme-kacirma-korkusu-ile-yukari-dogru-sosyal-karsilastirmanin-etkisi.md)
- [Türkiye Enflasyon Dinamiklerinin İthalat Fiyat Endeksli Phillips Eğrisi Varyantlarına Dayalı Bir Değerlendirmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiye-enflasyon-dinamiklerinin-ithalat-fiyat-endeksli-phillips-egrisi-varyantlarina-dayali-bir-degerlendirmesi.md)
- [Marka Güveninin Medikal Turizme Yönelik Algıya Etkisinde Sosyal Medya Pazarlama Aktivitelerinin Aracılık Rolünün Belirlenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/marka-guveninin-medikal-turizme-yonelik-algiya-etkisinde-sosyal-medya-pazarlama-aktivitelerinin-aracilik-rolunun-belirlenmesi.md)
- [Türkiye E-Ticaret Sektöründe Müşteri Memnuniyeti ve Sadakatinin Belirleyicileri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/turkiye-e-ticaret-sektorunde-musteri-memnuniyeti-ve-sadakatinin-belirleyicileri.md)
- [Deniz Fidanlıklarının Tanımlanması ve Yönetiminde İhtiyari ve Uyarlanabilir Kademelendirmeye Kılavuzluk Edecek Bir Karar Ağacı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/deniz-fidanliklarinin-tanimlanmasi-ve-yonetiminde-ihtiyari-ve-uyarlanabilir-kademelendirmeye-kilavuzluk-edecek-bir-karar-agaci.md)
- [Köpekbalığı ve Vatoz Ekolojisi, Korunması ve Yönetiminde Uydu Uzaktan Algılama Teknolojileri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/kopekbaligi-ve-vatoz-ekolojisi-korunmasi-ve-yonetiminde-uydu-uzaktan-algilama-teknolojileri.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-26T13:07:12.538Z
- Kanıt sayısı: 11
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/sanal-ekiplerde-iletisim-tarzinin-beliren-liderlik-atiflari-uzerindeki-etkisi-ve-atanmis-liderlik-ile-iliskisi