---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "STEM Alanındaki Kadınların Girişimcilik Yetkinlikleri ve Niyetleri Üzerine Bir İnceleme: Stand-up'tan Start-up'a"
description: "STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) disiplinleri ekonomik büyüme ve inovasyonun temel itici güçleri olarak kabul edilmekle birlikte, bu alanlarda girişimcilik niyeti bağlamında belirgin bir cinsiyet uçurumu gözlemlenmektedir. Literatürdeki tartışmalar, bu uçurumun kişisel özelliklerden"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/stem-alanindaki-kadinlarin-girisimcilik-yetkinlikleri-ve-niyetleri-uzerine-bir-inceleme-stand-uptan-start-upa"
doi: "10.1007/s11365-019-00627-z"
authors: ["Cristina Armuña", "Sergio Ramos", "Jesús Juan", "Claudio Feijóo", "Alberto Arenal"]
citation: "Armuña, C., Ramos, S., Juan, J., Feijóo, C., Arenal, A. (2020). From stand-up to start-up: exploring entrepreneurship competences and STEM women’s intention. International Entrepreneurship and Management Journal, 16(1), 69-92. https://doi.org/10.1007/s11365-019-00627-z"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 13
tags: ["Girişimcilik niyeti", "kadın girişimcilik niyeti", "girişimcilik yetkinlikleri", "girişimcilik eğitimi", "girişimcilikte cinsiyet"]
timestamp: "2026-07-26T15:23:27.712Z"
---

# STEM Alanındaki Kadınların Girişimcilik Yetkinlikleri ve Niyetleri Üzerine Bir İnceleme: Stand-up'tan Start-up'a

Özgün başlık: From stand-up to start-up: exploring entrepreneurship competences and STEM women’s intention
DOI: https://doi.org/10.1007/s11365-019-00627-z
Künye (APA 7): Armuña, C., Ramos, S., Juan, J., Feijóo, C., Arenal, A. (2020). From stand-up to start-up: exploring entrepreneurship competences and STEM women’s intention. International Entrepreneurship and Management Journal, 16(1), 69-92. https://doi.org/10.1007/s11365-019-00627-z

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) disiplinleri ekonomik büyüme ve inovasyonun temel itici güçleri olarak kabul edilmekle birlikte, bu alanlarda girişimcilik niyeti bağlamında belirgin bir cinsiyet uçurumu gözlemlenmektedir. Literatürdeki tartışmalar, bu uçurumun kişisel özelliklerden ziyade eğitim yoluyla geliştirilebilen yetkinlik algıları ve öz-yeterlilik ile ilişkili olduğunu savunmaktadır. Mevcut araştırma, STEM profilli bireylerde yetkinlik algılarının girişimcilik niyetini nasıl şekillendirdiğini ve cinsiyetin bu ilişkideki düzenleyici rolünü EntreComp çerçevesi üzerinden sorunsallaştırmaktadır.

# Akademik özet

Günümüz ekonomik konjonktüründe girişimcilik, toplumsal ilerlemeyi ve inovasyonu tetikleyen temel bir itici güç olarak kabul edilmekte, özellikle STEM (bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik) disiplinlerinin bu süreçteki rolü kritik bir önem taşımaktadır. Buna karşın, literatürde sıklıkla vurgulandığı üzere girişimcilik niyeti bağlamında belirgin bir cinsiyet uçurumu mevcuttur ve bu durum özellikle bilgi yoğunluklu teknoloji sektörlerinde daha çarpıcı hale gelmektedir. Geleneksel yaklaşımlar girişimcilik niyetini kişisel özellikler veya tutumlar üzerinden açıklamaya çalışırken, son dönemdeki akademik tartışmalar eğitimin temel çıktısı olan yetkinlik gelişimine odaklanmaktadır. İncelenen bu çalışma, STEM alanındaki potansiyel kadın girişimcilerin yetkinlik algılarını ve bu algıların niyetle olan ilişkisini, Avrupa Komisyonu'nun EntreComp çerçevesini temel alarak sorunsallaştırmaktadır.

Araştırmanın temel amacı, STEM profilli bireylerden oluşan bir kohortta öz algılanan girişimcilik yetkinliklerini analiz etmek ve bu yetkinliklerin girişimcilik niyeti üzerindeki belirleyici rolünü cinsiyet değişkeni bağlamında test etmektir. Çalışma kapsamında Madrid Teknik Üniversitesi (UPM) bünyesindeki bir kuluçka ve eğitim programına katılan 138 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmıştır. Metodolojik olarak, teorik EntreComp çerçevesindeki 15 yetkinlik 22 değişkenle operasyonelleştirilmiş; verilerin analizinde ise temel bileşenler analizi (PCA) ve çoklu regresyon modelleri kullanılmıştır. Bu ampirik yaklaşım, yetkinliklerin teorik gruplandırmasının istatistiksel olarak doğrulanıp doğrulanmadığını sörgürlerken, aynı zamanda hangi yetkinlik kümelerinin niyet üzerinde daha güçlü bir yordayıcı olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir.

Elde edilen bulgular, STEM alanındaki bireylerin genel girişimcilik yetkinlik algılarının oldukça yüksek olduğunu ve niyet bakımından kadınlar ile erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığını göstermektedir. Faktör analizi sonuçunda yetkinlikler; fırsat ve fikirler, bağlılık, karar verme, organizasyonel beceriler ve spesifik bilgi olmak üzere beş temel boyutta kümelenmiştir. Cinsiyet bazlı karşılaştırmalarda ise kadınların fikir değerleme, dijital bilgi ve finansal okuryazarlık alanlarında kendilerini erkeklere oranla daha yetersiz algıladıkları, buna karşın ekip çalışması yetkinliğinde erkeklerden daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir. Özellikle fırsatları tanıma ve fikirlerin potansiyelini değerlendirme yetkinliği, tüm örneklem içinde girişimcilik niyetini en güçlü şekilde etkileyen faktör olarak belirlenmiştir.

Çalışmanın sonuçları, girişimcilik eğitiminde teknik veya hukuki bilgi gibi sert becerilerden ziyade öz-yeterlilik algısını güçlendiren yumuşak becerilerin ve fırsat odaklı düşünme yapısının niyet oluşumundaki merkeziyetini kanıtlamaktadır. Literatürdeki yaygın kabullerin aksine, STEM disiplini özelinde cinsiyetin yetkinlik-niyet ilişkisi üzerinde düzenleyici (moderatör) bir etkisinin bulunmaması, bu alandaki kadınların girişimcilik potansiyelinin erkek meslektaşlarıyla eşdeğer olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırma, politika yapıcılar ve eğitimciler için STEM odaklı girişimcilik programlarının tasarlanmasında deneyimsel öğrenme yöntemlerinin ve fırsat tanımlama pratiklerinin entegre edilmesinin önemini vurgulamaktadır. Makale, teknoloji tabanlı girişimcilik literatürüne ampirik bir perspektif getirerek, girişimcilik eğitiminin etkisini değerlendirmek için somut bir metodolojik temel sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, STEM alanındaki potansiyel girişimcilerin girişimcilik yetkinliklerini nasıl algıladıklarını incelemek ve bu algıların girişimcilik niyetiyle olan bağlantısını, cinsiyetin moderatör etkisini de göz önünde bulundurarak keşfetmektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu araştırma, STEM disiplinlerinden gelen potansiyel girişimcilerin yetkinlik algılarını ve niyetlerini belirlemek amacıyla anket yöntemini kullanan nicel bir yaklaşıma dayanmaktadır.

# Bulgular ve önermeler

1. STEM odaklı örneklemde kadın ve erkek katılımcıların genel girişimcilik niyet düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır; bu durum önceden eğilim göstermiş gruplarda niyet eşitliğine işaret etmektedir.
2. Kadınlar; dijital okuryazarlık, finansal bilgi ve bir fikrin potansiyel değerini tanıma yetkinliklerinde kendilerini erkeklere oranla daha düşük algılarken, ekip çalışması becerilerinde daha yüksek bir öz algıya sahiptirler.
3. Faktör analizi sonuçunda elde edilen yeni kümeleme yapısı; fırsatlar ve fikirler, bağlılık, karar verme, organizasyon ve spesifik bilgi olmak üzere beş ana boyutta toplanarak EntreComp modelinden daha iyi bir uyum sergilemiştir.
4. Fikir ve fırsatları tanıma kapasitesi ile kararlılık ve bağlılık faktörlerinin, bireylerin gelecekte bir iş kurma niyetlerini en güçlü şekilde yordayan ve etkileyen temel davranışsal yetkinlikler olduğu saptanmıştır.

# Yazarın tartışması

Araştırma sonuçları, STEM alanındaki bireylerin girişimcilik niyetlerinin oldukça yüksek olduğunu ve cinsiyetler arasında bu niyet bakımından belirgin bir uçurum bulunmadığını göstermektedir. Bu bulgu, kadınların teknik alanlarda daha az girişimci olma eğiliminde olduğuna dair genel kanıyı sarsarak, doğru motivasyon sağlandığında cinsiyetler arası niyet eşitliğinin mümkün olduğunu vurgular.

Yetkinlik algıları incelendiğinde, kadınların özellikle dijital ve finansal teknik konularda kendilerine daha az güvendikleri, ancak sosyal bir beceri olan ekip çalışmasında daha yetkin hissettikleri görülmektedir. Yazarlar bu durumu, kadınların kendilerini değerlendirirken daha eleştirel bir yaklaşım sergilemesiyle veya bu alanlardaki toplumsal cinsiyet rollerinin etkisiyle açıklamaktadır.

Elde edilen veriler literatürdeki Guerrero ve arkadaşlarının çalışmalarıyla karşılaştırıldığında, genel öğrenci popülasyonu yerine belirli bir girişimcilik programına katılan STEM örnekleminde niyet farkının kaybolması dikkat çekicidir. Bu durum, eğitim programlarının ve ön seçimin potansiyel girişimciler üzerindeki etkisini ve literatürdeki farklılıkların örneklem bağlamından kaynaklanabileceğini göstermektedir.

Sonuç olarak çalışma, girişimcilik eğitiminin salt teknik veya yönetsel bilgi aktarımı yerine, fırsat tanıma ve kararlılık gibi davranışsal yetkinlikleri beslemesi gerektiğini savunmaktadır. STEM kadınlarının niyetini eyleme dönüştürmek için dijital öz yeterlilik algısının güçlendirilmesi ve fırsatların ekonomik değerini analiz etme becerilerinin geliştirilmesi stratejik bir önem taşımaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışma, STEM alanındaki kadınların girişimcilik niyetinin erkeklerle benzer düzeyde olduğunu ancak dijital ve finansal öz yeterlilik algılarının güçlendirilmesi gerektiğini kanıtlamaktadır. Girişimcilik eğitiminin teknik bilgi aktarımı yerine fırsat tanıma, karar verme ve ekip organizasyonu gibi davranışsal yetkinlikleri beslemeye odaklanması, niyetin eyleme dönüşmesinde belirleyicidir.

# Literatürdeki işlevi

Bu makale, girişimcilik ekosistemindeki STEM disiplinlerinin kritik rolünü vurgulayarak, bu alandaki potansiyel girişimcilerin yetkinlik haritasını çıkarma işlevini üstlenmektedir. Literatürde kuramsal olarak kalan EntreComp modelini gerçek verilerle test ederek, modelin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koyan ampirik bir köprü görevi görür. Özellikle kadınların girişimcilik süreçlerine katılımını engelleyen veya destekleyen algısal faktörleri ayrıştırarak, politika yapıcılar ve eğitimciler için veriye dayalı stratejiler üretilmesine olanak tanır. Girişimciliği bir kariyer tercihi olarak ele alan niyet temelli çalışmaların kapsamını, yetkinlik temelli bir yaklaşımla derinleştirerek literatürdeki kuramsal boşluğu doldurmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, girişimcilik literatürünün köklü tartışma alanlarından biri olan toplumsal cinsiyet uçurumunu, genel popülasyon varsayımlarının aksine homojen bir STEM grubu üzerinden yeniden tanımlar. Önceki çalışmaların genel popülasyonda bulduğu niyet farklılıklarının, belirli bir girişimcilik eğitimi ve teknik altyapı zemininde nasıl ortadan kalkabileceğini göstererek mevcut literatürü genişletir. Ayrıca, Bacigalupo ve arkadaşlarının (2016) önerdiği kuramsal EntreComp modelini ampirik olarak sınaması ve Man vd. (2002) tarafından önerilen kümeleme yapısıyla daha tutarlı sonuçlar elde etmesi, kuramsal modellerin farklı disiplinlerdeki uygulanabilirliğine dair eleştirel bir perspektif sağlar.

Literatür taramasına katkısı: Mevcut inceleme, girişimcilik literatüründe sıklıkla ihmal edilen teknik ve sosyal becerilerin niyet üzerindeki farklılaşan ağırlıklarını belirginleştirmesi açısından kritiktir. Çalışma, sadece niyet var mı sorusuna yanıt aramakla kalmayıp, niyetin hangi davranışsal bileşenler üzerinden inşa edildiğini istatistiksel olarak kanıtlar. Bu durum, literatürdeki cinsiyet odaklı çalışmalar için yeni bir bakış açısı sunarak, kadınların düşük temsilinin niyet eksikliğinden ziyade, belirli alanlardaki öz yeterlilik algısı kırılganlığından kaynaklanabileceğine dair güçlü bir argüman geliştirir. Bu çerçeve, girişimcilik eğitimi müfredatlarının teknik bilgiden ziyade davranışsal yetkinlik odaklı bir yol haritasına evrilmesi gerektiğini kanıtlamaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **STEM disiplinlerinde girişimcilik eğitimi almış kadın ve erkekler arasında niyet bakımından anlamlı bir fark bulunmamaktadır.** — Genel popülasyondaki cinsiyet uçurumu tartışmalarına karşı, belirli mesleki ve eğitimsel bağlamlarda niyet eşitliğinin sağlandığını savunmak için kullanılır.
- **Davranışsal yetkinlikler olan fırsat tanıma ve kararlılık, teknik yönetim bilgisinden daha güçlü bir niyet yordayıcısıdır.** — Girişimcilik müfredatlarının yumuşak becerilere (soft skills) odaklanması gerektiğini tartışırken ampirik kanıt olarak sunulur.
- **Kadınların girişimcilik niyetini eyleme dönüştürmedeki asıl bariyer dijital ve finansal öz yeterlilik algısı yetersizliğidir.** — Kadın girişimciliğini destekleyen politikalarda hangi yetkinlik açıklarının kapatılması gerektiğini modellemek için temel teşkil eder.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Dijital yetkinlik algısına odaklanan özel bir eğitim modülü, STEM kadınlarının girişimcilik niyetini ne ölçüde etkiler?**
  - Desen: Ön-test son-test kontrollü deney deseni kullanılmalıdır. Deney grubuna dijital araçlar ve finansal modelleme simülasyonları içeren bir müdahale programı uygulanırken, kontrol grubu standart teorik eğitim almalıdır. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile belirlenmeli ve analizde ANCOVA kullanılmalıdır.
  - Gerekçe: Makalede kadınların dijital ve finansal yetkinlik algılarının erkeklerden anlamlı derecede düşük çıkması ve bu durumun niyet önünde potansiyel bir engel olarak tanımlanmasıdır.
- **Stand-up aşamasında ölçülen fırsat tanıma ve bağlılık yetkinlikleri, bireylerin gerçekte bir start-up kurma başarısını nasıl yordar?**
  - Desen: Boylamsal izleme deseni tasarlanmalıdır. Başlangıçta EntreComp ölçekleriyle yetkinlikleri ölçülen STEM öğrencileri, 24 ay boyunca belirli aralıklarla izlenerek fiili şirket kurma durumları kaydedilmelidir. Veriler lojistik regresyon ve sağkalım analizi ile incelenmelidir.
  - Gerekçe: Yazarların çalışmanın sonundaki kısıtlılıklar bölümünde niyetin ötesine geçerek gerçek iş performansıyla olan ilişkinin incelenmesi yönündeki gelecek araştırma çağrısıdır.
- **EntreComp çerçevesindeki yetkinliklerin girişimcilik niyetini açıklama gücü, İspanyol ve Türk STEM öğrencileri arasında farklılaşmakta mıdır?**
  - Desen: Karşılaştırmalı nicel araştırma deseni benimsenmelidir. İki farklı kültürdeki teknik üniversitelerden orantılı tabakalı örneklem yöntemiyle veri toplanmalıdır. Ölçeklerin yapısal geçerliliği doğrulayıcı faktör analiziyle test edildikten sonra Çoklu Grup Yapısal Eşitlik Modellemesi uygulanmalıdır.
  - Gerekçe: Makalenin tek bir coğrafi bağlamda sınırlı kalması ve yazarların modelin farklı hedef gruplarda ve ortamlarda test edilmesi gerekliliğine yaptıkları vurgudur.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | Taking as reference the Entrepreneurship Competences Framework proposed by the EC as a common guide to inspire entrepreneurship education, we examine a paradigmatic group of potent |
| ev-o-2 | INTRODUCTION | 3 | — | The objective of this paper is not to test how a particular EEP impact s competences, but to examine this group of STEM potential entrepreneurs regarding their perception of compet |
| ev-o-3 | ANALYSIS AND RESULTS | 17 | — | The competences area of opportunities and ideas (ID), regarding the ability to identify opportunities and value of the potential of ideas, results the most influential towards the  |
| ev-s-1 | INTRODUCTION | 1 | — | Taking as reference the Entrepreneurship Competences Framework proposed by the EC as a common guide to inspire entrepreneurship education, we examine a paradigmatic group of potent |
| ev-s-2 | INTRODUCTION | 1 | — | The entrepreneurship intentions of this STEM group do not validate the usual assumption that women have fewer entrepreneurship intentions than men. |
| ev-s-3 | INTRODUCTION | 1 | — | Slight differences are obtained between women and men, only significant on the recognition of the potential value of an idea , the digital know-h ow , the financial and economic kn |
| ev-s-4 | ANALYSIS AND RESULTS | 17 | — | The dimensions including those competences related to the commitment to work on the business (CC) , t o the decisi on - making process (DM) and to the organization (OC) , also resu |
| ev-s-5 | INTRODUCTION | 1 | — | In a final step, competences about opportunity an d ideas , commitment , decision making and organizing groups prove to be more related to higher entrepreneurship intention. |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | factor analysis provides a different -but meaningful- clustering of competences from those in the theoretical framework and resulting in a better model fit. |
| ev-l-2 | Abstract | 1 | — | the entrepreneurship intentions of this STEM group do not validate the usual assumption that women have fewer entrepreneurship intentions than men. |
| ev-l-3 | Conclusions | 17 | — | The dimensions including those competences related to the commitment to work on the business (CC) , t o the decisi on - making process (DM) and to the organization (OC) , also resu |
| ev-l-4 | Conclusions | 17 | — | The results from the analysis show that female participants feel less competent on three var iables: the recognition of the potential va lue of an idea , the digital know - how and |
| ev-l-5 | Regression analysis | 16 | — | On the other side, the e ffect of higher level s of specific knowledge , such as economic, financial or legal skills , towards intention has not been validated in this sam ple. |

# İlgili kavramlar

- [Öğretmenlerde Mesleki Adanmışlığın Tükenmişliği Azaltıcı Etkisi: İşe Adanmışlık ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ogretmenlerde-mesleki-adanmisligin-tukenmisligi-azaltici-etkisi-ise-adanmislik-ve-psikolojik-sermayenin-aracilik-rolleri.md)
- [LightGBM Algoritması Kullanılarak TEFAS Üzerindeki Yatırım Fonu Fiyatlarının Tahmin Edilmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/lightgbm-algoritmasi-kullanilarak-tefas-uzerindeki-yatirim-fonu-fiyatlarinin-tahmin-edilmesi.md)
- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)
- [Girişimciliğin İstihdama Etkisi: Türkiye İçin Ekonometrik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/girisimciligin-istihdama-etkisi-turkiye-icin-ekonometrik-bir-arastirma.md)
- [1830-1840 Yılları Arasında Osmanlı Devleti'nin Küresel Ekonomiye Entegrasyonu: İç ve Dış Dinamiklerin Analizi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/1830-1840-yillari-arasinda-osmanli-devletinin-kuresel-ekonomiye-entegrasyonu-ic-ve-dis-dinamiklerin-analizi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-07-26T15:23:27.712Z
- Kanıt sayısı: 13
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/stem-alanindaki-kadinlarin-girisimcilik-yetkinlikleri-ve-niyetleri-uzerine-bir-inceleme-stand-uptan-start-upa