---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Taraftar İlişkileri Yönetiminde Güven ve Güvensizlik: Rus Futbol Taraftarları Üzerine Anket Bulguları"
description: "Spor yönetimi ve ekonomisi literatüründe güven, kurumsal meşruiyet ve paydaş ilişkilerinin sürdürülebilirliği açısından temel bir faktör olarak ele alınmaktadır. Özellikle profesyonel futbolda taraftarlar, sadece hizmet tüketen pasif bireyler olmayıp spor politikalarını doğrudan veya dolaylı olarak"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/taraftar-iliskileri-yonetiminde-guven-ve-guvensizlik-rus-futbol-taraftarlari-uzerine-anket-bulgulari"
doi: "10.3389/fspor.2025.1715122"
authors: ["Kristoff Reichel", "Ilia Sannikov", "Christian Brandt", "Markus Kurscheidt"]
citation: "Reichel, K., Sannikov, I., Brandt, C., Kurscheidt, M. (2025). Trust and mistrust in fan relationship management: survey evidence on Russian football fans. . https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1715122"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "İşletme, Ekonomi ve İletişim"
evidenceCount: 10
tags: ["güven ve güvensizlik", "taraftar ilişkileri yönetimi", "Rus futbolu", "Fan ID", "futbol yönetişimi", "spor yönetim organları", "taraftarlar"]
timestamp: "2026-08-29T17:44:31.276Z"
---

# Taraftar İlişkileri Yönetiminde Güven ve Güvensizlik: Rus Futbol Taraftarları Üzerine Anket Bulguları

Özgün başlık: Trust and mistrust in fan relationship management: survey evidence on Russian football fans
DOI: https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1715122
Künye (APA 7): Reichel, K., Sannikov, I., Brandt, C., Kurscheidt, M. (2025). Trust and mistrust in fan relationship management: survey evidence on Russian football fans. . https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1715122

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › İşletme, Ekonomi ve İletişim

# Alan bağlamı

Spor yönetimi ve ekonomisi literatüründe güven, kurumsal meşruiyet ve paydaş ilişkilerinin sürdürülebilirliği açısından temel bir faktör olarak ele alınmaktadır. Özellikle profesyonel futbolda taraftarlar, sadece hizmet tüketen pasif bireyler olmayıp spor politikalarını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen etkin bir paydaş grubunu oluşturmaktadır. Bununla birlikte, mevcut ampirik literatür ağırlıklı olarak Batı Avrupa'daki liberal ve ticari futbol pazarlarına odaklanmıştır. Devlet müdahalesinin ve merkezi otoritenin yüksek olduğu Batılı olmayan, otoriter veya devlet düzenlemeli kurumsal çevrelerde taraftarların spor yönetişim kurumlarına yönelik güven ve güvensizlik düzeylerinin nasıl şekillendiği konusu henüz yeterince incelenmemiştir.

# Akademik özet

Spor yönetimi ve organizasyonel iktisat literatüründe güven, kurumsal meşruiyetin sağlanması ve paydaş ilişkilerinin sürdürülebilirliği açısından stratejik bir unsur olarak kabul edilmektedir. Profesyonel futbol yapısında taraftarlar, diğer sektörlerdeki geleneksel tüketicilerden farklı olarak kararlara müdahale etme ve kolektif eylemler geliştirme potansiyeline sahip kritik bir paydaş konumundadır. Ancak mevcut yazın ağırlıklı olarak Batı Avrupa liglerindeki liberal siyasal ve ekonomik ortamlara odaklanmış olup otoriter veya devlet merkezli kurumsal yapılardaki güven dinamiklerini yeterince açıklayamamaktadır. Bu çalışma, Rusya gibi merkezi devlet yönetimi ve zorunlu Fan ID uygulamalarının belirleyici olduğu farklı bir kurumsal çevrede taraftarların yönetim organlarına duyduğu güvenin yapısını inceleyerek literatürdeki bu belirgin boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Araştırmanın temel amacı, Rus futbol taraftarlarının yerel kulüp yönetimlerinden ulusal federasyonlara ve FIFA gibi uluslararası yapılara kadar uzanan farklı kademelerdeki yönetim organlarına yönelik güven düzeylerini ve bu güveni şekillendiren etmenleri ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, 2022 yılının Eylül ve Ekim aylarında Telegram kanalları üzerinden çevrim içi anket yöntemiyle geniş ölçekli bir veri seti toplanmıştır. Toplam 4.090 aktif taraftardan elde edilen geçerli yanıtlar, taraftarların tutumları, stadyum katılım davranışları ve sosyo-demografik özelliklerini içeren bağımsız değişkenlerle analiz edilmiştir. Bağımlı güven değişkenleri üzerindeki etkileri belirlemek amacıyla sıralı lojistik regresyon ve ikili lojistik regresyon modelleri uygulanmıştır.

Ampirik analiz sonuçları, Rus taraftarların en yüksek güveni taraftar gruplarına ve kendi taraftarlık organizasyonlarına duyduğunu, bunu kulüp yönetimlerinin izlediğini göstermektedir. Buna karşılık, Rusya Premier Ligi, Rusya Futbol Federasyonu, UEFA ve FIFA gibi üst kademe yerel ve uluslararası yönetim organlarına duyulan güven oldukça düşük seviyededir. Regresyon modelleri, kulüp ile taraftarlar arasındaki olumlu ilişkilerin ve ticari modernleşme ögelerinin güveni artırdığını; ancak kimlik tabanlı sıkı bağlılık ile kişiselleştirilmiş Fan ID uygulamasına duyulan tepkinin kurumsal güveni belirgin şekilde düşürdüğünü doğrulamaktadır. Batı Avrupa örneklerinden farklı olarak Rus taraftarların ticari gelişimi bir modernleşme aracı olarak görerek olumlu yanıt verdikleri saptanmıştır.

Çalışmanın bulguları, taraftar ilişkileri yönetiminde kurumsal mesafenin artmasıyla birlikte güvenin azaldığı yönündeki uluslararası literatür bulgularıyla paralellik göstermektedir. Ancak devlet merkezli ve otoriter kurumsal yapıların taraftar algısı üzerindeki özgün etkileri, spor ekonomisi ve yönetimi çalışmalarında kurumsal bağlamın ne denli kritik olduğunu kanıtlamaktadır. Araştırma, spor yönetim organlarının taraftarları yalnızca müşteri olarak görmek yerine psikolojik sahipliklerini tanımaları ve karar süreçlerine dahil etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Literatür taraması yapan araştırmacılar için bu çalışma, Batılı olmayan pazarlarda kurumsal güvenin ve spor yönetişiminin incelenmesinde temel bir ampirik referans niteliği taşımaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, Rusya Premier Ligi taraftarlarının kulüp yönetimine, ulusal ve uluslararası spor yönetim organlarına duydukları güven düzeylerini ve taraftar ilişkileri yönetiminde güven ile güvensizliği etkileyen temel faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Araştırmada nicel ampirik anket yöntemi benimsenmiş, çevrimiçi kanallar üzerinden toplanan veriler sıralı logit regresyon modelleriyle analiz edilerek taraftar güveninin belirleyicileri çözümlenmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Rus futbol taraftarları en yüksek güveni taraftar gruplarına (%62, M=3.65) ve kendi kulüp yönetimlerine (%49, M=3.23) duyarken, lig ve federasyon gibi üst kurumlara güven oldukça düşüktür (%15, M=2.43).
2. Kişiselleştirilmiş Fan ID kartı uygulamasının zorunlu kılınması taraftarlar arasında şiddetle reddedilmekte (M=1.35) ve spor yönetimine yönelik güvensizliği artıran en belirgin faktörlerden biri olarak öne çıkmaktadır.
3. Batı Avrupa'daki taraftarların aksine Rus futbol taraftarları, artan medya yayını, stadyum konforu ve sponsorluk gibi ticari gelişme unsurlarını modernleşme olarak değerlendirmekte ve bu durum yönetim organlarına güveni pozitif etkilemektedir.
4. Kulübe yönelik duygusal bağlılık ve Ultra gruplarına mensubiyet arttıkça üst spor yönetimine duyulan güven belirgin şekilde azalmakta, kadın taraftarlar ise erkek taraftarlara kıyasla kurumlar düzeyinde daha yüksek güven sergilemektedir.

# Yazarın tartışması

Amprisil analiz bulguları, Rus futbol taraftarlarının doğrudan etkileşimde bulundukları taraftar gruplarına ve yerel kulüp yönetimlerine yüksek güven duyarken, lig ve federasyon gibi üst yönetim kademelerine belirgin bir güvensizlik sergilediğini ortaya koymaktadır.

Yazarlar bu durumu kurumsal mesafe hipotezi ile açıklamaktadır; taraftarlar karar alma süreçlerinden uzaklaştıkça ve denetim mekanizmalarının baskısını hissettikçe kurumların niyetlerine karşı duydukları kuşkuculuk artmakta ve Fan ID gibi güvenlik odaklı düzenlemeler bu ayrışmayı derinleştirmektedir.

Tartışma bölümünde elde edilen sonuçlar Avrupa futbolundaki taraftar araştırmalarıyla kıyaslanmakta, kurumlar arası güven merdiveninin uluslararası ölçekte benzerlik gösterdiği ancak Rusya özelinde ticari modernleşmeye verilen olumlu tepkinin özgün bir farklılık oluşturduğu tespit edilmektedir.

Sonuç olarak çalışma, merkeziyetçi veya otoriter politik ortamlarda spor yönetiminin meşruiyet kazanabilmesi için taraftarların psikolojik mülkiyet haklarının tanınması ve katı denetim politikaları yerine diyalog odaklı taraftar ilişkileri yönetiminin benimsenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, spor yönetimi organlarının taraftarları yalnızca pasif tüketiciler veya müşteriler olarak görmek yerine, onların psikolojik mülkiyet duygularını tanıması ve yönetim süreçlerine aktif katılımlarını sağlaması gerektiğini vurgulamaktadır. Taraftar haklarının gözetilmesi, şeffaf iletişim ve karşılıklı diyalog kurulması, otoriter ve merkeziyetçi yönetim yapılarında dahi kurumsal meşruiyetin ve sürdürülebilir güvenin tesis edilmesi için hayati bir zorunluluktur.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, spor yönetimi ve ekonomisi literatüründe ağırlıklı olarak Batı Avrupa'nın liberal ve ticari futbol pazarları etrafında biçimlenen kurumsal güven tartışmalarını, devletin ve merkezi otoritelerin baskın olduğu Batı dışı bir bağlama taşıyarak genişletmektedir. Araştırma, taraftarların yalnızca pasif birer tüketici olmadığını, aksine spor politikalarını doğrudan etkileyebilen stratejik paydaşlar olduğunu göstererek kurumsal güvenin ve güvensizliğin yönetişim meşruiyeti üzerindeki belirleyici rolünü ampirik verilerle ortaya koymaktadır. Bu yönüyle metin, spor kuruluşlarının sürdürülebilirliği için taraftar ilişkileri yönetiminde güven inşasının teorik ve pratik gerekliliğini vurgulayan temel bir referans işlevi görmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, García ve Llopis-Goig tarafından Batı Avrupa futbol taraftarları üzerinde yürütülen kurumsal güven ve yönetişim tipolojisi araştırmalarını teorik ve metodolojik zemin olarak benimsemektedir. Önceki literatürün ortaya koyduğu kurumsal mesafe arttıkça güvenin azalması olgusunu doğrulayan araştırma, Rusya bağlamında ticari modernleşme unsurlarına (stadyum konforu, medya yayınları, sponsorluk) verilen olumlu tepkiler üzerinden Batı Avrupa literatüründen ayrışmaktadır. Ayrıca Lewicki ve arkadaşları ile Zucker'ın kurumsal güven teorilerini spor yönetimine uygulayarak, denetim odaklı güvenlik politikalarının (Fan ID gibi) taraftarlar arasında nasıl sistemik bir güvensizlik yarattığını ve kolektif protestolara yol açtığını literatürle ilişkilendirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması sunan araştırmacılar için bu eser, spor yönetişiminde kurumsal güvenin tekdüze bir yapıya sahip olmadığını, aksine bölgesel, politik ve kurumsal çevre koşullarına göre farklılaştığını gösteren güçlü bir veri seti sunmaktadır. Özellikle liberal pazar yapısı ile devlet destekli otoriter spor modelleri arasındaki tutumsal farkları analiz etmek isteyen derlemeler için ampirik bir karşılaştırma nirengi noktası oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, kişiselleştirilmiş kimlik denetimi ve güvenlik uygulamalarının spor ekonomisindeki taraftar talebi üzerindeki olumsuz yansımalarını belgelendirerek spor politikaları incelemelerine özgün bir katkı sağlamaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Spor yönetişiminde taraftarların kurumsal yapılara duyduğu güven, kurumun bireysel aidiyet odağına olan mesafesi arttıkça azalmaktadır.** — Bu çalışma, taraftarların doğrudan bağ kurdukları taraftar gruplarına ve kulüp yönetimlerine yüksek güven duyarken, lig yönetimi, ulusal federasyon ve uluslararası organlara (FIFA, UEFA) karşı yüksek düzeyde güvensizlik beslediğini ampirik verilerle doğrulamak için kaynak gösterilebilir.
- **Güvenlik gerekçesiyle uygulanan zorunlu dijital gözetim ve taraftar kimliklendirme sistemleri, taraftarlar arasında meşruiyet krizine ve kitlesel boykot davranışlarına yol açmaktadır.** — Rusya Premier Ligi'nde uygulanan Fan ID kartı sisteminin 15 kulübün taraftarınca boykot edilmesi ve stadyum katılımını dramatik şekilde düşürmesi, zorlayıcı güvenlik politikalarının taraftar ilişkileri üzerindeki yıkıcı etkisini tartışırken temel kanıt olarak kullanılabilir.
- **Spor kulüpleri taraftarları yalnızca müşteri olarak değerlendirmek yerine onların psikolojik mülkiyet duygularını ve karar alma süreçlerine katılım taleplerini tanımalıdır.** — Yazarların tartışma ve pratik katkılar kısmında vurguladığı taraftar ilişkileri yönetimi ilkeleri, spor organizasyonlarında müşteri odaklı yaklaşımın ötesine geçerek paydaş katılımı ve psikolojik mülkiyet kavramlarını kuramsal çerçeveye oturtmak için referans verilebilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Süper Lig taraftarlarının Passolig ve dijital biletleme sistemlerine yönelik tutumları, kulüplere ve Türkiye Futbol Federasyonu'na duyulan kurumsal güveni nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Süper Lig taraftarlarından online anket yöntemiyle toplanacak veriler üzerinde sıralı lojit regresyon analizi yürütülmelidir. Örneklem büyüklüğü istatistiksel güç analizi ile belirlenmeli ve taraftar gruplarının dijital platformları üzerinden dağıtılmalıdır.
  - Gerekçe: Makalenin Rusya'daki Fan ID uygulamasının yarattığı güvensizlik ve stadyum katılımındaki düşüşe ilişkin sunduğu ampirik bulgular (Reichel et al., 2025, s. 4-8), benzer bir biletleme sistemine sahip olan Türkiye bağlamında sınanmaya doğrudan uygundur.
- **Kulüp yönetimlerinin karar alma süreçlerinde taraftar katılımına izin vermesi, taraftarların psikolojik mülkiyet algısını ve kulüp yönetimine güvenini nasıl biçimlendirmektedir?**
  - Desen: Aktif taraftar dernekleri ve Ultra grubu temsilcileriyle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmeli; nitel veriler içerik analizi ve tematik analiz yöntemleriyle incelenmelidir. Örneklem büyüklüğü veri doygunluğuna ulaşılana kadar genişletilmelidir.
  - Gerekçe: Yazarların tartışma bölümünde belirttiği, taraftarları yalnızca müşteri olarak görmeyip psikolojik mülkiyet haklarını tanıma ve karar süreçlerine dahil etme önerisi (Reichel et al., 2025, s. 12) bu nitel araştırmanın temel gerekçesini oluşturmaktadır.
- **Stadyum konforu, medya yayınları ve sponsorluk gibi ticari modernleşme ögelerine verilen tepkiler, Ultra grupları ile genel futbol seyircileri arasında nasıl farklılaşmaktadır?**
  - Desen: Süper Lig ve 1. Lig kulüplerinin taraftarlarını kapsayan nicel tutum anketi uygulanmalı; Ultra üyeleri ile bağımsız seyirciler arasındaki ortalama farkları MANOVA ve çoklu lojit regresyon modelleriyle analiz edilmelidir. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile temin edilmelidir.
  - Gerekçe: Makalenin bulgular kısmında ortaya konan, Ultras ve aktif taraftarların üst yönetime en yüksek güvensizliği duyarken ticari unsurların genel taraftarlarda güveni artırdığı yönündeki tespiti (Reichel et al., 2025, s. 10) bu hipotezin kaynağını oluşturur.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Methods | 1 | — | Ordered logit regressions of trust variables were performed on numerous explanatory variables of attitudes, behaviors, and sociodemographics. |
| ev-s-1 | Methods | 1 | — | This article presents evidence from the first large-scale survey of supporters of the Russian Premier League ( N = 4,090) with a focus on fans’ attitudes, behaviors, and concerns. |
| ev-s-2 | 4.1 Descriptive findings | 8 | — | In summary, trust in club governance (TRUST_CLUB, measured as the mean of TRUSTOWNER and TRUSTMANAG) is considerably higher (49%, M = 3.23, SD = 0.98) than in league and associatio |
| ev-s-3 | 5 Discussion and conclusion | 11 | — | Specifically, the following findings can be summarize d: (1) Overall, the fans surveyed show little trust in sport organizations and institutions in Russian football. |
| ev-s-4 | 5 Discussion and conclusion | 11 | — | These general tendencies are consistent with the results of a European study ( 14 ). |
| ev-s-5 | 5.1 Theoretical and practical contributions | 12 | — | As a practical implication, the study’s results once again emphasize that club management should acknowledge and respect fans’ psychological ownership ( 68 , 69 ) rather than viewi |
| ev-l-1 | 2.2 Trust in the context of sports | 2 | — | studied the extent to which fans of European football clubs trust different governing bodies. Their results show the highest levels of trust in fan organizations |
| ev-l-2 | 2.3 Trust in the Russian context: fans against the system | 4 | — | fans of 15 out of 16 Russian Premier League clubs organized a boycott ( 57 ), a collective response that can be interpreted as a behavioral response to distrust ( 23 ). |
| ev-l-3 | 5 Discussion and conclusion | 11 | — | The findings of this study indicate that tru st and mistrust remain as a key driver in the relationship between football fans and sport governing institutions. |
| ev-l-4 | 5.1 Theoretical and practical contributions | 12 | — | As a practical implication, the study’s results once again emphasize that club management should acknowledge and respect fans’ psychological ownership ( 68 , 69 ) rather than viewi |

# İlgili kavramlar

- [Tenis Kulübü Yönetişimi: Güney Avrupa Kulüplerinin Uluslararası Karşılaştırması](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/tenis-kulubu-yonetisimi-guney-avrupa-kuluplerinin-uluslararasi-karsilastirmasi.md)
- [COVID-19 Pandemisinde İş-Aile Çatışması ve Kadın Çalışanların Esenliği Arasındaki İlişkide Doğurganlık Niyetinin Düzenleyici Aracılık Rolü: Çin Örneği](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-pandemisinde-is-aile-catismasi-ve-kadin-calisanlarin-esenligi-arasindaki-iliskide-dogurganlik-niyetinin-duzenleyici-aracilik-rolu-cin-ornegi.md)
- [Öğretmenlerde Mesleki Adanmışlığın Tükenmişliği Azaltıcı Etkisi: İşe Adanmışlık ve Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolleri](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/ogretmenlerde-mesleki-adanmisligin-tukenmisligi-azaltici-etkisi-ise-adanmislik-ve-psikolojik-sermayenin-aracilik-rolleri.md)
- [LightGBM Algoritması Kullanılarak TEFAS Üzerindeki Yatırım Fonu Fiyatlarının Tahmin Edilmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/lightgbm-algoritmasi-kullanilarak-tefas-uzerindeki-yatirim-fonu-fiyatlarinin-tahmin-edilmesi.md)
- [COVID-19 ve Sosyal Medya: Kutuplaşmanın Ötesinde Bir Spektrum Analizi Olarak Twitter Elitleri Ağı](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/covid-19-ve-sosyal-medya-kutuplasmanin-otesinde-bir-spektrum-analizi-olarak-twitter-elitleri-agi.md)
- [Düşük Maliyetli Havayollarının Filo Planlaması için Uçak Seçimi Karar Destek Modeli](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/dusuk-maliyetli-havayollarinin-filo-planlamasi-icin-ucak-secimi-karar-destek-modeli.md)
- [Havayolu İş Modeli ve Yönetiminde Stratejik Dönüşüm: Düşük Maliyetli Modellerden Hibrit Yapılara](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/havayolu-is-modeli-ve-yonetiminde-stratejik-donusum-dusuk-maliyetli-modellerden-hibrit-yapilara.md)
- [Denetimli vergi uyumu ve kaçınma süreçlerinin mekansal evrimsel oyun perspektifiyle incelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/denetimli-vergi-uyumu-ve-kacinma-sureclerinin-mekansal-evrimsel-oyun-perspektifiyle-incelenmesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-29T17:44:31.276Z
- Kanıt sayısı: 10
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/isletme-ekonomi-ve-iletisim/taraftar-iliskileri-yonetiminde-guven-ve-guvensizlik-rus-futbol-taraftarlari-uzerine-anket-bulgulari