---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Almanya'daki Ukraynalı Sığınmacıların Ruh Sağlığı Sonuçları ve Yaşam Kalitesi"
description: "Savaş, zulüm ve çatışmalar nedeniyle zorunlu göçe maruz kalan sığınmacı popülasyonlarında ruh sağlığı sorunları ve yaşam kalitesi kaybı uluslararası kamu sağlığı ve psikoloji literatürünün temel tartışma konularından biridir. Savaş ve göç süreçlerinin getirdiği travmatik deneyimler bireylerde genel"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/almanyadaki-ukraynali-siginmacilarin-ruh-sagligi-sonuclari-ve-yasam-kalitesi"
doi: "10.1186/s12955-023-02101-5"
authors: ["Johanna Buchcik", "Viktoriia Kovach", "Adekunle Adedeji"]
citation: "Buchcik, J., Kovach, V., Adedeji, A. (2023). Mental health outcomes and quality of life of Ukrainian refugees in Germany. Health and Quality of Life Outcomes, 21(1), 23-23. https://doi.org/10.1186/s12955-023-02101-5"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Psikoloji ve Davranış Bilimleri"
evidenceCount: 13
tags: ["Ruh sağlığı", "Depresyon", "Anksiyete", "Yaşam kalitesi", "Sığınmacı", "Ukrayna'daki savaş"]
timestamp: "2026-08-14T10:06:00.701Z"
---

# Almanya'daki Ukraynalı Sığınmacıların Ruh Sağlığı Sonuçları ve Yaşam Kalitesi

Özgün başlık: Mental health outcomes and quality of life of Ukrainian refugees in Germany
DOI: https://doi.org/10.1186/s12955-023-02101-5
Künye (APA 7): Buchcik, J., Kovach, V., Adedeji, A. (2023). Mental health outcomes and quality of life of Ukrainian refugees in Germany. Health and Quality of Life Outcomes, 21(1), 23-23. https://doi.org/10.1186/s12955-023-02101-5

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Psikoloji ve Davranış Bilimleri

# Alan bağlamı

Savaş, zulüm ve çatışmalar nedeniyle zorunlu göçe maruz kalan sığınmacı popülasyonlarında ruh sağlığı sorunları ve yaşam kalitesi kaybı uluslararası kamu sağlığı ve psikoloji literatürünün temel tartışma konularından biridir. Savaş ve göç süreçlerinin getirdiği travmatik deneyimler bireylerde genel psikolojik sıkıntı, depresyon ve anksiyete riskini artırmaktadır. Almanya'nın Ukraynalı sığınmacılara yönelik sağladığı hızlı entegrasyon ve sosyal destek politikalarına rağmen, krizin doğurduğu belirsizliklerin ve aile bağlarından kopuşun ruh sağlığı ile yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin nicel düzeyde incelenmesi gerekmektedir.

# Akademik özet

Küresel ölçekte çatışma, şiddet ve savaş durumları nedeniyle zorunlu göçe maruz kalan bireylerin sayısı son yıllarda artış göstermiş, bu durum sığınmacıların ruh sağlığı ve yaşam kalitesi süreçlerini kamu sağlığı araştırmalarının merkezine yerleştirmiştir. Almanya, Ukrayna savaşı sonrası çok sayıda sığınmacıya kapılarını açarak otomatik ikamet izni ve sosyal destek mekanizmalarıyla hızlı entegrasyon politikalarını yürürlüğe koymuştur. Buna karşın, savaş travması ve belirsizliklerin bireylerin psikolojik esenliği üzerindeki yıpratıcı etkilerinin kuramsal ve ampirik düzeyde incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu alan bağlamında çalışma, Almanya'daki Ukraynalı sığınmacıların ruh sağlığı durumlarını ve yaşam kalitesi düzeylerini saptamayı hedeflemektedir.

Araştırma, Almanya'da yaşayan 18 yaş ve üzeri 304 Ukraynalı sığınmacıdan (235 kadın, 69 erkek) Mayıs-Ağustos 2022 tarihleri arasında toplanan kesitsel verilere dayanmaktadır. Veri toplama sürecinde çevrim içi LimeSurvey platformu ve yüz yüze kâğıt-kalem anket yöntemleri kullanılmış, Ukraynaca ölçekler geri çeviri yöntemiyle hazırlanmıştır. Bireylerin psikolojik durumları Genel Sağlık Anketi (GHQ-12) ve Hasta Sağlık Anketi (PHQ-4) ile ölçülürken, yaşam kalitesi EUROHIS-QOL 8 maddelik ölçekle değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde cinsiyetler arası farkları incelemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve Ki-kare testleri, ruh sağlığı değişkenlerinin yaşam kalitesini açıklama gücünü belirlemek için ise çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır.

Elde edilen ampirik bulgular, katılımcıların önemli bir kısmında yüksek düzeyde psikolojik sıkıntı ve duygudurum bozukluğu belirtileri olduğunu göstermektedir. Kadın katılımcıların %46,4'ü şiddetli psikolojik sıkıntı bildirirken, bu oran erkeklerde %20'de kalmış ve cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p < 0,001). Benzer şekilde kadınlar GHQ-12, PHQ-4 ve PHQ-2 ölçeklerinde erkeklere kıyasla anlamlı derecede daha olumsuz ruh sağlığı puanları sergilemiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre genel psikolojik sıkıntı ile depresyon ve anksiyete belirtileri hem erkeklerde (R2 = 0,336) hem de kadınlarda (R2 = 0,357) yaşam kalitesindeki varyansın önemli bir bölümünü negatif yönde açıklamaktadır.

Tartışma ve sonuç bölümünde yazar, Almanya'nın sağladığı hukuki ve sosyal kolaylıklara rağmen savaşın yarattığı belirsizliklerin ve aile fertlerinden ayrı kalmanın ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini sürdürdüğünü vurgulamaktadır. Kadın sığınmacıların daha yüksek psikolojik risk altında bulunması, literatürdeki göçmen kadınların yaşadığı rol yükleri ve aile güvenliği endişeleriyle ilişkilendirilmektedir. Araştırma, sığınmacıların entegrasyon süreçlerinde yalnız maddi ve hukuki desteklerin değil, cinsiyete özgü psikososyal müdahalelerin de hayati role sahip olduğunu ortaya koyarak literatür taraması yapan araştırmacılara somut ampirik kanıtlar ve kuramsal çıkarımlar sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, Almanya'da yaşayan Ukraynalı sığınmacılardan oluşan bir örneklemde ruh sağlığı sonuçlarını, psikolojik sıkıntı prevalansını, cinsiyet farklılıklarını ve bunların yaşam kalitesi ile ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenerek kesitsel (cross-sectional) bir desen uygulanmıştır. Almanya'daki Ukraynalı sığınmacılardan standardize edilmiş anketler aracılığıyla veri toplanmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Kadın sığınmacılar erkek sığınmacılara kıyasla hem genel psikolojik sıkıntı (GHQ-12) hem de depresyon ve anksiyete (PHQ-4) puanlarında istatistiksel olarak anlamlı derecede daha olumsuz ruh sağlığı sonuçları bildirmiştir.
2. Kadın sığınmacıların yüzde 46.4'ü şiddetli psikolojik sıkıntı bildirmesine karşın, erkek sığınmacılarda bu oran yüzde 20.0 seviyesinde kalmıştır.
3. Erkek sığınmacılarda genel psikolojik sıkıntı ve depresif/anksiyete belirtileri, yaşam kalitesindeki varyansın yüzde 33.6'sını anlamlı biçimde açıklamaktadır.
4. Kadın sığınmacı örnekleminde genel psikolojik sıkıntı ile depresif/anksiyete belirtileri yaşam kalitesindeki varyansın yüzde 35.7'sini olumsuz yönde yordamaktadır.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, Almanya'ya sığınan Ukraynalı nüfusta yüksek düzeyde psikolojik sıkıntı, depresyon ve anksiyete belirtilerinin varlığını göstermektedir. Kadın katılımcıların neredeyse yarısının şiddetli derecede psikolojik sıkıntı yaşaması, savaşın getirdiği yıkıcı etkilerin yanı sıra cinsiyete özgü ek yüklerin varlığına işaret etmektedir.

Yazarlar, kadın sığınmacılardaki daha olumsuz ruh sağlığı tablosunu Ukrayna'daki siyasi ve toplumsal koşullarla açıklamaktadır. Erkeklerin çoğunlukla zorunlu askerlik veya belirli muafiyetler nedeniyle ülkede kalması sonuçu kadınların aile üyelerinden ayrılmak zorunda kalması ve cephedeki yakınlarının can güvenliği endişesini taşıması bu kırılganlığın temel nedeni olarak değerlendirilmektedir.

Elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer sığınmacı çalışmalarıyla karşılaştırıldığında, Almanya'nın sağladığı hızlı hukuki ve sosyal entegrasyon kolaylıklarına rağmen savaş travması ile belirsizliğin baskın bir ruhsal yük oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ruh sağlığındaki bozulmaların yaşam kalitesi üzerindeki güçlü olumsuz etkisi önceki uluslararası bulguları desteklemektedir.

Sonuç olarak, mevcut çalışma Almanya'daki Ukraynalı sığınmacıların ruh sağlığı profiline dair önemli bir zemin oluşturmakta ve entegrasyon politikalarının yalnızca maddi destekle sınırlı kalmayıp psikolojik desteği ve cinsiyete duyarlı müdahale programlarını da içermesi gerektiğini vurgulamaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışma, Almanya'daki Ukraynalı sığınmacıların ruh sağlığı sorunlarının yaygınlığına ve bu sorunların yaşam kalitesi üzerindeki belirleyici etkisine dair ilk ampirik verileri sunmaktadır. Bulgular, özellikle kadın sığınmacıların olumsuz ruh sağlığı sonuçlarına karşı daha kırılgan olduğunu ve savaş bağlamında yaşanan travmatik deneyimlerin psikolojik sıkıntıların büyük kısmını açıkladığını doğrulamaktadır. Bu durum, sığınmacılara yönelik sağlık hizmetlerinin planlanmasında cinsiyete ve travmaya duyarlı müdahalelerin aciliyetini ortaya koymaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, literatürde sığınmacıların ruh sağlığı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelerken, 2022 yılındaki Ukrayna savaşı sonrası ortaya çıkan yeni sığınmacı dalgasına odaklanan ilk ampirik araştırmalardan biridir. Geleneksel sığınmacı çalışmalarının ötesine geçerek, Almanya'nın sunduğu hızlı yasal ve sosyal kolaylıkların göçmenlerin ruhsal durumları üzerindeki etkilerini tartışmakta ve savaş travmasının bu yapısal desteklerin ötesinde nasıl baskın bir belirleyici olduğunu nicel yöntemlerle ortaya koymaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Önceki literatür sığınmacıların pre-migrasyon ve post-migrasyon stresörleri nedeniyle yüksek depresyon ve anksiyete oranlarına sahip olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, söz konusu birikime ek olarak, kadın sığınmacıların daha kırılgan olduğuna dair geçmiş bulguları doğrulamaktadır. Ancak Ukrayna'daki özel siyasi durum nedeniyle ortaya çıkan özgün dinamikleri tartışmaya dahil ederek geleneksel modelleri güncel siyasi krizler bağlamında genişletmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Sığınmacı entegrasyonu ve kamu sağlığı üzerine yapılacak literatür taramaları için bu çalışma, cinsiyet düzeyinde ayrıştırılmış veri sunarak çok önemli bir ampirik temel oluşturmaktadır. Özellikle kadın sığınmacılardaki yüksek psikolojik sıkıntı ve bunun yaşam kalitesi üzerindeki güçlü negatif yordayıcı etkisi, gelecekteki meta-analizler ve sistematik derlemeler için referans veri işlevi görecektir. Maddi ve idari desteklerin ruh sağlığı üzerindeki sınırlı etkisini göstererek bütüncül sağlık politikaları geliştirilmesine katkı sağlar.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Sığınmacı kadınlar, göç ve savaş süreçlerinin getirdiği travmatik deneyimlerden erkek sığınmacılara kıyasla psikolojik olarak daha olumsuz etkilenmektedir.** — Bu iddia, tez çalışmasında sığınmacı popülasyonlarında toplumsal cinsiyet rolleri ve ruhsal kırılganlık tartışılırken birincil kanıt olarak kullanılacaktır.
- **Ukraynalı sığınmacıların Almanya'daki entegrasyon süreçlerinde yasal kolaylıklara ve sosyal desteklere sahip olmalarına rağmen, savaşın yıkıcı etkileri ve belirsizlikler yüksek düzeyde psikolojik sıkıntıya yol açmaktadır.** — Tezin giriş kısmında sığınmacıların entegrasyon sürecinde sadece maddi ve hukuki desteğin yeterli olmadığını, psikolojik desteğin de kritik bir ihtiyaç olduğunu temellendirmek için kullanılacaktır.
- **Kadın sığınmacıların neredeyse yarısı şiddetli psikolojik sıkıntı yaşarken, erkek sığınmacılarda bu oran anlamlı derecede daha düşüktür.** — Nitel ya da nicel araştırmalarda elde edilen sığınmacı ruh sağlığı bulgularını literatürdeki güncel verilerle karşılaştırmak ve cinsiyet temelli farklılıkları doğrulamak için kullanılacaktır.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Ukraynalı sığınmacıların Almanya'daki kalış süreleri uzadıkça ruh sağlığı sorunları ve yaşam kalitesi düzeyleri nasıl bir gelişim göstermektedir?**
  - Desen: Almanya genelinde yaşayan en az 400 Ukraynalı sığınmacıdan oluşan bir örneklemde, 12 aylık bir süre içinde üç farklı zamanda (0, 6 ve 12. aylar) GHQ-12 ve EUROHIS-QOL ölçekleri kullanılarak boylamsal anket verileri toplanacak ve tekrarlı ölçümler ANOVA analiziyle değerlendirilecektir. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile belirlenecektir.
  - Gerekçe: Yazarın çalışmanın en önemli sınırlılıklarından biri olarak belirttiği kesitsel tasarım kısıtını aşma ve zamanla ruh sağlığı ile entegrasyon arasındaki dinamik ilişkiyi anlama çağrısından türetilmiştir.
- **Ukrayna'da kalan aile üyelerinin can güvenliği endişesi, Almanya'daki kadın sığınmacıların günlük yaşam kalitesini ve kaygı deneyimlerini nasıl şekillendirmektedir?**
  - Desen: Almanya'da yalnız veya çocuklarıyla yaşayan ve eşi Ukrayna'da olan kadın sığınmacılar ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilecek, veriler tematik analiz yaklaşımıyla çözümlenecektir. Örneklem büyüklüğü veri doygunluğuna ulaşılana kadar artırılacaktır.
  - Gerekçe: Yazarların kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek psikolojik sıkıntı yaşamasını aile üyelerinin Ukrayna'da kalması ve cephede olmasıyla açıklayan tartışmasından türetilmiştir.
- **Ukraynalı sığınmacılara sağlanan yapılandırılmış avantajlar ile Suriyeli sığınmacıların karşılaştığı bürokratik engeller, bu iki grubun ruh sağlığı ve yaşam kalitesi farklarında nasıl bir rol oynamaktadır?**
  - Desen: Almanya'da yaşayan Ukraynalı ve Suriyeli sığınmacılardan oluşan dengeli bir örneklemde, GHQ-12 ve EUROHIS-QOL ölçekleri ile demografik anketler uygulanacak; gruplar arasındaki farklar t-testi ve ANCOVA yöntemleriyle karşılaştırılacaktır.
  - Gerekçe: Yazarların Ukraynalı sığınmacıların diğer sığınmacı gruplarına göre daha avantajlı bir sosyal/hukuki kabul sürecine sahip olmalarına rağmen savaş travmasının baskın etkisine odaklanan tartışmasından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The current study explores mental health outcomes and their association with quality of life among a sample of Ukrainian refugees in Germany. |
| ev-s-1 | Methods | 2 | 2 | 389 Ukrainian refugees attempted the online and face-to-face questionnaire between May and August 2022. The LimeSurvey Platform was used for online data collection. |
| ev-s-4 | Results | 4 | 4 | Female participants reported significantly higher psychological distress as measured by the GHQ-12. Similarly, as well as depressive symptoms and anxiety (PHQ-4). |
| ev-s-5 | Results | 4 | 4 | As presented in Table 2 , almost half of the female par - ticipants reported severe psychological distress (46.4%) compared to 20% of the male participants. |
| ev-s-6 | Results | 6 | 6 | The significant model ( p < .001) for the males accounts for 33.6% of the variance in quality of life. |
| ev-s-7 | Results | 6 | 6 | For the female sample (p < .001), the model explaines 35.7% of the variance in quality of life. |
| ev-s-8 | Discussion | 6 | 6 | Hollander et al. [ 28 ], for example, found in a sample of 43,168 refugees and non-refugees, of whom 20,940 (48.5%) were women |
| ev-s-9 | Discussion | 7 | 7 | [ 31 ], where all health outcome measures negatively correlate with the self-assessed quality of life among 510 refugees living in Sweden. |
| ev-s-10 | Conclusion and implication for research and practices | 7 | 7 | The findings further identified the vulnerability of women refugees to poorer mental health outcomes. The results also confirm that traumatic experiences in the context of war expl |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | The current study provides the first knowledge on the prevalence of mental health problems and their associations with quality of life among Ukrainian refugees. |
| ev-l-2 | Statistical differences in mental health outcomes and quality of life based on gender | 4 | 4 | Statistical differences in mental health outcomes and quality of life based on gender The independent t-test shows statistically significant dif - ferences in mental health outcome |
| ev-l-3 | Discussion | 6 | 6 | The current results suggest a high prevalence of men - tal health problems measured by general psychologi - cal distress, depressive symptoms, and anxiety among the Ukraine refugee |
| ev-l-4 | Results | 4 | 4 | As presented in Table 2 , almost half of the female par - ticipants reported severe psychological distress (46.4%) compared to 20% of the male participants. |

# İlgili kavramlar

- [Ergen Sağlık Okuryazarlığında Dijital ve Etkileşimli Yaklaşımların Entegrasyonu: Kapsamlı Bir Derleme](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ergen-saglik-okuryazarliginda-dijital-ve-etkilesimli-yaklasimlarin-entegrasyonu-kapsamli-bir-derleme.md)
- [Çinli Şizofreni Hastalarının Rehabilitasyon Hemşireliğinde Pozitif Psikoloji Kuramının Etkileri: Randomize Kontrollü Çalışmaların Sistematik Derlemesi ve Meta-Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/cinli-sizofreni-hastalarinin-rehabilitasyon-hemsireliginde-pozitif-psikoloji-kuraminin-etkileri-randomize-kontrollu-calismalarin-sistematik-derlemesi-ve-meta-analizi.md)
- [Ekran Süresi ve Ruh Sağlığı: Ergen Beyin Bilişsel Gelişim (ABCD) Çalışmasının İleriye Dönük Bir Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ekran-suresi-ve-ruh-sagligi-ergen-beyin-bilissel-gelisim-abcd-calismasinin-ileriye-donuk-bir-analizi.md)
- [Pekin Pekin'de COVID-19 Salgını Sürecinde Lisans Hemşirelik Öğrencilerinin Ruh Sağlığı Üzerine Çevrim İçi Bilinçli Farkındalık Müdahalesinin Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/pekin-pekinde-covid-19-salgini-surecinde-lisans-hemsirelik-ogrencilerinin-ruh-sagligi-uzerine-cevrim-ici-bilincli-farkindalik-mudahalesinin-etkisi-randomize-kontrollu-bir-calisma.md)
- [Komplo Teorisi İnançları, Bilgi Kirliliği ve Aşı Kararsızlığı Arasındaki İlişki Üzerine](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/komplo-teorisi-inanclari-bilgi-kirliligi-ve-asi-kararsizligi-arasindaki-iliski-uzerine.md)
- [Üniversite Öğrencilerinin Zihinsel İyilik Halini Etkileyen Stres Etkenleri: Stresörler, Algılanan Stres ve İyilik Hali Arasındaki İlişkilerin Kesitsel İncelemesi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/universite-ogrencilerinin-zihinsel-iyilik-halini-etkileyen-stres-etkenleri-stresorler-algilanan-stres-ve-iyilik-hali-arasindaki-iliskilerin-kesitsel-incelemesi.md)
- [Erken Dönem Baba Katılımı ve 3, 5 ve 7 Yaşlarındaki Çocuk Davranışları: Birleşik Krallık Milenyum Kohort Çalışmasının İleriye Dönük Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/erken-donem-baba-katilimi-ve-3-5-ve-7-yaslarindaki-cocuk-davranislari-birlesik-krallik-milenyum-kohort-calismasinin-ileriye-donuk-analizi.md)
- [Yaşamın İkinci Yılında Davranışsal İnhibisyonun Doğum Öncesi Anne Kaygısı, Aşırı Koruyucu Ebeveynlik ve Erken Bebeklik Mizacı Tarafından Yordaması](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/yasamin-ikinci-yilinda-davranissal-inhibisyonun-dogum-oncesi-anne-kaygisi-asiri-koruyucu-ebeveynlik-ve-erken-bebeklik-mizaci-tarafindan-yordamasi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-14T10:06:00.701Z
- Kanıt sayısı: 13
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/almanyadaki-ukraynali-siginmacilarin-ruh-sagligi-sonuclari-ve-yasam-kalitesi