---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Gruplardan Tek Lige Geçiş: UEFA Şampiyonlar Ligi'nde Rekabetçiliğin Matematiksel Modelleme ile Değerlendirilmesi"
description: "Modern spor organizasyonlarında turnuva tasarımı, hem yayın gelirlerini etkileyen izleyici ilgisi hem de sportif dürüstlük açısından merkezi bir öneme sahiptir. UEFA Şampiyonlar Ligi'nin geleneksel grup aşamasından vazgeçerek 36 takımlı tek bir lig tablosuna (eksik döngüsel turnuva - iRR) geçmesi, s"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/gruplardan-tek-lige-gecis-uefa-sampiyonlar-liginde-rekabetciligin-matematiksel-modelleme-ile-degerlendirilmesi"
doi: "10.1515/jqas-2025-0128"
authors: ["Karel Devriesere", "Dries R. Goossens", "Frits C. R. Spieksma"]
citation: "Devriesere, K., Goossens, D. R., Spieksma, F. C. R. (2026). From groups to a single league: evaluating competitiveness in the UEFA Champions League. Journal of Quantitative Analysis in Sports. https://doi.org/10.1515/jqas-2025-0128"
publicationType: "computational"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Psikoloji ve Davranış Bilimleri"
evidenceCount: 14
tags: ["Sporda yöneylem araştırması", "UEFA Şampiyonlar Ligi", "Simülasyon", "Eksik döngüsel turnuva", "Danışıklık"]
timestamp: "2026-09-29T09:43:56.175Z"
---

# Gruplardan Tek Lige Geçiş: UEFA Şampiyonlar Ligi'nde Rekabetçiliğin Matematiksel Modelleme ile Değerlendirilmesi

Özgün başlık: From groups to a single league: evaluating competitiveness in the UEFA Champions League
DOI: https://doi.org/10.1515/jqas-2025-0128
Künye (APA 7): Devriesere, K., Goossens, D. R., Spieksma, F. C. R. (2026). From groups to a single league: evaluating competitiveness in the UEFA Champions League. Journal of Quantitative Analysis in Sports. https://doi.org/10.1515/jqas-2025-0128

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Psikoloji ve Davranış Bilimleri

# Alan bağlamı

Modern spor organizasyonlarında turnuva tasarımı, hem yayın gelirlerini etkileyen izleyici ilgisi hem de sportif dürüstlük açısından merkezi bir öneme sahiptir. UEFA Şampiyonlar Ligi'nin geleneksel grup aşamasından vazgeçerek 36 takımlı tek bir lig tablosuna (eksik döngüsel turnuva - iRR) geçmesi, spor yönetimi literatüründe geniş çaplı bir tartışma başlatmıştır. Temel sorun, turnuvanın ilerleyen aşamalarında takımların matematiksel olarak kaderlerinin belli olduğu 'iddiasız' maçların (dead rubbers) sayısını azaltmak ve her karşılaşmanın nihai sıralama üzerindeki etkisini korumaktır. Bu makale, UEFA'nın yeni formatla daha fazla rekabetçi maç üretileceği iddiasını, operasyonel araştırma yöntemleri ve matematiksel modelleme kullanarak test etmektedir.

# Akademik özet

Modern spor organizasyonlarında turnuva tasarımı, hem ticari hem de sportif bütünlük açısından kritik bir öneme sahiptir. UEFA Şampiyonlar Ligi'nin geleneksel grup aşamasından tekli lig sistemine dayalı eksik döngüsel turnuva (iRR) yapısına geçişi, izleyici ilgisini canlı tutmak ve rekabeti artırmak amacı taşımaktadır. Literatürde sonuç belirsizliği hipotezi olarak bilinen kavram, takımların kazanma veya elenme şansının kalmadığı iddiasız maçların izleyici kaybına ve etik risklere yol açtığını savunmaktadır. İncelenen bu çalışma, UEFA'nın yeni formatla daha fazla rekabetçi maç üretme iddiasını matematiksel bir modelleme ve simülasyon yaklaşımıyla sörgülayarak, format değişikliğinin teorik vaatlerini somut verilerle test etmektedir.

Araştırmanın temel amacı, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin eski grup formatı ile yeni lig formatını rekabetçilik ölçütleri üzerinden karşılaştırmaktır. Çalışmada, maçların durumunu rekabetçi, tek taraflı iddiasız, tamamen iddiasız ve danışıklı olmak üzere dört kategoriye ayıran kesin bir sınıflandırma kullanılmaktadır. Yöntemsel olarak, son altı sezonun Elo reytingleri kullanılarak Monte Carlo simülasyonları yürütülmüş ve takımların matematiksel olarak bir üst tura çıkma veya elenme durumlarını tespit etmek için tamsayılı programlama modellerinden yararlanılmıştır. Bu yaklaşım, turnuva büyüklüğü ve karmaşıklığı nedeniyle hesaplanması zor olan iddia durumlarını kesin olarak belirlemeyi mümkün kılarken, simülasyonlar sayesinde farklı fikstür senaryolarının etkisi de ölçülmüştür.

Elde edilen bulgular, yeni eksik döngüsel turnuva formatının, eski grup aşamasına kıyasla hem tamamen iddiasız hem de tek taraflı iddiasız maç sayısını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalttığını göstermektedir. Simülasyon sonuçlarına göre, yeni sistemde takımların bir sonraki aşamaya geçiş için son ana kadar çaba gösterme zorunluluğu artmakta ve bu da turnuva heyecanını genele yaymaktadır. Ancak analizler, bu olumlu gelişmenin yanında, özellikle son maç günlerinde takımlar arasında bir puanın veya belirli bir sonuçun her iki tarafa da yaradığı danışıklı maç olasılığında küçük ama belirgin bir artış yaşandığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, fikstür planlamasının rekabetçilik üzerinde doğrudan etkili olduğu ve güçlü takımların maçlarının turnuva geneline dengeli yayılmasının başarıyı artırdığı saptanmıştır.

Çalışma, spor yönetimi literatürüne turnuva tasarımının rekabetçi dengesi üzerine somut ve doğrulanabilir bir çerçeve sunarak katkıda bulunmaktadır. UEFA'nın format değişikliği kararının, rekabetçi maç sayısını artırma hedefiyle bilimsel olarak örtüştüğü, ancak artan danışıklık risklerine karşı planlama aşamasında uyanık olunması gerektiği sonuçuna varılmıştır. Tartışma kısmında, ticari yayın gelirlerini maksimize eden takvimlerin rekabetçilikle çelişmediği, aksine doğru planlamayla her iki hedefin de aynı anda gerçekleştirilebileceği vurgulanmaktadır. Bu analiz, gelecekteki spor organizasyonları için dinamik planlama ve averaj kurallarının stratejik kullanımı konusunda araştırmacılara ve karar vericilere somut bir rehberlik sağlayacak niteliktedir.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin eski grup aşaması formatı ile 2024/25 sezonunda yürürlüğe giren yeni lig aşaması formatını rekabetçi maç sayısı, iddiasız karşılaşmalar ve danışıklık (collusion) fırsatları açısından karşılaştırmalı olarak analiz etmektir.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki format değişikliğinin rekabetçilik üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla tam sayı programlama (integer programming) destekli Monte Carlo simülasyon yaklaşımını kullanmaktadır. Araştırmacılar, maçların iddiasız, tek taraflı iddiasız, danışıklı veya rekabetçi olma durumlarını matematiksel modellerle tanımlayarak 6 farklı sezon verisi üzerinden 1.080.000 simülasyon gerçekleştirmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Yeni iRR formatı, maçların heyecan dozajını belirleyen rekabetçi karşılaşma oranını %86,82'den %93,94'e yükselterek UEFA'nın daha rekabetçi bir turnuva iddiasını istatistiksel olarak doğrulamaktadır.
2. İddiasız (stakeless) ve tek taraflı iddiasız (asymmetric) maçların oranındaki belirgin düşüş, takımların turnuvadan kopma sürelerini geciktirerek son haftalara kadar puan mücadelesinin sürmesini sağlamaktadır.
3. Format değişikliği beraberinde bir risk de getirmektedir; simülasyonlar bir sezonda en az bir danışıklı maç (collusion) olasılığının %10,18'den %21,73'e çıkarak yaklaşık iki katına ulaştığını göstermektedir.
4. En etkili fikstür planlamasının (M4), güçlü ve zayıf rakiplerle yapılan maçları turnuva geneline dengeli dağıtan yaklaşım olduğu, bu sayede rekabetçi dengenin son ana kadar korunduğu tespit edilmiştir.

# Yazarın tartışması

Simülasyon sonuçları, UEFA'nın format değişikliğiyle hedeflediği rekabet artışının gerçekleştiğini açıkça göstermektedir. Rekabetçi maç oranındaki %7'lik artış, turnuva heyecanının tüm aşamalara yayıldığının bir göstergesidir. İddiasız maçların azalması, izleyici ilgisinin ve stadyum doluluk oranlarının turnuvanın sonuna kadar yüksek kalmasını sağlayacak bir zemin oluşturmaktadır.

Yeni formatta rekabetin artmasının temel nedeni, takımların artık küçük gruplar yerine geniş bir lig tablosunda yarışmasıdır. Bu durum, tek bir galibiyetin veya mağlubiyetin sıralamadaki etkisini daha dinamik hale getirmekte ve takımların havlu atma noktasını geciktirmektedir. Ancak bu geniş yapı, takımların belirli sonuçlar üzerinde uzlaşma sağlayabileceği danışıklık fırsatlarını da teknik olarak artırmaktadır.

Literatürdeki önceki çalışmalar, genellikle küçük ölçekli turnuva tasarımlarına odaklanırken; bu araştırma, 36 takımlı devasa bir yapıyı tam sayı programlama ile analiz ederek metodolojik bir derinlik katmaktadır. Gyimesi'nin (2024) bulguları yeni formatın avantajlarını işaret ederken, bu çalışma özellikle fikstür planlamasının rekabet üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koyarak tartışmayı genişletmektedir.

Sonuç olarak, UEFA Şampiyonlar Ligi'nin yeni yüzü spor ekonomisi ve oyun teorisi açısından daha sürdürülebilir bir model sunmaktadır. Rekabetçilik ile ticari hedeflerin birbiriyle çelişmediği, aksine doğru fikstür stratejileriyle desteklendiğinde birbirini beslediği görülmektedir. Gelecek araştırmaların, özellikle son hafta maçlarının eşzamanlı oynanmamasından doğacak ticari getiri ile dürüstlük kaybı arasındaki dengeye odaklanması önerilmektedir.

# Yazarın sonucu

Çalışma, UEFA Şampiyonlar Ligi'ndeki format değişikliğinin rekabetçilik üzerindeki etkilerini bütünsel bir perspektifle değerlendirmektedir. Yeni lig aşamasının iddiasız maçları azalttığı ve rekabetçi karşılaşma sayısını artırdığı kanıtlanırken, artan danışıklık riskine karşı fikstür planlamasının kritik önem taşıdığı sonuçuna varılmaktadır. Bu bulgular, spor organizasyonlarının tasarımı ve yayın hakları planlaması için matematiksel bir temel sunmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Makale, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde yapılan radikal format değişikliğinin rekabetçilik üzerindeki etkilerini matematiksel bir kesinlikle sörgülayan öncü bir değerlendirme işlevi görmektedir. Geleneksel grup aşamasından tek ligli eksik döngüsel turnuva (iRR) sistemine geçişi, sadece teorik düzlemde değil, Monte Carlo simülasyonları ve tam sayı programlama modelleriyle ampirik olarak test etmektedir. Çalışma, spor organizasyonlarında sonuç belirsizliğinin korunması ve 'iddiasız maçların' (dead rubbers) azaltılması stratejilerinin operasyonel başarısını ölçen bir referans noktası teşkil etmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, temellerini Rottenberg'in (1956) sonuç belirsizliği hipotezi üzerine inşa ederek, spor müsabakalarına yönelik izleyici ilgisinin korunması literatürüne eklemlenmektedir. Csató (2023, 2024) tarafından daha küçük ölçekli turnuvalar için geliştirilen rekabetçilik ölçütlerini, 36 takımlı devasa bir organizasyon yapısına uyarlayarak genişletmektedir. Gyimesi'nin (2024) iRR formatına dair ilk bulgularını doğrulamakla kalmayıp, fikstür planlamasının (scheduling) rekabet üzerindeki kritik rolünü de modele dahil ederek mevcut literatürdeki yöntemsel boşluğu doldurmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taramaları için bu çalışma, bir turnuva formatının başarısının sadece katılımcı sayısı veya gelirle değil, matematiksel olarak tanımlanmış rekabetçilik oranlarıyla ölçülebileceğini kanıtlamaktadır. Makale, 'stakeless' (iddiasız), 'asymmetric' (tek taraflı iddiasız) ve 'collusive' (danışıklığa açık) maç tanımlarıyla standart bir terminoloji sunmaktadır. Ayrıca, fikstür planlama stratejilerinin (M1-M4 modelleri) turnuva dürüstlüğü üzerindeki etkisini ayrıştırarak, gelecekteki organizasyon tasarımları için somut bir optimizasyon çerçevesi sağlamaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Spor organizasyonlarında 'rekabetçilik' sadece takımların güç dengesiyle değil, müsabaka formatının ürettiği 'iddiasız maç' oranıyla ölçülmelidir.** — Makalede sunulan stakeless, asymmetric ve collusive maç tanımları, rekabetçiliği operasyonel bir değişken olarak tanımlamak için kullanılabilir.
- **Karmaşık turnuva yapılarının analizi ve gelecek tahminleri için Monte Carlo simülasyonları ile tam sayı programlama entegrasyonu güvenilir sonuçlar üretir.** — Yazarların eleme ve garantilenmiş puan problemlerini çözmek için kullandıkları matematiksel modeller, metodoloji bölümünde bir modelleme örneği olarak sunulabilir.
- **Turnuva formatlarındaki genişleme, rekabetçi maç sayısını artırsa da, takımlar arasındaki örtülü anlaşma ve danışıklık risklerini teknik olarak tetikleyebilir.** — Yeni iRR formatında danışıklık olasılığının %10'dan %21'e çıkmasına dair bulgu, spor etiği ve dürüstlüğü tartışmalarında kanıt olarak kullanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Fikstürün maç maç belirlendiği İsviçre sistemi, sabit iRR formatına göre danışıklık fırsatlarını istatistiksel olarak ne ölçüde azaltmaktadır?**
  - Desen: Makaledeki Monte Carlo simülasyonu genişletilerek, iRR formatı ile dinamik eşleşmeli İsviçre sistemi arasında bir karşılaştırma deseni kurulmalıdır. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenen 10.000 simülasyon üzerinden, her iki sistemde 'collusive' maç olasılıkları tam sayı programlama ile analiz edilmelidir.
  - Gerekçe: Yazarlar, Swiss sisteminin iRR'den temel farkının dinamik planlama olduğunu belirtmiş (Sayfa 3) ancak bu iki yapının rekabet dürüstlüğü farkını açık bir karşılaştırma olarak bırakmışlardır.
- **Yeni Şampiyonlar Ligi formatında ikili averaj sistemine geri dönülmesi, rekabetçi maç oranını ne derece düşürmektedir?**
  - Desen: Makaledeki GLM temelli maç sonuçu simülasyonu kullanılmalı; veri analiz aşamasında averaj (GD) ve ikili averaj (H2H) kuralları bağımsız değişken olarak atanmalıdır. İstatistiksel analizde takımların iddiasız kalma süreleri (fixed prize status) karşılaştırmalı olarak ölçülmelidir.
  - Gerekçe: Yazarlar, averaj kuralının bu çalışmada birincil kriter olduğunu ve bunun rekabeti teşvik ettiğini belirtmişlerdir (Sayfa 5, 13). Bu durumun tersi olan H2H kuralının geniş liglerdeki etkisi literatürde bir boşluktur.
- **Turnuvanın son haftasındaki maçların farklı zaman dilimlerine yayılması, yayın gelirlerini artırırken sportif dürüstlükte ne kadarlık bir kayba yol açmaktadır?**
  - Desen: Yazarların önerdiği gelecek araştırma çağrısına uygun olarak, simülasyon modeli zaman dilimi değişkeniyle (time slots) güncellenmelidir. Veri toplama aşamasında geçmiş sezonların yayın izlenme verileriyle danışıklık olasılıkları arasında bir denge analizi (trade-off analysis) yapılmalıdır.
  - Gerekçe: Makalenin sonuç bölümünde, son hafta maçlarının eşzamanlı oynanmamasının danışıklığı artırdığı ancak ticari getiri sağladığı belirtilerek bu dengenin çalışılması çağrısı yapılmıştır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | A match is non-competitive if the prize for at least one opponent does not depend on the match outcome, or if there exists an opportunity for both opponents to collude |
| ev-o-1-2 | The UEFA Champions League reform | 3 | — | whereas the iRR format establishes the entire match schedule prior to the start of the competition, the Swiss system schedules rounds dynamically. |
| ev-o-2-2 | Introduction | 1 | — | According to UEFA, this revised format is intended to “result in more competitive matches” (UEFA, 2024a). In this work, we examine whether UEFA’s claim is justified. |
| ev-o-3-2 | Competitive matches: definitions and examples | 5 | — | In practice, however, both problems are usually solved with integer programming (Ribeiro and Urrutia, 2005; Goossens et al., 2012; Raack et al., 2014; Gotzes and Hoppmann, 2022). |
| ev-s-1 | Introduction | 1 | — | Using Monte Carlo simulations, we show that the new format results in more competitive matches than the old format. |
| ev-s-2 | Results | 15 | — | Based on Table 4, we conclude that the iRR format performs better with respect to stakeless, asymmetric and competitive matches |
| ev-s-3-2 | Results | 14 | — | The difference between the iRR and the group stage format is shown in the row ∆ . A key observation is that the number of stakeless |
| ev-s-4-2 | Results | 15 | — | if we count the number of collusive games within a season, we observe that there is a 21.11% probability that a season contains a collusive game |
| ev-s-5 | Results | 17 | — | balancing fixtures against strong and weak opponents enhances competitiveness. Notably, maximizing competitiveness and optimizing television audiences appear to be mutually compati |
| ev-s-6 | Results | 14 | — | A key observation is that the number of stakeless and asymmetric matches is much lower in the iRR format (which is in line with the results of Gyimesi (2024)), while the percentage |
| ev-s-6-2 | Conclusion | 18 | — | quantify this trade-off by examining how different scheduling configurations for the last round affect both the incidence of match manipulation and the associated commercial implic |
| ev-s-7 | Conclusion | 18 | — | We conclude that UEFA’s statement that the new format “results in more competitive matches” is grounded in facts. |
| ev-l-2 | Introduction | 2 | — | Csató (2023) studies the effect of tie-breaking rules on collusion opportunities in the 2022/23 UEFA Nations League and finds that competitiveness can be promoted by preferring goa |
| ev-l-4 | Competitive matches: definitions and examples | 4 | — | Goossens et al. (2012) measure match importance on a continuous scale based on the number of teams that are eliminated for certain prizes. |

# İlgili kavramlar

- [Ergenlik Dönemi Esrar Kullanımı ve Küçük Çocuk Ebeveynliği: Dijital Ebeveynlik Müdahalesinin Farklı Etkinliğinin Bir Araştırması](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ergenlik-donemi-esrar-kullanimi-ve-kucuk-cocuk-ebeveynligi-dijital-ebeveynlik-mudahalesinin-farkli-etkinliginin-bir-arastirmasi.md)
- [Eczacılık Öğrencilerinde Ruhsal Hastalık Kaynaklı Damgalamanın Azaltılmasında Temas Temelli Eğitimin Etkililiği](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/eczacilik-ogrencilerinde-ruhsal-hastalik-kaynakli-damgalamanin-azaltilmasinda-temas-temelli-egitimin-etkililigi.md)
- [Ergen Sağlık Okuryazarlığında Dijital ve Etkileşimli Yaklaşımların Entegrasyonu: Kapsamlı Bir Derleme](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ergen-saglik-okuryazarliginda-dijital-ve-etkilesimli-yaklasimlarin-entegrasyonu-kapsamli-bir-derleme.md)
- [Çinli Şizofreni Hastalarının Rehabilitasyon Hemşireliğinde Pozitif Psikoloji Kuramının Etkileri: Randomize Kontrollü Çalışmaların Sistematik Derlemesi ve Meta-Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/cinli-sizofreni-hastalarinin-rehabilitasyon-hemsireliginde-pozitif-psikoloji-kuraminin-etkileri-randomize-kontrollu-calismalarin-sistematik-derlemesi-ve-meta-analizi.md)
- [Ekran Süresi ve Ruh Sağlığı: Ergen Beyin Bilişsel Gelişim (ABCD) Çalışmasının İleriye Dönük Bir Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ekran-suresi-ve-ruh-sagligi-ergen-beyin-bilissel-gelisim-abcd-calismasinin-ileriye-donuk-bir-analizi.md)
- [Pekin Pekin'de COVID-19 Salgını Sürecinde Lisans Hemşirelik Öğrencilerinin Ruh Sağlığı Üzerine Çevrim İçi Bilinçli Farkındalık Müdahalesinin Etkisi: Randomize Kontrollü Bir Çalışma](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/pekin-pekinde-covid-19-salgini-surecinde-lisans-hemsirelik-ogrencilerinin-ruh-sagligi-uzerine-cevrim-ici-bilincli-farkindalik-mudahalesinin-etkisi-randomize-kontrollu-bir-calisma.md)
- [Komplo Teorisi İnançları, Bilgi Kirliliği ve Aşı Kararsızlığı Arasındaki İlişki Üzerine](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/komplo-teorisi-inanclari-bilgi-kirliligi-ve-asi-kararsizligi-arasindaki-iliski-uzerine.md)
- [Üniversite Öğrencilerinin Zihinsel İyilik Halini Etkileyen Stres Etkenleri: Stresörler, Algılanan Stres ve İyilik Hali Arasındaki İlişkilerin Kesitsel İncelemesi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/universite-ogrencilerinin-zihinsel-iyilik-halini-etkileyen-stres-etkenleri-stresorler-algilanan-stres-ve-iyilik-hali-arasindaki-iliskilerin-kesitsel-incelemesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-29T09:43:56.175Z
- Kanıt sayısı: 14
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/gruplardan-tek-lige-gecis-uefa-sampiyonlar-liginde-rekabetciligin-matematiksel-modelleme-ile-degerlendirilmesi