---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerde Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcıları Olarak Öz-Farkındalık, Öz-Yeterlik ve Öz-Düzenleme"
description: "Yabancı dil olarak İngilizce öğrenimi (EFL), yüksek bilişsel yük, akademik baskı ve performans kaygısı gibi etkenler nedeniyle öğrencilerin psikolojik esenliği üzerinde belirgin bir baskı oluşturmaktadır. Pozitif psikoloji ve ikinci dil edinimi yazınında, öğrencilerin duygusal durumlarının dil öğren"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ingilizceyi-yabanci-dil-olarak-ogrenenlerde-psikolojik-iyi-olusun-yordayicilari-olarak-oz-farkindalik-oz-yeterlik-ve-oz-duzenleme"
doi: "10.3389/fpsyg.2024.1332002"
authors: ["Lijuan Fan", "Feng Cui"]
citation: "Fan, L., Cui, F. (2024). Mindfulness, self-efficacy, and self-regulation as predictors of psychological well-being in EFL learners. Frontiers in Psychology, 15, 1332002-1332002. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1332002"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Psikoloji ve Davranış Bilimleri"
evidenceCount: 12
tags: ["öz-farkındalık", "öz-yeterlik", "öz-düzenleme", "psikolojik iyi oluş", "yapısal eşitlik modellemesi", "yabancı dil olarak İngilizce"]
timestamp: "2026-08-23T08:05:35.888Z"
---

# İngilizceyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerde Psikolojik İyi Oluşun Yordayıcıları Olarak Öz-Farkındalık, Öz-Yeterlik ve Öz-Düzenleme

Özgün başlık: Mindfulness, self-efficacy, and self-regulation as predictors of psychological well-being in EFL learners
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1332002
Künye (APA 7): Fan, L., Cui, F. (2024). Mindfulness, self-efficacy, and self-regulation as predictors of psychological well-being in EFL learners. Frontiers in Psychology, 15, 1332002-1332002. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1332002

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Psikoloji ve Davranış Bilimleri

# Alan bağlamı

Yabancı dil olarak İngilizce öğrenimi (EFL), yüksek bilişsel yük, akademik baskı ve performans kaygısı gibi etkenler nedeniyle öğrencilerin psikolojik esenliği üzerinde belirgin bir baskı oluşturmaktadır. Pozitif psikoloji ve ikinci dil edinimi yazınında, öğrencilerin duygusal durumlarının dil öğrenim başarısı ve genel yaşam tatmini üzerindeki rolü giderek daha fazla vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, öz-farkındalık, akademik öz-yeterlik ve öz-düzenleme becerilerinin eudaimonik psikolojik iyi oluş üzerindeki eş zamanlı doğrudan ve dolaylı etkilerini inceleyen bütüncül ampirik modeller oldukça sınırlıdır. Çalışma, Çin bağlamındaki yükseköğretim EFL öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerini şekillendiren yapısal mekanizmaları açıklayarak bu literatürdeki eksikliği gidermeyi amaçlamaktadır.

# Akademik özet

Günümüz yükseköğretim ortamlarında yabancı dil olarak İngilizce öğrenen bireyler, akademik beklentiler, kültürleşme süreçleri ve dil performansına bağlı kaygılar sebebiyle karmaşık psikolojik zorluklarla karşılaşmaktadır. İkinci dil edinimi ve eğitim psikolojisi alanındaki güncel tartışmalar, öğrencilerin yalnızca akademik başarılarına değil, bütüncül psikolojik esenliklerine odaklanılması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, Çin bağlamında öğrenim gören EFL öğrencilerinin eudaimonik psikolojik iyi oluş düzeylerini belirleyen duygusal, bilişsel ve davranışsal mekanizmaları açıklığa kavuşturmayı hedefleyen bir alan bağlamı sunmaktadır.

Araştırmanın temel amacı, öz-farkındalık, akademik öz-yeterlik ve öz-düzenleme değişkenlerinin psikolojik iyi oluş üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini ampirik olarak sınamaktır. Bu maksatla, Çin'in kuzey ve doğu bölgelerindeki üniversitelerde öğrenim gören 527 orta seviye EFL öğrencisinden kolayda örnekleme yöntemiyle veri toplanmıştır. Çalışmada ölçme aracı olarak Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ) öz-yeterlik alt ölçeği, Short Self-Regulation Questionnaire (SSRQ) ve Ryff'in Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler ampirik desen doğrultusunda Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) teknikleriyle analiz edilmiştir.

Yapısal Eşitlik Modellemesi analiz sonuçları, sınanan modeller arasında kısmi aracılık modelinin veriyle en yüksek uyumu gösterdiğini doğrulamıştır. Elde edilen ampirik bulgulara göre, akademik öz-yeterlik hem psikolojik iyi oluş üzerinde (beta = 0.394, p < 0.01) hem de öz-düzenleme üzerinde (beta = 0.442, p < 0.001) güçlü ve doğrudan pozitif etkiye sahiptir. Öz-farkındalık ile öz-düzenleme arasında anlamlı pozitif bir ilişki tespit edilmiştir (beta = 0.392, p < 0.01). En dikkat çekici bulgulardan biri olarak öz-düzenleme becerilerinin, öz-farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide tam/güçlü bir aracılık rolü üstlendiği ve doğrudan yolun anlamlılığını kaybetmesine karşın dolaylı etki vasıtasıyla esenliği artırdığı görülmüştür.

Elde edilen ampirik bulgular, yabancı dil öğretiminde yalnızca dilsel becerilere odaklanmanın ötesine geçilerek öğrencilerin psikolojik kaynaklarının desteklenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Öz-düzenleme becerilerinin merkezi aracılık rolü, öz-farkındalık uygulamalarının ve öz-yeterlik algısını güçlendiren pedagojik müdahalelerin ancak stratejik öz-düzenleme davranışlarıyla bütünleştiğinde psikolojik esenliğe dönüştüğünü göstermektedir. Bu çalışma, literatür taraması açısından EFL öğrencilerinin ruh sağlığı ve motivasyonel süreçlerini sosyal bilişsel kuram çerçevesinde sentezleyen, dil eğitimi ile pozitif psikolojiyi birleştiren somut bir referans kaynağı niteliğindedir.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, Çin'deki üniversitelerde öğrenim gören 527 orta seviye EFL öğrencisinin öz-farkındalık, öz-yeterlik ve öz-düzenleme düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki çok yönlü ilişkileri Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ve aracılık analizleri vasıtasıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, nicel araştırma yaklaşımına dayalı olarak kesitsel bir desen benimsemiş ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile aracılık analizini temel veri çözümleme yöntemi olarak kullanmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Öz-farkındalık ve akademik öz-yeterlik, EFL öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerini doğrudan ve pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır.
2. Öz-düzenleme becerileri, öz-farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracı değişken rolü üstlenmektedir.
3. Akademik öz-yeterlik inancı ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki, öz-düzenleme süreçlerinin dahil olmasıyla kısmi aracılık mekanizması üzerinden güçlenmektedir.
4. Sınanan alternatif modeller arasında Kısmi Aracılık Modeli (Partial Mediation Model), veriye en yüksek uyumu gösteren yapısal model olarak öne çıkmaktadır.

# Yazarın tartışması

Yapısal Eşitlik Modellemesi analizleri, öz-farkındalık ve öz-yeterlik düzeylerinin EFL öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarını doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, öz-düzenleme becerilerinin bu değişkenler arasında kritik bir aracı mekanizma işlevi üstlendiği doğrulanmıştır.

Yazarlar bu durumu, öz-farkındalığın şimdiki ana odaklanmayı kolaylaştırarak dil öğrenim kaygısını azaltmasıyla açıklamaktadır. Yüksek öz-yeterlik ise öğrencilerin karşılaştıkları akademik zorluklar karşısında yılmazlık göstermelerini ve hedefe yönelik öz-düzenleme stratejilerini daha aktif kullanmalarını temin etmektedir.

Tartışma kısmında elde edilen bulgular, Hoffman (2010), Siddiqui (2015) ve Chambers ve arkadaşları (2008) tarafından yürütülen önceki araştırmalarla kıyaslanmış; öz-düzenlemenin öz-farkındalık ve öz-yeterliği ruh sağlığına dönüştüren temel bir köprü olduğu vurgulanmıştır.

Sonuç olarak yazarlar, yabancı dil eğitimi veren kurumların müfredatlarına öz-düzenleme ve öz-farkındalık kazandırma etkinliklerini dahil etmelerinin, öğrencilerin hem psikolojik esnekliklerini artıracağını hem de yabancı dil edinimi süreçlerini daha verimli kılacağını ifade etmektedir.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, öz-farkındalık ve akademik öz-yeterlik inançlarının EFL öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarını hem doğrudan hem de öz-düzenleme becerileri aracılığıyla dolaylı olarak beslediği sonuçuna varmıştır. Eğitimcilerin ve uygulayıcıların dil öğretim süreçlerine öz-düzenleme stratejilerini ve bilinçli farkındalık egzersizlerini entegre etmeleri, öğrencilerin hem akademik başarılarını hem de genel ruh sağlıklarını desteklemek açısından büyük önem taşımaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Çalışma, pozitif psikoloji ile ikinci dil edinimi yazınının kesişim noktasında konumlanmaktadır. Yabancı dil öğreniminde binişen bilişsel ve duygusal yüklerin öğrencilerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya dönük mekanizmaları inceler. Literatürde daha önce ayrı ayrı ele alınan öz-farkındalık, öz-yeterlik ve öz-düzenleme yapılarını tek bir bütüncül modelde birleştirerek eudaimonik psikolojik iyi oluş üzerindeki doğrudan ve dolaylı yordayıcı rolleri ampirik bir çerçevede çözümlemektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Bandura'nın Sosyal Bilişsel Kuramı ve Ryff'in Eudaimonik Psikolojik İyi Oluş Kuramını temel alarak inşa edilmiştir. Önceki araştırmalar öz-farkındalık ve öz-yeterliğin ruh sağlığı üzerindeki doğrudan etkilerini gösterse de bu araştırma öz-düzenleme süreçlerinin aracı rolünü Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) vasıtasıyla modelleyerek mevcut literatürü genişletmektedir. İkinci dil edinimi bağlamında öğrencilerin duygusal yılmazlıklarını ve özerk öğrenme kapasitelerini besleyen psikolojik yolları doğrulamaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapacak araştırmacılara, dili yabancı dil olarak öğrenen bireylerin psikolojik esenliğini yordayan çok boyutlu yapıyı bütüncül bir yaklaşımla sunar. Öz-farkındalık ve öz-yeterliğin yalnızca doğrudan bir esenlik kaynağı olmadığını, aynı zamanda hedef koyma, izleme ve stratejik uyarlanmayı kapsayan öz-düzenleme becerilerini güçlendirerek ruh sağlığına katkı sağladığını gösteren metodolojik ve kuramsal bir veri seti sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Yabancı dil öğrenenlerde öz-farkındalık ve akademik öz-yeterlik, öğrencilerin eudaimonik psikolojik iyi oluş düzeylerinin doğrudan birer yordayıcısıdır.** — Yabancı dil öğretiminde öğrencilerin psikolojik esenliğini ele alan literatür taraması bölümlerinde, bilinçli farkındalık ve öz-yeterlik inancının ruh sağlığını doğrudan beslediğine dair ampirik bir kanıt olarak sunulabilir.
- **Öz-düzenleme becerileri, öz-farkındalık ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide kilit bir aracı değişken rolü üstlenmektedir.** — Tezin kuramsal modelini veya hipotezlerini geliştirirken, öz-farkındalığın doğrudan etkisinin yanı sıra bilişsel ve duygusal öz-düzenleme kanalıyla esenliğe dönüştüğünü açıklayan yapısal ilişkileri desteklemek için kullanılır.
- **Kesitsel veri toplama tasarımları, psikolojik yapılar arasındaki nedensel ilişkilerin kesin olarak ifade edilmesini sınırlandırmaktadır.** — Kendi araştırmasının sınırlılıklarını veya metodolojik tartışmasını yazan bir araştırmacı, tek zamanlı anket verilerinin nedensellik kurma hususundaki kısıtlarını gerekçelendirirken bu çalışmanın vurgusuna atıfta bulunabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **8 haftalık bilinçli farkındalık müdahale programı, üniversite EFL öğrencilerinin öz-düzenleme becerilerini ve psikolojik iyi oluş düzeylerini zaman içinde nasıl değiştirmektedir?**
  - Desen: Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel ve boylamsal bir araştırma deseni. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenecektir. Veriler müdahale öncesi, sonrası ve 3 aylık izleme sürecinde MAAS ve PWB ölçekleriyle toplanarak tekrarlı ölçümler MANOVA ile analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makale yazarları, kesitsel desenin nedensellik kurmayı sınırlandırdığını belirterek boylamsal ve müdahale temelli araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu açıkça ifade etmişlerdir.
- **Yabancı dil konuşma kaygısı yüksek olan EFL öğrencilerinde öz-düzenleme stratejileri, öz-yeterlik ile iyi oluş arasındaki ilişkiyi nasıl şekillendirmektedir?**
  - Desen: Açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni. Nicel aşamada MSLQ ve SSRQ ölçekleriyle veri toplanıp yolları analiz edilecek; nitel aşamada ise veri doygunluğuna ulaşılana kadar seçilen öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak içerik analizi uygulanacaktır.
  - Gerekçe: Yazarlar öz-bildirim ölçeklerinin yalnız başına taraflılık yaratabileceğini ve süreçlerin derinlemesine anlaşılması için bağımsız değerlendirmelerin gerektiğini belirtmişlerdir.
- **Fan ve Cui (2024) tarafından önerilen Kısmi Aracılık Modeli, kolektivist ve bireysel kültürlerdeki EFL öğrencilerinde eşdeğer bir yapısal uyum göstermekte midir?**
  - Desen: İki farklı ülkeden üniversite öğrencilerinin katılımıyla yürütülecek kültürlerarası karşılaştırmalı nicel desen. Örneklem sayısı güç analizi ile hesaplanacak; veriler AMOS programı üzerinden Çoklu Grup Yapısal Eşitlik Modellemesi (Multigroup SEM) kullanılarak yapılanma ve katsayı eşdeğerliği açısından sınanacaktır.
  - Gerekçe: Makalenin sonuç bölümünde, tek bir üniversiteden alınan Homojen örneklemin genellenebilirliği kısıtladığı ve farklı sosyo-kültürel gruplarda modelin sınanması gerektiği vurgulanmıştır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 1 | — | This study investigates the interconnections among these constructs and their implications for the psychological well-being of 527 Chinese EFL learners. |
| ev-s-1 | Participants | 6 | — | The participants consisted of 527 intermediate EFL learners, hailing from a diverse array of educational institutions situated in the northern and eastern regions of China. |
| ev-s-2 | Abstract | 1 | — | The study found that mindfulness and self-efficacy independently and directly predicted psychological well-being among Chinese EFL learners. |
| ev-s-3 | Abstract | 1 | — | Additionally, self-regulation emerged as a significant mediator in the relationship between mindfulness and psychological well-being, suggesting that mindfulness enhances well-bein |
| ev-s-4 | Discussion | 10 | — | First, it was found that mindfulness directly correlates with the psychological well-being of EFL learners. |
| ev-s-5 | Discussion | 11 | — | Our findings underscore the instrumental role of self-regulation as the mediator in translating mindfulness into augmented psychological well-being. |
| ev-s-6 | Conclusion | 12 | — | In summary, our research has revealed the intricate interplay between self-efficacy, self-regulation, and psychological well-being. |
| ev-l-1 | Introduction | 1 | — | This study investigates the interconnections among these constructs and their implications for the psychological well-being of 527 Chinese EFL learners. |
| ev-l-2 | Discussion | 10 | — | First, it was found that mindfulness directly correlates with the psychological well-being of EFL learners. |
| ev-l-3 | Discussion | 10 | — | Second, our research unravels a vital revelation: self-efficacy directly associates with the psychological well-being of EFL learners. |
| ev-l-4 | Discussion | 11 | — | In addition, our investigation brings to light a pivotal revelation: self-regulation acts as the linchpin in the intricate relationship between mindfulness and psychological well-b |
| ev-l-5 | Conclusion | 12 | — | Firstly, the cross-sectional design of our study, which involved collecting data at a single point in time, restricts our ability to establish causal relationships between variable |

# İlgili kavramlar

- [Doğum Öncesi Anksiyetenin 14. Ayda Çocuk Gelişimiyle İlişkisi ve Ebeveyn-Çocuk Bağının Aracı Rolü: DREAM Kohort Çalışması](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/dogum-oncesi-anksiyetenin-14-ayda-cocuk-gelisimiyle-iliskisi-ve-ebeveyn-cocuk-baginin-araci-rolu-dream-kohort-calismasi.md)
- [Şanghay Metropol Alanında İşe Gidiş Geliş Davranışlarının Mekânsal Değişimleri ve Etki Faktörleri](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/sanghay-metropol-alaninda-ise-gidis-gelis-davranislarinin-meknsal-degisimleri-ve-etki-faktorleri.md)
- [İklim Krizi Sürecinde Esenliği Geliştirmek: İklim Psikolojisi Alanında Esenlik Odağına Duyulan İhtiyaç Üzerine](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/iklim-krizi-surecinde-esenligi-gelistirmek-iklim-psikolojisi-alaninda-esenlik-odagina-duyulan-ihtiyac-uzerine.md)
- [Bilişsel Karar Verme Süreçleri İçin Kuantum Devresi Bileşenleri](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/bilissel-karar-verme-surecleri-icin-kuantum-devresi-bilesenleri.md)
- [Doğum Sonrası 14. Ayda Çocuk Gelişimi ile Doğum Öncesi Depresif Semptomlar Arasındaki İlişkide Ebeveyn-Çocuk Bağlanmasının Aracı Rolü](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/dogum-sonrasi-14-ayda-cocuk-gelisimi-ile-dogum-oncesi-depresif-semptomlar-arasindaki-iliskide-ebeveyn-cocuk-baglanmasinin-araci-rolu.md)
- [Problemli Dijital Medya Kullanımı Olan Ergenler ve Ebeveynleri İçin Uygulama Tabanlı Bir Eğitim (Res@t digital): Küme Randomize Klinik Çalışma Protokolü](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/problemli-dijital-medya-kullanimi-olan-ergenler-ve-ebeveynleri-icin-uygulama-tabanli-bir-egitim-rest-digital-kume-randomize-klinik-calisma-protokolu.md)
- [Öngörücü Beyinde Benmerkezli Gruplama: Yüksek Hızlı Sporlarda Uzman Performansının Bilişsel Temelleri](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ongorucu-beyinde-benmerkezli-gruplama-yuksek-hizli-sporlarda-uzman-performansinin-bilissel-temelleri.md)
- [Yüksekogretimde Ogretmen Tukenmisligi ve Isten Ayrilma Niyeti: Is Doyumunun Aracı ve Proaktif Kisiligin Düzenleyici Rolu](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/yuksekogretimde-ogretmen-tukenmisligi-ve-isten-ayrilma-niyeti-is-doyumunun-araci-ve-proaktif-kisiligin-duzenleyici-rolu.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-23T08:05:35.888Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ingilizceyi-yabanci-dil-olarak-ogrenenlerde-psikolojik-iyi-olusun-yordayicilari-olarak-oz-farkindalik-oz-yeterlik-ve-oz-duzenleme