---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Mısır'daki Üniversite Öğrencilerinde Aleksitimi Yaygınlığı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı ile İlişkisinin İncelenmesi"
description: "Akıllı telefon teknolojilerinin gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, aşırı kullanımın davranışsal bir bağımlılığa dönüşme riski küresel bir sağlık sorunu olarak tartışılmaktadır. Duyguları tanıma ve ifade etme güçlüğü olarak tanımlanan aleksitiminin, bireylerin stresle b"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/misirdaki-universite-ogrencilerinde-aleksitimi-yayginligi-ve-akilli-telefon-bagimliligi-ile-iliskisinin-incelenmesi"
doi: "10.3389/fpsyt.2020.00304"
authors: ["Hussien Elkholy", "Mahmoud Elhabiby", "Islam Ibrahim"]
citation: "Elkholy, H., Elhabiby, M., Ibrahim, I. (2020). Rates of Alexithymia and Its Association With Smartphone Addiction Among a Sample of University Students in Egypt. . https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00304"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Psikoloji ve Davranış Bilimleri"
evidenceCount: 10
tags: ["aleksitimi", "akıllı telefon bağımlılığı", "üniversite öğrencileri", "davranışsal bağımlılık", "Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – Kısa Versiyon (SAS-SV)", "Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS)"]
timestamp: "2026-10-24T02:51:50.515Z"
---

# Mısır'daki Üniversite Öğrencilerinde Aleksitimi Yaygınlığı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı ile İlişkisinin İncelenmesi

Özgün başlık: Rates of Alexithymia and Its Association With Smartphone Addiction Among a Sample of University Students in Egypt
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00304
Künye (APA 7): Elkholy, H., Elhabiby, M., Ibrahim, I. (2020). Rates of Alexithymia and Its Association With Smartphone Addiction Among a Sample of University Students in Egypt. . https://doi.org/10.3389/fpsyt.2020.00304

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Psikoloji ve Davranış Bilimleri

## Kısa cevap

**Mısır'daki üniversite öğrencilerinde aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasında nasıl bir ilişki vardır?**

Bu çalışmada, Mısır'daki üniversite öğrencilerinde aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasında çok güçlü bir pozitif ilişki olduğu (OR=4,33) gösterilmiştir. 200 öğrenci üzerinde yapılan analizler, örneklemin yüzde 22'sinin aleksitimi yaşadığını, yüzde 32,5'inin ise akıllı telefon bağımlılığı kriterlerini karşıladığını ortaya koymuştur.

- Örneklemdeki öğrencilerin yüzde 22'sinde aleksitimi, yüzde 32,5'inde ise akıllı telefon bağımlılığı tespit edilmiştir.
- Cinsiyet ve fakülte türü aleksitimi oranlarını etkilemezken, kadın öğrencilerin bağımlılık puanları erkeklerden anlamlı derecede yüksek çıkmıştır.
- Lojistik regresyon analizi, aleksitiminin akıllı telefon bağımlılığı için en güçlü ve tek anlamlı yordayıcı olduğunu göstermiştir.

# Alan bağlamı

Akıllı telefon teknolojilerinin gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, aşırı kullanımın davranışsal bir bağımlılığa dönüşme riski küresel bir sağlık sorunu olarak tartışılmaktadır. Duyguları tanıma ve ifade etme güçlüğü olarak tanımlanan aleksitiminin, bireylerin stresle başa çıkma mekanizması olarak teknoloji kullanımına yönelmeleri nedeniyle bağımlılık süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığı varsayılmaktadır. Bu çalışma, özellikle duygusal dışavurumun kültürel normlarla şekillendiği Arap coğrafyasında, aleksitimi ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki etkileşimi üniversite gençliği özelinde sorunsallaştırmaktadır.

# Akademik özet

Modern psikiyatri literatüründe aleksitimi, bireyin kendi duygularını söze dökme noktasında yaşadığı yetersizlik ve bedensel duyumlar ile duygusal tepkileri ayırt edememesi olarak karakterize edilmektedir. Bu durumun anksiyete, depresyon ve düşük özgüven gibi psikolojik sorunların yanı sıra, madde bağımlılığı ve internet bağımlılığı gibi patolojik davranışlarla yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Akıllı telefonlar, bilgiye erişimi kolaylaştırsa da kontrolsüz kullanımı neticesinde bireylerin günlük işlevselliğini bozan, tolerans ve yoksunluk belirtileriyle seyreden davranışsal bir bağımlılık türüne kapı aralamaktadır. Mevcut literatürde aleksitimik bireylerin duygusal düzenleme güçlüklerini aşmak adına dijital platformlara yöneldiği iddia edilse de, bu ilişkinin Mısır özelindeki yansımaları henüz yeterince aydınlatılmamıştır.

Bu çalışma, Mısır'daki Ain Shams Üniversitesi'nde öğrenim gören 200 öğrenciden oluşan bir örneklem grubu üzerinde kesitsel bir araştırma deseniyle yürütülmüştür. Katılımcılardan veri toplama sürecinde, aleksitimi düzeylerini belirlemek amacıyla Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ve akıllı telefon bağımlılığını ölçmek için Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği - Kısa Versiyon (SAS-SV) kullanılmıştır. Araştırma tasarımı, demografik değişkenlerin hem aleksitimi hem de bağımlılık skorları üzerindeki etkisini analiz etmek üzere kurgulanmış; verilerin analizinde ki-kare, t-testi ve lojistik regresyon tekniklerinden yararlanılmıştır. Örneklem büyüklüğü, hata payı ve evrenin temsil kabiliyeti gözetilerek titizlikle hesaplanmış, katılımcıların hem teorik hem de uygulamalı fakültelerden gelmesine özen gösterilmiştir.

Araştırmadan elde edilen nicel veriler, örneklemin %22’sinin klinik düzeyde aleksitimi kriterlerini karşıladığını, yaklaşık üçte birinin (%32,5) ise akıllı telefon bağımlılığı riski taşıdığını ortaya koymaktadır. Cinsiyet bazlı analizlerde, kadın öğrencilerin akıllı telefon bağımlılığı ölçek puanlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu saptanırken, aleksitimi oranlarında cinsiyetler arası istatistiksel bir fark gözlenmemiştir. En çarpıcı bulgu ise aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki güçlü pozitif ilişkidir; analizler aleksitimik özellikler gösteren bireylerin akıllı telefon bağımlısı olma olasılığının normal bireylere göre dört kattan daha fazla olduğunu doğrulamıştır. Lojistik regresyon modelleri de aleksitiminin, akıllı telefon bağımlılığının en güçlü yordayıcısı olduğunu destekler niteliktedir.

Çalışmanın sonuçları, aleksitiminin duygusal bir kaçış yolu olarak dijital cihaz kullanımını tetiklediği yönündeki teorik varsayımları ampirik verilerle desteklemektedir. Mısır bağlamında bulunan yüksek aleksitimi oranları, duygusal ifadeyi zayıflık olarak gören kültürel inançlarla ve somatizasyon eğilimleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Batı literatürüyle karşılaştırıldığında, bu araştırmanın sunduğu veriler, davranışsal bağımlılıkların önlenmesinde duygusal farkındalık eğitimlerinin kritik önemini vurgulamaktadır. Makale, üniversite öğrencilerinin akademik ve ruhsal sağlığını korumak adına dijital kullanım alışkanlıklarının yanı sıra altta yatan duygusal yetersizliklerin de ele alınması gerektiğini göstererek, bölgedeki gelecek araştırmalar için sağlam bir temel oluşturmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, Mısır'daki bir üniversite örnekleminde aleksitimi yaygınlığını belirlemek ve bu durumun akıllı telefon bağımlılığı ile olan ilişkisini nicel verilerle analiz etmektir.

# Yöntem ve tasarım

Bu araştirma, Mısır'daki üniversite öğrencileri arasında aleksitimi yaygınlığını ve bunun akıllı telefon bağımlılığı ile ilişkisini belirlemek amacıyla kesitsel ve nicel bir yaklaşım benimsemiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Mısır'daki üniversite öğrencileri arasında aleksitimi yaygınlığı yüzde 22 olarak saptanmıştır ve bu durum öğrencilerin yüzde 78'inin bu özellikten muaf olduğunu göstermektedir.
2. Araştırma örnekleminin yaklaşık üçte birinin (yüzde 32,5) akıllı telefon bağımlılığı kriterlerini karşıladığı ve bu oranın küresel bağımlılık eğilimleriyle uyumlu olduğu görülmüştür.
3. Aleksitimi varlığı ile akıllı telefon bağımlılığı arasında 4,33 olasılık oranıyla ifade edilen son derece güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
4. Kadın öğrenciler, erkeklere oranla akıllı telefon bağımlılığı ölçeğinde istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek ortalama puanlar elde etmişlerdir.

# Yazarın tartışması

Araştırma sonuçları, Mısırlı üniversite öğrencileri arasında aleksitiminin yüzde 22 oranında görüldüğünü ortaya koymuştur. Yazarlar, bu oranın cinsiyet, fakülte türü veya akademik sınıftan bağımsız olduğunu belirterek, aleksitiminin örneklem genelinde homojen bir dağılım sergilediğini vurgulamaktadır.

Akıllı telefon bağımlılığı yaygınlığı ise yüzde 32,5 olarak saptanmış, kadın öğrencilerin bağımlılık puanlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Yazar, kadınların sosyal etkileşim ve iletişim amaçlı yoğun telefon kullanımının bu skor farkında etkili olabileceğini tartışmaktadır.

Aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki 4,33 katlık güçlü ilişki, çalışmanın en temel bulgusudur. Yazarlar bu durumu, duygularını tanımakta güçlük çeken bireylerin, duygusal düzenleme aracı olarak internet ve akıllı cihazları bir kaçış mekanizması şeklinde kullanmalarıyla açıklamaktadır.

Elde edilen bulgular Ürdün literatürüyle paralellik gösterirken, Batılı ülkelerdeki oranlardan daha yüksektir. Yazarlar, Arap kültüründe duygusal ifadenin bir zayıflık olarak görülmesi gibi kültürel faktörlerin aleksitimi oranlarındaki bu farklılığı açıklayabileceğini literatürle ilişkilendirerek sunmaktadır.

# Yazarın sonucu

Çalışma, aleksitimi ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki sarsılmaz ilişkiyi teyit ederek, aleksitimik bireylerin duygusal zorluklarla başa çıkmak için akıllı telefonları birincil araç olarak kullandığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, dijital bağımlılıkların önlenmesinde duygusal regülasyon kapasitesinin geliştirilmesinin hayati bir müdahale alanı olduğunu göstermektedir.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, psikoloji ve davranışsal bağımlılıklar yazınında aleksitimi kavramı ile dijital teknoloji kötüye kullanımı arasındaki ilişkiyi Orta Doğu gençliği özelinde somutlaştıran ampirik bir dayanak işlevi görmektedir. Batı merkezli araştırmaların hakim olduğu literatüre Mısır'daki bir devlet üniversitesinden sağlanan verilerle katkıda bulunarak, duygusal düzenleme güçlüklerinin akıllı telefon bağımlılığı üzerindeki tetikleyici etkisini doğrulamaktadır. Davranışsal bağımlılık modellerinde duygu ifade etmedeki yetersizliklerin birincil risk faktörü olduğunu kanıtlayan çalışma, üniversite öğrencilerinin ruh sağlığını korumaya yönelik önleyici klinik müdahalelere ve psikolojik danışmanlık programlarına ampirik veri altyapısı sunmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Sifneos ve Taylor tarafından temelleri atılan aleksitimi kuramını ve Kwon ile arkadaşları tarafından geliştirilen akıllı telefon bağımlılığı ölçütlerini sentezleyerek önceki literatürle güçlü bir bağ kurmaktadır. Elde edilen yüzde 22'lik aleksitimi oranı, Ürdün'de Hamaideh tarafından ulaşılan yüzde 24,6'lık bulguyla belirgin bir paralellik gösterirken; Scimeca ve arkadaşlarının İtalya'da, Mason ve arkadaşlarının İngiltere'de saptadığı oranlardan belirgin biçimde yüksektir. Yazar, bu epidemiyolojik farkı Sayed ve Alqahtani gibi araştırmacıların vurguladığı Arap toplumlarındaki duygusal dışavurum kısıtlılığı ve somatizasyon eğilimleri ile açıklayarak kuramsal çerçeveyi kültürel bağlamla zenginleştirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu eser, aleksitiminin teknoloji bağımlılığı üzerindeki kestirimci gücünü gösteren regresyon analizleri ve olasılık oranları (OR=4,33) bakımından kritik bir başvuru kaynağıdır. Özellikle duygusal işleme eksiklikleri ile dijital cihaz kullanımı arasındaki nedensellik ve korelasyon tartışmalarında Arap dünyasındaki ilk ampirik veriyi temsil etmektedir. Ayrıca Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ile Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formunun (SAS-SV) Arapça uyarlamalarının geçerlik ve güvenirliğini saha uygulamasıyla teyit ederek, gelecekteki ölçek uyarlama ve kültürlerarası karşılaştırma çalışmalarına metodolojik referans oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Aleksitimi düzeyi yüksek bireylerin akıllı telefon bağımlısı olma riski normal bireylere kıyasla anlamlı derecede yüksektir.** — Tezin literatür taraması bölümünde duygusal düzenleme güçlüklerinin davranışsal bağımlılıklar üzerindeki tetikleyici etkisini vurgulamak için odds oranı (OR=4,33) bulgusu doğrudan referans gösterilebilir.
- **Üniversite öğrencileri arasında akıllı telefon bağımlılığı prevalansı yaklaşık üçte bir oranına ulaşmaktadır.** — Tartışma bölümünde elde edilen bağımlılık oranları Mısır verisiyle (yüzde 32,5) kıyaslanarak genç nüfustaki yaygınlık trendleri değerlendirilebilir.
- **Arap coğrafyasındaki üniversite gençliğinde aleksitimi oranları Batı ülkelerine kıyasla daha yüksek seyretmektedir.** — Giriş ve arka plan kısmında aleksitimi yaygınlığının kültürel değişkenlerden etkilendiğini ve Mısır'da yüzde 22 düzeyinde olduğunu gösteren somut veri olarak sunulabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Üniversite öğrencilerinin aleksitimi düzeylerindeki zaman içindeki değişimler akıllı telefon bağımlılığındaki artışı yönlü olarak kestirmekte midir?**
  - Desen: Güç analiziyle belirlenecek örneklem büyüklüğüne ulaşılan en az üç dalgalı takip deseni uygulanmalıdır. Veriler sekiz aylık aralıklarla TAS-20 ve SAS-SV ölçekleriyle toplanmalı, yapusal eşitlik modellemesi ve çapraz gecikmeli panel analiziyle incelenmelidir.
  - Gerekçe: Makale yazarının kesitsel tasarımın nedensellik bağı kuramadığı yönündeki açık sınırlılık vurgusundan ve gelecek araştırmalar için boylamsal desen kullanılması yönündeki doğrudan çağrısından türetilmiştir.
- **TAS-20 ölçeğine göre aleksitimi tanısı alan üniversite öğrencilerinin akıllı telefon kullanma nedenleri ve gün içindeki dijital davranış kalıpları nelerdir?**
  - Desen: Karma yöntem tasarımında TAS-20 skoru 60 üzeri olan ve doygunluk noktasına kadar ulaşan katılımcılarla derinlemesine görüşmeler yapılmalıdır. Nitel veriler tematik analizle incelenirken ekrandaki objektif süre takip uygulaması verileriyle nicel doğrulama sağlanmalıdır.
  - Gerekçe: Çalışmanın tartışma bölümünde öz-bildirim ölçeklerinin getirdiği kısıtlılıklara dikkat çekilerek gelecekte daha objektif veri toplama yöntemlerinin kullanılması gerektiği önerisinden türetilmiştir.
- **Farklı bölge ve üniversitelerde öğrenim gören gençlerde akıllı telefon bağımlılığı puanları cinsiyet ve akademik alan değişkenlerine göre farklılaşmakta mıdır?**
  - Desen: Güç analiziyle hesaplanan çok aşamalı tabakalı örneklemde devlet ve vakıf üniversitelerinden öğrenciler seçilmelidir. SAS-SV ve TAS-20 ölçekleri uygulanarak iki yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon teknikleriyle grup farkları test edilmelidir.
  - Gerekçe: Makalenin tek bir üniversiteden veri toplanması ve örneklem boyutunun sınırlı olması nedeniyle genellenebilirliğin kısıtlı kaldığı yönündeki yazar tespitinden türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 1 | — | The current study focuses on the rates of alexithymia and its association with smartphone addiction in an Egyptian university. |
| ev-s-1 | Results | 3 | — | The results showed that 44 students (22%) had alexithymia, while the remaining 78% were considered negative for it. |
| ev-s-2 | Results | 4 | — | There was a strong association between alexithymia and smartphone addiction (OR=4.33, 95% CI: 2.15 – 8.74, p= < 0.001) as shown in Table 3. |
| ev-s-3 | Results | 3 | — | around one third of the sample (N=65, 32.5%) met the criteria of smartphone addiction. |
| ev-s-4 | Results | 4 | — | females had signi fi cantly higher scores on SAS-SV (p=0.003) as shown in Table 2 . |
| ev-s-5 | Conclusion | 1 | — | This study supports existing literature indicating the strong association between alexithymia and smartphone addiction. |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | The results showed that 44 students (22%) had alexithymia. It was also found that around one third of the sample (N=65, 32.5%) met the criteria of smartphone addiction. |
| ev-l-2 | Abstract | 1 | — | There was a strong association between alexithymia and smartphone addiction (OR=4.33, 95% CI 2.15 – 8.74, p= < 0.001). |
| ev-l-3 | Discussion | 5 | — | The cross- sectional study design could not provide the causal relationship between alexithymia and smartphone addiction so longitudinal studies are needed to address this problem. |
| ev-l-4 | Discussion | 5 | — | Secondly the study is based on a self-reported questionnaire, which may result in several confounding factors. Thus, a more objective data collection methods should be used to impr |

# İlgili kavramlar

- [Ebeveyn Tel Fobliği ile Çocuk ve Ergenlerde Patolojik Dijital Kullanım Arasındaki İlişki: Çin Örneklemleri Üzerine Bir Meta-Analiz](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ebeveyn-tel-fobligi-ile-cocuk-ve-ergenlerde-patolojik-dijital-kullanim-arasindaki-iliski-cin-orneklemleri-uzerine-bir-meta-analiz.md)
- [Ruh Sağlığı Hemşirelerinde İş Yerindeki Kişilerarası Çatışma, Duygusal Tükenme ve Psikolojik Sıkıntının Ağ Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ruh-sagligi-hemsirelerinde-is-yerindeki-kisilerarasi-catisma-duygusal-tukenme-ve-psikolojik-sikintinin-ag-analizi.md)
- [Öğrenme Uyumu ve Öz-Düzenlemeli Öğrenme İlişkisinde Akademik Motivasyon ile Öz-Yönetimin Aracı Rolleri: Çin'deki Çifte Azaltma Politikası Bağlamında Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ogrenme-uyumu-ve-oz-duzenlemeli-ogrenme-iliskisinde-akademik-motivasyon-ile-oz-yonetimin-araci-rolleri-cindeki-cifte-azaltma-politikasi-baglaminda-bir-inceleme.md)
- [Akıllı Telefon Ekran Süresinin Azaltılmasının Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Randomize Kontrollü Bir Çalışma](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/akilli-telefon-ekran-suresinin-azaltilmasinin-ruh-sagligi-uzerindeki-etkileri-randomize-kontrollu-bir-calisma.md)
- [Yaşlı Yetişkinlerde Yalnızlık ve Yaşam Kalitesi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/yasli-yetiskinlerde-yalnizlik-ve-yasam-kalitesi-psikolojik-dayanikliligin-araci-rolu.md)
- [Sosyal-Ekolojik Düzeyde Şiddet İlişkileri: Erken ve Geç Ergenlik Döneminde Akran Mağduriyeti, Zorbalık ve Depresyonu Yordamaya Yönelik Çoklu Aracılık Modeli](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/sosyal-ekolojik-duzeyde-siddet-iliskileri-erken-ve-gec-ergenlik-doneminde-akran-magduriyeti-zorbalik-ve-depresyonu-yordamaya-yonelik-coklu-aracilik-modeli.md)
- [Ergenlerde Akran Zorbalığının Bireysel ve Çevresel Değişkenler Tarafından Yordanması](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ergenlerde-akran-zorbaliginin-bireysel-ve-cevresel-degiskenler-tarafindan-yordanmasi.md)
- [Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik Sağlamlık Düzeyleri ve Kariyer Engellerine İlişkin Bir İnceleme: Pandemi Dönemi Üzerine Ampirik Bir Araştırma](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/universite-ogrencilerinin-psikolojik-saglamlik-duzeyleri-ve-kariyer-engellerine-iliskin-bir-inceleme-pandemi-donemi-uzerine-ampirik-bir-arastirma.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-24T02:51:50.515Z
- Kanıt sayısı: 10
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/misirdaki-universite-ogrencilerinde-aleksitimi-yayginligi-ve-akilli-telefon-bagimliligi-ile-iliskisinin-incelenmesi