---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Nepal'in Dang Bölgesindeki Silahlı Çatışma Mağdurları Arasında İşkence, Kayıp ve Güvensizliğin Uzun Vadeli Ruh Sağlığı Sonuçları Üzerine Nitel Bir Çalışma"
description: "Çatışma ve savaş sonrası ortamlarda ruh sağlığı ve psikososyal destek çalışmaları genellikle kriz anlarına ve insani yardım süreçlerindeki kısa vadeli tıbbi müdahalelere odaklanmaktadır. Ancak silahlı çatışmaların uzun vadeli ruh sağlığı etkileri, toplumsal ve ekonomik günlük stresörlerle doğrudan e"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/nepalin-dang-bolgesindeki-silahli-catisma-magdurlari-arasinda-iskence-kayip-ve-guvensizligin-uzun-vadeli-ruh-sagligi-sonuclari-uzerine-nitel-bir-calisma"
doi: "10.3389/fpsyt.2019.00941"
authors: ["Hanna Kienzler", "Ram P. Sapkota"]
citation: "Kienzler, H., Sapkota, R. P. (2020). The Long-Term Mental Health Consequences of Torture, Loss, and Insecurity: A Qualitative Study Among Survivors of Armed Conflict in the Dang District of Nepal. . https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00941"
publicationType: "qualitative"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Psikoloji ve Davranış Bilimleri"
evidenceCount: 7
tags: ["travma", "TSSB", "sıkıntı ifade biçimleri", "ruh sağlığı", "küresel ruh sağlığı", "şiddet", "işkence", "Nepal"]
timestamp: "2026-08-30T18:44:48.092Z"
---

# Nepal'in Dang Bölgesindeki Silahlı Çatışma Mağdurları Arasında İşkence, Kayıp ve Güvensizliğin Uzun Vadeli Ruh Sağlığı Sonuçları Üzerine Nitel Bir Çalışma

Özgün başlık: The Long-Term Mental Health Consequences of Torture, Loss, and Insecurity: A Qualitative Study Among Survivors of Armed Conflict in the Dang District of Nepal
DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00941
Künye (APA 7): Kienzler, H., Sapkota, R. P. (2020). The Long-Term Mental Health Consequences of Torture, Loss, and Insecurity: A Qualitative Study Among Survivors of Armed Conflict in the Dang District of Nepal. . https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00941

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Psikoloji ve Davranış Bilimleri

# Alan bağlamı

Çatışma ve savaş sonrası ortamlarda ruh sağlığı ve psikososyal destek çalışmaları genellikle kriz anlarına ve insani yardım süreçlerindeki kısa vadeli tıbbi müdahalelere odaklanmaktadır. Ancak silahlı çatışmaların uzun vadeli ruh sağlığı etkileri, toplumsal ve ekonomik günlük stresörlerle doğrudan etkileşim içerisindedir. Nepal'deki Maoist Çatışması (1996-2006) sonrasında hayatta kalan bireylerin yaşadığı travmatik anılar, yoksulluk, toplumsal cinsiyet ayrımcılığı, dul kalma ve engellilik gibi yapısal sorunlarla birleşmektedir. Bu makale, çatışma sonrası dönemin uzun vadeli psikososyal etkilerini, yerel açıklayıcı modeller ve sağlık arama davranışları ekseninde inceleyerek alan literatüründeki önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

# Akademik özet

Çatışma ve savaş sonrası toplumlarda yürütülen ruh sağlığı araştırmaları sıklıkla kriz dönemlerinin hemen ardından sağlanan kısa süreli insani yardımlar ve psikiyatrik müdahaleler üzerine yoğunlaşmaktadır. Ancak travmatik olayların bireyler üzerindeki psikososyal etkileri onlarca yıl sürebilmekte ve çatışma sonrasında devam eden yoksulluk, toplumsal dışlanma, işsizlik ve aile içi gerilimler gibi günlük stresörlerle derinleşmektedir. Nepal'de 1996-2006 yılları arasında yaşanan Maoist Çatışması şiddet, işkence, zorla kaybetme ve yıkımlara yol açmıştır. Literatürde çatışmanın hemen sonrasındaki ruh sağlığı sorunları geniş biçimde belgelenmiş olsa da, şiddetten hayatta kalanların uzun vadeli iyilik hallerini, sıkıntılarını yerel kavramlarla nasıl ifade ettiklerini ve sağlık arama davranışlarını nasıl şekillendirdiklerini inceleyen araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu araştırma, uzun erimli psikososyal etkilerin toplumsal ve ekonomik belirleyicilerle nasıl kesiştiğini ortaya koyma ihtiyacından doğmuştur.

Bu araştırmanın temel amacı, Nepal'in Dang bölgesinde yaşayan ve Maoist Çatışması'ndan etkilenen hayatta kalanların ruh sağlığı algılarını, baş etme stratejilerini ve tedavi arayış süreçlerini nitel yöntemlerle derinlemesine incelemektir. Araştırma kapsamında 2013 yılında 30 ile 65 yaşları arasında 14 erkek ve 11 kadın olmak üzere toplam 25 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde ölçüt ve kartopu örnekleme teknikleri birlikte kullanılmıştır. Hastalık anlatılarını açığa çıkarmak amacıyla Nepalcere çevrilmiş ve kültürel uyarlaması yapılmış McGill Hastalık Anlatısı Görüşmesi (MINI) protokolünden yararlanılmıştır. Görüşme verileri doğrudan ses kaydına alınarak deşifre edilmiş, ardından tümdengelimsel ve tümevarımsal kodlama yaklaşımları birleştirilerek tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Veri toplama sürecinde ayrıca katılımcıların hane içi etkileşimleri ve yaşam koşulları gözlemlenmiştir.

Araştırma bulguları, katılımcıların uykusuzluk, endişe, baş ağrısı, göğüs ağrısı, mide rahatsızlıkları ve zihinsel huzursuzluk gibi çok çeşitli fiziksel ve psikosomatik belirtiler yaşadığını göstermektedir. Bu semptomların kökeni ilk olarak çatışma dönemindeki işkence, yakınların kaybı, kaybolmalar ve şiddet tanıklıklarına dayandırılmakla birlikte, zamanla devam eden yoksulluk, dul kalma, engellilik ve toplumsal dışlanma gibi günlük stresörlerle yeniden üretildiği tespit edilmiştir. Katılımcıların baş etme mekanizmaları arasında sosyal etkileşim, kaçınma, geri çekilme, işe yoğunlaşma ve madde kullanımı öne çıkmaktadır. Sağlık arama rotalarında ise bireylerin kamu ve özel hastanelerdeki biyotıbbi tedaviler ile geleneksel şifacılara aynı anda başvurdukları hibrit bir yol izledikleri görülmektedir. Biyotıbbi ilaçların geçici rahatlama sağladığı ancak sosyo-ekonomik koşullar ve travmatik anılar devam ettiği sürece kalıcı iyileşme sunamadığı belirtilmektedir.

Araştırma sonuçları, travma sonrası müdahalelerin yalnızca bireysel psikolojik semptomların giderilmesine odaklanan yaklaşımının yetersizliğini ve sağlığın sosyal belirleyicilerini içeren bütüncül politikaların gerekliliğini kanıtlamaktadır. Yazarlar, makalede ülke, hizmet, topluluk ve hane halkı düzeyinde çok sektörlü müdahale önerileri sunarak ruh sağlığı hizmetlerinin sosyal ve ekonomik destek mekanizmalarıyla entegre edilmesini savunmaktadır. Bu çalışma, Türk araştırmacılar için çatışma veya göç sonrası travma çalışmalarında nitel anlatı yöntemlerinin ve kültürel sıkıntı ifadelerinin kullanımına ilişkin somut bir metodolojik örnek oluşturmaktadır. Özellikle insani kriz veya toplumsal şiddet sonrasında yürütülecek tez ve makale çalışmalarında, travma maruziyeti ile günlük yaşam stresörlerinin birleşik etkisini incelemek için elverişli bir kuramsal ve ampirik zemin hazırlamaktadır.

# Araştırmanın amacı

Çalışmanın amacı, Nepal Dang bölgesindeki silahlı çatışma mağdurlarının ruh sağlıklarını ve iyilik hallerini nasıl algıladıklarını, baş etme mekanizmalarını ve sağlık arama rotalarını nitel bir yaklaşımla açığa çıkarmaktır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, nitel araştırma desenine dayalı tematik analiz yöntemiyle yürütülen ve mağdurların hastalık anlatılarını açığa çıkarmayı hedefleyen bir saha araştırmasıdır.

# Bulgular ve önermeler

1. Çatışma mağdurlarının yaşadığı ruhsal ve fiziksel belirtiler yalnızca geçmişteki travmatik şiddet olaylarından değil, aynı zamanda günlük ekonomik yetersizlikler ve sosyal dışlanma gibi süreğen günlük stresörlerden kaynaklanmaktadır.
2. Dul kadınlar ve engelli bireyler gibi çatışma sonrası toplumsal konumu zayıflayan gruplar, sosyal destek eksikliği ve damgalanma nedeniyle daha yüksek düzeyde psikolojik ve somatik belirti bildirmektedir.
3. Katılımcılar yaşadıkları ruhsal sıkıntılarla baş etmek için toplumsal etkileşim, kaçınma, geri çekilme ve alkol veya tütün kullanımı gibi çeşitli bireysel ve sosyal baş etme stratejilerine başvurmaktadır.
4. Biyomedikal tedaviye erişim sağlayan mağdurlar ilaç tedavisinin kronik belirtileri tamamen iyileştirmede yetersiz kaldığını görmekte ve geleneksel iyileştiriciler ile tıbbi bakım arasında karmaşık yardım arama rotaları izlemektedir.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, silahlı çatışma sonrasında bireylerin ruh sağlığı sorunlarının sadece geçmiş travmatik anılardan değil, günlük yaşamda karşılaşılan ekonomik sıkıntılar ve sosyal marjinalleşme ile etkileşim halinde biçimlendiğini göstermektedir.

Yazarlar bu durumu, çatışma sonrası dönemde yaşanan yoksulluk ve toplumsal cinsiyet temelli dışlanmanın travma etkilerini yeniden ürettiği ve bireylerin psiko-sosyal iyileşme süreçlerini doğrudan engellediği şeklinde açıklamaktadır.

Tartışma bölümünde bu sonuçlar, travmanın günlük stresörler aracılığıyla aktarıldığını gösteren Ponnamperuma ve Nicolson (2018) ile travma odaklı modellerin yetersizliğini savunan Miller ve Rasmussen (2010) çalışmalarıyla paralellik kurularak değerlendirilmektedir.

Bu çerçevede çalışma, savaş sonrası psikososyal destek programlarının yalnızca biyomedikal veya travma odaklı klinikler ile sınırlandırılmaması, bunun yerine sosyal belirleyicileri iyileştiren geniş kapsamlı toplumsal politikalara entegre edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, Nepal'deki savaş mağdurlarının uzun vadeli ruh sağlığı ve psikososyal iyilik hallerini iyileştirmek için yalnızca travma odaklı psikiyatrik müdahalelerin yetersiz kalacağını; yoksulluk, altyapı, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve insan haklarını kapsayan çok sektörlü ve bütüncül sosyal politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, alan literatüründe geleneksel olarak klinik/biyomedikal travma odaklı yaklaşımlar ile toplum temelli psikososyal çerçeveler arasında var olan teorik ve uygulamalı ayrımı köprüleme işlevi görmektedir. Çatışma sonrası ortamlarda yürütülen araştırmaların büyük bölümünün acil insani yardım dönemlerine veya kısa vadeli semptom ölçümlerine odaklandığı bir bağlamda, bu eser çatışmanın bitiminden yıllar sonra bile devam eden ruh sağlığı sorunlarını kronik günlük stresörlerle etkileşimi içinde ele alarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Miller ve Rasmussen (2010) tarafından ortaya konulan 'travma maruziyeti ve günlük stresörlerin bütünleşik modeli' kuramsal temelini benimseyerek geliştirmekte; ayrıca Ponnamperuma ve Nicolson (2018) gibi araştırmacıların günlük stresörlerin travmanın ruh sağlığı üzerindeki etkisini aktarıcı bir rol oynadığına ilişkin bulgularını nitel ampirik kanıtlarla desteklemektedir. Nepal bağlamındaki önceki araştırmalara kıyasla, biyomedikal ve geleneksel iyileşme pratiklerinin birlikte yürütüldüğü tıbbi çoğulculuğu ve yardım arama rotalarını derinlemesine çözümlemektedir.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu eser, savaş ve siyasal şiddet mağdurlarının ruh sağlığı değerlendirmelerinde yalnızca Post-Travmatik Stres Bozukluğu (PTSB) gibi psikiyatrik teşhis kategorilerine dayanmanın yetersizliğini göstermektedir. Makale, toplumsal cinsiyet ayrımcılığı, mülksüzleşme, dul kalma ve engellilik gibi yapısal şiddet biçimlerinin ruhsal sıkıntıyı nasıl yeniden ürettiğini belgeleyerek, insani yardım ve kamu sağlığı literatüründe bütüncül ve çok sektörlü müdahale modellerinin gerekliliğine dair güçlü bir kaynak sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Çatışma sonrası toplumlarda ruh sağlığı sorunları yalnızca geçmiş travmatik olaylardan değil, süreğen ekonomik yetersizlikler ve sosyal marjinalleşmeden kaynaklanmaktadır.** — Tez çalışmalarının literatür taraması bölümünde, travmanın tek başına değil günlük yaşam stresörleriyle etkileşim halinde ruhsal sıkıntı ürettiğini temellendirmek için bu kaynak kullanılabilir.
- **Savaş ve şiddet mağdurlarına yönelik müdahaleler tek başına biyomedikal tedavilerle sınırlı kalmamalı, çok sektörlü sosyal belirleyicileri içermelidir.** — Kavramsal çerçeve oluşturulurken, bütüncül ve çok seviyeli (ülke, hizmet, toplum ve hanehalkı düzeyi) psikososyal müdahale modellerini savunmak amacıyla kaynak gösterilebilir.
- **Tıbbi çoğulculuğun hakim olduğu gelişmekte olan ülkelerde hastalar biyomedikal tedavi ile geleneksel iyileştirme yöntemlerini eşzamanlı veya ardışık olarak kullanmaktadır.** — Tartışma bölümünde, yardım arama davranışları ve sağlık hizmeti kullanım kalıpları değerlendirilirken ampirik bir karşılaştırma öğesi olarak bu çalışmaya atıf yapılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Çatışma sonrası toplumda mikro-finans ve istihdam programlarına katılan savaş dullarının psikososyal iyilik halleri ve günlük stres düzeyleri zaman içinde nasıl değişmektedir?**
  - Desen: Karma yöntemli (mixed-methods) ardışık açıklayıcı tasarım. Nicel aşamada veri doygunluğu ve güç analiziyle belirlenen örneklem üzerinde ölçek uygulaması; nitel aşamada ise 20 savaş dulu ile derinlemesine görüşmeler ve tematik analiz yapılması önerilir.
  - Gerekçe: Makalede war dullarının yaşadığı ağır sosyal dışlanma ve ekonomik çaresizliğin semptomları artırdığı bulgusundan ve yazarların çok sektörlü müdahale çağrısından türetilmiştir.
- **Kırsal bölgelerde görev yapan birincil sağlık bakım personeli ile geleneksel inanç iyileştiricileri arasında kurulacak yapılandırılmış bir sevk modeli, travma mağdurlarının ruh sağlığı hizmetlerine erişimini nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Nitel durum çalışması (case study). Sağlık çalışanları, geleneksel iyileştiriciler ve hizmet alan mağdurlardan oluşan gruplarla odak grup görüşmeleri ve yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilir.
  - Gerekçe: Yazarların makalede belirttiği, hastaların hem biyomedikal hem de geleneksel yöntemlere başvurduğu ve ruh sağlığı hizmetlerinin derece derece entegre edilmesi gerektiği taptası üzerine kurgulanmıştır.
- **Çatışma esnasında fiziksel engellilik kazanan bireylerin algıladıkları toplumsal damgalanma ve ayrımcılık düzeyi, ruhsal yetersizlik ve somatizasyon düzeylerini nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Kesitsel nitel araştırma tasarımı. Dang veya benzeri çatışma etkisindeki bir bölgede engelli kalmış 20-25 mağdur ile katılımcı gözlem ve yarı yapılandırılmış MINI derinlemesine görüşmeleri yürütülür.
  - Gerekçe: Makalede engelli erkek mağdurların toplumsal dışlanma ve 'uzuvsuz/değersiz' görülme nedeniyle yaşadıkları derin psikolojik yıkım bulgusuna dayanmaktadır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Background and Objectives | 1 | — | This article sets out to explain how Nepalese survivors of violence perceive their wellbeing and mental health, search for help and construct their health care pathways and therape |
| ev-s-1 | Methods | 1 | — | Semi-structured interviews were carried out with 25 people (14 men, 11 women) aged 30 to 65 in Dang district in 2013. |
| ev-s-3 | RESULTS | 7 | — | The Interrelation Between War Experiences and Daily Stressors: Impact on Mental and Psychosocial Health All study participants explained that their health problems were not solely  |
| ev-s-5 | DISCUSSION AND CONCLUSION | 12 | — | To address mental health problems experienced by survivors of waraswellasthegeneralpopulationinthelong-term,weadvocate for a multi-sectoral social, medical , and psychological appr |
| ev-s-6 | INTRODUCTION | 2 | — | It was found that daily stressors were transmitters of the impact of trauma on adolescents' mental health problems and that social support moderated pathways from trauma to daily i |
| ev-l-1 | INTRODUCTION | 2 | — | It was found that daily stressors were transmitters of the impact of trauma on adolescents ’ mental health problems and that social support moderated pathways from trauma to daily  |
| ev-l-2 | DISCUSSION AND CONCLUSION | 12 | — | To address mental health problems experienced by survivors of waraswellasthegeneralpopulationinthelong-term,weadvocate for a multi-sectoral social, medical , and psychological appr |

# İlgili kavramlar

- [Akran Zorbalığına Maruz Kalan Ergenlerde İçselleştirilmiş Davranış Sorunlarının İncelemesi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/akran-zorbaligina-maruz-kalan-ergenlerde-icsellestirilmis-davranis-sorunlarinin-incelemesi.md)
- [Mısır'daki Üniversite Öğrencilerinde Aleksitimi Yaygınlığı ve Akıllı Telefon Bağımlılığı ile İlişkisinin İncelenmesi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/misirdaki-universite-ogrencilerinde-aleksitimi-yayginligi-ve-akilli-telefon-bagimliligi-ile-iliskisinin-incelenmesi.md)
- [Ebeveyn Tel Fobliği ile Çocuk ve Ergenlerde Patolojik Dijital Kullanım Arasındaki İlişki: Çin Örneklemleri Üzerine Bir Meta-Analiz](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ebeveyn-tel-fobligi-ile-cocuk-ve-ergenlerde-patolojik-dijital-kullanim-arasindaki-iliski-cin-orneklemleri-uzerine-bir-meta-analiz.md)
- [Ruh Sağlığı Hemşirelerinde İş Yerindeki Kişilerarası Çatışma, Duygusal Tükenme ve Psikolojik Sıkıntının Ağ Analizi](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ruh-sagligi-hemsirelerinde-is-yerindeki-kisilerarasi-catisma-duygusal-tukenme-ve-psikolojik-sikintinin-ag-analizi.md)
- [Öğrenme Uyumu ve Öz-Düzenlemeli Öğrenme İlişkisinde Akademik Motivasyon ile Öz-Yönetimin Aracı Rolleri: Çin'deki Çifte Azaltma Politikası Bağlamında Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/ogrenme-uyumu-ve-oz-duzenlemeli-ogrenme-iliskisinde-akademik-motivasyon-ile-oz-yonetimin-araci-rolleri-cindeki-cifte-azaltma-politikasi-baglaminda-bir-inceleme.md)
- [Akıllı Telefon Ekran Süresinin Azaltılmasının Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Randomize Kontrollü Bir Çalışma](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/akilli-telefon-ekran-suresinin-azaltilmasinin-ruh-sagligi-uzerindeki-etkileri-randomize-kontrollu-bir-calisma.md)
- [Yaşlı Yetişkinlerde Yalnızlık ve Yaşam Kalitesi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracı Rolü](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/yasli-yetiskinlerde-yalnizlik-ve-yasam-kalitesi-psikolojik-dayanikliligin-araci-rolu.md)
- [Sosyal-Ekolojik Düzeyde Şiddet İlişkileri: Erken ve Geç Ergenlik Döneminde Akran Mağduriyeti, Zorbalık ve Depresyonu Yordamaya Yönelik Çoklu Aracılık Modeli](/okf/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/sosyal-ekolojik-duzeyde-siddet-iliskileri-erken-ve-gec-ergenlik-doneminde-akran-magduriyeti-zorbalik-ve-depresyonu-yordamaya-yonelik-coklu-aracilik-modeli.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-30T18:44:48.092Z
- Kanıt sayısı: 7
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/psikoloji-ve-davranis-bilimleri/nepalin-dang-bolgesindeki-silahli-catisma-magdurlari-arasinda-iskence-kayip-ve-guvensizligin-uzun-vadeli-ruh-sagligi-sonuclari-uzerine-nitel-bir-calisma