---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Khalidi'nin Filistin'e Karşı Yüz Yıllık Savaş Eseri Üzerine Jeopolitik Perspektifler"
description: "Siyasi coğrafya ve toprak çatışmaları literatürü, uzun süreli bölgesel anlaşmazlıkların yalnızca diplomasi söylemleri üzerinden değil, mekânsal ve jeopolitik dinamikler çerçevesinde incelenmesi gerektiğini savunmaktadır. İsrail-Filistin çatışması bağlamında toprak yönetimi pratikleri, yerleşimci söm"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/khalidinin-filistine-karsi-yuz-yillik-savas-eseri-uzerine-jeopolitik-perspektifler"
doi: "10.17295/ataunidcd.1682279"
authors: ["Zuhriddin Juraev", "Young-jin Ahn"]
citation: "Juraev, Z., Ahn, Y. (2025). Geopolitical Perspectives on Khalidi’s Hundred Years’ War on Palestine. . https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1682279"
publicationType: "narrative-review"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Toplum, Siyaset ve Kamu"
evidenceCount: 10
tags: ["Siyasi coğrafya", "İsrail-Filistin çatışması", "milliyetçilik ve kimlik", "mekânsal dinamikler", "toprak ihtilafları"]
timestamp: "2026-09-08T22:52:32.117Z"
---

# Khalidi'nin Filistin'e Karşı Yüz Yıllık Savaş Eseri Üzerine Jeopolitik Perspektifler

Özgün başlık: Geopolitical Perspectives on Khalidi’s Hundred Years’ War on Palestine
DOI: https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1682279
Künye (APA 7): Juraev, Z., Ahn, Y. (2025). Geopolitical Perspectives on Khalidi’s Hundred Years’ War on Palestine. . https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1682279

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Toplum, Siyaset ve Kamu

# Alan bağlamı

Siyasi coğrafya ve toprak çatışmaları literatürü, uzun süreli bölgesel anlaşmazlıkların yalnızca diplomasi söylemleri üzerinden değil, mekânsal ve jeopolitik dinamikler çerçevesinde incelenmesi gerektiğini savunmaktadır. İsrail-Filistin çatışması bağlamında toprak yönetimi pratikleri, yerleşimci sömürgecilik tarihi ve uluslararası jeopolitik müdahaleler, egemenlik mücadelelerinin biçimlenmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Makale, Rashid Khalidi'nin eserini merkeze alarak mekânsal parçalanma, güvenlikleştirme ve yerleşim genişlemesinin küresel ölçekteki diğer bölgesel çatışmalarla karşılaştırmalı bir değerlendirmesini sunmakta ve siyasi coğrafya alanındaki kuramsal tartışmalara katkı sağlamaktadır.

# Akademik özet

Siyasi coğrafya ve toprak çatışmaları literatüründe uzun süreli egemenlik mücadelelerinin anlaşılması, diplomatik söylemlerin ötesine geçerek mekânsal ve jeopolitik boyutların derinlemesine incelenmesini gerektirmektedir. İsrail-Filistin çatışması; toprak yönetimi uygulamalarının, yerleşimci sömürgecilik tarihinin ve uluslararası güç dengelerinin mekân üzerinde nasıl somutlaştığını gösteren temel örneklerden biridir. Rashid Khalidi'nin Filistin'e Karşı Yüz Yıllık Savaş adlı eseri, çatışmayı tarihsel ve coğrafi bir bağlama yerleştirerek milliyetçilik, kimlik inşası ve dış müdahalelerin rolünü irdelemektedir. Ancak bu durumun yalnızca bölgesel bir kriz olarak değil, altyapı yatırımları, ekonomik bağımlılıklar ve jeopolitik ittifaklarla desteklenen yapısal bir mekânsal süreç olarak nasıl kavramsallaştırılabileceği sorusu, siyasi coğrafya alanında yanıt bekleyen temel bir araştırma sorununu oluşturmaktadır.

Bu incelemenin temel amacı, Khalidi'nin eserinde sunduğu mekânsal analizi eleştirel bir süzgeçten geçirerek karşılaştırmalı jeopolitik bir çerçeveye taşımak ve mekânsal parçalanma mekanizmalarını küresel ölçekte değerlendirmektir. Yöntemsel olarak çalışma, nitel karşılaştırmalı analiz yaklaşımını benimsemekte ve Filistin örneğindeki sınırlandırma, güvenlikleştirme ve yerleşim genişlemesi süreçlerini Keşmir, Batı Sahra ve Güney Çin Denizi gibi diğer çatışmalı bölgelerdeki mekânsal denetim pratikleriyle ilişkilendirmektedir. İncelemede ayrıca Balfour Deklarasyonu'ndan günümüzdeki Abraham Anlaşmaları'na kadar uzanan diplomatik metinler ve tarihsel dönüm noktaları, jeopolitik pragmatizm ve mekânsal yönetişim kavramları üzerinden analiz edilmektedir.

Çalışmada elde edilen ana bulgular ve öne sürülen önermeler, Filistin'deki mekânsal parçalanmanın askeri çatışmaların rastlantısal bir sonuçu olmadığını, aksine tasarlanmış uzun vadeli bir jeopolitik yeniden yapılandırma süreci olduğunu göstermektedir. İngiliz Mandası döneminde uygulanan ayaklanma bastırma taktiklerinin ve Balfour Deklarasyonu ile meşrulaştırılan nüfus aktarımlarının tarihsel bir emsal oluşturduğu; 1936-1939 Arap İsyanı'nın bastırılmasında kullanılan yöntemlerin günümüz Gazze ablukasında da devam ettiği vurgulanmaktadır. Ayrıca Hristiyan Siyonizmi'nin 19. yüzyıl İngiliz emperyal stratejilerinden günümüz Amerikan dış politikasına kadar uzanan süreçte dinsel söylemleri jeopolitik araçlara dönüştürerek yerleşimci sömürgecilik yapılarını pekiştirdiği ve Filistin egemenliğini ikincilleştirdiği tespit edilmektedir.

Tartışma ve sonuç bölümünde çalışmanın siyasi coğrafya ve çatışma incelemeleri literatürüne sunduğu özgün katkılar değerlendirilmektedir. Çatışmanın geleneksel devlet diplomasisiyle çözülebilecek iki taraflı bir uyuşmazlık şeklinde çerçevelenmesine karşı çıkılmakta; yerleşimci sömürgecilik, söylem denetimi ve mekânsal sınırlamaların yapısal eşitsizlikleri sürekli kıldığı ifade edilmektedir. Araştırmacılar için coğrafi bilgi sistemleri, tarihsel kartografya ve kentsel yeniden yapılanma analizlerinin gelecek çalışmalara dahil edilmesinin önemi vurgulanmaktadır. Bu çerçevede çalışma, hem akademisyenler hem de jeopolitik analistler için bölgesel çatışmaların mekânsal boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla kavrama imkânı sunarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, Rashid Khalidi'nin Filistin'e Karşı Yüz Yıllık Savaş adlı eserini siyasi coğrafya ve bölgesel çatışma incelemeleri merceğinden ele alarak, mekânsal parçalanma, güvenlikleştirme ve yerleşimci sömürgecilik mekanizmalarının küresel jeopolitik dinamiklerle nasıl etkileştiğini karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, Rashid Khalidi'nin eserini siyasi coğrafya ve bölgesel çatışma kuramları çerçevesinde inceleyen, karşılaştırmalı jeopolitik analiz yöntemine dayalı nitel bir akademik kitap değerlendirmesidir.

# Bulgular ve önermeler

1. Filistin topraklarındaki parçalanma süreci yalnızca askeri çatışmaların doğrudan bir sonuçu değil, İngiliz Mandası döneminden itibaren planlı biçimde uygulanan yerleşimci sömürgecilik ve stratejik toprak genişlemesi politikalarının uzun vadeli bir jeopolitik ürünüdür.
2. Hristiyan Siyonizmi ideolojisi, 19. yüzyıl İngiliz evanjelik hareketlerine dayanarak Balfour Deklarasyonu ve sonraki süreçlerde İngiliz emperyal stratejileriyle bütünleşmiş, Filistinlilerin siyasi egemenliğini dışlayan jeopolitik meşrulaştırma aracı işlevi görmüştür.
3. İngiliz İmparatorluğu, Manda döneminde Hindistan ve İrlanda'daki sömürgeci deneyimlerinden aktardığı isyan bastırma tekniklerini ve askeri desteği Siyonist milislere sağlayarak Filistin siyasi ve askeri örgütlenmesini sistemli biçimde zayıflatmış ve güç asimetrisi yaratmıştır.
4. Karşılaştırmalı jeopolitik analiz, mekânsal parçalanma, güvenlikleştirme ve yerleşimlerin genişletilmesi gibi mekanizmaların yalnızca Filistin'e özgü olmadığını, Keşmir, Batı Sahra ve Güney Çin Denizi gibi küresel toprak ihtilaflarında da temel denetim araçları olduğunu göstermektedir.

# Yazarın tartışması

İncelenen çalışmada ortaya konan bulgular, Filistin'deki toprak ihtilafının münferit askeri ve diplomatik olaylar dizisi olmadığını, aksine İngiliz Mandası döneminden bugüne uzanan planlı bir jeopolitik ve mekânsal yeniden yapılandırma süreci olduğunu göstermektedir. Yerleşimci sömürgecilik anlayışıyla yürütülen kademeli toprak genişlemesi, güvenlik politikaları kılıfı altında kurumsallaştırılmış ve Filistin toplumunun mekânsal olarak parçalanmasına yol açmıştır.

Yazar, bu mekânsal parçalanmayı ve egemenlik kaybını açıklarken, dış aktörlerin ve ideolojik söylemlerin rolüne dikkat çekmektedir. Özellikle 19. yüzyıl İngiliz evanjelik hareketlerinden beslenen Hristiyan Siyonizmi, ilahiyat söylemleriyle İngiliz emperyal çıkarlarını birleştirerek Balfour Deklarasyonu sürecinde Filistinlilerin siyasi varlığını yok sayan bir meşruiyet zemini inşa etmiştir.

Tartışma bölümünde bu çıkarımlar literatürle ilişkilendirilmekte; Donald M. Lewis'in Hristiyan Siyonizmi analizi ve Christopher Harker'ın mekânsal coğrafya çalışmalarıyla paralellikler kurulmaktadır. Filistin'deki mekânsal denetim ve güvenlikleştirme pratikleri; Keşmir, Batı Sahra ve Güney Çin Denizi gibi küresel ölçekteki diğer bölgesel çatışma alanlarıyla karşılaştırılarak siyasi coğrafya yazınına kuramsal katkı sağlanmaktadır.

Sonuç olarak çalışma, geleneksel devlet diplomasisinin çatışmayı çözmekteki yetersizliğini vurgulayarak meseleyi yapısal ve mekânsal bir çerçeveye oturtmaktadır. İleride yapılacak araştırmaların coğrafi bilgi sistemleri, tarihsel haritacılık ve kentsel dönüşüm analizleri gibi yöntemsel araçlardan yararlanarak toprak yönetimi ve direniş pratiklerini incelemesi gerektiği ifade edilmektedir.

# Yazarın sonucu

Çalışma, İsrail-Filistin çatışmasının geleneksel ikili devlet diplomasisiyle çözülebilecek yalın bir kriz olmadığını, aksine yerleşimci sömürgecilik ve mekânsal yönetim mekanizmalarıyla biçimlenen yapısal bir coğrafi süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Gelecekteki siyasi coğrafya araştırmalarının coğrafi bilgi sistemleri, tarihsel haritacılık ve kentsel dönüşüm analizlerini bütünleştirerek toprak denetimi ve direniş dinamiklerini incelemesi gerektiği vurgulanmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, Rashid Khalidi'nin 'The Hundred Years’ War on Palestine' adlı eserini temel alarak siyasi coğrafya yazınında önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Salt tarihsel veya diplomatik kriz odaklı analizlerin ötesine geçerek, İsrail-Filistin çatışmasını uzun vadeli, planlı ve altyapısal bir mekânsal mühendislik süreci olarak yeniden kavramsallaştırmaktadır. Kitap incelemesi formatını aşarak, bölgesel egemenlik mücadelelerinde mekânın nasıl bir denetim ve direnç aracı olarak yapılandırıldığını ortaya koyması bakımından literatürde teorik bir sentez işlevi görmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, önceki literatürde yer alan ve çatışmaları daha çok ikili devlet diplomasisi üzerinden okuyan ana akım yaklaşımlarla arasına net bir mesafe koymaktadır. Bunun yerine, David Newman'ın sınır ve çatışma çözümü yaklaşımlarını, Christopher Harker'ın mekânsal siyaset ve aile dinamikleri üzerine odaklanan sosyal coğrafya çalışmalarını ve Donald M. Lewis'in Hristiyan Siyonizmi'nin kökenlerine dair tarihsel çözümlemelerini sentezlemektedir. Sömürgeci güç pratiklerinin ve askeri isyan bastırma tekniklerinin coğrafi sınırları aşan niteliğini vurgulayarak geçmişteki ampirik çalışmaları kuramsal düzeyde birleştirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Makale, Türkiye'deki ve dünyadaki araştırmacılar için kapsamlı bir literatür taraması rehberi niteliği taşımaktadır. Filistin'deki toprak denetimini Keşmir, Batı Sahra ve Güney Çin Denizi gibi diğer küresel çatışma alanlarıyla karşılaştırarak, mekânsal parçalanma ve güvenlikleştirmenin evrensel mekanizmalarını şematize etmektedir. Bölgesel bir konuyu küresel siyasi coğrafya paradigmaları içine yerleştirerek, araştırmacıların çatışma bölgelerindeki toprak yönetimi, kentsel dönüşüm ve altyapı politikalarını analiz ederken kullanabilecekleri metodolojik ve kavramsal bir harita sunmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Yerleşimci sömürgecilik pratikleri, toprakların kademeli olarak genişletilmesini ve yerli nüfusun mekânsal olarak parçalanmasını hedefleyen sistematik bir jeopolitik süreçtir.** — Bu iddia, makalenin İngiliz Mandası döneminden itibaren yürütülen toprak politikaları ile günümüzdeki mekânsal parçalanma süreçleri arasında kurduğu tarihsel ve coğrafi süreklilik analiziyle desteklenecektir.
- **Hristiyan Siyonizmi, teolojik anlatıları emperyal ve sömürgeci çıkarlarla birleştirerek toprak işgallerini meşrulaştıran jeopolitik bir araçtır.** — Makalenin 19. yüzyıl İngiliz evanjelik hareketleri ve Balfour Deklarasyonu sürecindeki jeopolitik entrikalar üzerine yaptığı derinlemesine analiz, teoloji-jeopolitik kesişimini açıklayan kavramsal modellerde kullanılacaktır.
- **Sömürgeci yönetimlerin başka coğrafyalarda denediği askeri isyan bastırma teknikleri, diğer sömürgelerde güç asimetrisi yaratmak üzere sistemli olarak aktarılmaktadır.** — İngiliz İmparatorluğu'nun Hindistan ve İrlanda'daki askeri deneyimlerini Filistin Mandası'nda uygulayarak direnişi bastırma ve güç dengesini bozma biçimleri, askeri coğrafya ve sömürge pratikleri tartışılırken delil olarak sunulacaktır.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Keşmir ve Filistin vaka bölgelerinde, son yirmi yılda yürütülen altyapı ve yerleşim projelerinin mekânsal parçalanma düzeyleri coğrafi bilgi sistemleri (CBS) aracılığıyla nasıl karşılaştırılabilir?**
  - Desen: Çalışma, karşılaştırmalı mekânsal analiz tasarımıyla yürütülecektir. Her iki bölgeye ait tarihsel haritalar, uydu görüntüleri ve CBS verileri toplanacak, yerleşim alanlarının genişlemesi ve yol ağlarının bütünlüğü mekânsal istatistiksel analiz yöntemleriyle incelenecektir.
  - Gerekçe: Yazarların makalenin giriş kısmında mekânsal parçalanmanın Keşmir ve Filistin gibi farklı coğrafyalarda ortak bir denetim mekanizması olduğuna dair tespiti ve sonuç kısmındaki CBS tabanlı araştırma çağrısı bu önerinin temelini oluşturmaktadır.
- **1917 Balfour Deklarasyonu öncesi ve sonrasında İngiliz diplomatik yazışmalarında Hristiyan Siyonizmi ve emperyal çıkarlar nasıl bir teopolitik söylemle bütünleştirilmiştir?**
  - Desen: Nitel tarihsel araştırma yöntemi benimsenecektir. İngiliz Ulusal Arşivleri'ndeki (The National Archives) 1915-1920 dönemine ait diplomatik yazışmalar, raporlar ve Lord Shaftesbury geleneğinin etkilerini gösteren belgeler eleştirel söylem analizi yöntemiyle çözümlenecektir.
  - Gerekçe: Makalede, Hristiyan Siyonizminin teolojik doktrinler ile emperyal toprak stratejilerini birleştirerek sömürgeci adımları meşrulaştırmadaki tarihsel rolüne ilişkin yapılan vurgu bu araştırmanın gerekçesidir.
- **Bölünmüş kentlerde askeri denetim noktaları, duvarlar ve güvenlik bariyerleri gibi kentsel yeniden yapılandırma pratikleri yerel halkın mekânsal hareketliliğini nasıl sınırlamaktadır?**
  - Desen: Çoklu durum çalışması (multi-case study) deseni uygulanacaktır. Belirli kentsel bölgelerde yerel sakinler ve şehir plancıları ile derinlemesine görüşmeler yapılacak (veri doygunluğuna ulaşılana kadar), mekânsal gözlem formları ve kentsel haritalama teknikleriyle kentsel hareketlilik kısıtları analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalenin sonuç bölümünde, kentsel yeniden yapılandırmanın ve mekânsal engellerin birer egemenlik denetim aracı olarak incelenmesi yönündeki gelecek araştırma önerisi ve makaledeki askeri denetim analizleri bu çalışmayı gerekçelendirmektedir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | ABSTRACT | 1 | — | This review examines Rashid Khalidi’s The Hundred Years’ War on Palestine through the lens of political geography and territorial conflict studies. |
| ev-s-2 | Dissecting Contemporary Warfare | 2 | — | His analysis situates the Israeli - Palestinian conflict within a broader historical and geopolitical trajectory, tracing how settler colonial frameworks, strategic territorial exp |
| ev-s-3 | Christian Zionism and Geopolitical Narratives | 3 | — | The historical origins of Christian Zionism trace back to British evangelical movements of the 19t h century, particularly those championed by figures such as Lord Shaftesbury. |
| ev-s-4 | Opposition, Strategic Alliances, and Evolving Resistance | 4 | — | The British Empire’s arming of Zionist militias and transmission of counterinsurgency techniques — adapted from colonial operations in India and Ireland — illustrates how counterre |
| ev-s-5 | Conclusion | 5 | — | Future research in political geography should incorporate geospatial methods, historical cartography, and analyses of urban restructuring to clarify how ter ritorial control and re |
| ev-s-6 | Introduction | 1 | — | Methodologically, this study uses comparative analy sis to demonstrate how spatial fragmentation, securitization and settlement expansion serve as mechanisms of territorial control |
| ev-l-1 | Introduction | 1 | — | The Israeli - Palestinian conflict illustrates how land administration practices, settler colonial history and geopolitical influences shape ongoing sovereignty struggles |
| ev-l-2 | Christian Zionism and Geopolitical Narratives | 3 | — | The historical origins of Christian Zionism trace back to British evangelical movements of the 19t h century, particularly those championed by figures such as Lord Shaftesbury. |
| ev-l-3 | Opposition, Strategic Alliances, and Evolving Resistance | 4 | — | The British Empire’s arming of Zionist militias and transmission of counterinsurgency techniques — adapted from colonial operations in India and Ireland — illustrates how counterre |
| ev-l-4 | Conclusion | 5 | — | Future research in political geography should incorporate geospatial methods, historical cartography, and analyses of urban restructuring to clarify how ter ritorial control and re |

# İlgili kavramlar

- [PARLAMENTARİZM, RASYONELLEŞTİRİLMİŞ PARLAMENTARİZM VE TÜRKİYE'DE UYGULANABİLİRLİK](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/parlamentarizm-rasyonellestirilmis-parlamentarizm-ve-turkiyede-uygulanabilirlik.md)
- [Avrupa Hayvan Refahı Standartlarının Türk Hayvan Koruma Mevzuatı ve Yargı Kararlarındaki Uygulanabilirliği Üzerine Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/avrupa-hayvan-refahi-standartlarinin-turk-hayvan-koruma-mevzuati-ve-yargi-kararlarindaki-uygulanabilirligi-uzerine-bir-inceleme.md)
- [Kanalizasyon Politikasını Güçlendirmek: Yerli Çevrimiçi Kumar Piyasasını Korumaya Yönelik Fin Yaklaşımı](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/kanalizasyon-politikasini-guclendirmek-yerli-cevrimici-kumar-piyasasini-korumaya-yonelik-fin-yaklasimi.md)
- [Mali Getiriler ile Sosyal Zararlar Arasında: Uluslararası Kanıtlar Işığında Kazakistan'da Kumar Düzenlemelerinin Yeniden Çerçevelendirilmesi](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/mali-getiriler-ile-sosyal-zararlar-arasinda-uluslararasi-kanitlar-isiginda-kazakistanda-kumar-duzenlemelerinin-yeniden-cercevelendirilmesi.md)
- [Eşitsizliğin Platformlaşması: Dijital Emek Platformlarında Toplumsal Cinsiyet ve Irk Boyutlarının Boylamsal Analizi](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/esitsizligin-platformlasmasi-dijital-emek-platformlarinda-toplumsal-cinsiyet-ve-irk-boyutlarinin-boylamsal-analizi.md)
- [Türkiye'de Uyuşturucuyla Mücadele ve Sınır Güvenliği Politikası: Süreç Analizi Yaklaşımıyla Bir Değerlendirme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/turkiyede-uyusturucuyla-mucadele-ve-sinir-guvenligi-politikasi-surec-analizi-yaklasimiyla-bir-degerlendirme.md)
- [Şiddet Sarmalında PKK](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/siddet-sarmalinda-pkk.md)
- [Sürdürülebilir Kent Planlaması ve Afet Risk Yönetimi: Kayseri Deneyimleri](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/surdurulebilir-kent-planlamasi-ve-afet-risk-yonetimi-kayseri-deneyimleri.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-08T22:52:32.117Z
- Kanıt sayısı: 10
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/khalidinin-filistine-karsi-yuz-yillik-savas-eseri-uzerine-jeopolitik-perspektifler