---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Korku Siyaseti: Siyasi Ortamı Şekillendiren Bir Araç Olarak Göçmen Korkusu"
description: "Korku duygusu, tarihsel süreç boyunca siyasi otoriteler ve liderler tarafından toplumsal kitleleri yönlendirmek, kamuoyunu manipüle etmek ve iktidarın meşruiyetini pekiştirmek için kullanılan güçlü bir araç olmuştur. Günümüzde küreselleşen dünyada göç hareketlerinin hız kazanmasıyla birlikte, korku"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/korku-siyaseti-siyasi-ortami-sekillendiren-bir-arac-olarak-gocmen-korkusu"
doi: "10.17680/erciyesiletisim.1352206"
authors: ["Bekir Gündoğmuş", "Mahmut METE"]
citation: "Gündoğmuş, B., METE, M. (2024). The Politics Of Fear: Fear Of Migrants As An Instrument Shaping The Political Environment. Erciyes İletişim Dergisi, 11(1), 61-80. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1352206"
publicationType: "theoretical-conceptual"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Toplum, Siyaset ve Kamu"
evidenceCount: 12
tags: ["Korku Siyaseti", "Göçmen Korkusu", "Göç Politikaları", "Psikopolitik Analiz", "Siyasal İletişim"]
timestamp: "2026-08-02T10:37:22.756Z"
---

# Korku Siyaseti: Siyasi Ortamı Şekillendiren Bir Araç Olarak Göçmen Korkusu

Özgün başlık: The Politics Of Fear: Fear Of Migrants As An Instrument Shaping The Political Environment
DOI: https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1352206
Künye (APA 7): Gündoğmuş, B., METE, M. (2024). The Politics Of Fear: Fear Of Migrants As An Instrument Shaping The Political Environment. Erciyes İletişim Dergisi, 11(1), 61-80. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1352206

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Toplum, Siyaset ve Kamu

# Alan bağlamı

Korku duygusu, tarihsel süreç boyunca siyasi otoriteler ve liderler tarafından toplumsal kitleleri yönlendirmek, kamuoyunu manipüle etmek ve iktidarın meşruiyetini pekiştirmek için kullanılan güçlü bir araç olmuştur. Günümüzde küreselleşen dünyada göç hareketlerinin hız kazanmasıyla birlikte, korku siyasetinin odağı doğrudan göçmenlere ve sığınmacılara yönelmiştir. Siyasi aktörler, göçmenleri ulusal güvenlik, ekonomik istikrar ve kültürel homojenlik önünde birer tehdit olarak sunarak kendi politikalarına destek aramaktadır. Bu durum, sosyal bilimlerde ve özellikle politik psikoloji alanında, korkunun nasıl araçsallaştırıldığını ve bu araçsallaştırmanın demokratik süreçleri ve toplumsal kutuplaşmayı nasıl şekillendirdiğini inceleme zorunluluğunu doğurmaktadır.

# Akademik özet

Korku duygusu, insanlığın varoluşundan itibaren biyolojik bir savunma mekanizması olmanın ötesinde, toplumsal ve siyasal ilişkileri düzenleyen kurucu bir unsur olarak işlev görmüştür. Siyasal otoriteler, tarih boyunca kendi meşruiyet krizlerini aşmak, toplumsal rızayı üretmek ve kitleleri belirli politik hedefler doğrultusunda manipüle etmek amacıyla korkuyu etkin bir enstrüman olarak kullanmışlardır. Günümüz küresel siyasi konjonktüründe ise bu korku siyasetinin en belirgin ve yaygın hedefi göçmenler ve sığınmacılar haline gelmiştir. Uluslararası göç hareketlerinin kitlesel boyutlara ulaşmasıyla birlikte, hedef ülkelerdeki siyasi elitler göçmenleri ekonomik istikrarsızlığın, işsizliğin, artan suç oranlarının ve kültürel yozlaşmanın yegane sebebi olarak gösterme eğilimindedir. Bu durum, göçmenlerin yapay birer korku nesnesine dönüştürülerek siyasetin merkezine yerleştirilmesi sorununu beraberinde getirmektedir.

Bu çalışmanın temel amacı, göçmen korkusunun toplumsal düzeyde inşa edilmesindeki psikososyal ve psikopolitik faktörleri tespit etmek ve bu korkunun siyasi politikalar ile seçim süreçlerinde nasıl araçsallaştırıldığını somut örneklerle ortaya koymaktır. Makalede nitel ve kavramsal bir yaklaşım benimsenerek, konuyla ilgili zengin bir uluslararası literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kuramsal çerçeve, tarihsel ve güncel bağlamda göç süreçlerinden derinden etkilenen üç farklı coğrafya üzerinden somutlaştırılmıştır. Bu doğrultuda, göçün tarihsel olarak kurucu bir rol oynadığı Amerika Birleşik Devletleri, yüksek refah seviyesi nedeniyle göçün ana hedefi olan Avrupa ülkeleri ve son yıllarda kitlesel sığınmacı akınına maruz kalan Türkiye Cumhuriyeti çalışmanın vaka analiz sınırlarını oluşturmaktadır. Yöntem olarak, seçilen bu ülkelerdeki göç politikaları, lider söylemleri ve seçim kampanyaları karşılaştırmalı bir psikopolitik perspektifle çözümlenmiştir.

Araştırmanın bulguları, göçmen korkusunun inşasında belirsizlik hissinin ve grup kimliğine yönelik tehdit algısının birincil psikososyal tetikleyiciler olduğunu göstermektedir. Vaka analizleri, incelenen ülkelerin tamamında siyasetçilerin göçmenleri bir 'istila' ve 'güvenlik tehdidi' olarak resmettiğini ortaya koymaktadır. ABD'de 19. yüzyıldaki Çinli göçmenleri dışlayan yasalardan Donald Trump'ın sınır duvarı inşasına ve göçmenleri 'istilacı' olarak nitelemesine uzanan süreç bu durumu örneklendirmektedir. Avrupa'da ise Almanya için Alternatif (AfD) ve Fransa'daki Ulusal Birlik (RN) gibi aşırı sağ partilerin, refah devletinin elden gitmesi ve İslamlaşma korkusunu körükleyerek oy oranlarını çarpıcı biçimde artırdıkları görülmüştür. Türkiye bağlamında ise özellikle 2011 sonrasında Suriyeli sığınmacıların kalıcılaşmasıyla birlikte, muhalefet ve iktidar blokları arasındaki siyasi mücadelenin ve 2023 seçimlerinin en önemli belirleyicilerinden birinin sığınmacı kaynaklı demografik ve güvenlik kaygıları olduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak çalışma, göçmen korkusunun rasyonel bir temele dayanmaktan ziyade, siyasi güç devşirmek amacıyla kurgulanan ve medya ile siyasal iletişim kanalları aracılığıyla yaygınlaştırılan yapay bir histeri olduğunu tartışmaktadır. Popülist liderlerin ve aşırı sağ hareketlerin kısa vadeli seçim başarıları uğruna ürettikleri bu korku siyaseti, uzun vadede toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmekte ve demokratik değerleri aşındırmaktadır. Yazarlar, bu yıkıcı döngünün kırılabilmesi için medyanın tarafsız ve yapıcı bir dil benimsemesi, eğitim kurumları ile sivil toplumun göç konusunda rasyonel farkındalık yaratması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, göçmen karşıtlığı literatürüne çoklu vaka incelemesini kuramsal psikopolitik modellerle sentezleyen özgün ve bütüncül bir perspektif sunması yönüyle önemli bir katkı sağlamaktadır.

# Araştırmanın amacı

Çalışmada korku duygusunun; göçmenlere kanalize edilmesindeki psikososyal etkenler tespit edilmeye çalışılmış, psikopolitik bir çerçevede siyasi politikalar ve seçimleri biçimlendirmek maksadıyla nasıl araçsallaştırıldığı örneklerle somutlaştırılmıştır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, korku duygusunun psikososyal ve psikopolitik boyutlarını disiplinlerarası bir literatür taraması ve tarihsel-kavramsal analiz yöntemiyle ele alan nitel bir kuramsal-kavramsal araştırmadır.

# Bulgular ve önermeler

1. Göçmenlerin ev sahibi toplumda farklı norm ve kültürel kodlara sahip öteki olarak algılanması, belirsizlik duygusunu tetiklemekte ve bu durum toplumsal düzeyde göçmen korkusuna dönüşmektedir.
2. Siyasi aktörler ve medya, algı yönetimi ile kitle iletişim araçlarını kullanarak göçmenleri ekonomik istikrarsızlık, güvenlik tehdidi ve kültürel yozlaşma unsuru olarak kurgulamakta ve korkuyu araçsallaştırmaktadır.
3. Amerika Birleşik Devletleri tarihsel sürecinde Know-Nothing Partisi'nden Donald Trump dönemine kadar göçmen korkusu, işgal ve kriz söylemleri üzerinden seçim başarıları kazanmak ve sınır kısıtlamalarını meşrulaştırmak için kullanılmıştır.
4. Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de aşırı sağ ve popülist siyasi hareketler, göçmenleri ulusal güvenlik ve refah kaybı tehdidi olarak sunarak seçmen davranışlarını ve kamu politikalarını yönlendirmektedir.

# Yazarın tartışması

Araştırma bulguları, korku duygusunun yalnızca biyolojik bir tepki olmayıp toplumsal ve siyasal süreçler içerisinde kitleleri yönlendiren temel bir araç olduğunu göstermektedir. Özellikle belirsizlik ve sosyal kimlik tehdidi algısı, göçmenlerin ev sahibi toplum nezdinde bir korku nesnesine dönüştürülmesini kolaylaştırmaktadır.

Yazarlar bu durumu, siyasi iktidarların ve popülist liderlerin kendi politikalarına meşruiyet sağlamak ve seçim süreçlerinde seçmen desteğini konsolide etmek amacıyla göçmen korkusunu bilinçli bir biçimde araçsallaştırmalarıyla açıklamaktadır. Medya ve siyasal iletişim yöntemleri vasıtasıyla göçmenler ulusal güvenliğe ve ekonomik refaha tehdit olarak sunulmaktadır.

Tartışma bölümünde ele alınan veriler, ABD, Avrupa ve Türkiye örneklerinde literatürdeki aşırı sağ ve popülist siyaset kuramlarıyla örtüşmektedir. Massey ve Pren (2012) ile Cap (2017) çalışmalarında vurgulandığı üzere, göçün kriz veya işgal diliyle söylemleştirilmesi, toplumsal kutuplaşmayı artırmakta ve kısıtlayıcı yasal düzenlemelerin kabul görmesine zemin hazırlamaktadır.

Sonuç olarak çalışma, göçmen korkusunun ulusal ve uluslararası siyasette belirleyici bir konjonktürel unsur haline geldiğini ortaya koymaktadır. Korku siyasetinin yarattığı toplumsal ayrışmanın önüne geçilebilmesi için medyada tarafsız bilgilendirme yapılması ve kuşatıcı siyasal söylemlerin geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, korku duygusunun tarih boyunca siyasi iktidarlar ve liderler tarafından kamuoyunu manipüle etmek ve meşruiyet kazanmak amacıyla araçsallaştırıldığı, günümüzde ise bu korku siyasetinin küresel ölçekte öncelikli olarak göçmenlere yöneltildiği sonuçuna varmaktadır. Göçmenlerin ekonomik, güvenlik ve sosyo-kültürel bir tehdit olarak sunulması; sınır duvarları, tehcir ve kısıtlayıcı yasalar gibi korku temelli politikaların kitleler tarafından kabul görmesini sağlamaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, politik psikoloji ve siyasal iletişim literatüründe duyguların kamu politikaları ve seçmen davranışları üzerindeki yönlendirici işlevini açıklayan kuramsal bir köprü işlevi görmektedir. Korku olgusunun biyolojik zemininden hareketle sosyo-psikolojik mekanizmalara geçiş yapmakta, belirsizlik ve sosyal kimlik tehdidi gibi kavramların göçmen algısını nasıl şekillendirdiğini sistemleştirmektedir. Böylece makale, ABD, Avrupa ve Türkiye örnekleri üzerinden göçmen korkusunun tarihsel ve güncel boyutlarda siyasal kararları meşrulaştıran stratejik bir araç olduğunu bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Gustave Le Bon'un kitle psikolojisi, Tajfel ve Turner'ın sosyal kimlik kuramı ile Hogg'un belirsizlik-kimlik kuramı gibi klasik ve çağdaş teorik yaklaşımlara dayanmaktadır. Önceki literatürde sıklıkla münferit olgular veya tek ülke bazında ele alınan göçmen karşıtlığı, bu araştırmada disiplinlerarası bir psikopolitik çerçeveye oturtulmuştur. Massey ve Pren (2012) ile Cap (2017) gibi araştırmacıların ampirik ve söylemsel bulguları sentezlenerek, söylemsel kurguların yasal ve siyasal düzenlemeleri nasıl dönüştürdüğü tarihsel ve karşılaştırmalı bir hat üzerinden açıklanmıştır.

Literatür taramasına katkısı: Göç ve siyaset yazınında derleme niteliği taşıyan bu metin, araştırmacılara korku siyasetinin kavramsal haritasını ve vaka bazlı uygulama örneklerini topluca sunmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ülkeleri ve Türkiye gibi farklı göç rejimlerine sahip coğrafyaların eş zamanlı değerlendirilmesi, literatür taraması yapan yazarlara geniş bir karşılaştırma olanağı sağlamaktadır. Özellikle siyasal iletişim araçları ile medya söylemlerinin toplumsal kaygıları kışkırtarak siyasal meşruiyet üretme biçimleri, araştırmacıların kuramsal çerçeve oluşturmasına katkı vermektedir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Belirsizlik ve sosyal kimlik tehdidi algısı, ev sahibi toplumda göçmenlere yönelik korku duygusunun sosyo-psikolojik zeminini oluşturmaktadır.** — Bu çalışma, tezin kuramsal çerçeve bölümünde belirsizlik-kimlik kuramı ile sosyal kimlik kuramının göç olgusuna uyarlanmasını desteklemek ve toplumsal kutuplaşmanın duygusal boyutunu açıklamak amacıyla kullanılabilir.
- **Siyasi aktörler ve medya, göçmenleri kriz ve işgal söylemleriyle sunarak kısıtlayıcı kamu politikalarını meşrulaştırmaktadır.** — Literatür taraması bölümünde, ABD ve Avrupa örneklerindeki siyasal iletişim stratejilerini ve medyanın göçmen algısını olumsuz kurgulama biçimlerini kanıtlamak için başvurulabilir.
- **Aşırı sağ ve popülist hareketler, sığınmacı krizini ulusal güvenlik tehdidi olarak kurgulayarak seçmen tercihlerini şekillendirmektedir.** — Tartışma bölümünde, elde edilen ampirik bulguların uluslararası literatürdeki popülist söylem ve korku siyaseti desenleriyle nasıl örtüştüğünü karşılaştırmalı olarak göstermek için kullanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Sosyal medya platformlarındaki anti-göçmen söylemler, genç seçmenlerin göçmen korkusu düzeylerini ve siyasal tutumlarını nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Karma yöntem deseni benimsenecektir. Nicel boyutta 18-25 yaş arası 400 genç seçmene anket uygulanacak, nitel boyutta ise odak grup görüşmeleri yapılacaktır. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenecek, nicel veriler regresyon analiziyle, nitel veriler ise tematik analizle incelenecektir.
  - Gerekçe: Makalede kitle iletişim araçları ve medyanın göçmen algısını şekillendirmedeki rolüne yapılan vurgudan ve sosyal medyanın yönlendirici gücüne ilişkin teorik saptamalardan türetilmiştir.
- **Farklı ideolojik çizgedeki siyasi partilerin seçim beyannamelerinde göçmenlere ilişkin hangi korku ve tehdit temaları öne çıkmaktadır?**
  - Desen: Nitel içerik analizi deseni kullanılacaktır. Türkiye'de son iki genel seçime katılan ana akım ve popülist partilerin seçim beyannameleri, parti tüzükleri ve lider konuşma metinleri veri materyali olarak seçilecek; tematik kodlama cetveli üzerinden eleştirel söylem analizi yapılacaktır.
  - Gerekçe: Makalenin ABD, Avrupa ve Türkiye siyasi partilerinin seçim süreçlerinde göçmen korkusunu nasıl araçsallaştırdığına dair sunduğu psikopolitik analiz deseninden ve bulgularından türetilmiştir.
- **Bireylerin belirsizliğe müsamahasızlık düzeyleri ile göçmenlere yönelik tehdit algıları ve kısıtlayıcı politika tercihleri arasında nasıl bir ilişki vardır?**
  - Desen: İlişkisel tarama deseni uygulanacaktır. Yerel halktan oluşan katılımcılara Belirsizliğe Müsamahasızlık Ölçeği ile Göçmen Tehdit Algısı Ölçeği uygulanacaktır. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle tespit edilecek, veriler yapısal eşitlik modellemesi yöntemiyle analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalede vurgulanan Belirsizlik-Kimlik Kuramı çerçevesinde belirsizlik duygusunun toplumsal düzeyde korkuya ve katı tutumlara dönüşme mekanizmasından ilham alınarak tasarlanmıştır.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-keywords | Keywords | 1 | — | Keywords: Politics of Fear, Fear of Immigrants, Immigration Policies, Psychopolitical Analysis, Political Communication. |
| ev-o-purpose | Introduction | 2 | — | the psychosocial factors of fear that are channeled to migrants and shape the political situations of countries have been tried to be determined |
| ev-s-1 | Introduction | 2 | — | In this study, firstly, the biological and physiological basis of the emotion of fear is expressed, and the arguments for fear as a subject in social sciences are put forward by ut |
| ev-s-2 | 2. Psychosocial and Psychopolitical Factors in the Production of Migrant Fear | 5 | — | Being perceived as a threat to social identity makes migrants an element of fear and anxiety in the societies they migrate to. |
| ev-s-3 | 2. Psychosocial and Psychopolitical Factors in the Production of Migrant Fear | 6 | — | These tools, which are frequently used by political and non-political organizations in perception management, are important in terms of ensuring that the messages desired to be del |
| ev-s-4 | 3.1. Fear of Immigrants as a Shaping Element of US Politics | 8 | — | immigration was described as “crisis, influx, and invasion” and that this conceptualization agitated anti-immigrant sentiment in public opinion; as a result, political decision-mak |
| ev-s-5 | 3.2. Europe and the Fear of Losing Welfare | 10 | — | According to him, the migration of refugee groups from Syria, other Middle Eastern countries and East Africa to Europe has been consistently conceptualized as a growing threat to P |
| ev-s-6 | Conclusion | 12 | — | As this proposition shows, migration and immigration, as a topic on today’s global agenda, has been one of the topics that political parties, governments and international organiza |
| ev-l-1 | 2. Psychosocial and Psychopolitical Factors in the Production of Migrant Fear | 5 | — | In addition, the Uncertainty Identity Theory claims that the individual chooses to identify with his/her group in order to eliminate the tension created by the uncertainty |
| ev-l-2 | 3.1. Fear of Immigrants as a Shaping Element of US Politics | 8 | — | found that in the United States, threatened by Mexican immigration, immigration was described as “crisis, influx, and invasion” and that this conceptualization agitated anti-immigr |
| ev-l-3 | 3.2. Europe and the Fear of Losing Welfare | 11 | — | The interpretation of the fear element and threat is based on the conceptualization of the destructive impact of seemingly distant entities |
| ev-l-4 | Conclusion | 14 | — | In the continuation of this study, it is possible to investigate the politics of fear, anxiety and panic regarding migration mobility in the countries detailed above, as well as in |

# İlgili kavramlar

- [Kişisel Diplomasi ve Yunan Dış Politikası Üzerine Kavramsal ve Tarihsel Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/kisisel-diplomasi-ve-yunan-dis-politikasi-uzerine-kavramsal-ve-tarihsel-bir-inceleme.md)
- [Karl Marx'ın Ekonomi Politiği ve Max Weber'in Din Sosyolojisi Bağlamında Kültürel Bir Analiz: Takva](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/karl-marxin-ekonomi-politigi-ve-max-weberin-din-sosyolojisi-baglaminda-kulturel-bir-analiz-takva.md)
- [İki Savaş Arası Dönemde Türkiye Cumhuriyeti’nin Ontolojik Güvenlik Arayışlı Dış Politikası](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/iki-savas-arasi-donemde-turkiye-cumhuriyetinin-ontolojik-guvenlik-arayisli-dis-politikasi.md)
- [Davutoğlu Döneminde Balkanlar ve Sırbistan’a Yönelik Türk Dış Politikası İncelemesi](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/davutoglu-doneminde-balkanlar-ve-sirbistana-yonelik-turk-dis-politikasi-incelemesi.md)
- [Seçimli Bir Otokraside Siyasal Katılım: Macaristan'da Özyeterlik, İlgi, İdeoloji ve Güvenin Örtük Profilleri](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/secimli-bir-otokraside-siyasal-katilim-macaristanda-ozyeterlik-ilgi-ideoloji-ve-guvenin-ortuk-profilleri.md)
- [Bahir Dar, Etiyopya'da Kooperatif Konut Projeleri İçin Arazi Edinimi Politikası ve Uygulaması: Uygun Fiyatlı Konut Çözümlerine Doğru](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/bahir-dar-etiyopyada-kooperatif-konut-projeleri-icin-arazi-edinimi-politikasi-ve-uygulamasi-uygun-fiyatli-konut-cozumlerine-dogru.md)
- [Görsel-işitsel Çeviride Dış Politika Kısaltmalarının Yeniden Bağlamlandırılması: The Diplomat Dizisinin Türkçe Dublajından Elde Edilen Bulgular](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/gorsel-isitsel-ceviride-dis-politika-kisaltmalarinin-yeniden-baglamlandirilmasi-the-diplomat-dizisinin-turkce-dublajindan-elde-edilen-bulgular.md)
- [COVID-19 Sürecinde Yükseköğretimde Teknoloji Entegrasyonu: Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Modeli Aracılığıyla Çevrim İçi Öğretim Yeterliklerinin Değerlendirilmesi](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/covid-19-surecinde-yuksekogretimde-teknoloji-entegrasyonu-teknolojik-pedagojik-alan-bilgisi-modeli-araciligiyla-cevrim-ici-ogretim-yeterliklerinin-degerlendirilmesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-02T10:37:22.756Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/korku-siyaseti-siyasi-ortami-sekillendiren-bir-arac-olarak-gocmen-korkusu