---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Şiddet Sarmalında PKK"
description: "Terörizm, siyasal hedeflere ulaşmak amacıyla toplumda korku, baskı ve güvensizlik ortamı yaratmayı hedefleyen, ulusal ve uluslararası güvenliği tehdit eden karmaşık bir olgudur. Türkiye, coğrafi konumu ve tarihsel mirası nedeniyle uzun yıllardır farklı terör örgütlerinin hedefi olmuş; özellikle 1980"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/siddet-sarmalinda-pkk"
doi: "10.58724/assam.1656480"
authors: ["Mehmet BİÇİCİ", "Mahmut Arslan"]
citation: "BİÇİCİ, M., Arslan, M. (2025). PKK In The Spiral Of Violence. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 1-17. https://doi.org/10.58724/assam.1656480"
publicationType: "narrative-review"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Toplum, Siyaset ve Kamu"
evidenceCount: 12
tags: ["PKK", "Terör", "Şiddet"]
timestamp: "2026-10-12T08:50:08.907Z"
---

# Şiddet Sarmalında PKK

Özgün başlık: PKK In The Spiral Of Violence
DOI: https://doi.org/10.58724/assam.1656480
Künye (APA 7): BİÇİCİ, M., Arslan, M. (2025). PKK In The Spiral Of Violence. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 1-17. https://doi.org/10.58724/assam.1656480

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Toplum, Siyaset ve Kamu

## Kısa cevap

**PKK terör örgütünün Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da uyguladığı hâkimiyet stratejisinde şiddetin işlevi ve temel hedefleri nelerdir?**

Bu çalışmada yazar, PKK'nın şiddeti yerel halkı korku yoluyla sindirerek devlet ile bağlarını koparmayı amaçlayan rasyonel bir siyasi strateji olarak kullandığını ileri sürmektedir. 1993-2011 arası veriler ışığında, örgütün pusu ve mayın gibi asimetrik yöntemlerle devletin koruma kapasitesini sörgülatarak kendine alan açmaya çalıştığı ve bu süreçte özellikle sivil hedefleri araçsallaştırdığı belirtilmektedir.

- PKK şiddeti, halkı devlet ile örgüt arasında zorunlu bir seçime sürükleyen bir otorite kurma aracıdır.
- Örgüt, yatırımları sabote ederek bölgedeki ekonomik zayıflığı kendi propagandası için kullanmaktadır.
- Asimetrik eylem türleri olan pusu ve mayınlar, psikolojik üstünlük kurma aracı olarak ön plana çıkmaktadır.

# Alan bağlamı

Terörizm, siyasal hedeflere ulaşmak amacıyla toplumda korku, baskı ve güvensizlik ortamı yaratmayı hedefleyen, ulusal ve uluslararası güvenliği tehdit eden karmaşık bir olgudur. Türkiye, coğrafi konumu ve tarihsel mirası nedeniyle uzun yıllardır farklı terör örgütlerinin hedefi olmuş; özellikle 1980'li yıllardan itibaren etnik temelli ayrılıkçı terör örgütü PKK'nın şiddet eylemleriyle mücadele etmek zorunda kalmıştır. Literatürde terör kavramı ve terörizmin tarihsel evrimi ele alınırken, örgütlerin toplumsal düzeni bozma ve siyasal otoriteye karşı caydırıcılık sağlama yöntemleri geniş bir biçimde tartışılmaktadır. Çalışma, terör kavramsal çerçevesinden hareketle PKK'nın bölgede hâkimiyet kurma stratejisinde şiddeti nasıl araçsallaştırdığını ve bu süreçte gerçekleştirdiği eylem biçimlerini tarihsel ve betimsel bir yaklaşımla inceleme konusuna odaklanmaktadır.

# Akademik özet

Uluslararası güvenlik ve siyaset bilimi literatüründe terörizm, meşru siyasal otoriteyi zayıflatmak ve toplumda sürekli bir korku ile güvensizlik iklimi tesis etmek üzere planlı şiddet kullanımını ifade eden karmaşık bir olgudur. Türkiye'nin yakın tarihinde karşı karşıya kaldığı en ciddi iç güvenlik tehditlerinden birini oluşturan ayrılıkçı terör, özellikle 1980'li yıllardan itibaren etnik söylemler ve şiddet sarmalı üzerinden biçimlenmiştir. Bu çalışma, terör ve terörizm kavramlarını tarihsel evrimi içerisinde ele alarak, terör örgütü PKK'nın bölgesel hâkimiyet sağlama stratejisinde şiddeti nasıl temel bir yöntem olarak benimsediğini ve uyguladığını kuramsal ve olgusal boyutlarıyla çözümlemeyi hedeflemektedir.

Çalışmada betimsel ve tarihsel nitel analiz yaklaşımı benimsenmiş; terörizm olgusu kavramsal tiplolojiler, tarihsel örgüt örnekleri ve Türkiye'deki terör faaliyetleri çerçevesinde metodolojik olarak kategorize edilmiştir. Makalede terör örgütü PKK'nın kuruluş aşamasından itibaren geliştirdiği ideolojik söylem, örgütlenme modeli ve stratjeik aşamaları ikincil kaynaklar, akademik literatür ve resmi raporlar (TBMM Yaşam Hakkı İhlallerini İnceleme Raporu verileri) üzerinden incelenmiştir. Araştırma tasarımı, örgütün şiddet pratiklerini ekonomik, siyasal, köy/mezra baskınları, karakol saldırıları ve yol kesme gibi farklı eylem kategorilerine ayırarak nitel bir içerik çözümlemesi sunmaktadır.

Araştırmanın sunduğu ana bulgular, terör örgütü PKK'nın kuruluşundan itibaren bölge halkı ve devlet kurumları üzerinde baskı kurmak adına şiddeti birincil argüman olarak kullandığını göstermektedir. Örgütün Marksist-Leninist temelde geliştirdiği 'uzun süreli halk savaşı' stratejisi doğrultusunda, sivillere yönelik kitle katliamları, öğretmen ve din görevlilerinin hedef alınması, ekonomik altyapıya sabotajlar ve kolluk kuvvetlerine yönelik patlayıcı/mayın saldırılarıyla otorite boşluğu hissi yaratılmaya çalışılmıştır. Veriler, örgütün doğrudan sıcak çatışma yerine pusu ve mayın eylemleriyle yıpratma taktiğine yöneldiğini ve bölge halkını devlet ile örgüt arasında seçim yapmaya zorlayan bir şiddet sarmalı inşa ettiğini ortaya koymaktadır.

Sonuç ve tartışma bölümünde, örgütün şiddet yoluyla toplumsal destek sağlama ve devleti yetersiz gösterme stratejisinin, devletin kolluk önlemleri ve toplumsal meşruiyet mekanizmaları karşısında uzun vadede sonuça ulaşamadığı vurgulanmaktadır. İnsansız hava araçları (İHA/SİHA) ve ileri teknolojiye dayalı güvenlik konseptinin örgütün operasyonel kabiliyetini önemli ölçüde sınırlandırdığı belirtilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, Türk araştırmacılar için etnik terörizm, bölücü eylem tiplolojileri ve güvenlik stratejileri konularında zengin bir tarihsel veri ve kavramsal çerçeve sunarak literatür taramalarında güvenilir bir referans kaynağı oluşturmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amacı, kuruluş duyurusunu yaptığı ilk eylemden itibaren terör örgütü PKK'nın bölgedeki hâkimiyet stratejisinde şiddeti etkili bir araç olarak kullanma biçimlerini, tarihsel süreç içerisindeki eylem türlerini ve toplumsal/siyasal etkilerini kavramsal ve ampirik veriler ışığında incelemektir.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, PKK terör örgütünün kuruluşundan itibaren benimsediği şiddet stratejisini, resmi raporlar ve tarihsel veriler ışığında nitel analiz yöntemiyle inceleyen bir araştırma makalesidir.

# Bulgular ve önermeler

1. Terör örgütü PKK, şiddeti yerel halkı devlet ile kendisi arasında bir seçime zorlamak ve bölgede tek güç olduğunu kanıtlamak için rasyonel bir siyasal araç olarak kurgulamıştır.
2. Örgüt, ekonomik yatırımları ve kamu projelerini sabote ederek bölgenin geri kalmışlığını korumayı ve bu mağduriyet ortamını kendi propagandası için sürdürülebilir kılmayı hedeflemektedir.
3. PKK'nın sivil katliamları ve kamu görevlilerine yönelik saldırıları, halkın devlete olan güvenini sarsarak 'devletin vatandaşı koruyamadığı' algısını yerleştirme amacına hizmet etmektedir.
4. Taktiksel bir dönüşümle pusu ve mayın eylemlerine ağırlık verilmesi, örgütün doğrudan çatışmada elde edemediği psikolojik üstünlüğü asimetrik yöntemlerle kazanma çabasını yansıtmaktadır.

# Yazarın tartışması

PKK'nın şiddeti rasyonel bir araç olarak kurgulaması, eylemlerini sadece kontrolsüz bir saldırganlık değil, belirli siyasi hedeflere yönelik planlı bir baskı mekanizması haline getirmektedir. Yazara göre bu strateji, bölge halkının devletle olan bağlarını zayıflatmak için sistemli bir korku iklimi oluşturmayı amaçlamaktadır.

Sivil katliamların arkasındaki temel motivasyonun devletin koruma kapasitesini sörgülatmak olduğu vurgulanmaktadır. Özellikle örgütün kendi yayınlarında dahi kabul edilen bu tür eylemler, halkın devletten umudunu keserek örgüt otoritesine rıza göstermesi için bir araç olarak kullanılmaktadır.

Örgütün ekonomik ve lojistik hedeflere yönelerek bölgeyi izolasyona sürüklemesi, geri kalmışlığı kronikleştirme çabasıdır. Kamu binalarına ve öğretmenlere yapılan saldırılar, eğitimsiz bir kitlenin örgüt saflarına katılımını kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirilen birer sosyal mühendislik girişimidir.

Güncel terörle mücadelede gelinen noktada teknolojik üstünlüğün önemi belirtilmektedir. Ancak yazar, askeri başarının kalıcı olabilmesi için sosyo-ekonomik kalkınmanın ve halkın devletin şefkatli elini her an hissetmesinin stratejik bir gereklilik olduğunu savunarak tartışmayı sonuçlandırmaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, PKK'nın otuz yılı aşkın süredir devam eden şiddet stratejisinin temelinde, halkı devletten kopararak kendi otoritesini tesis etme arayışının yattığını vurgulamaktadır. Terörle mücadelenin başarısı için SİHA ve İHA gibi ileri teknolojilerin etkin kullanımının yanı sıra, bölge halkının ekonomik refahının ve eğitim seviyesinin artırılarak örgütün ideolojik istismar alanlarının kalıcı olarak kapatılması gerektiği sonuçuna varılmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu akademik çalışma, terör örgütü PKK'nın şiddet kullanımını sadece kontrolsüz bir saldırganlık eylemi olarak değil, rasyonel bir siyasal hâkimiyet stratejisinin parçası olarak konumlandırmaktadır. Literatürde terörün kavramsal kökenlerini Sicarii ve Haşhaşiler gibi tarihsel örneklerden başlatarak modern döneme taşıyan yayın, PKK'nın özellikle 1980'lerden itibaren geçirdiği taktiksel dönüşümleri bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Çalışma, şiddetin halkı devletten koparma ve örgüt otoritesine zorlama işlevini analiz ederek, terörizm literatüründeki 'dominance strategy' (hâkimiyet stratejisi) tartışmalarına Türkiye özelinde somut verilerle katkı sunmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Yazarlar, Özdağ (2008) ve İmset (1993) gibi temel otoritelerin PKK'nın ideolojik ve yapısal temellerine dair çalışmalarını referans alarak, örgütün Marksist-Leninist temellerden kopup etnik temelli bir şiddet sarmalına nasıl evrildiğini tartışmaktadır. Önceki çalışmalarda yer alan 'uzun süreli halk savaşı' ve gerilla aşamaları (stratejik savunma, denge, saldırı) kavramlarını, örgütün sivil katliamları ve yol kesme eylemleriyle ilişkilendirerek daha geniş bir uygulama alanı sunmaktadır. Ayrıca, Cantenar ve Tümlü (2016) tarafından ortaya konulan harekat verilerini kullanarak, örgütün doğrudan çatışmadan kaçınıp asimetrik yöntemlere (mayın, pusu) yönelmesini tarihsel bir süreklilik içinde değerlendirmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Çalışma, terörle mücadeleyi sadece askeri bir başarı hikayesi olmaktan çıkarıp, teknolojik üstünlük (SİHA/İHA) ile sosyo-ekonomik kalkınmanın entegre edilmesi gerektiğini savunan sentezci bir yaklaşım sunmaktadır. TBMM ve İHD raporlarından derlenen verilerle kamu görevlileri ve sivil kayıplarını kategorize etmesi, araştırmacılar için istatistiksel bir zemin oluşturmaktadır. PKK'nın özellikle eğitim ve din görevlilerini hedef alarak toplumsal direnci kırma çabasını deşifre etmesi, literatürdeki 'yumuşak hedeflere saldırı' analizlerini derinleştirmektedir. Sonuç bölümündeki stratejik öneriler, devletin sadece güvenlik eksenli değil, refah eksenli bir yaklaşım benimsemesinin zorunluluğunu kanıtlayarak literatüre özgün bir politika önerisi katmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Terörizm, siyasal hedeflere ulaşmak amacıyla rasyonel bir dizge içinde yürütülen sistemli şiddet faaliyetleridir.** — Yazarın Ümit Özdağ'dan aktardığı terör tanımı, terörün irrasyonel bir şiddet değil, siyasi bir strateji olduğunu kanıtlamak için kullanılır.
- **PKK, sivil katliamları ve kamu binalarına saldırıları devletin koruma kapasitesini sörgülatmak için bir araç olarak kullanmıştır.** — Örgütün 1980'lerdeki köy baskınları ve öğretmenlere yönelik saldırılarının toplumsal korku iklimi yaratma işlevi üzerinden tartışma yürütülür.
- **Modern terörle mücadelede askeri başarıyı kalıcı kılan unsur, teknolojik üstünlük ile sosyo-ekonomik kalkınmanın eşgüdümlü yürütülmesidir.** — SİHA/İHA'ların etkisi ile bölgedeki ekonomik refah ve eğitim düzeyinin artırılmasına yönelik yazar önerileri savunulur.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **SİHA ve İHA kullanımının terör örgütünün lojistik ikmal yolları üzerindeki caydırıcı etkisi nasıldır?**
  - Desen: Kesintili zaman serisi analizi deseni kullanılarak, hava operasyonlarının yoğunlaştığı dönemler ile terör saldırı sayıları arasındaki korelasyon veri setleri üzerinden incelenir.
  - Gerekçe: Yazarın sonuç bölümünde vurguladığı SİHA'ların personel zayiatı vermeden hedefleri etkisiz hale getirme başarısından türetilmiştir.
- **Terör örgütünün eğitim kurumlarını hedef alması, bölgedeki okullaşma oranlarını ve uzun vadeli katılımı nasıl etkilemiştir?**
  - Desen: Nitel durum çalışması deseniyle, 1990'lı yıllarda saldırıya uğrayan köylerdeki eğitim verileri ile saldırıya uğramayan köyler karşılaştırılmalı analiz edilir.
  - Gerekçe: Makalede yer alan örgütün eğitimsiz kitleleri kazanmak için öğretmenleri ve okulları bilinçli olarak hedef seçtiği bulgusuna dayanır.
- **Örgütün kamu yatırımlarına yönelik sabotajları, bölgeye gelen doğrudan yatırımlar üzerinde nasıl bir engelleyici etki yaratmaktadır?**
  - Desen: Ekonometrik modelleme yaklaşımıyla, kamu binalarına ve iş makinelerine yapılan saldırıların bölgesel kalkınma indeksindeki karşılığı ölçülmelidir.
  - Gerekçe: Yazarın, örgütün bölgede ekonomik darlık yaratmak için kamu kurumlarına ve iş adamlarına yaptığı baskılara dair tartışmasından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The terrorist organization PKK has many actions targeting the Republic of Türkiye . |
| ev-o-2 | 1. INTRODUCTION | 2 | — | In this study, beginning with the initial action carried out for the declaration of its establishment, the violence practices manifested in the PKK’s domination strategy — employin |
| ev-s-1 | 2.1. Terror | 2 | — | Terror is not a series of irrational actions, but rather the entirety of the violent activities carried out within a logical sequence by a politically weaker |
| ev-s-2 | 5.1. The Use of Violence in the Dominance Strategy of the PKK Terror Organization | 10 | — | It is evident that the PKK consistently opts for armed actions as its meth od of struggle, developing a strategy aimed at imposing fear and violence on the local population in East |
| ev-s-3 | 6. CONCLUSION | 14 | — | some of these massacres were even intended to be portrayed as having been carried out by the security forces of the Republic of Turkey |
| ev-s-4 | 6. CONCLUSION | 15 | — | found that the most common operations were those carried out by ambush and mine. This finding can be interpreted as the PKK’s attempt |
| ev-s-5 | 5.2.1. Acts of Economic Violence | 11 | — | launching numerous attacks and acts of sabotage by damaging buildings, facilities, vehicles, and equipment belonging to public institutions, as well as citizens’ property |
| ev-s-6 | 6. CONCLUSION | 15 | — | The populace must be assured that the state stands by them with all its institutions, safeguarding their lives and property |
| ev-l-1 | 2.1. Terror | 2 | — | Ümit Özdağ’s definition, “Terror is not a series of irrational actions, but rather the entirety of the violent activities carried out within a logical sequence by a politically wea |
| ev-l-4 | 6. CONCLUSION | 14 | — | It can be argued that the reason behind the massacres carried out by the PKK terrorist organization during this period was that, although its initial action was directed against st |
| ev-l-5 | 6. CONCLUSION | 15 | — | it was found that the most common operations were those carried out by ambush and mine. This finding can be interpreted as the PKK’s attempt to demonstrate its strength |
| ev-l-6 | 6. CONCLUSION | 15 | — | terrorist targets detected by armed unmanned aerial vehicles (SİHA and İHA) are being neutralized by jets of the Turkish Air Force. This approach enables highly effective and succe |

# İlgili kavramlar

- [Türkiye'de Uyuşturucuyla Mücadele ve Sınır Güvenliği Politikası: Süreç Analizi Yaklaşımıyla Bir Değerlendirme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/turkiyede-uyusturucuyla-mucadele-ve-sinir-guvenligi-politikasi-surec-analizi-yaklasimiyla-bir-degerlendirme.md)
- [Sınırları Aşan Süreklilikler ve Kopuşlar: Assos ve Molyvos'ta Kültür, Mekân ve Üretim Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/sinirlari-asan-sureklilikler-ve-kopuslar-assos-ve-molyvosta-kultur-mekn-ve-uretim-uzerine-karsilastirmali-bir-inceleme.md)
- [Türkiye Büyük Millet Meclisi Tartışmalarında Göçün Bağlamsal Güvenlikleştirilmesi ve Güvenlikdışılaştırılması](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/turkiye-buyuk-millet-meclisi-tartismalarinda-gocun-baglamsal-guvenliklestirilmesi-ve-guvenlikdisilastirilmasi.md)
- [ABD Para Politikasının Uluslararası Aktarımında Sermaye Akımlarının Rolü: Türkiye Örneği](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/abd-para-politikasinin-uluslararasi-aktariminda-sermaye-akimlarinin-rolu-turkiye-ornegi.md)
- [NATO’nun S-400 Anlaşmazlığına İlişkin Tutumu: Kaygısızlıktan Endişelere ve Çözüm Arama Girişimlerine](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/natonun-s-400-anlasmazligina-iliskin-tutumu-kaygisizliktan-endiselere-ve-cozum-arama-girisimlerine.md)
- [Dış Oy Kullanma Hakkı Tanınmasının AKP ve CHP'nin Diaspora Politikaları Üzerindeki Etkileri](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/dis-oy-kullanma-hakki-taninmasinin-akp-ve-chpnin-diaspora-politikalari-uzerindeki-etkileri.md)
- [Türk Parti Sisteminde İktidar Partileri: 14 Mayıs 1950 ve 14 Mayıs 2023 Arasında Bir Analiz](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/turk-parti-sisteminde-iktidar-partileri-14-mayis-1950-ve-14-mayis-2023-arasinda-bir-analiz.md)
- [Otorite ve Veraset İçin Osmanlı Mücadelesi: IV. Murad ve IV. Mehmed Dönemlerinde Mutlak Hakimiyetten Hanedan İstikrarına](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/otorite-ve-veraset-icin-osmanli-mucadelesi-iv-murad-ve-iv-mehmed-donemlerinde-mutlak-hakimiyetten-hanedan-istikrarina.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-12T08:50:08.907Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/siddet-sarmalinda-pkk