---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Siyasi Liderlerin Söylemlerinde Söz Edimleri: Angela Merkel'in Mülteci Krizi Üzerine Söylevinin Eleştirel Söylem Analizi"
description: "Siyasal iletişim alanında liderlerin parlamentolarda ve uluslararası platformlarda gerçekleştirdikleri konuşmalar, yalnızca bilgi aktarımı sağlayan yalın demeçler olmayıp, kamuoyunu yönlendiren, iktidar ilişkilerini kuran ve meşruiyet üreten stratejik eylemlerdir. Küresel ölçekte yankı uyandıran ins"
resource: "https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/siyasi-liderlerin-soylemlerinde-soz-edimleri-angela-merkelin-multeci-krizi-uzerine-soylevinin-elestirel-soylem-analizi"
doi: "10.54282/inijoss.1941373"
authors: ["Aylin Yardımcı"]
citation: "Yardımcı, A. (2026). Speech Acts in Political Leaders’ Speeches: A Critical Discourse Analysis of Angela Merkel’s Speech in Parliament on Refugee Crisis. . https://doi.org/10.54282/inijoss.1941373"
publicationType: "qualitative"
discipline: "Sosyal Bilimler"
subDiscipline: "Toplum, Siyaset ve Kamu"
evidenceCount: 12
tags: ["Dilbilim", "Edimbilim", "Söz Edimleri", "Eleştirel Söylem Analizi", "Siyasi Liderlerin Konuşmaları"]
timestamp: "2026-08-29T18:47:11.619Z"
---

# Siyasi Liderlerin Söylemlerinde Söz Edimleri: Angela Merkel'in Mülteci Krizi Üzerine Söylevinin Eleştirel Söylem Analizi

Özgün başlık: Speech Acts in Political Leaders’ Speeches: A Critical Discourse Analysis of Angela Merkel’s Speech in Parliament on Refugee Crisis
DOI: https://doi.org/10.54282/inijoss.1941373
Künye (APA 7): Yardımcı, A. (2026). Speech Acts in Political Leaders’ Speeches: A Critical Discourse Analysis of Angela Merkel’s Speech in Parliament on Refugee Crisis. . https://doi.org/10.54282/inijoss.1941373

Bilim alanı: [Sosyal Bilimler](/okf/sosyal-bilimler/index.md) › Toplum, Siyaset ve Kamu

# Alan bağlamı

Siyasal iletişim alanında liderlerin parlamentolarda ve uluslararası platformlarda gerçekleştirdikleri konuşmalar, yalnızca bilgi aktarımı sağlayan yalın demeçler olmayıp, kamuoyunu yönlendiren, iktidar ilişkilerini kuran ve meşruiyet üreten stratejik eylemlerdir. Küresel ölçekte yankı uyandıran insani kriz dönemlerinde siyasi figürlerin benimsedikleri dilsel stratejiler, edimbilim ve eleştirel söylem analizi ekseninde büyük bir önem taşır. Bu araştırma, Suriye iç savaşı sonrasında patlak veren küresel mülteci krizi sürecinde Almanya Şansölyesi Angela Merkel'in parlamentoda yaptığı konuşmayı ele alarak, dilin örtük anlam üretme, siyasi riski en aza indirme ve söylemsel iktidar kurma işlevlerini sörgülamaktadır.

# Akademik özet

Siyasal söylem araştırmalarında, kamuoyunu yönlendirme ve güç ilişkilerini biçimlendirme süreçlerinde dilin stratejik kullanımı merkezi bir konumda yer almaktadır. Uluslararası kriz dönemlerinde siyasi liderlerin parlamento kürsülerinden ilettikleri mesajlar, yalnızca yalın bilgi aktarımı içermeyip örtük edimler aracılığıyla toplumsal gerçekliği ve politika tercihlerini meşrulaştırmaktadır. Suriye iç savaşıyla tetiklenen küresel mülteci krizi, Almanya ve Avrupa Birliği siyasetinde derin sosyo-politik tartışmalara yol açmıştır. Bu bağlamda, Almanya Şansölyesi Angela Merkel'in parlamentoda gerçekleştirdiği ulusal ve uluslararası politikalara dair konuşmanın edimbilimsel yapısı ve söylemsel stratejileri, siyasal iletişimin doğasını anlamak açısından kritik bir araştırma sorunu oluşturmaktadır.

Bu araştırmanın temel amacı, Angela Merkel'in Alman parlamentosunda mülteci krizine ilişkin gerçekleştirdiği siyasi konuşmayı Austin ve Searle'ün söz edimi kuramı çerçevesinde eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelemektir. Nitel araştırma desenine sahip çalışmada, Merkel'in konuşmasından rastgele seçilen 97 cümle çözümleme birimi olarak belirlenmiş ve bu cümleler düzsöz, edimsöz ile etkisöz kategorilerine göre kodlanmıştır. Veri analizinin güvenilirliğini artırmak amacıyla iki bağımsız kodlayıcı arasında uyum tekniği uygulanmış, tutarsızlıklar uzlaşıyla çözülerek kodlama şeması sürekli gözden geçirilmiştir. Çözümlemede Searle'ün yönlendirici, iddia edici, vaat edici ve duygu belirten edim alt kategorileri de kullanılarak dilin icrai işlevleri saptanmıştır.

Araştırmanın ampirik bulguları, Merkel'in söyleminde %59,08 (N=58) oranıyla en çok edimsöz eylemlerini kullandığını, bunu %29,89 (N=29) ile düzsöz ve %10,03 (N=10) ile etkisöz eylemlerinin izlediğini göstermektedir. Edimsöz kategorisi içinde vaat etme (%17,24), bildirme/raporlama (%13,79) ve önerme/tavsiye etme (%12,07) stratejileri öne çıkmaktadır. Söylemde dolaylılığın baskın bir nitelik taşıdığı, örtük ve bağlama bağımlı anlam kurma yollarının siyasi riski azaltmak, farklı dinleyici kitlelerine ulaşmak ve diplomatik muğlaklığı korumak amacıyla bilinçli olarak tercih edildiği saptanmıştır. Ayrıca konuşmada korkutma, ikna etme ve güdüleme gibi etkisöz stratejilerinin mülteci politikalarının kabulünü kolaylaştırmada kullanıldığı görülmüştür.

Sonuç olarak çalışma, edimbilim ile eleştirel söylem analizi arasındaki disiplinlerarası bağı ampirik düzeyde güçlendirmekte ve üst düzey siyasi iletişimde söz edimlerinin ideolojik işlevlerini açıklığa kavuşturmaktadır. Merkel'in konuşması, insani sorumluluk inşasını ve uluslararası işbirliği zorunluluğunu meşrulaştıran stratejik bir edim sergilemektedir. Elde edilen bulgular, siyasi liderlerin dolaysız ifadeler yerine örtük edimlerle kamuoyunu yönlendirdiğini doğrulamaktadır. Bu çerçevede araştırma, siyasal dilin icrai gücünü göstererek kriz yönetimi, parlamenter söylem ve uluslararası ilişkiler alanlarında çalışan araştırmacılar için mülteci politikalarının söylemsel inşasına dair kapsamlı ve kaynak izli bir referans sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, Almanya Şansölyesi Angela Merkel'in Suriye iç savaşı sonrası ortaya çıkan küresel mülteci krizine ilişkin Alman parlamentosunda yaptığı konuşmayı Austin ve Searle'ün söz edimi kuramı ile Eleştirel Söylem Analizi çerçevesinde inceleyerek dilin icrai ve stratejik işlevlerini ortaya koymaktır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada Austin ve Searle'ün Söz Edimi Kuramı ile Eleştirel Söylem Analizi (ESA) yöntemi nitel araştırma deseni çerçevesinde bütünleştirilerek kullanılmıştır.

# Bulgular ve önermeler

1. Merkel'in parlamento konuşmasında en yüksek oranda (%59,08, N=58) edimsel söz edimleri (illocutionary acts) kullanılmış olup, liderin dili doğrudan bilgi vermek yerine yönlendirme, vaat ve meşrulaştırma aracı olarak kurguladığı belirlenmiştir.
2. Düzsöz edimleri (locutionary acts) verilerin %29,89'unu (N=29) oluşturmakta ve sıklıkla durum tespiti ile olgusal çerçeve çizerek yürütülen politikaları nesnel ve otoriter bir zemine oturtmayı amaçlamaktadır.
3. Edimsel kategoriler içinde yer alan vaat edimleri (promise) stratejik bir ikna aracı olarak işlev görmekte, Türkiye'ye yönelik AB üyeliği perspektifi gibi sözel taahhütler üzerinden uluslararası iş birliği teşvik edilmektedir.
4. Etkisöz edimleri (perlocutionary acts) %10,03 (N=10) oranında kalmakla birlikte, ikna etme ve korku/endişe yönetimi stratejileriyle kamuoyunun tutumunu kriz politikaları doğrultusunda şekillendirmeyi hedeflemektedir.

# Yazarın tartışması

İnceleme sonuçları, Angela Merkel'in konuşmasında iddia, vaat ve öneri gibi edimsel söz edimlerinin baskın bir oran sergilediğini ve politik iletişimin doğrudan bilgi vermekten ziyade bir eylem icra etme biçimi olarak şekillendiğini doğrulamaktadır.

Yazar bu durumu, siyasi liderlerin karmaşık uluslararası kriz anlarında politik riskleri en aza indirmek, farklı hedef kitleleri ikna etmek ve diplomatik belirsizliği koruyarak stratejik esneklik kazanmak amacıyla dolaylı anlatım tekniklerine başvurduğu şeklinde açıklamaktadır.

Tartışma bölümünde elde edilen bu bulgular; Alattar (2014), Mišić Ilić ve Radulović (2015) ile Permana ve Mauriyat (2021) tarafından yürütülen ve politik söylevlerde edimsel kategorilerin lider güvenilirliği ile otorite inşasındaki rolünü ortaya koyan literatür çalışmalarıyla karşılaştırılmış ve sonuçların uyumu gösterilmiştir.

Sonuç olarak, Söz Edimi Kuramı ile Eleştirel Söylem Analizinin birlikte kullanılması, siyasal dildeki örtük güç ilişkilerini, meşrulaştırma mekanizmalarını ve söylemin icrai boyutunu çözümlemede bütüncül ve geçerli bir model sunmaktadır.

# Yazarın sonucu

İncelenen konuşmada söz edimlerinin dağılımı, politik dilde sözcüklerin yalın birer bilgi aktarım aracı olmaktan ziyade niyet, yönetişim ve politika uygulama araçları olarak icrai bir nitelik taşıdığını göstermektedir. Dolaylı anlatım ve edimsel ifadelerin bilinçli kullanımı siyasi riskleri azaltırken diplomatik esneklik sağlamakta ve mülteci krizinde kurumsal meşruiyeti pekiştirmektedir.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, siyasal söylem incelemelerinde edimbilimsel analiz ile eleştirel söylem analizini melez bir metodolojik çerçevede birleştirerek literatürde köprü işlevi görmektedir. Siyasi liderlerin kriz dönemlerindeki parlamenter konuşmalarının yalnızca doğrudan bilgi aktaran ifadelerden ibaret olmadığını, aksine eylem icra eden, meşruiyet üreten ve örtük güç ilişkilerini pekiştiren stratejik birer araç olduğunu ampirik verilerle kanıtlamaktadır. Angela Merkel'in konuşmasını 97 cümlelik örneklem üzerinden inceleyen araştırma, uluslararası kriz yönetiminde edimsel söz edimlerinin baskınlığını göstererek pragmatik dil kullanımı ile ideolojik söylem inşası arasındaki etkileşimi kuramsal ve ampirik boyutta derinleştirmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, Austin ve Searle'ün klasik Söz Edimi Kuramı ile Van Dijk ve Fairclough'un Eleştirel Söylem Analizi yaklaşımlarını temel almakta, bu iki kuramsal geleneği siyasi lider söylevlerine uygulamaktadır. Literatürde Alattar (2014), Mišić Ilić ve Radulović (2015), Akinkurolere (2020) ve Permana ile Mauriyat (2021) tarafından yürütülen ve devlet başkanlarının söylevlerinde edimsel ile iddia edici edimlerin baskınlığını gösteren ampirik bulguları doğrulamaktadır. Yazar, önceki araştırmaların sıklıkla yalnızca edimbilimsel sınıflandırma yapmakla sınırlı kaldığını belirterek, kendi çalışmasını dolaylı anlatım, diplomatik belirsizlik ve siyasi risk azaltma stratejilerinin ideolojik işlevlerini açıklama noktasında önceki literatürden farklılaştırmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması hazırlayan bir araştırmacı için bu metin, siyasal iletişim ve dilbilim kesişiminde yürütülecek tez veya makale çalışmaları için kuramsal entegrasyon modeli sunmaktadır. Söz edimi kategorilerinin (düzsöz, edimsöz, etkisöz) siyaset bilimi ve kamu yönetimi bağlamında nasıl işlevselleştirileceğini örnekleyen çalışma, göç politikalarının meşrulaştırılmasında dilsel stratejilerin rolünü kavramsal olarak netleştirmektedir. Ayrıca, uluslararası krizlerde liderlerin kullandığı vaat, öneri ve uyarı gibi dolaylı dille inşa edilen ikna mekanizmalarını sentezlemek için metodolojik bir referans noktası teşkil etmektedir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Siyasi liderler kriz dönemlerindeki konuşmalarında yalın bilgi aktarımından ziyade eylem icra eden edimsel söz edimlerini ağırlıklı olarak tercih etmektedirler.** — Bu metindeki ampirik veri, liderlerin parlamenter hitabetlerinde edimsel söz edimi oranının (%59,08) düzsöz ve etkisöz edimlerine göre belirgin şekilde yüksek olduğunu göstermek için kaynak gösterilebilir.
- **Söz Edimi Kuramı ile Eleştirel Söylem Analizinin entegrasyonu, siyasal dildeki örtük iktidar ve meşrulaştırma mekanizmalarını çözümlemede güçlü bir metodolojik model sunar.** — Tezin kavramsal veya yöntem bölümünde, dildeki edimbilimsel yapılar ile sosyo-politik güç ilişkileri arasındaki bağı kurmak amacıyla bu melez model referans verilebilir.
- **Politik söylemde dolaylı anlatım ve edimsöz kullanımı, liderlerin siyasi riski azaltma ve diplomatik esneklik sağlama amacına hizmet etmektedir.** — Araştırmacı kendi bulgularını tartışırken, siyasi dildeki belirsizlik ve dolaylı anlatım tercihlerinin stratejik kriz yönetimi işlevini açıklamak için metindeki tartışmayı kaynak gösterebilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Suriye mülteci krizi sürecinde Türkiye ve Almanya başbakanlarının parlamenter konuşmalarında kullandıkları edimsöz kategorileri ve meşrulaştırma stratejileri nasıl farklılaşmaktadır?**
  - Desen: Nitel karşılaştırmalı söylem tasarımı. Her iki ülkeden resmi parlamento tutanaklarından amaçlı örneklemle seçilen 100'er cümlelik söylev metinleri Austin ve Searle'ün söz edimi kategorilerine göre kodlanacaktır. Kodlayıcı güvenirliliği katsayısı hesaplanacak ve veriler Eleştirel Söylem Analizi ile yorumlanacaktır.
  - Gerekçe: Makalenin tartışma bölümünde yer alan, gelecekteki araştırmaların farklı siyasi aktörler ve karşılaştırmalı derlemler (comparative corpora) üzerinden genişletilmesi yönündeki açık çağrıdan türetilmiştir.
- **AB liderlerinin bölgesel güvenlik krizlerindeki söylevlerinde dolaylı edimsöz kullanımı ile siyasi risk azaltma stratejileri arasındaki ilişki nasıldır?**
  - Desen: Nitel vaka çalışması. Avrupa Konseyi zirve bildirileri ve lider basın açıklamalarından oluşturulan derlem üzerinde dolaylı edimsözler ve diplomatik belirsizlik kalıpları thematic kodlama ile incelenecektir. Örneklem büyüklüğü nitel veri doygunluğu ilkesine göre belirlenecektir.
  - Gerekçe: Makalede tespit edilen edimsel dildeki dolaylılık (indirectness) ve diplomatik belirsizlik koruma bulgusundan hareketle kriz yönetimi bağlamına genişletilmiştir.
- **Siyasi liderlerin kriz konuşmalarında kullandıkları korku ve ikna odaklı etkisöz edimleri kamusal tutumları nasıl yönlendirmektedir?**
  - Desen: Karma yöntem tasarımı. İkna ve korku söylemleri içeren lider konuşma pasajları nitel söz edimi analiziyle belirlendikten sonra, seçilen metin senaryoları odak grup görüşmeleri ve nicel tutum ölçekleriyle geniş bir katılımcı grubunda değerlendirilecektir. Nicel örneklem büyüklüğü güç analizi ile saptanacaktır.
  - Gerekçe: Makalede etkisöz edimlerinin (%10,03) ikna ve endişe yönetimi üzerinden kitle tutumlarını şekillendirme işlevine ilişkin bulgulardan türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | The present study utilized a qualitative research design based on the speech act theory of Austin and Searle. |
| ev-s-1 | Methodology | 4 | — | The current study employed a qualitative research design founded on Austin and Searles’s speech act theory. |
| ev-s-3 | Data Analysis | 5 | — | Table 1 illustrates that illocutionary speech acts are the predominant strategy, comprising 59.08% (N=58) of the overall data. |
| ev-s-4 | Data Analysis | 6 | — | Locutionary behaviors comprise 29.89% of the data (N=29), demonstrating that Merkel prioritizes the transmission of information and the presentation of factual content to substanti |
| ev-s-5 | Commissives | 12 | — | The promise speech act in this context serves as a strategic mechanism of political persuasion rather than merely a commissive act of commitment. |
| ev-s-6 | Perlocutionary Speech Acts in Angela Merkel’s Speech | 15 | — | Perlocutionary speech acts are strategies designed to affect the listener’s cognition or actions. |
| ev-s-7 | Discussion | 17 | — | The analysis revealed that Susilo Bambang Yudhoyono’s political speech predominantly had assertives, commissives, and directives. |
| ev-s-8 | Conclusion | 18 | — | This distribution highlights the performative and action-driven essence of political speech, where linguistic selections serve largely as tools for intention, governance, and polic |
| ev-l-1 | Discussion | 17 | — | This study significantly contributes to discourse analysis by integrating Speech Act Theory with Critical Discourse Analysis in the examination of political speech. |
| ev-l-2 | Discussion | 17 | — | The findings demonstrate the prevalence of illocutionary speech acts in Merkel’s discourse, suggesting that political language serves largely as a tool for action, persuasion, and  |
| ev-l-3 | Conclusion | 18 | — | Subsequent research may broaden this analytical approach to comparative corpora, including diverse political actors, temporal contexts, or crisis narratives, to enhance comprehensi |
| ev-l-4 | Discussion | 17 | — | The current study, when juxtaposed with existing literature, reveals analogous conclusions, indicating that speech acts serve diverse goals in the oratory of numerous politicians. |

# İlgili kavramlar

- [Güney Afrika'nın Ulusal Güvenlik Stratejisi ve Siber Devlet Sanatı: Orta Güçlerin Dijital Egemenlik Çıkmazı Üzerine Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/guney-afrikanin-ulusal-guvenlik-stratejisi-ve-siber-devlet-sanati-orta-guclerin-dijital-egemenlik-cikmazi-uzerine-bir-inceleme.md)
- [Sosyal Medyada Gündem Belirleme Süreçlerinde İdeolojik Hizalanma ve Kutuplaşmanın Rolü: Küresel Tartışmalar Üzerine Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/sosyal-medyada-gundem-belirleme-sureclerinde-ideolojik-hizalanma-ve-kutuplasmanin-rolu-kuresel-tartismalar-uzerine-bir-inceleme.md)
- [Algoritmik Sosyal Medya Akışlarında Partizan Düşmanlığının Yeniden Sıralanması Duyuşsal Kutuplaşmayı Değiştirmektedir](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/algoritmik-sosyal-medya-akislarinda-partizan-dusmanliginin-yeniden-siralanmasi-duyussal-kutuplasmayi-degistirmektedir.md)
- [Anlamsal Segmentasyon Aracılığıyla İstanbul'daki Ortabayır ve Levent Semtleri Arasındaki Görsel-Algısal Ayrışmanın Niceliksel Olarak Belirlenmesi](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/anlamsal-segmentasyon-araciligiyla-istanbuldaki-ortabayir-ve-levent-semtleri-arasindaki-gorsel-algisal-ayrismanin-niceliksel-olarak-belirlenmesi.md)
- [Müslüman Dünyasında Sekülerleşme: Hükümet Performansı ve Dindarlık Arasındaki İlişki](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/musluman-dunyasinda-sekulerlesme-hukumet-performansi-ve-dindarlik-arasindaki-iliski.md)
- [PARLAMENTARİZM, RASYONELLEŞTİRİLMİŞ PARLAMENTARİZM VE TÜRKİYE'DE UYGULANABİLİRLİK](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/parlamentarizm-rasyonellestirilmis-parlamentarizm-ve-turkiyede-uygulanabilirlik.md)
- [Avrupa Hayvan Refahı Standartlarının Türk Hayvan Koruma Mevzuatı ve Yargı Kararlarındaki Uygulanabilirliği Üzerine Bir İnceleme](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/avrupa-hayvan-refahi-standartlarinin-turk-hayvan-koruma-mevzuati-ve-yargi-kararlarindaki-uygulanabilirligi-uzerine-bir-inceleme.md)
- [Kanalizasyon Politikasını Güçlendirmek: Yerli Çevrimiçi Kumar Piyasasını Korumaya Yönelik Fin Yaklaşımı](/okf/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/kanalizasyon-politikasini-guclendirmek-yerli-cevrimici-kumar-piyasasini-korumaya-yonelik-fin-yaklasimi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-29T18:47:11.619Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/sosyal-bilimler/toplum-siyaset-ve-kamu/siyasi-liderlerin-soylemlerinde-soz-edimleri-angela-merkelin-multeci-krizi-uzerine-soylevinin-elestirel-soylem-analizi