---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Akdeniz Dağlık Silvopastoral Sisteminde Sarda Sığırlarının Kaynak Seçimi ve Mekansal Dağılım Örüntüleri"
description: "Akdeniz silvopastoral sistemlerinde otlayan sığırların heterojen peyzajları nasıl kullandığına dair ampirik bilgiler oldukça kısıtlıdır. Sürdürülebilir hayvancılık üretimi ve ekosistem hizmetlerinin korunması için otlatma baskısının ve mekansal dağılımın dengelenmesi gerekmektedir. Aşırı otlatma ağa"
resource: "https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-daglik-silvopastoral-sisteminde-sarda-sigirlarinin-kaynak-secimi-ve-mekansal-dagilim-oruntuleri"
doi: "10.3389/fvets.2024.1348736"
authors: ["Marco Acciaro", "Marco Pittarello", "M. Decandia", "M. Sitzia", "V. Giovanetti", "Giampiero Lombardi", "Patrick E. Clark"]
citation: "Acciaro, M., Pittarello, M., Decandia, M., Sitzia, M., Giovanetti, V., Lombardi, G., Clark, P. E. (2024). Resource selection by Sarda cattle in a Mediterranean silvopastoral system. Frontiers in Veterinary Science, 11, 1348736-1348736. https://doi.org/10.3389/fvets.2024.1348736"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Tarım Bilimleri"
subDiscipline: "Tarım ve Gıda Bilimleri"
evidenceCount: 12
tags: ["Akdeniz orman tipleri", "sığır otlatma", "mekansal davranış", "küresel konumlama sistemi (GPS)", "alan kullanımı"]
timestamp: "2026-08-24T16:38:31.526Z"
---

# Akdeniz Dağlık Silvopastoral Sisteminde Sarda Sığırlarının Kaynak Seçimi ve Mekansal Dağılım Örüntüleri

Özgün başlık: Resource selection by Sarda cattle in a Mediterranean silvopastoral system
DOI: https://doi.org/10.3389/fvets.2024.1348736
Künye (APA 7): Acciaro, M., Pittarello, M., Decandia, M., Sitzia, M., Giovanetti, V., Lombardi, G., Clark, P. E. (2024). Resource selection by Sarda cattle in a Mediterranean silvopastoral system. Frontiers in Veterinary Science, 11, 1348736-1348736. https://doi.org/10.3389/fvets.2024.1348736

Bilim alanı: [Tarım Bilimleri](/okf/tarim-bilimleri/index.md) › Tarım ve Gıda Bilimleri

# Alan bağlamı

Akdeniz silvopastoral sistemlerinde otlayan sığırların heterojen peyzajları nasıl kullandığına dair ampirik bilgiler oldukça kısıtlıdır. Sürdürülebilir hayvancılık üretimi ve ekosistem hizmetlerinin korunması için otlatma baskısının ve mekansal dağılımın dengelenmesi gerekmektedir. Aşırı otlatma ağaç yenilenmesini engelleyip toprak erozyonuna yol açarken, az otlatılan alanlar yangın riskini artırıp biyolojik çeşitlilik kaybına neden olmaktadır. Bu ekolojik dengenin kurulması, sığırların mekansal davranışlarını etkileyen çevresel faktörlerin ve mevsimsel kaynak seçilimlerinin kantitatif olarak modellenmesini zorunlu kılmaktadır.

# Akademik özet

Akdeniz havzasındaki ormanlık meralar, yüzyıllardır hayvancılık üretimi, biyoçeşitlilik, karbon depolama ve iklim düzenleme gibi çok sayıda ekosistem hizmeti sunan kritik agroorman sistemleridir. Ancak bu alanların ekolojik bütünlüğü, sürdürülebilir bir otlatma yönetiminin eksikliği nedeniyle ciddi tehdit altındadır. Kontrolsüz otlatma rejimi meranın belirli bölgelerinde aşırı yığılmaya ve toprak aşınmasına yol açarken, diğer alanların az kullanılması çalılıklaşmaya ve yangın riskinin artmasına neden olmaktadır. Özellikle sığırların bu heterojen peyzajlar içindeki mekansal dağılımını ve kaynak tercihlerini belirleyen faktörlerin ampirik olarak ortaya konulamaması, bölgedeki sürdürülebilir peyzaj planlamasının önündeki en büyük engellerden biri olarak literatürdeki yerini korumaktadır.

Bu ampirik sorunu çözmek amacıyla gerçekleştirilen araştırmada, Sardinya adasındaki Monte Sant'Antonio deneysel çiftliğinde serbest dolaşan yerli Sarda ırkı ineklerin mekansal davranışları mercek altına alınmıştır. Araştırmada, sığırların alan kullanım yoğunluğunu ve kaynak seçilim olasılıklarını mevsimsel olarak tahmin etmek üzere GPS tasmaları ve coğrafi bilgi sistemleri entegre edilmiştir. İki yıllık süreçte toplanan 149.898 geçerli konum verisi, negatif binomial regresyona dayalı kaynak seçilim olasılığı fonksiyonu modelleriyle çözümlenmiştir. Topografya, vejetasyon örtüsü ve yönetim unsurlarından oluşan geniş bir bağımsız değişken kümesi arasından, Akaike Bilgi Kriteri skorlarına göre en yüksek uyum başarısına sahip tahmin modelleri türetilmiştir.

Elde edilen kantitatif analiz bulguları, Sarda ineklerinin kaynak seçilim örüntülerinin mevsimsel olarak belirgin değişimler sergilediğini ortaya koymuştur. Sığırların dağılımında su noktası, rakım ve çitlere olan uzaklık en baskın belirleyiciler olarak öne çıkmaktadır. Kış ve ilkbahar mevsimlerinde sığırlar rüzgara açık, soğuk ve yüksek kotlardaki alanlardan kaçınarak daha alçak rakımları ve çitlerden uzak korunaklı iç bölgeleri tercih etmiştir. Buna karşılık, yaz ve sonbahar aylarında ise sıcaklık stresini azaltmak amacıyla gölgelik sunan meşe ormanlarının bulunduğu yüksek rakımlı serin tepeleri seçtikleri gözlenmiştir. Ayrıca yaz aylarında su kaynaklarına yakınlık doğrusal bir zorunluluk haline gelirken, sonbaharda meraların kuruma durumuna bağlı olarak su ile taze otlakların bulunduğu yüksek kısımlar arasında parabolik bir alan kullanımı gerçekleşmiştir.

Araştırmanın sonuçları, Akdeniz silvopastoral sistemlerinin yönetimi için yenilikçi ve veri temelli çözümler sunmaktadır. Önerilen modeller, farklı mevsim koşullarında hayvan davranışlarını yüzde yetmiş ile yüzde doksan dört arasında değişen yüksek bir tahmin başarısıyla öngörebildiğini kanıtlamıştır. Bu durum, meralarda aşırı otlatılan hassas ekosistemlerin korunması veya az kullanılan alanların verimli hale getirilmesi için çit konumlandırması, su yalaklarının yerleşimi veya gölgelik alanların planlanması gibi doğrudan müdahalelere bilimsel alt yapı oluşturmaktadır. Sarda sığırlarının zorlu Akdeniz şartlarına üstün adaptasyon kabiliyetini de tescilleyen bu ampirik bulgular, yerel ırkların agroekolojik restorasyon süreçlerinde etkin bir yönetim aracı olarak kullanılabileceğini literatüre güçlü bir katkı olarak sunmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Akdeniz dağlık silvopastoral alanındaki serbest dolaşan Sarda sığırlarının mevsimsel kaynak seçilim modellerini geliştirmek ve en önemli çevresel belirleyicileri saptamaktır.

# Yöntem ve tasarım

Akdeniz dağlık silvopastoral sisteminde serbest dolaşan Sarda sığırlarının mevsimsel mekansal davranışlarını tahmin etmek amacıyla GPS tasmaları ve Coğrafi Bilgi Sistemleri entegrasyonuna dayalı bir kaynak seçilim olasılık fonksiyonu modeli geliştirilmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Sarda sığırlarının kaynak seçilim modellerini en güçlü şekilde açıklayan çevresel belirleyicilerin sulama ve ek yem noktası, yükseklik ve çit hatlarına olan mesafe olduğu doğrulanmıştır.
2. Sığırların mevsimsel davranışlarında belirgin farklar gözlenmiş; kış aylarında yaz dönemine kıyasla daha düşük rakımları ve su kaynaklarından daha uzak bölgeleri tercih ettikleri saptanmıştır.
3. Yükseklik değişkenine yönelik kullanım olasılığı kış ve ilkbahar mevsimlerinde doğrusal ve parabolik bir düşüş eğilimi gösterirken, yaz mevsiminde serin gölgelik arayışına bağlı olarak yüksek rakımların daha fazla tercih edilmesiyle tam tersi bir seyir izlemiştir.
4. Topografik Konum Endeksi (TPI) kış ve ilkbahar dönemlerinde sığırların mekansal dağılımında anlamlı bir etkiye sahip değilken, yaz ve sonbahar aylarında negatif bir katsayı göstererek hayvanların topografik olarak daha alçak meraları seçtiğini ortaya koymuştur.

# Yazarın tartışması

Elde edilen bulgular, serbest dolaşan Sarda sığırlarının Akdeniz'in heterojen silvopastoral meralarında rastgele dağılmadığını, aksine mevsimsel koşullara göre şekillenen son derece stratejik bir kaynak seçimi gerçekleştirdiğini net bir şekilde göstermektedir.

Yazarlar bu durumu, sığırların termoregülasyon ihtiyaçları ve yem kalitesindeki değişimlerle açıklamaktadır; örneğin yazın yüksek ve gölgelik alanların aranması serinleme motivasyonuyla, kışın rüzgara maruz kalan yüksek rakımlardan kaçınılması ise soğuk stresiyle ilişkilendirilmektedir.

Bu mekansal tercihler, sığırların su kaynaklarına olan mesafelerine göre mera kullanım verimliliklerinin düştüğünü savunan klasik otlatma ekolojisi çalışmalarıyla paralellik göstermekte ve meralardaki çit hatları gibi yapay sınırların hayvan hareketlerini parabolik olarak yönlendirdiğini doğrulamaktadır.

Çalışmanın kapsamı Monte Sant'Antonio bölgesindeki 54 hektarlık alanla sınırlı olsa da elde edilen tahmin gücü yüksek modeller, arazi yöneticilerine su ve yemleme odaklarını optimize etme, çit yerleşimlerini düzenleme ve meralardaki biyolojik çeşitliliği koruma hususunda somut altlıklar sunmaktadır.

# Yazarın sonucu

Akdeniz silvopastoral alanlarındaki Sarda sığırlarının otlatma davranışlarının, GPS verileri ve negatif binom regresyonuna dayalı Kaynak Seçilim Fonksiyonu modelleri aracılığıyla yüksek doğrulukla öngörülebileceği ortaya konulmuştur. Bu modelleme yaklaşımı, gelecekte vejetasyon miktarı ve kalitesi gibi biyotik değişkenlerin de entegre edilmesiyle, meraların sürdürülebilir yönetimi ve ekosistem hizmetlerinin korunması için güçlü bir planlama aracı sunmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, Akdeniz havzasindaki daglik silvopastoral sistemlerde serbest dolasan yerli sigir irklarinin mekansal dagilimini ve kaynak tercihlerini modellemektedir. Literatürde, Akdeniz mese ormanlarinda otlayan sigirlarin mikro duzeydeki hareketlilik oruntulerine dair veri eksikligi bulunurken, bu araştırma GPS teknolojisi ile CBS tabanlı Topografik Konum Endeksi (TPI) gibi gelismis peyzaj göstergelerini entegre ederek bu boslugu doldurmaktadir. Hayvanlarin mevsimsel davranışsal tepkilerini kantitatif modellerle tahmin edilebilir kilarak mera yönetimine bilimsel altlik oluşturmaktadir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, geleneksel sigir otlatma teorilerinde vurgulanan suya mesafe ve egim gibi faktorlerin otesine gecerek, citlerin ve mevsimsel sicaklik değişimlerinin davranışlar üzerindeki etkisini incelemektedir. Önceki araştırmalarda siklikla kullanılan lojistik regresyon tabanlı var-yok modelleri yerine, otlatma yoğunlugunu esas alan negatif binom regresyon yaklaşimini benimsemistir. Boylece sigirlarin sadece bir bölgeyi ziyaret edip etmedigini degil, orayi ne yoğunlukta kullandigini da modelleyerek önceki literatürun yöntemlerini genisletmektedir.

Literatür taramasına katkısı: Çalışma, Akdeniz ekosistemlerindeki surdurulebilir mera yönetimi literatürune onemli katkılar sunmaktadır. Aşırı otlatmanin orman gençlesmesini baltalamasi ile az otlatmanin calilasmayi artirarak yangin riskini tetiklemesi arasindaki hassas ekolojik dengeye pratik bir çözüm getirmektedir. Yerli Sarda sigirlarinin çevreye adaptasyon yeteneklerini mevsimlik bazda doğrulayan bu araştırma, gelecekteki ekosistem koruma planlarinda hayvansal uretim ile ormancilik faaliyetlerinin nasıl bir arada uyum icinde yurutulebilecegini kantitatif verilerle kanıtlamaktadir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Mevsimsel sicaklik değişimleri, otlayan ruminantlarin daglik meralardaki rakim tercihlerini ve dikey hareketliliklerini doğrudan sekillendiren temel faktorler arasindadir.** — Yazarlarin Sarda sigirlarinin kisin ruzgardan korunmak amaciyla alcak kesimleri, yazin ise serinlemek için yüksek rakimlari tercih ettigini gösteren verileri bu iddiayi temellendirmek için kullanılabilir.
- **Otlatma ekolojisinde sadece alanin varligi veya yoklugu degil, kullanim sikligi ve yoğunlugunun da kantitatif modellerle belirlenmesi gerekmektedir.** — Makaledeki negatif binom regresyonuna dayalı Kaynak Secilim Fonksiyonu yaklaşimi, literatürdeki yöntemsel derinligi ve yoğunluk odakli analiz ihtiyacini savunurken referans gösterilebilir.
- **Sigirlarin meralardaki ormanlik ve cali alanlari kullanma egilimi, vejetasyonun mevsimsel gelişimi ve bitkilerin antipredator ile antinutrisyonel özellikleri tarafindan yonlendirilir.** — Sarda sigirlarinin yaz aylarinda egrelti otu yoğunlugu nedeniyle cali-otlak alanlarindan kacinmasini gösteren tartisma bolumundeki bulgular, benzer Akdeniz otlatma çalışmalarının tartismasinda karşılaştırma unsuru olarak kullanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Yerli Kara sigirlarinin Akdeniz iklimine sahip orman ici meralardaki mevsimsel rakim ve suya olan mesafe tercihleri nasıldir?**
  - Desen: En az 10 adet Yerli Kara sigira GPS tasmalar takilarak 1 yil boyunca konum verileri 5 dakikalik araliklarla toplanacaktir. Mera topografyasi CBS ile sayisallastirilacak ve mevsimsel kullanim yoğunlugu negatif binom regresyonu ile modellenecektir. Örneklem buyuklugu guc analizi ile belirlenecektir.
  - Gerekçe: Makalenin Sarda sigirlari üzerinde uyguladigi GPS tabanlı RSPF yönteminin ve mevsimsel rakim/su kaynakli davranış değişimleri bulgusunun Turkiye yerli irklari ozelinde test edilmesi gerekliliginden türetilmistir.
- **Mera alaninda stratejik olarak konumlandirilan yeni su ve yemleme odaklari, sigirlarin aşırı otlatilan bölgelerden uzaklasmasini ve meralarin daha homojen kullanılmasini sağlar mi?**
  - Desen: Oncesi-sonrasi kontrol tasarimli deneysel bir çalışma yurutulecektir. Belirlenen bir sigir surusu izlenecek, ardindan yeni bir sulama odagi eklenerek mekansal yayılım RSPF modeli ile analiz edilecektir. Örneklem buyuklugu veri doygunluguna gore sağlanacaktir.
  - Gerekçe: Yazarlarin sulama ve yemleme noktalarinin sigirlarin mekansal dagilimindaki en güçlü belirleyici oldugu yonundeki temel bulgusuna ve mera yöneticilerine sundugu pratik önerilere dayanmaktadir.
- **Egrelti otu ortu yoğunlugunun yaz aylarinda artmasi, sigirlarin cali-otlak alanlarini kullanim sikligini ne ölçude azaltmaktadir?**
  - Desen: Egrelti otunun yoğun oldugu ve olmadigi mikro alanlar belirlenecektir. GPS tasmalar takili sigirlarin bu mikro alanlarda gecirdigi sureler yaz ve ilkbahar aylarinda karşılaştırmali olarak analiz edilecektir.
  - Gerekçe: Makalenin tartisma bolumunde yer alan, sigirlarin yaz aylarinda bracken yoğunlugu nedeniyle cali-otlak alanlarindan kacindigi yonundeki nitel açıklamayi kantitatif olarak doğrulamak amaciyla önerilmistir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Introduction | 2 | — | Specific objectives of the present study are to: (i) develop a general spatial model or resource selection function (RSF) that provides accurate and robust predictions of cattle di |
| ev-o-3 | Introduction | 2 | — | The capacity to understand and predict livestock spatial behavior would be a potent tool for the management and study of extensive grazing systems, as well as sustainable landscape |
| ev-s-1 | Abstract | 1 | — | Resource selection function models (RSF) were developed to estimate the probability of resource use as a function of environmental variables. |
| ev-s-5 | Abstract | 1 | — | The final model emphasized that watering point, elevation, and distance to fences were important factors affecting cattle resource- selection patterns. |
| ev-s-6 | Abstract | 1 | — | The cows were more likely to select areas lower in elevation and farther from the watering point in winter than in summer |
| ev-s-7 | Results | 8 | — | Predicted cattle use decreased in a parabolic trend with increasing elevation (Figure 2) in winter and spring, whereas the opposite occurred in summer. |
| ev-s-8 | Results | 8 | — | In winter and spring TPI did not appear to play an important role in the probability of use by animals, while in summer and autumn an increase in TPI value leads to a decrease |
| ev-s-9 | Discussion | 12 | — | In spring, on the other hand, the distances to the watering point do not go beyond 1,200 meters, an aspect that is in line with Cowley et al. |
| ev-s-10 | Conclusion | 13 | — | The GPS data allowed developing a model (Negative Binomial regression model) able to predict the probability of resource use of Sarda cattle grazing a silvopastoral area as a funct |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | Resource selection function models (RSF) were developed to estimate the probability of resource use as a function of environmental variables. |
| ev-l-2 | Abstract | 1 | — | The cows were more likely to select areas lower in elevation and farther from the watering point in winter than in summer |
| ev-l-3 | Discussion | 11 | — | In summer and autumn, higher quotas correspond to a higher probability of use. In these two seasons, as opposed to winter, the search for cooler areas |

# İlgili kavramlar

- [Tek Sağlık Bağlamında Bal Arısı ve Arıcılık: Kazakistan Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/tek-saglik-baglaminda-bal-arisi-ve-aricilik-kazakistan-ornegi-uzerinden-bir-degerlendirme.md)
- [Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Politikasının Türkiye'deki Uygulaması: Malatya İli Örneği](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/avrupa-birligi-kirsal-kalkinma-politikasinin-turkiyedeki-uygulamasi-malatya-ili-ornegi.md)
- [Cin’in Horqin Kumul Bölgesindeki Karakavak ve Sibirya Karaagaci Agaclandirma Alanlarinda Bitki-Dokuntu-Toprak Sisteminin C:N:P Stokiyometrisinin Karşılaştırilmasi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/cinin-horqin-kumul-bolgesindeki-karakavak-ve-sibirya-karaagaci-agaclandirma-alanlarinda-bitki-dokuntu-toprak-sisteminin-cnp-stokiyometrisinin-karsilastirilmasi.md)
- [Akut Arbovirüs Enfeksiyonu Modeli Olarak Mavi Dil Hastalığında Şiddet Belirleyicilerinin Makine Öğrenmesi ile Çözümlenmesi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akut-arbovirus-enfeksiyonu-modeli-olarak-mavi-dil-hastaliginda-siddet-belirleyicilerinin-makine-ogrenmesi-ile-cozumlenmesi.md)
- [Akdeniz Ormanlarında Yangın Sonrası Orman Yönetim Uygulamalarının Toprak Metal Dinamikleri Üzerindeki Etkileri](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-ormanlarinda-yangin-sonrasi-orman-yonetim-uygulamalarinin-toprak-metal-dinamikleri-uzerindeki-etkileri.md)
- [Zhejiang Eyaleti, Çin'de 2010–2021 Yılları Arasında Salmonella Kaynaklı Gıda Kökenli Hastalıkların Epidemiyolojisi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/zhejiang-eyaleti-cinde-20102021-yillari-arasinda-salmonella-kaynakli-gida-kokenli-hastaliklarin-epidemiyolojisi.md)
- [Adana İlinin Bazı Doğal ve Kültürel Sit Alanları Üzerine Floristik Bir Çalışma](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/adana-ilinin-bazi-dogal-ve-kulturel-sit-alanlari-uzerine-floristik-bir-calisma.md)
- [Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında STEM Eğitiminin Öğretmenlerin STEM Farkındalıklarına ve 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/okul-disi-ogrenme-ortamlarinda-stem-egitiminin-ogretmenlerin-stem-farkindaliklarina-ve-21-yuzyil-becerilerine-etkisi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-24T16:38:31.526Z
- Kanıt sayısı: 12
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-daglik-silvopastoral-sisteminde-sarda-sigirlarinin-kaynak-secimi-ve-mekansal-dagilim-oruntuleri