---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Akdeniz Ormanlarında Yangın Sonrası Orman Yönetim Uygulamalarının Toprak Metal Dinamikleri Üzerindeki Etkileri"
description: "Yangınlar Akdeniz ekosistemlerinin doğal bir bileşeni olmakla birlikte küresel iklim değişikliği ve arazi kullanımı değişiklikleri nedeniyle sıklığı ve şiddeti giderek artmaktadır. Yangın sonrası uygulanan rehabilitasyon ve arazi yönetim teknikleri toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını derinden etk"
resource: "https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-ormanlarinda-yangin-sonrasi-orman-yonetim-uygulamalarinin-toprak-metal-dinamikleri-uzerindeki-etkileri"
doi: "10.3389/fenvs.2025.1661652"
authors: ["Yener Ulus", "Yener Ulus", "Shaoyi Wang", "Shaoyi Wang", "Martin Tsz-Ki Tsui", "Martin Tsz-Ki Tsui", "Martin Tsz-Ki Tsui", "Noah Landau", "Owen Lekki", "Tuğba Bayazıt", "Habibullah Uzun", "Fevziye Aslan"]
citation: "Ulus, Y., Ulus, Y., Wang, S., Wang, S., Tsui, M. T., Tsui, M. T., Tsui, M. T., Landau, N., Lekki, O., Bayazıt, T., Uzun, H., Aslan, F., Kavgacı, A. (2025). Post-fire forest management effects on soil metal dynamics in Mediterranean forests. . https://doi.org/10.3389/fenvs.2025.1661652"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Tarım Bilimleri"
subDiscipline: "Tarım ve Gıda Bilimleri"
evidenceCount: 11
tags: ["yangın sonrası toprak kirliliği", "orman yangını", "orman yönetimi", "ağır metal", "toprak bozulması"]
timestamp: "2026-08-29T11:42:31.492Z"
---

# Akdeniz Ormanlarında Yangın Sonrası Orman Yönetim Uygulamalarının Toprak Metal Dinamikleri Üzerindeki Etkileri

Özgün başlık: Post-fire forest management effects on soil metal dynamics in Mediterranean forests
DOI: https://doi.org/10.3389/fenvs.2025.1661652
Künye (APA 7): Ulus, Y., Ulus, Y., Wang, S., Wang, S., Tsui, M. T., Tsui, M. T., Tsui, M. T., Landau, N., Lekki, O., Bayazıt, T., Uzun, H., Aslan, F., Kavgacı, A. (2025). Post-fire forest management effects on soil metal dynamics in Mediterranean forests. . https://doi.org/10.3389/fenvs.2025.1661652

Bilim alanı: [Tarım Bilimleri](/okf/tarim-bilimleri/index.md) › Tarım ve Gıda Bilimleri

# Alan bağlamı

Yangınlar Akdeniz ekosistemlerinin doğal bir bileşeni olmakla birlikte küresel iklim değişikliği ve arazi kullanımı değişiklikleri nedeniyle sıklığı ve şiddeti giderek artmaktadır. Yangın sonrası uygulanan rehabilitasyon ve arazi yönetim teknikleri toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını derinden etkilemektedir. Ancak yangın sonrası gerçekleştirilen riperle dipkazan, teraslama ve doğal rejenerasyon gibi farklı orman yönetim stratejilerinin topraktaki majör, iz ve ağır metal konsantrasyonları ile hareketliliği üzerindeki etkileri literatürde yeterince araştırılmamıştır.

# Akademik özet

Küresel iklim değişikliği ve kuraklık koşullarına bağlı olarak sıklığı artan orman yangınları, Akdeniz ekosistemlerinde toprak jeokimyası ve besin döngüleri üzerinde kalıcı izler bırakmaktadır. Yangınlar sırasında bitki örtüsünün ve toprağın üst organik tabakasının yanması, yapıda biriken iz ve ağır metallerin serbest kalmasına, kül ile birlikte yeniden dağılmasına veya erozyonla taşınmasına yol açmaktadır. Yangın sonrasında uygulanan rehabilitasyon ve orman yönetim stratejileri ise toprağın stabilizasyonunu sağlarken bir yandan da kirleticilerin toprak profilindeki dikey ve yatay hareketliliğini belirlemektedir. Bu durum, yangın sonrası yönetimin ekosistem sağlığı ve toprak kirliliği riski açısından değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu araştırmada, 2021 yılı yazında Antalya Manavgat bölgesinde gerçekleşen büyük orman yangınından yaklaşık 2,5 yıl sonra (Ocak 2024), farklı yönetim stratejilerinin uygulandığı sahalardan toprak örnekleri toplanmıştır. Çalışmada kontrole ek olarak doğal rejenerasyona bırakılan, gradoni teraslama yapılan ve riperle dipkazan müdahalesi uygulanan dört farklı alan tanımlanmıştır. Yüzey topraklarından (0-5 cm) alınan örneklerde toprak organik maddesi ile birlikte toplam cıva ve mikrodalga yakma sonrası ICP-MS cihazı ile Fe, Ca, Al, Mn, Cr, Ni, Zn, Cu, Pb, Co ve As konsantrasyonları analiz edilerek tek yönlü tekrarlı ölçümler ANOVA ve Tukey testleriyle karşılaştırılmıştır.

Elde edilen bulgular, ağır mekanik müdahale içeren riperle dipkazan (RIP) uygulamasının toprak metal düzeylerinde en yüksek artışa neden olduğunu göstermektedir. RIP alanında Cr (223,22 mg/kg), Ni (150,54 mg/kg), Zn (156,18 mg/kg) ve As (6,72 mg/kg) konsantrasyonları diğer uygulamalara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Doğal rejenerasyon ve teraslama alanlarında ise eğimli topoğrafyaya bağlı erozyon ve kül sürüklenmesi nedeniyle metal seviyeleri daha düşük veya kontrol alanına yakın kalmıştır. Ayrıca cıva seviyeleri tüm yangın görmüş alanlarda kontrol sahasına kıyasla belirgin şekilde düşmüş, bu da cıvanın yangın sırasında termal buharlaşmayla kaybolduğunu doğrulamıştır.

Çalışmanın sonuçları, yangın sonrası orman restorasyon çalışmalarında kullanılan ağır mekanik araçların ve dipkazan işlemlerinin alt toprak katmanlarındaki ağır metalleri yüzeye çıkararak kirletici yükünü artırabileceğini ortaya koymaktadır. Tartışma bölümünde vurgulandığı üzere, topoğrafik eğim, kül birikimi ve toprak karıştırma düzeyi ağır metallerin toprak organik maddesiyle kurduğu bağları değiştirmektedir. Araştırma, Akdeniz ormanlarında yangın sonrası rehabilitasyon planlaması yapılırken erozyon kontrolü ile birlikte toprak jeokimyasal risklerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermekte ve literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

# Araştırmanın amacı

Bu çalışma, Türkiye'nin güneybatısında meydana gelen Manavgat yangınından 2,5 yıl sonra, doğal rejenerasyon, teraslama ve riperle dipkazan gibi farklı yangın sonrası orman yönetim stratejilerinin toprak majör, iz ve ağır metal düzeyleri üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışma, yangından 2,5 yıl sonra farklı yönetim stratejilerine tabi tutulmuş alanlarda karşılaştırmalı saha örneklemesi ve laboratuvar spektrometrik analizlerine dayanan nicel ampirik bir yaklaşım benimsemiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Riper ile yapılan dipkazan uygulaması, topraktaki Cr (223,22 mg/kg), Ni (150,54 mg/kg), Zn (156,18 mg/kg) ve As (6,72 mg/kg) konsantrasyonlarını diğer yönetim alanlarına göre belirgin şekilde yükseltmiştir.
2. Gradoni teraslama uygulaması yapılan alanda kalsiyum derişimi 6795,96 mg/kg seviyesine ulaşarak kontrol ve doğal rejenerasyon alanlarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
3. Yanmamış kontrol alanında cıva derişimi ortalama 89,70 ng/g ile yangın görmüş doğal rejenerasyon (36,73 ng/g), teraslama (31,91 ng/g) ve dipkazan (32,68 ng/g) alanlarından daha yüksek çıkmıştır.
4. Dipkazan uygulanan RIP alanında toprak organik maddesi ile Fe, Pb, Ni, As ve Co metalleri arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyonlar tespit edilmiştir.

# Yazarın tartışması

Makalede elde edilen bulgular, yangın sonrası orman yönetim stratejilerinin toprak metal dinamikleri ve organik madde birikimi üzerinde belirleyici etkileri olduğunu göstermektedir. Özellikle riper ile yapılan dipkazan işlemi, alt toprak katmanlarındaki ağır metalleri yüzeye taşıyarak krom, nikel, çinko ve arsenik gibi Potansiyel Toksik Elementlerin konsantrasyonlarını belirgin biçimde artırmıştır. Teraslama uygulamasında ise kalsiyum birikimi öne çıkarken, doğal rejenerasyona bırakılan alanlarda metal düzeylerinin genel olarak kontrol alanına göre daha düşük kaldığı gözlemlenmiştir.

Yazarlar, dipkazan yapılan düz arazilerde kirlilik birikimini ve organik madde ile metaller arasındaki güçlü pozitif korelasyonları mekanik karıştırma mekanizmasına bağlamaktadır. Ağır iş makinelerinin kullanımı, yangın külünü ve organik maddeler bakımından zengin üst toprağı derin katmanlarla homojenize etmiş, bu durum toprağın sorption kapasitesini değiştirmiştir. Eğimli teras ve doğal rejenerasyon alanlarında gözlenen düşük metal seviyeleri ise yangın sonrası yüzeysel akış ve erozyonla metal emdirilmiş adsorban maddelerin taşınmasıyla açıklanmaktadır.

Elde edilen sonuçlar literatürdeki mevcut verilerle ilişkilendirilmiştir. Esen ve arkadaşlarının (2023) Antalya kızılçam ormanlarında bildirdiği düşük organik madde değerlerine kıyasla bu çalışmada belirlenen yüksek tutunma, yangın sonrası kalan organik birikintilere dayandırılmıştır. Ayrıca Güvenç ve arkadaşlarının (2003) Antalya kırsal ve kentsel alanları için raporladığı yüksek doğal krom ve nikel arka plan seviyeleri, kontrol ve dipkazan alanlarındaki temel metal yüklerini açıklamakta destekleyici bir referans olarak kullanılmıştır.

Sonuç olarak çalışma, yangın sonrası silvikültürel müdahalelerin yalnızca bitki örtüsünün yenilenmesi veya erozyon kontrolü perspektifinden değil, toprak kimyası ve ağır metal mobilitesi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Mekanik toprak işlemenin toksik elementleri mobilize etme riski, restorasyon planlamalarında pasif müdahalelerin ve erozyon önleyici teraslama gibi daha az yıkıcı tekniklerin önceliklendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

# Yazarın sonucu

Yangın sonrası orman yönetim müdahaleleri, özellikle riperle yapılan dipkazan uygulaması, topraktaki potansiyel toksik ağır metallerin konsantrasyonlarını ve dağılımını önemli ölçüde değiştirmekte ve kirlilik riski oluşturmaktadır. Buna karşın yanmış alanlarda üretilen kömürleşmiş maddeler metalleri geçici olarak bağlasa da erozyon ve yüzeysel akışla hızla taşınarak yüzey metal düzeylerini düşürmektedir. Bu nedenle yangın sonrası orman restorasyon planlamalarında ağır mekanik müdahalelerin toprak kimyasal riskleri dikkate alınmalıdır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, Akdeniz orman ekosistemlerinde orman yangınları sonrasında uygulanan farklı silvikültürel arazi yönetim tekniklerinin toprak majör, iz ve potansiyel toksik ağır metal dinamikleri üzerindeki etkilerini ampirik olarak ortaya koyan öncü bir araştırmadır. Literatürde yangınların toprak kimyası üzerindeki etkileri geniş biçimde incelenmiş olsa da, yangın sonrası gerçekleştirilen riperle dipkazan, gradoni teraslama ve doğal rejenerasyon gibi arazi hazırlık müdahalelerinin metal hareketliliği ve kirlilik riski üzerindeki spesifik rolleri açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu makale, mekanik toprak işlemenin toprak altı katmanlarındaki metalleri yüzeye taşıyarak kirlilik riskini artırdığını kanıtlayarak yangın sonrası restorasyon literatürüne işlevsel bir katkı sağlamaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, orman yangınlarının toprak kimyası ve ağır metal birikimi üzerindeki etkilerini inceleyen temel literatür üzerine inşa edilmiştir. Yangın sonrası kül birikimi, termal buharlaşma ve metal mobilizasyonunu açıklayan önceki araştırmaların (örneğin Ku ve ark., 2018; Certini, 2005) kuramsal çerçevesini benimseyen çalışma, bu süreçlerin insan eliyle gerçekleştirilen arazi müdahaleleriyle nasıl modifiye edildiğini inceleyerek mevcut birikimi genişletmektedir. Bölgesel düzeyde ise Antalya yöresindeki toprak metal birikimi ve organik madde değişimini raporlayan Esen ve arkadaşları (2023) ile Güvenç ve arkadaşlarının (2003) bulgularıyla doğrudan diyalog kurarak, saptanan metal seviyelerinin ne kadarının doğal arka plan değerlerinden, ne kadarının ise mekanik toprak işlemeden kaynaklandığını ayrıntılı biçimde ayrıştırmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu çalışma, Akdeniz iklim kuşağındaki yangın sonrası orman restorasyon çalışmalarında çevresel risk değerlendirmesi boyutunu ekleyen kritik bir referans kaynağıdır. Geleneksel silvikültür literatürü çoğunlukla erozyon önleme ve fidan dikim başarısına odaklanırken, bu makale mekanik toprak işleme tekniklerinin (riper ile dipkazan) potansiyel toksik elementleri (Cr, Ni, Zn, As) yüzey toprağında biriktirme riskini ortaya koymaktadır. Araştırmacılar, derleme ve tez çalışmalarında yangın sonrası müdahale tekniklerinin yalnızca ekolojik rejenerasyon açısından değil, toprak kirleticilerinin hareketliliği ve ekotoksikolojik riskler açısından da değerlendirilmesi gerektiğini bu çalışmaya dayanarak savunabilirler.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Yangın sonrası uygulanan riperle dipkazan gibi ağır mekanik toprak işleme müdahaleleri topraktaki potansiyel toksik ağır metal konsantrasyonlarını yükseltmektedir.** — Bu çalışma, mekanik dipkazan yapılan RIP alanlarında krom, nikel, çinko ve arsenik seviyelerinin doğal rejenerasyon ve teraslama alanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğunu ampirik verilerle gösterdiği için literatür taraması bölümünde iddiayı desteklemek amacıyla alıntılanabilir.
- **Orman yangınları sonrasında topraktaki cıva seviyeleri termal buharlaşma ve desorpsiyon mekanizmaları nedeniyle belirgin biçimde azalmaktadır.** — Tartışma bölümünde yangın sonrası cıva kaybı mekanizmaları ele alınırken, Manavgat yangını sahasında yanmamış kontrol alanındaki cıvanın (89,70 ng/g) yanmış tüm alanlara göre belirgin biçimde yüksek çıktığını gösteren bulgu karşılaştırmalı veri olarak kullanılabilir.
- **Yangın sonrası toprak metal dinamikleri araştırmalarında zamanlama sınırlılıkları ve topografik erozyon birikim alanları dikkate alınmalıdır.** — Yöntem veya kısıtlılıklar bölümünde saha örnekleme stratejisi tasarlanırken yazarın 2,5 yıllık gecikme nedeniyle kül toplama sınırlılığına ve alt yamaç birikim sahalarının örneklenmesi gerekliliğine yaptığı metodolojik değerlendirme referans verilebilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Akdeniz kızılçam ormanlarında farklı eğim derecelerine sahip sahalarda yapılan mekanik toprak işleme teknikleri, mevsimsel yağışlar sonrasında alt yamaçlardaki toprak metal birikimini nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Eğim açısı %10-20 ve %20-40 olan iki farklı bölgede dipkazan ve teraslama uygulanan parseller ile alt yamaç erozyon birikim noktalarından 0-5 cm ve 5-15 cm derinlikte mevsimsel toprak örnekleri toplanır. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile belirlenir; ICP-MS analizi ve tekrarlı ölçümler ANOVA ile değerlendirilir.
  - Gerekçe: Yazarın çalışmanın tartışma bölümünde eğimli parsellerde erozyon nedeniyle metal kaybı yaşandığı ve alt yamaç örneklerinin alınmamış olmasının bir sınırlılık olduğu yönündeki değerlendirmesinden türetilmiştir.
- **Yangın sonrası riperle dipkazan uygulanan topraklarda sıkışma, hacim ağırlığı ve gözeneklilik gibi fiziksel parametreler ağır metal (Cr, Ni, Zn) tutunma mekanizmalarını nasıl değiştirmektedir?**
  - Desen: Dipkazan yapılan ve yapılmayan yanmış parsellerden elmas karotiyer ile bozulmamış toprak örnekleri alınarak hacim ağırlığı ve gözeneklilik ölçülür; aynı örneklerde ICP-MS ile metal içerikleri belirlenir. Örneklem sayısı güç analizi ile saptanır ve çoklu regresyon analizi uygulanır.
  - Gerekçe: Yazarın sonuç bölümünde toprak miktarı yetersizliği nedeniyle gözeneklilik ve hacim ağırlığı gibi fiziksel özelliklerin ölçülememiş olmasını açık bir sınırlılık olarak belirtmesinden türetilmiştir.
- **Orman yangınının hemen ardından (0-3 ay) sahadan toplanan taze kül ve üst toprak örneklerinde cıva buharlaşması ve ağır metal leçing dinamikleri zaman içinde nasıl bir değişim göstermektedir?**
  - Desen: Yangından hemen sonraki ilk ay içerisinde kül ve 0-5 cm toprak örnekleri toplanır. İlk yağış olaylarını takiben 1, 3, 6 ve 12. aylarda zamansal örnekleme yapılır. Katı faz cıva analizörü ve ICP-MS kullanılarak analiz edilen veriler zamansal değişim grafik ve modellemeleriyle incelenir.
  - Gerekçe: Yazarın çalışmasında yangından 2,5 yıl sonra örnekleme yapıldığı için kül toplanamamış olması sınırlılığından ve makalenin gelecekte daha erken zamanlı örnekleme yapılması çağrısından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Abstract | 1 | — | This study investigates the effects of different forest management strategies, including natural regeneration, grading (e.g., gradoni terrace making), and subsoiling with ripper on |
| ev-s-1 | Materials and methods | 2 | — | 2.2 Sample collection Soil sampling was conducted once on 4 January 2024, approximately 2.5 years after the fi re, across four distinct land cover types representing both burned an |
| ev-s-3 | Results and discussions | 5 | — | The graded treatment showed similar values, with Ca notably peaking here (6,795.96 ± 750.35 mg/kg), signi fi cantly higher than in control or natural plots (p < 0.001). |
| ev-s-4 | Results and discussions | 6 | — | The control site had the highest mean Hg level (89.70 ± 28.85 ng/g). In contrast, lower concentrations were found in the natural (36.73 ± 10.53 ng/g), graded (31.91 ± 15.05 ng/g),  |
| ev-s-5 | Results and discussions | 6 | — | For instance, strong positive correlations were detected in RIP soils for Fe ( R 2 = 0.56, p = 0.01), Pb ( R 2 = 0.63, p = 0.01) Ni ( R 2 = 0.58, p = 0.01), As ( R 2 = 0.60, p = 0. |
| ev-s-6 | Conclusion | 7 | — | Our fi ndings demonstrate that manag ement interventions such as subsoiling with ripper can signi fi cantly alter the distribution and concentration of trace metals, w ith the RIP  |
| ev-s-7 | Results and discussions | 5 | — | Esen et al. (2023) reported much lower SOM in Pinus brutia forest, in Antalya, with pre- fi re values of 6.7% ± 2.5%, and post- fi re levels of 6.0% ± 2.7% in northern areas and 2. |
| ev-s-8 | Results and discussions | 5 | — | Supporting this, a study by Guvenç et al. (2003) found high background levels of these metals i n Antalya, with Cr concentrations averaging 190 ± 150 mg/kg in urban areas and 260 ± |
| ev-l-1 | Abstract | 1 | — | subsoiling with a ripper resulted in elevated levels of multiple potentially toxic metals, including Cr (223.22 ± 60.47 mg/kg), Ni (150.54 ± 27.33 mg/kg), Zn (156.18 ± 66.14 mg/kg) |
| ev-l-2 | Results and discussions | 6 | — | The control site had the highest mean Hg level (89.70 ± 28.85 ng/g). In contrast, lower concentrations were found in the natural (36.73 ± 10.53 ng/g), graded (31.91 ± 15.05 ng/g),  |
| ev-l-3 | Conclusion | 7 | — | Ash was not collected due to the 2.5-year post- fi re delay, and downslope samples from regenerating and graded plots, where metal runoff may accumulate, were not taken. |

# İlgili kavramlar

- [Çöl Çekirgesi Popülasyon Dinamiği ve Büyük Ölçekli Yayılımının Modellenmesi İçin Bütünleşik Bir Çerçeve](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/col-cekirgesi-populasyon-dinamigi-ve-buyuk-olcekli-yayiliminin-modellenmesi-icin-butunlesik-bir-cerceve.md)
- [Tek Sağlık Bağlamında Bal Arısı ve Arıcılık: Kazakistan Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/tek-saglik-baglaminda-bal-arisi-ve-aricilik-kazakistan-ornegi-uzerinden-bir-degerlendirme.md)
- [Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Politikasının Türkiye'deki Uygulaması: Malatya İli Örneği](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/avrupa-birligi-kirsal-kalkinma-politikasinin-turkiyedeki-uygulamasi-malatya-ili-ornegi.md)
- [Beklenmedik Anda Yakalanmak ve Yenilmek: Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'da Gıda Güvenliği](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/beklenmedik-anda-yakalanmak-ve-yenilmek-ukrayna-savasi-ve-orta-doguda-gida-guvenligi.md)
- [Bozdağ Orman İşletme Şefliğinde Arazi Kullanımı ve Örtüsü Değişiminin CA-Markov Tabanlı Mekânsal-Zamansal Modellemesi: Türkiye'de Orman Hukuku ve Yönetişimi Üzerine Yansımalar](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/bozdag-orman-isletme-sefliginde-arazi-kullanimi-ve-ortusu-degisiminin-ca-markov-tabanli-meknsal-zamansal-modellemesi-turkiyede-orman-hukuku-ve-yonetisimi-uzerine-yansimalar.md)
- [Çin’in Horqin Kumul Bölgesindeki Karakavak ve Sibirya Karaagaci Ağaçlandırma Alanlarında Bitki-Dokuntu-Toprak Sisteminin C:N:P Stokiyometrisinin Karşılaştırılması](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/cinin-horqin-kumul-bolgesindeki-karakavak-ve-sibirya-karaagaci-agaclandirma-alanlarinda-bitki-dokuntu-toprak-sisteminin-cnp-stokiyometrisinin-karsilastirilmasi.md)
- [Domateste Oksin Yanıt Faktörlerinin (ARF) Biyotik ve Abiyotik Stres Tepkilerinde Oksin Etkisinin Potansiyel Aracıları Olarak Rolü](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/domateste-oksin-yanit-faktorlerinin-arf-biyotik-ve-abiyotik-stres-tepkilerinde-oksin-etkisinin-potansiyel-aracilari-olarak-rolu.md)
- [Akut Arbovirüs Enfeksiyonu Modeli Olarak Mavi Dil Hastalığında Şiddet Belirleyicilerinin Makine Öğrenmesi ile Çözümlenmesi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akut-arbovirus-enfeksiyonu-modeli-olarak-mavi-dil-hastaliginda-siddet-belirleyicilerinin-makine-ogrenmesi-ile-cozumlenmesi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-08-29T11:42:31.492Z
- Kanıt sayısı: 11
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-ormanlarinda-yangin-sonrasi-orman-yonetim-uygulamalarinin-toprak-metal-dinamikleri-uzerindeki-etkileri