---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Cin’in Horqin Kumul Bölgesindeki Karakavak ve Sibirya Karaagaci Agaclandirma Alanlarinda Bitki-Dokuntu-Toprak Sisteminin C:N:P Stokiyometrisinin Karşılaştırilmasi"
description: "Yari kurak bölgelerde collesmeyle mucadele amaciyla yuruten agaclandirma projelerinde, dikilen agac turlerinin toprak kalitesi ve besin dongusu üzerindeki etkileri kritik bir ekolojik tartisma konusudur. Hizli buyuyen yabanci turlerin yoğun kaynak kullanimi nedeniyle toprak ve ekosistem bozunumuna y"
resource: "https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/cinin-horqin-kumul-bolgesindeki-karakavak-ve-sibirya-karaagaci-agaclandirma-alanlarinda-bitki-dokuntu-toprak-sisteminin-cnp-stokiyometrisinin-karsilastirilmasi"
doi: "10.3389/fpls.2021.655517"
authors: ["Kai Wang", "Risheng Zhang", "Lining Song", "Tao Yan", "Enhang Na"]
citation: "Wang, K., Zhang, R., Song, L., Yan, T., Na, E. (2021). Comparison of C:N:P Stoichiometry in the Plant–Litter–Soil System Between Poplar and Elm Plantations in the Horqin Sandy Land, China. . https://doi.org/10.3389/fpls.2021.655517"
publicationType: "quantitative-empirical"
discipline: "Tarım Bilimleri"
subDiscipline: "Tarım ve Gıda Bilimleri"
evidenceCount: 8
tags: ["collesmis bölge", "orman gerilemesi", "bitki-dokuntu-toprak sistemi", "stokiyometrik homeostazi", "agaclandirma için agac turu secimi"]
timestamp: "2026-09-28T13:31:32.933Z"
---

# Cin’in Horqin Kumul Bölgesindeki Karakavak ve Sibirya Karaagaci Agaclandirma Alanlarinda Bitki-Dokuntu-Toprak Sisteminin C:N:P Stokiyometrisinin Karşılaştırilmasi

Özgün başlık: Comparison of C:N:P Stoichiometry in the Plant–Litter–Soil System Between Poplar and Elm Plantations in the Horqin Sandy Land, China
DOI: https://doi.org/10.3389/fpls.2021.655517
Künye (APA 7): Wang, K., Zhang, R., Song, L., Yan, T., Na, E. (2021). Comparison of C:N:P Stoichiometry in the Plant–Litter–Soil System Between Poplar and Elm Plantations in the Horqin Sandy Land, China. . https://doi.org/10.3389/fpls.2021.655517

Bilim alanı: [Tarım Bilimleri](/okf/tarim-bilimleri/index.md) › Tarım ve Gıda Bilimleri

# Alan bağlamı

Yari kurak bölgelerde collesmeyle mucadele amaciyla yuruten agaclandirma projelerinde, dikilen agac turlerinin toprak kalitesi ve besin dongusu üzerindeki etkileri kritik bir ekolojik tartisma konusudur. Hizli buyuyen yabanci turlerin yoğun kaynak kullanimi nedeniyle toprak ve ekosistem bozunumuna yol acabilmesi, buna karsilik yerli turlerin daha dengeli besin geri dönüşumu sağlamasi, surdurulebilir ekosistem yönetimi acisindan cozulmesi gereken temel bir sorundur.

# Akademik özet

Yari kurak bölgelerde collesmenin onlenmesi ve kumul alanlarin tespiti amaciyla yurutulen agaclandirma faaliyetleri, ekosistem kararliligi ve toprak kalitesinin iyilesitirilmesi acisindan hayati bir oneme sahiptir. Cin'in agro-pastoral geçiş kusaginda yer alan Horqin Kumul Bölgesi'nde, ruzgar hizini kesme ve kum tespiti gibi amaçlarla uzun yillardir hizli buyuyen gumusi karakavak (Populus alba) gibi egzotik turlerin monokultur plantasyonlari kurulmustur. Ancak bu hizli buyuyen plantasyonlarda zamanla tepe kurumasi, erken yaslanma, olum vakalari ile toprak ve ekosistem bozunumu gibi ciddi ekolojik sorunlar ortaya cikmistir. Buna karsilik, ayni bölgede dogal olarak yetisen Sibirya karaagaci (Ulmus pumila) bu tur sorunlari nadiren yasamakta, ancak yavas buyumesi nedeniyle agaclandirma tercihlerinde arka planda kalmaktadir. Bu iki turun toprak-bitki-dokuntu sistemindeki besin donguleri ve uyum stratejilerinin ekolojik stokiyometri çerçevesinde karşılaştırilmasi, surdurulebilir tur secimleri için buyuk bir ekolojik araştırma gereksinimini dogurmaktadir.

Bu çalışmanın temel amaci, Horqin Kumul Bölgesi'ndeki karakavak ve karaagac agaclandirma alanlarinda bitki-dokuntu-toprak sistemindeki karbon (C), azot (N) ve fosfor (P) dengesini, stokiyometrik özellikleri ve stokiyometrik homeostazi kapasitelerini karşılaştırmali olarak ortaya koymaktir. Araştırma tasarimi kapsaminda, 2017 yilinda Liaoning Kumul Kontrolu ve Kullanimi Enstitusu bunyesindeki Zhanggutai Deney Sahasi'nda benzer saha özelliklerine sahip, yaklaşik 20 yasindaki saf karaagac ve karakavak plantasyonlarindan ucer adet deneme alani secilmistir. Buyume mevsimi boyunca ilkbahar, yaz ve sonbahar donemlerinde (Mayis, Temmuz ve Eylul aylari) her iki turun yaprak, dal, ince kok ve farklı derinliklerdeki (0-20, 20-40, 40-60 cm) toprak örnekleri toplanmistir; Ekim ayinda ise taze yaprak dokuntusu örneklemesi gerceklestirilmistir. Laboratuvarda gerceklestirilen yas yakma, Kjeldahl azot analizi ve spektrofotometrik fosfor ölçumlerinin ardindan elde edilen veriler, iki yonlu ANOVA, Duncan coklu karşılaştırma testleri ve homeostatik düzenleme katsayisi (H) hesaplamalari ile analiz edilmiştir.

Elde edilen kantitatif bulgular, Sibirya karaagaci plantasyonundaki toprak C ve N derisimleri ile C:P ve N:P oranlarinin karakavak plantasyonuna kiyasla onemli ölçulde yüksek oldugunu göstermistir. Karaagacin yaprak dokuntulerindeki N ve P derisimleri daha yüksek, C:N ve C:P oranlari ise daha düşük bulunurken; karakavak yapraklarinda besin geri emilim etkinliğinin (NuRE) karaagaca gore belirgin sekilde daha yüksek oldugu tespit edilmiştir. Yaz doneminde karaagacin yaprak ve kok C:P ile N:P oranlari karakavaktan daha yüksek cikmistir. Stokiyometrik homeostazi analizleri ise Sibirya karaagacinin karakavaga gore genel olarak daha yüksek bir N:P homeostazisine sahip oldugunu ortaya koymustur. Karaagacta kok N ve N:P homeostazisi yaprak ve dallara gore daha yüksek kararlilik sergilerken, karakavak agacinin dokularindaki besin derisimlerinin toprak besin değişimlerine karsi homeostatik olmadigi, bitkinin toprak besin seviyelerine bağlı olarak dokular arasi besin tahsisatini dinamik bir sekilde kaydirdigi belirlenmistir.

Tartisma ve sonuç bolumunde, elde edilen bulgular literatürdeki önceki çalışmalarla (Zhao vd., 2010; Bai vd., 2019) ilişkilendirilerek yorumlanmis ve ekolojik cikarimlar sunulmustur. Karakavagin yüksek buyume hizi ve biyokutle birikimi nedeniyle topraktan daha fazla besin tukettigi, buna karsilik icsel besin geri emilimini yüksek tutarak dokuntu kalitesini dusurdugu ve toprak besin birikimini zayiflatarak plantasyon gerilemesine yol actigi değerlendirilmistir. Sibirya karaagacinin ise topraga daha yüksek kaliteli dokuntu kazandirarak bitki-dokuntu-toprak sisteminde daha etkin bir besin dongusu kurdugu ve toprak kalitesini artirdigi gösterilmiştir. Bu durum, yari kurak kumul ekosistemlerinde topragin fosfor sınırlamasi altinda oldugu gercegiyle birlesdiginde, karaagacin daha kararli bir ekolojik homeostazi sergileyerek surdurulebilir agaclandirma için cok daha uygun bir tur olduguna isaret etmektedir. Bu çalışma, yari kurak collesmis alanlarin restorasyonunda tur seciminin besin dongusu ve ekosistem kararliligi üzerindeki uzun vadeli etkilerini anlamak bakimindan literatüre kritik bir katkı sağlamaktadir.

# Araştırmanın amacı

Karakavak ve Sibirya karaagaci agaclandirma alanlarinda bitki-dokuntu-toprak sistemindeki karbon, azot ve fosfor dengesini, stokiyometrik özellikleri ve stokiyometrik homeostaziyi karşılaştırmali olarak incelemek.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada, yarı kurak kumul ekosisteminde farklı ağaçlandırma türlerinin bitki-döküntü-toprak sistemindeki C:N:P stokiyometrisi, besin geri emilimi ve stokiyometrik homeostazi üzerindeki etkileri nicel ampirik saha araştırması ve mevsimsel karşılaştırmalı analiz yaklaşımıyla incelenmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Karaağaç ağaçlandırma sahasındaki toprak karbon ve azot derisimleri ile C:P ve N:P oranları karakavak sahasına kıyasla belirgin şekilde daha yüksek bulunmuştur.
2. Karakavak sahasındaki azot ve fosfor geri emilim etkinlikleri (NuRE) karaağaç sahasına göre anlamlı derecede yüksek ölçülmüştür.
3. Karaağaç yaprak döküntülerinde azot ve fosfor derisimleri daha yüksek, C:N ve C:P oranları ise karakavak döküntülerine kıyasla daha düşük seviyede gerçekleşmiştir.
4. Sibirya karaağacı, karakavağa kıyasla genel olarak daha yüksek azot:fosfor (N:P) stokiyometrik homeostazisi sergilemiştir.
5. Her iki ağaç türünün yaprak, dal ve kök organlarında fosfor derisimleri sıkı homeostazi göstererek fosforun büyümedeki temel sınırlayıcı unsur olduğunu doğrulamıştır.

# Yazarın tartışması

Çalışmada elde edilen bulgular, Sibirya karaağacı ağaçlandırma sahasındaki toprak karbon ve azot derisimlerinin, karakavak ağaçlandırma sahasına kıyasla belirgin şekilde daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca karaağaç yaprak döküntülerinde azot ve fosfor derisimleri daha yüksek bulunurken, karakavak türünün yaprak azot ve fosfor geri emilim etkinliğinin çok daha yüksek düzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Yazarlar bu durumu karakavak ağacının hızlı büyüme ve yüksek biyokütle üretimi nedeniyle topraktan daha fazla besin maddesi çekmesine ve bünyesinde hapsetmesine bağlamaktadır. Karaağaç ise toprağa daha yüksek kalitede döküntü sunarak döküntü ayrışmasını ve mineralizasyonu hızlandırmakta, böylece bitki-döküntü-toprak sistemindeki besin döngüsünü daha verimli bir şekilde beslemektedir.

Elde edilen sonuçlar, çölleşmeyle mücadele literatüründeki ağaçlandırma türü seçimlerinin ekosistem süreçleri üzerindeki uzun vadeli etkilerini destekler niteliktedir. Koerselman ve Meuleman (1996) tarafından tanımlanan N:P oranı eşikleriyle uyumlu olarak, karaağaç sahasında P sınırlaması gözlenirken, karakavak türünün hızlı büyüme döneminde fosfor, erken ve geç dönemlerde ise azot sınırlaması yaşadığı literatürle karşılaştırmalı şekilde ortaya konmuştur.

Bu çerçevede, kurak ve besin fakiri kumul alanlarda ağaçlandırma türü seçilirken yalnızca ilk büyüme hızının değil, bitki-döküntü-toprak sistemindeki besin döngüsü sürdürülebilirliğinin ve stokiyometrik homeostazi yeteneğinin de dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Sibirya karaağacı, ekosistem kararlılığını artırmadaki yüksek homeostazi kapasitesiyle bölge için daha uygun bir tür olarak öne çıkmaktadır.

# Yazarın sonucu

Yazarlar, Sibirya karaağacının Horqin Kumul Bölgesi'nin kurak ve besin maddesi bakımından fakir koşullarında toprak besin birikimini desteklemesi, döküntü kalitesini artırarak bitki-döküntü-toprak sistemindeki besin döngüsünü güçlendirmesi ve yüksek N:P homeostazisi ile ekosistem kararlılığı sağlaması nedeniyle, hızlı büyüyen ancak toprak bozulmasına yol açan karakavağa kıyasla ağaçlandırma için çok daha uygun bir tür olduğu sonuçuna varmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, yarı kurak kumul ekosistemlerinde çölleşmeyi kontrol altına almak amacıyla yürütülen ağaçlandırma faaliyetlerinin ekosistem kararlılığı üzerindeki etkilerini ekolojik stokiyometri çerçevesinde çözümleyen ampirik bir araştırmadır. Alan yazında hızlı büyüyen ancak ekosistem bozulmasına yol açabilen egzotik türler ile yerli türlerin karşılaştırılmasında, besin kullanım stratejileri ve homeostazi kapasitelerini merkeze alarak ayırt edici bir çerçeve sunmaktadır. Bitki organları, döküntü ve toprak arasındaki karbon, azot ve fosfor dengesini mevsimsel boyutta inceleyerek, ağaçlandırma sahalarındaki besin kısıtlılıklarını ve tür bazlı adaptasyon mekanizmalarını veri odaklı bir şekilde tartışmaya açmaktadır.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Araştırma, kuramsal temelini Sterner ve Elser (2002) tarafından ortaya konan ekolojik stokiyometri ve stokiyometrik homeostazi ilkelerinden almaktadır. Bölgesel düzeyde, Li ve ark. (2006) tarafından Horqin Kumul Bölgesi'nde rapor edilen ekosistem besin kayıplarını referans alarak, ağaçlandırmanın bu kayıpları telafi etme potansiyelini incelemektedir. Yazarlar, Koerselman ve Meuleman (1996) tarafından önerilen N:P oranı eşiklerini kullanarak bitki büyümesindeki besin sınırlayıcılarını belirlemiş ve Zhao ve ark. (2010) tarafından yürütülen önceki çalışmalardaki toprak besin dönüşümü bulgularını genişleterek yerli türlerin besin döngüsünü daha iyi optimize ettiğine dair kanıtlar sunmuştur.

Literatür taramasına katkısı: Çalışma, kumul alanlardaki ağaçlandırma projelerinde tür seçiminin yalnızca büyüme hızı ve hayatta kalma oranı üzerinden değil, uzun vadeli toprak verimliliği ve besin döngüsü kararlılığı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini kanıtlayarak literatüre kritik bir katkı sağlamaktadır. Karakavak gibi hızlı büyüyen türlerin yüksek besin geri emilim etkinliği ile içsel besin korunumu sağladığını ancak toprağa besin geri dönüşünü sınırladığını, buna mukabil Sibirya karaağacının yüksek kaliteli döküntü yoluyla toprak karbon ve azot birikimini artırdığını göstermektedir. Bu bulgular, sürdürülebilir ekosistem restorasyonu için yerli türlerin stokiyometrik homeostazi yeteneklerinin temel bir kriter olarak literatüre dahil edilmesine öncülük etmektedir.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Hızlı büyüyen ağaçlandırma türleri, yerli türlere kıyasla daha zayıf toprak besin birikimi sağlamaktadır.** — Karakavak türünün yüksek besin emilimi ve düşük döküntü kalitesi nedeniyle toprak azot birikimini sınırladığı iddiasını desteklemek için kullanılır.
- **Stokiyometrik homeostazi kapasitesi, bir bitki türünün çevresel streslere karşı adaptasyon başarısının bir göstergesidir.** — Sibirya karaağacının karakavağa göre daha yüksek homeostazi sergileyerek ekosistem stabilitesini artırdığını açıklamak için referans verilir.
- **Yarı kurak bölgelerdeki orman ekosistemlerinde büyüme üzerinde baskın olan sınırlayıcı faktör fosfor elementidir.** — Her iki türde de gözlenen P homeostazisi bulgusu üzerinden bölgesel besin kısıtlılığı tartışmalarını temellendirmek için kullanılır.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Dışarıdan yapılacak azot ve fosfor gübrelemesi, Sibirya karaağacı ve karakavağın stokiyometrik homeostazi kapasitelerini nasıl değiştirmektedir?**
  - Desen: Makaledeki alanlarda kurulacak kontrollü deneme parsellerinde farklı dozlarda N ve P uygulaması yapılmalıdır. Bitki organlarındaki element derisimleri mevsimsel olarak izlenmeli ve regresyon eğimlerindeki (1/H) değişimler varyans analiziyle karşılaştırılmalıdır.
  - Gerekçe: Yazarların her iki türde de P sınırlaması tespit etmesi ve homeostazinin besin kısıtlılığına bir yanıt olduğunu belirtmesinden türetilmiştir.
- **Sibirya karaağacı ve karakavak döküntülerinin farklı ayrışma hızları, toprak mikrobiyal topluluklarının C:N:P oranlarını nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Litter-bag (döküntü torbası) yöntemiyle her iki türün döküntüleri toprak altında izlenmeli, eş zamanlı olarak mikrobiyal biomass karbon, azot ve fosforu kloroform fümigasyon-ekstraksiyon yöntemiyle ölçülerek stokiyometrik denge analiz edilmelidir.
  - Gerekçe: Makalede sunulan, karaağacın daha yüksek kaliteli döküntü üreterek toprak besin döngüsünü hızlandırdığı bulgusuna dayanmaktadır.
- **Ağaçlandırma sahalarındaki türlerin yaşlanması, kök ve yaprak arasındaki besin tahsis dengesini ve homeostazi seviyesini nasıl dönüştürmektedir?**
  - Desen: Aynı bölgede farklı yaş sınıflarına (10, 20 ve 40 yaş) sahip ağaçlandırma parsellerinde karşılaştırmalı bir kesitsel araştırma yürütülmelidir. Organ bazlı element analizleri üzerinden homeostazi katsayıları her yaş grubu için ayrı hesaplanmalıdır.
  - Gerekçe: Yazarların tartışma bölümünde stokiyometrik homeostazinin ağaç büyümesi ve gelişimi ile yakından ilişkili olduğunu vurgulamasından türetilmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | ABSTRACT | 1 | — | To explore the differences in the carbon (C), nitrogen (N), and phosphorus (P) balance, the stoichiometry characteristics and stoichiometric homeostasis in elm and poplar plantatio |
| ev-s-1 | MATERIALS AND METHODS | 4 | — | In mid-October, we collected newly fallen and undecomposed leaf litter from the litter layer under the canopy of each selected tree. |
| ev-s-3 | DISCUSSION | 8 | — | the soil C and N concentrations were greater in the elm plantation than in the poplar plantation ( Figure 2 ), perhaps due to possible nutrient consumption for plant growth |
| ev-s-4 | DISCUSSION | 10 | — | In this study, both elm and poplar exhibited N and P concentration and N:P ratio homeostasis to some extent across the growing season ( Figure 5 ), indicating relatively conservati |
| ev-s-5 | CONCLUSION | 11 | — | Overall, elm was more adaptable to the arid, nutrient-deficient environment in terms of fostering soil nutrient accumulation and improving nutrient cycles in plant–litter–soil syst |
| ev-l-2 | ABSTRACT | 1 | — | soil C and N concentrations, C:P, and N:P were greater in the elm plantation than in the poplar plantation |
| ev-l-3 | DISCUSSION | 11 | — | Native species such as elm have a longer life history in a given local environment, which could allow it to adapt better to adverse environmental conditions |
| ev-l-4 | DISCUSSION | 11 | — | Leaves, branches, and roots in both elm and poplar trees were found to have strict P homeostasis ( Table 3 ), indicating that P may be the main nutrient limiting factor for the gro |

# İlgili kavramlar

- [Akut Arbovirüs Enfeksiyonu Modeli Olarak Mavi Dil Hastalığında Şiddet Belirleyicilerinin Makine Öğrenmesi ile Çözümlenmesi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akut-arbovirus-enfeksiyonu-modeli-olarak-mavi-dil-hastaliginda-siddet-belirleyicilerinin-makine-ogrenmesi-ile-cozumlenmesi.md)
- [Akdeniz Ormanlarında Yangın Sonrası Orman Yönetim Uygulamalarının Toprak Metal Dinamikleri Üzerindeki Etkileri](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-ormanlarinda-yangin-sonrasi-orman-yonetim-uygulamalarinin-toprak-metal-dinamikleri-uzerindeki-etkileri.md)
- [Zhejiang Eyaleti, Çin'de 2010–2021 Yılları Arasında Salmonella Kaynaklı Gıda Kökenli Hastalıkların Epidemiyolojisi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/zhejiang-eyaleti-cinde-20102021-yillari-arasinda-salmonella-kaynakli-gida-kokenli-hastaliklarin-epidemiyolojisi.md)
- [Akdeniz Dağlık Silvopastoral Sisteminde Sarda Sığırlarının Kaynak Seçimi ve Mekansal Dağılım Örüntüleri](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akdeniz-daglik-silvopastoral-sisteminde-sarda-sigirlarinin-kaynak-secimi-ve-mekansal-dagilim-oruntuleri.md)
- [Adana İlinin Bazı Doğal ve Kültürel Sit Alanları Üzerine Floristik Bir Çalışma](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/adana-ilinin-bazi-dogal-ve-kulturel-sit-alanlari-uzerine-floristik-bir-calisma.md)
- [Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında STEM Eğitiminin Öğretmenlerin STEM Farkındalıklarına ve 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/okul-disi-ogrenme-ortamlarinda-stem-egitiminin-ogretmenlerin-stem-farkindaliklarina-ve-21-yuzyil-becerilerine-etkisi.md)
- [Venus Sinek Kapanı (Dionaea muscipula) Bitkisinde Şekil Değiştirme: Morfolojik ve Biyomekanik Adaptasyonlar ile Başarısız Bir Avlanma Döngüsünün Olası Maliyetleri](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/venus-sinek-kapani-dionaea-muscipula-bitkisinde-sekil-degistirme-morfolojik-ve-biyomekanik-adaptasyonlar-ile-basarisiz-bir-avlanma-dongusunun-olasi-maliyetleri.md)
- [Bitki Büyümesi, Gelişimi ve Şeker Metabolizmasının Düzenlenmesinde Işığın Rolü: Bir Derleme](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/bitki-buyumesi-gelisimi-ve-seker-metabolizmasinin-duzenlenmesinde-isigin-rolu-bir-derleme.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-09-28T13:31:32.933Z
- Kanıt sayısı: 8
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/cinin-horqin-kumul-bolgesindeki-karakavak-ve-sibirya-karaagaci-agaclandirma-alanlarinda-bitki-dokuntu-toprak-sisteminin-cnp-stokiyometrisinin-karsilastirilmasi