---
type: "Akademik Makale Analizi"
title: "Çöl Çekirgesi Popülasyon Dinamiği ve Büyük Ölçekli Yayılımının Modellenmesi İçin Bütünleşik Bir Çerçeve"
description: "Transboundaryal (sınır aşan) zararlı istilaları, özellikle küçük ölçekli çiftçiler ve hayvancılıkla geçinen topluluklar için ciddi bir gıda güvenliği tehdidi oluşturmaktadır. Çöl çekirgesi (Schistocerca gregaria), bu zararlıların en tehlikelilerinden biri olarak kabul edilmekte ve istila dönemlerind"
resource: "https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/col-cekirgesi-populasyon-dinamigi-ve-buyuk-olcekli-yayiliminin-modellenmesi-icin-butunlesik-bir-cerceve"
doi: "10.1371/journal.pcbi.1012562"
authors: ["Renata Retkutė", "William Thurston", "Keith Cressman", "Christopher Aidan Gilligan"]
citation: "Retkutė, R., Thurston, W., Cressman, K., Gilligan, C. A. (2024). A framework for modelling desert locust population dynamics and large-scale dispersal. PLoS Computational Biology, 20(12), e1012562-e1012562. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1012562"
publicationType: "computational"
discipline: "Tarım Bilimleri"
subDiscipline: "Tarım ve Gıda Bilimleri"
evidenceCount: 11
tags: ["Çöl çekirgesi", "Popülasyon dinamikleri", "Büyük ölçekli yayılım", "Matematiksel modelleme", "Atmosferik taşınım modeli", "S. gregaria"]
timestamp: "2026-10-24T01:51:01.615Z"
---

# Çöl Çekirgesi Popülasyon Dinamiği ve Büyük Ölçekli Yayılımının Modellenmesi İçin Bütünleşik Bir Çerçeve

Özgün başlık: A framework for modelling desert locust population dynamics and large-scale dispersal
DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1012562
Künye (APA 7): Retkutė, R., Thurston, W., Cressman, K., Gilligan, C. A. (2024). A framework for modelling desert locust population dynamics and large-scale dispersal. PLoS Computational Biology, 20(12), e1012562-e1012562. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1012562

Bilim alanı: [Tarım Bilimleri](/okf/tarim-bilimleri/index.md) › Tarım ve Gıda Bilimleri

## Kısa cevap

**Çöl çekirgesi popülasyon dinamikleri ve büyük ölçekli sürü göçleri matematiksel modellerle nasıl tahmin edilebilir?**

Bu çalışmada, Doğu Afrika'daki 2019-2021 salgını bağlamında çöl çekirgesi popülasyonlarının yaşam evrelerini, beslenme kapasitesini ve rüzgar destekli göç yörüngelerini 1 km x 1 km mekânsal çözünürlükte simüle eden stokastik bir kompartıman modeli geliştirilmiştir.

- Çöl çekirgesinin yumurta, nimf ve ergin evreleri ile rüzgar destekli göç hareketleri bütünleşik ve stokastik bir çerçevede modellenmiştir.
- Modellere göre incelenen Doğu Afrika bölgesindeki hücrelerin %43'ü 60'ın üzerinde yüksek üreme uygunluk değerine sahiptir.
- Nimflerden erginliğe geçiş süresi sıcaklığa bağlı olarak yıllık ortalamada 48,5 ile 51,2 gün arasında değişiklik göstermektedir.

# Alan bağlamı

Transboundaryal (sınır aşan) zararlı istilaları, özellikle küçük ölçekli çiftçiler ve hayvancılıkla geçinen topluluklar için ciddi bir gıda güvenliği tehdidi oluşturmaktadır. Çöl çekirgesi (Schistocerca gregaria), bu zararlıların en tehlikelilerinden biri olarak kabul edilmekte ve istila dönemlerinde sürü oluşturarak çok uzak mesafelere yayılabilmektedir. Literatürde daha önce toplu hareket, faz geçişleri ve üreme alanlarının tahmini üzerine çeşitli istatistiksel ve makine öğrenmesi modelleri geliştirilmiş olsa da, biyolojik yaşam döngüsünü, beslenme kapasitesini ve rüzgar destekli büyük ölçekli yayılımı tek bir mekânsal-zamansal yapıda birleştiren mekanistik modellerin eksikliği duyulmaktadır. Bu çalışma, 2019-2021 Doğu Afrika çekirge istilası bağlamında, sürünün hareket yönünü ve potansiyel iniş alanlarını tahmin etmeyi amaçlayan bütünleşik bir sayısal model önererek bu boşluğu doldurmaya çalışmaktadır.

# Akademik özet

Çöl çekirgeleri (Schistocerca gregaria), sınır aşan göç özellikleri ve tarımsal üretim üzerindeki yıkıcı etkileri nedeniyle küresel gıda güvenliği açısından en kritik biyotik risklerden biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle 2019-2021 yılları arasında Doğu Afrika'da gözlemlenen son yirmi yılın en büyük istilası, Kenya'dan Hindistan'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada tarım ve otlak alanlarını tehdit etmiştir. Mevcut literatürde çekirgelerin biyolojik faz geçişleri, yerel beslenme davranışları ve üreme alanlarının saptanması üzerine çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, bu biyolojik süreçleri atmosferik rüzgar dinamikleriyle bütünleştiren ve uzun mesafeli göç yollarını mekânsal-zamansal bir çözünürlükle tahmin edebilen kapsamlı modellere olan ihtiyaç güncelliğini korumaktadır. Bu makale, söz konusu istiladan elde edilen verileri kullanarak çekirgelerin yaşam döngüsünü ve rüzgar yardımlı yayılımını eşzamanlı olarak simüle eden yeni bir bütünleşik modelleme çerçevesi sunmaktadır.

Araştırmanın metodolojik altyapısını, çekirge popülasyonlarını yumurta, nimf (hopper) ve ergin olmak üzere üç ayrık yaşam evresinde takip eden, mekânsal olarak açık ve stokastik bir kompartmanlı model oluşturmaktadır. Model, 1 km x 1 km çözünürlüğe sahip bir ızgara üzerinde günlük zaman adımlarıyla çalışmakta; uydu bazlı bitki örtüsü endeksi (NDVI), toprak nemi, yağış ve sıcaklık gibi dinamik çevresel verileri bünyesinde barındırmaktadır. Sürülerin göç hareketlerini simüle etmek için UK Met Office tarafından geliştirilen NAME (Numerical Atmospheric-dispersion Modelling Environment) adlı Lagrangian atmosferik dağılım modeli kullanılmıştır. Bu yaklaşım, sadece rüzgar hızını ve yönünü değil, aynı zamanda türbülanslı hava akışlarının neden olduğu stokastik varyasyonları da hesaba katarak sürünün muhtemel iniş noktalarını ve göç yollarını çoklu senaryolar üzerinden analiz etmeye olanak tanımaktadır. Üreme alanlarının tahmini için ise Random Forest algoritması kullanılarak yükseklik, topraktaki kum ve kil içeriği gibi statik değişkenler sentezlenmiştir.

Çalışmanın bulguları, geliştirilen modelin çekirge istilalarının dinamiklerini yüksek bir doğrulukla yansıtabildiğini kanıtlamaktadır. Üreme alanı uygunluk haritası, doğrulama veri setinde %83 oranında doğru sınıflandırma başarısı göstermiş; topraktaki kum içeriği ve yükselti değişkenlerinin üreme alanı seçiminde baskın rol oynadığı saptanmıştır. Yumurta ve nimf gelişim sürelerinin sıcaklığa bağlı olarak sırasıyla ortalama 19 ve 50 gün sürdüğü, bu sürelerin laboratuvar verileriyle uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Göç simülasyonları, 2020 yılı Eylül ayında Somali'de başlayan üreme faaliyetlerinin ardından oluşan sürülerin, Aralık ayı sonu ve Ocak ayı başında rüzgar yönüne bağlı olarak Kenya sınırına ulaşacağını başarılı bir şekilde öngörmüştür. Ayrıca, bir sürünün konakladığı alanda kalma süresinin, bitki örtüsünün yoğunluğu ve türüyle doğrudan ilişkili olduğu ve ortalama konaklama süresinin 2.6 gün civarında seyrettiği belirlenmiştir. Bu veriler, bitki örtüsünün sürünün göç hızını belirleyen kritik bir sınırlayıcı olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak bu çalışma, çöl çekirgesiyle mücadelede reaktif yaklaşımlardan proaktif ve tahmin odaklı bir yönetim modeline geçiş için somut bir araç sağlamaktadır. Geliştirilen modelleme çerçevesi, sadece geçmiş istilaların analiz edilmesine değil, aynı zamanda yedi günlük hava tahminleri kullanılarak kısa vadeli risk haritalarının oluşturulmasına da imkân tanımaktadır. Tartışma bölümünde vurgulandığı üzere, modelin rüzgar kaynaklı belirsizlikleri stokastik bir yapıda sunabilmesi, saha ekiplerinin gözetim ve ilaçlama faaliyetlerini daha dar bir alana odaklamasına yardımcı olabilir. Literatürde ilk kez yaşam döngüsü, beslenme kapasitesi ve atmosferik taşınımı bu denli kapsamlı şekilde birleştiren bu çalışma, iklim değişikliğinin çekirge istila alanlarını nasıl genişletebileceğine dair gelecek araştırmalar için de sağlam bir temel oluşturmaktadır. Özellikle FAO erken uyarı sistemine entegre edilebilecek bu hesaplamalı yaklaşım, sınır aşan zararlı istilalarına karşı bölgesel iş birliği ve hazırlık seviyesini artırma potansiyeline sahiptir.

# Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, gregoryen (sürü oluşturan) çöl çekirgesi popülasyonlarının üreme alanlarını seçme, yumurta, nimf ve ergin evrelerinden geçerek olgunlaşma ve uygun beslenme alanları bulmak için uzun mesafeli göç etme süreçlerini öngörebilen yeni ve bütünleşik bir modelleme çerçevesi sunmaktır.

# Yöntem ve tasarım

Çalışmada gregoryen çöl çekirgesi popülasyonlarının üreme alanı seçimi, yumurta, nimf ve ergin evrelerindeki gelişimi ile rüzgar destekli sürü göçlerini 1 km x 1 km çözünürlükte izleyen mekânsal olarak açık ve stokastik kompartımanlı bir modelleme çerçevesi geliştirilmiş ve test edilmiştir.

# Bulgular ve önermeler

1. Geliştirilen Random Forest üreme uygunluğu modelinde yükseklik, kum ve kil oranı değişkenlerinin her biri model varyasyonunun yaklaşık üçte birini açıklamakta olup çalışma alanındaki hücrelerin %43'ü 60'ın üzerinde üreme uygunluk puanına sahiptir.
2. Nimf evresinden ergin evreye geçişteki ortalama gelişim süresi sıcaklık koşullarına bağlı olarak 2019 yılında 48,5 gün, 2020 yılında 50,9 gün ve 2021 yılında 51,2 gün olarak hesaplanmıştır.
3. Somali'deki üreme alanlarından başlatılan bütünleşik model simülasyonları, sürünün 4 ila 5 ay sonra Kenya'ya varış zamanını ve gözlemlenen gerçek salgın kalıplarını yüksek mekânsal doğrulukla yeniden üretmiştir.
4. Sürülerin iniş noktalarında kalma ve beslenme süreleri arazi örtüsü türü ve vejetasyon yoğunluğuna bağlı olarak ortalama 2,6 gün olarak gerçekleşmiştir.

# Yazarın tartışması

Çalışmada elde edilen bulgular, çöl çekirgesi popülasyonlarının gelişim sürelerinin ve sürü hareketlerinin iklimsel faktörler ile rüzgar dinamiklerine bağlı olarak yüksek mekânsal heterojenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Model simülasyonları, Somali'deki üreme alanlarından çıkan sürülerin rüzgar destekli göç yolları boyunca Kenya'ya varış zamanlarını ve bölgesel risk yoğunluklarını yüksek hassasiyetle öngörebildiğini doğrulamaktadır.

Yazarlar, gözlemlenen bu göç modellerini stokastik atmosferik taşınım süreçleri ve konakçı arazi örtüsünün sağladığı beslenme kapasitesi arasındaki dinamik etkileşimle açıklamaktadır. Sürülerin iniş alanlarında geçirdikleri süre, vejetasyon yoğunluğuna ve eğilimine göre değişmekte; bu durum göçün zamanlamasını ve kat edilen mesafeyi doğrudan şekillendirmektedir.

Tartışma bölümünde literatürdeki önceki çalışmalarla kurulan ilişkide, geleneksel istatistiksel veya zaman serisi modellerinin aksine, bu yaklaşımın popülasyon dinamiği ve sürü göçünü mekanistik olarak bütünleştirdiği vurgulanmaktadır. Sorel ve arkadaşlarının beslenme süresi odaklı etmen tabanlı modeliyle paralellik kurulurken, sunulan çerçevenin tüm yaşam döngüsünü kapsayarak daha geniş bir öngörü kapasitesi sunduğu ifade edilmektedir.

Sonuç olarak, geliştirilen bütünleşik modelleme çerçevesi Doğu Afrika gibi salgın riski yüksek bölgelerde çöl çekirgesi izleme, erken uyarı ve operasyonel kontrol stratejilerini optimize etmek için pratik bir araç sunmaktadır. Geliştirilen bu araç, iklim değişikliğiyle değişen göç kalıplarına karşı gelecekteki salgınlara hazırlıklı olunmasını ve kaynakların etkin dağıtılmasını sağlamaktadır.

# Yazarın sonucu

Önerilen bütünleşik modelleme çerçevesi, çöl çekirgesi salgınlarındaki mekânsal ve zamansal heterojenliği açıklamaya yardımcı olmakta, gözlem, erken uyarı ve operasyonel mücadele çabalarını iyileştirmeye hizmet etmektedir. Model, gelecekte meydana gelebilecek olası salgınlara karşı pratik bir tahmin ve karar destek aracı sunmaktadır.

# Literatürdeki işlevi

Bu çalışma, ekolojik ve entomolojik literatürde çöl çekirgesi (Schistocerca gregaria) salgınlarının öngörülmesinde geleneksel istatistiksel veya makine öğrenmesi yaklaşımlarının ötesine geçen mekanistik ve bütünleşik bir modelleme çerçevesi sunmaktadır. Mevcut literatür çoğunlukla tekil süreçlere (yalnızca toplu hareket, faz değişimi veya makine öğrenmesiyle üreme alanı tespiti) odaklanırken, bu yayın popülasyon biyolojisini, konakçı vejetasyon durumunu ve türbülanslı atmosferik taşınım modellemesini aynı mekânsal-zamansal platformda sentezlemektedir. Böylece tarımsal epidemiyoloji ve zararlı yönetimi alanında hem teorik hem de operasyonel bir referans noktası işlevi görmektedir.

Önceki çalışmalarla ilişkisi: Çalışma, literatürdeki üç ana araştırma hattını bir araya getirmekte ve genişletmektedir. İlk olarak, epidemiyolojik kompartıman modelleri konseptini çöl çekirgesinin yumurta, nimf ve ergin aşamalarına uygulayarak popülasyon gelişimini iklime bağlı dinamik bir süreç olarak tanımlamaktadır. İkinci olarak, rüzgar destekli zararlı dağılımında tek bir hava parseli yörüngesine dayanan istatistiksel yaklaşımların sınırlılığını, NAME atmosferik dağılım modelinin sağladığı stokastik rüzgar yörüngeleriyle aşmaktadır. Üçüncü olarak, Sorel ve arkadaşlarının etmen tabanlı beslenme-göç modellerini biyolojik gelişim evreleri ve uzaktan algılama kaynaklı NDVI vejetasyon verileriyle birleştirerek literatürdeki yöntemsel boşluğu doldurmaktadır.

Literatür taramasına katkısı: Literatür taraması yapan bir araştırmacı için bu eser, sınır aşan zararlı istilalarının modellenmesinde çok disiplinli veri entegrasyonunun (uzaktan algılama, meteoroloji, toprak bilimi ve biyoloji) nasıl kurgulanacağını gösteren kapsamlı bir metodolojik örnektir. Makale, deterministik ve istatistiksel modellerin sınırlılıklarını açıkça tartışarak, türbülanslı rüzgar akışının getirdiği stokastikliğin göç rotaları üzerindeki etkisini literatüre kazandırmaktadır. Ayrıca bölgesel erken uyarı ve karar destek sistemlerinin geliştirilmesinde uzaktan algılanan biyokütle verileri ile atmosferik modelleme çıktılarının birlikte kullanımı için teorik bir temel oluşturmaktadır.

# Tez ve makale araştırmalarında kullanım

- **Sınır aşan zararlı istilalarının öngörülmesinde tekil makine öğrenmesi modelleri yetersiz kalmakta, popülasyon biyolojisi ile rüzgar taşınımını birleştiren mekanistik modeller öne çıkmaktadır.** — Bu çalışma, literatürde makine öğrenmesiyle yapılan üreme alanı tahminlerinin sürü göçünü açıklayamadığını gösteren metodolojik bir kanıt olarak sunulabilir.
- **Sürü oluşturan çekirgelerin göç hızı ve duraklama süreleri, landing (iniş) noktalarındaki vejetasyon yoğunluğuna ve beslenme kapasitesine doğrudan bağlıdır.** — Tezin kavramsal çerçevesinde zararlı göçünün yalnız rüzgar hızıyla değil, konakçı bitki varlığından etkilenen beslenme kapasitesiyle biçimlendiği argümanını desteklemek için kullanılabilir.
- **Atmosferik taşınım süreçlerinin modellenmesinde tekil hava parseli yörüngeleri yerine stokastik rüzgar türbülansını yansıtan toplu (ensemble) simülasyonlar tercih edilmelidir.** — Yöntem bölümünde rüzgarla taşınan organizmaların yayılım alanlarını belirlerken NAME veya benzeri modellerle stokastik yörünge kümesi oluşturma metodolojisini gerekçelendirmek için kullanılabilir.

# Türetilebilir araştırma soruları

- **Farklı sıcaklık ve toprak nemi senaryoları altında Doğu Afrika'da çöl çekirgesi yumurta ve nimf gelişim süreleri mekânsal olarak nasıl değişmektedir?**
  - Desen: Çalışma, Doğu Afrika bölgesini kapsayan gridded iklim verileri ve MODIS NDVI zaman serileri kullanılarak yürütülecektir. Örneklem büyüklüğü mekânsal hücre sayısı üzerinden güç analizi ile belirlenecektir. Sıcaklığa bağlı gelişim denklemleri sayısal entegrasyon yöntemiyle çözülerek gelişim sürelerinin mekânsal dağılımı haritalanacaktır.
  - Gerekçe: Makalede yumurta ve nimf gelişim sürelerinin sıcaklığa bağlı olarak 11-50 gün ve 24-95 gün arasında değiştiği gösterilmiş, ancak iklim değişikliği senaryolarının bu süreler üzerindeki mekânsal etkisi gelecek araştırma konusu olarak bırakılmıştır.
- **Farklı arazi örtüsü türlerindeki NDVI değişimleri, çöl çekirgesi sürülerinin iniş sahalarındaki kalış sürelerini ve günlük kat edilen mesafeyi nasıl etkilemektedir?**
  - Desen: Uydu tabanlı Copernicus CLC100 ve MODIS 16 günlük NDVI verileri ile saha gözlem kayıtları birleştirilecektir. Arazi tiplerine göre biyokütle miktarının doygunluk seviyeleri duyarlılık analiziyle sınanacak, kalış süreleri non-parametrik hipotez testleri ve survival (kalım) analizi ile değerlendirilecektir.
  - Gerekçe: Yazarlar tartışma bölümünde sürülerin konaklama alanlarında ortalama 2,6 gün kaldığını hesaplamış, ancak bu kuralın saha gözlem verileriyle daha hassas doğrulanması gerektiğini ifade etmişlerdir.
- **Kısa vadeli (1-7 gün) sürü göçü tahmininde NAME stokastik rüzgar yörüngeleri modeli ile makine öğrenmesi zaman serisi modellerinin tahmin doğruluğu nasıl farklılaşmaktadır?**
  - Desen: 2019-2021 salgınına ait tarihsel FAO Locust Hub tespit verileri veri seti olarak kullanılacaktır. İki farklı yaklaşım (stokastik rüzgar simülasyonu ve kayan pencereli ML) aynı gözlem noktaları için çalıştırılacak; model performansları ROC-AUC, hassasiyet ve özgüllük metrikleri üzerinden karşılaştırılacaktır.
  - Gerekçe: Makale, kısa vadeli tahminde rüzgar türbülansının önemini vurgulamış ve tekil makine öğrenmesi modellerinin hareket mekanizmasını açıklayamadığını belirterek karşılaştırmalı test ihtiyacına işaret etmiştir.

# Kaynak izleri

Her iddia, özgün yayının belirtilen sayfasındaki birebir alıntıya bağlıdır.

| Kanıt | Bölüm | PDF sayfası | Basılı sayfa | Alıntı |
|---|---|---|---|---|
| ev-o-1 | Citation | 1 | — | PLOS COMP UTATIONAL BIOLOGY PLOS Computationa l Biology / https:/ /doi.org/10.13 71/journal.p cbi.1012562 Decemb er 19, 2024 1 / 27 a1111111111 a1111111111 a1111111111 a1111111111  |
| ev-o-2 | Introduction | 3 | — | The principal aim of the work is to provide a novel integrated modelling framework that can be used as a practical starting point for use in the next upsurge |
| ev-s-1 | Introduction | 2 | — | introduce and test a spatially explicit and stochastic compartmental framework that follows gregarious locust populations through egg, hopper and adult stages |
| ev-s-2 | Results | 9 | — | our results indicate that 43% of 1 km × 1 km grid cells had breeding suitability higher than 60, and 13% probability higher than 80 |
| ev-s-3 | Results | 11 | — | The average development period from hoppers to adults was 48.5 days for 2019, 50.9 days for 2020 and 51.2 days for 2021 |
| ev-s-5 | Discussion | 18 | — | Sorel et al. [45] designed an agent-based model where the time available for swarm dispersal was reduced by time spent feeding. |
| ev-s-6 | Discussion | 20 | — | Our proposed modelling framework can help to explain this heterogeneity, and can serve to improve locust monitoring and response efforts. |
| ev-l-1 | Introduction | 2 | — | a spatially explicit and stochastic compartmental framework that follows gregarious locust populations through egg, hopper and adult stages as they develop, mature, and disperse in |
| ev-l-2 | Discussion | 18 | — | Our sub-model for estimating feeding capacity at swarm landing sites is based on a similar hypothesis that length of stay depends on the state of the vegetation. |
| ev-l-3 | Discussion | 18 | — | used deterministic ordinary differential equations to model the effects of early intervention on DL upsurges and impacts on crop production. |
| ev-l-4 | Discussion | 19 | — | In our modelling framework we utilised the ability of the NAME atmospheric dispersion model to reproduce stochasticity associated with turbulent wind flow. |

# İlgili kavramlar

- [Tek Sağlık Bağlamında Bal Arısı ve Arıcılık: Kazakistan Örneği Üzerinden Bir Değerlendirme](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/tek-saglik-baglaminda-bal-arisi-ve-aricilik-kazakistan-ornegi-uzerinden-bir-degerlendirme.md)
- [Avrupa Birliği Kırsal Kalkınma Politikasının Türkiye'deki Uygulaması: Malatya İli Örneği](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/avrupa-birligi-kirsal-kalkinma-politikasinin-turkiyedeki-uygulamasi-malatya-ili-ornegi.md)
- [Beklenmedik Anda Yakalanmak ve Yenilmek: Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'da Gıda Güvenliği](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/beklenmedik-anda-yakalanmak-ve-yenilmek-ukrayna-savasi-ve-orta-doguda-gida-guvenligi.md)
- [Bozdağ Orman İşletme Şefliğinde Arazi Kullanımı ve Örtüsü Değişiminin CA-Markov Tabanlı Mekânsal-Zamansal Modellemesi: Türkiye'de Orman Hukuku ve Yönetişimi Üzerine Yansımalar](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/bozdag-orman-isletme-sefliginde-arazi-kullanimi-ve-ortusu-degisiminin-ca-markov-tabanli-meknsal-zamansal-modellemesi-turkiyede-orman-hukuku-ve-yonetisimi-uzerine-yansimalar.md)
- [Çin’in Horqin Kumul Bölgesindeki Karakavak ve Sibirya Karaagaci Ağaçlandırma Alanlarında Bitki-Dokuntu-Toprak Sisteminin C:N:P Stokiyometrisinin Karşılaştırılması](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/cinin-horqin-kumul-bolgesindeki-karakavak-ve-sibirya-karaagaci-agaclandirma-alanlarinda-bitki-dokuntu-toprak-sisteminin-cnp-stokiyometrisinin-karsilastirilmasi.md)
- [Domateste Oksin Yanıt Faktörlerinin (ARF) Biyotik ve Abiyotik Stres Tepkilerinde Oksin Etkisinin Potansiyel Aracıları Olarak Rolü](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/domateste-oksin-yanit-faktorlerinin-arf-biyotik-ve-abiyotik-stres-tepkilerinde-oksin-etkisinin-potansiyel-aracilari-olarak-rolu.md)
- [Akut Arbovirüs Enfeksiyonu Modeli Olarak Mavi Dil Hastalığında Şiddet Belirleyicilerinin Makine Öğrenmesi ile Çözümlenmesi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/akut-arbovirus-enfeksiyonu-modeli-olarak-mavi-dil-hastaliginda-siddet-belirleyicilerinin-makine-ogrenmesi-ile-cozumlenmesi.md)
- [Ekzojen Kalsiyumun Tatlı Kiraz Meyve Çatlaması Üzerindeki Düzenleyici Etkileri ve PavCML42 Geninin Fonksiyonel Analizi](/okf/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/ekzojen-kalsiyumun-tatli-kiraz-meyve-catlamasi-uzerindeki-duzenleyici-etkileri-ve-pavcml42-geninin-fonksiyonel-analizi.md)

# Şeffaflık

- Analiz tarihi: 2026-10-24T01:51:01.615Z
- Kanıt sayısı: 11
- Üretim sürümü: makale-analizi-v3.0.0
- Kanonik sayfa: https://makaleanalizi.com/tarim-bilimleri/tarim-ve-gida-bilimleri/col-cekirgesi-populasyon-dinamigi-ve-buyuk-olcekli-yayiliminin-modellenmesi-icin-butunlesik-bir-cerceve