Nitel araştırma makalesi incelemesi

Avustralya Perspektifinden Futbol Antrenörlerinin Antrenör Eğitimi, Rolü ve Antrenman Tasarımına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Modern spor antrenörlüğü, sosyo-kültürel kısıtlar ve yüksek performans ortamlarının getirdiği baskılar altında icra edilen oldukça karmaşık bir süreçtir. Futbol antrenörlerinin mesleki gelişimini desteklemek amacıyla ulusal federasyonlar tarafından resmi antrenör eğitimi programları ve müfredatları geliştirilmektedir.

Makalenin anahtar kelimeleri

Yazar: Erch Selimi et al.
Yayın: PLoS ONE
Tarih: 2023-05-16
DOI: 10.1371/journal.pone.0285871

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Çağdaş spor bilimlerinde antrenör eğitimi, karmaşık sosyo-kültürel yapılar ve yüksek performans beklentileri altında şekillenen multidisipliner bir çalışma alanıdır. Avustralya Futbol Federasyonu tarafından yürütülen lisanslama programları ve Ulusal Futbol Müfredatı, antrenörlerin mesleki yetkinliklerini artırmayı hedeflese de resmi kursların kıdemli antrenörlerin saha üzerindeki karmaşık gerçekliklerine ne derece hazırlık sağladığı tartışma konusudur. Alan yazında antrenör eğitimlerinin dekontekstüalize yapısı ve teknik konulara aşırı odaklanması eleştirilmekte; antrenörlerin yönetsel, pedagojik ve kişilerarası becerilerinin geliştirilmesinde yetersiz kaldığı vurgulanmaktadır. Bu araştırma, Avustralya kıdemli futbol ortamında çalışan antrenörlerin resmi eğitim süreçlerine, üstlendikleri rollere ve antrenman tasarımı yaklaşımlarına ilişkin algılarını kapsayıcı bir nitel çerçevede inceleyerek alandaki ampirik boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.

Araştırmada nitel araştırma desenlerinden yorumlamacı yaklaşım benimşenmiş ve amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 20 kıdemli Avustralyalı futbol antrenörü dâhil edilmiştir. Katılımcıların tamamı en az Avustralya Futbol Federasyonu 'A' Lisansı veya 'Pro Diploma' sahibi olup üst düzey futbol ortamlarında minimum üç yıl kıdemli antrenörlük tecrübesine sahiptir. Veriler, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve görüşme süreleri 73 ile 145 dakika arasında değişiklik göstermiştir. Elde edilen ses kayıtları harfiyen yazıya döküldükten sonra veri kümesi iki aşamalı pragmatik tematik analiz sürecine tabi tutulmuştur. İlk aşamada tümevarımsal kodlama yapılarak veriden ana temalar çıkarılmış; ikinci aşamada ise araştırmacı çeşitlemesi ve özdüşünümsellik ilkesi doğrultusunda tümdengelimsel analizle yazındaki kuramsal kavramlarla karşılaştırmalar gerçekleştirilmiştir.

Araştırma bulguları üç ana tema etrafında şekillenmiştir. İlk olarak, katılımcılar resmi antrenör eğitimi kurslarının temel antrenman planlama ve yapılandırma süreçlerinde faydalı olduğunu fakat kıdemli futbolun yönetimsel ve stratejik gerçekliklerine hazırlamada büyük ölçüde yetersiz kaldığını ifade etmiştir. Kurs içerikleri yüzeysel, güncelliğini yitirmiş ve tekrarlayan yapıda bulunmuş; ayrıca Ulusal Futbol Müfredatına tekbiçimci uyum beklentisinin antrenörlerin özgün felsefe geliştirmelerini kısıtladığı belirtilmiştir. İkinci olarak, kıdemli antrenörlük rolünün sadece saha içi taktik uygulamalardan ibaret olmayıp liderlik, kriz yönetimi ve insan ilişkileri yönetimi içeren çok boyutlu bir yapı taşıdığı vurgulanmıştır. Üçüncü olarak antrenman tasarımında katılımcılar temsilî öğrenme tasarımını ve oyuna özgü dirençleri temel ilke olarak benimsese de fizyolojik yük yönetimi ve taktik kalıpların hızlı aktarımı gibi gerekçelerle rakipsiz egzersizlere de dönemsel olarak yer verdiklerini aktarmıştır.

Tartışma ve sonuç bölümünde elde edilen bulgular uluslararası antrenör eğitimi ve ekolojik dinamikler yazını ile sentezlenmiştir. Yazarlar, Avustralya'daki mevcut antrenör eğitimi sisteminin bilgi aktarımına dayalı tek tipleştirici bir anlayıştan, antrenörün kendi kulüp bağlamına uygun keşif ve öğrenme süreçlerini destekleyen esnek yapıya evrilmesi gerektiğini savunmaktadır. Yönetsel ve kişilerarası becerilerin eğitim müfredatının erken aşamalarına entegre edilmesi ve usta-çırak ilişkisini esas alan mentörlük odaklı değerlendirme modellerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, futbol antrenörlüğü araştırmalarında resmi müfredatların pragmatik saha uygulamalarıyla nasıl çelişebildiğini göstererek gelecekteki antrenör eğitimi politikaları, müfredat revizyonları ve nitel antrenörlük araştırmaları için kapsamlı bir referans kaynağı sunmaktadır.

Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, Avustralyalı kıdemli futbol antrenörlerinin resmi antrenör eğitimi programlarını nasıl deneyimlediklerini, performans hazırlığı bağlamında antrenörlük rollerini nasıl kavramsallaştırdıklarını ve oyuncu gelişimini desteklemek amacıyla antrenman tasarımı stratejilerini hangi gerekçelerle uyguladıklarını derinlemesine incelemektir(Selimi et al., 2023).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Çalışma, Avustralya'daki kıdemli futbol antrenörlerinin resmi eğitim, antrenörlük rolü ve antrenman tasarımı hakkındaki deneyimlerini ve öznel anlamlarını ortaya çıkarmak amacıyla yorumlamacı nitel araştırma deseni kullanılarak tasarlanmıştır(Selimi et al., 2023).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Çalışma, nitel araştırmanın yorumlamacı paradigmik yaklaşımına dayanmaktadır. Antrenman tasarımı ve motor öğrenme süreçlerinin değerlendirilmesinde bilgi işleme kuramı ile ekolojik dinamikler yaklaşımı karşılaştırılmalı kuramsal zemin olarak ele alınmıştır.

Makalenin ele aldığı literatür

Araştırma, resmi antrenör eğitiminin etkililiği, antrenörlükte kısıtlar yaklaşımı, temsilî öğrenme tasarımı, yönetimsel ve kişilerarası beceriler ile spor antrenörlüğünde doktrinizasyon ve öğrencilik taktikleri üzerine kurulu uluslararası yazınla ilişki kurmaktadır.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı: Avustralya'da üst düzey liglerde görev yapan, en az A lisansına ve 3 yıllık kıdemli antrenörlük deneyimine sahip futbol antrenörleri evrenini kapsamaktadır.
Örneklem veya araştırma materyali: Çalışma grubu, amaçlı ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş, A lisansına (n = 16) veya Pro Diplomaya (n = 4) sahip ve kıdemli antrenörlük deneyimleri 4 ile 30 yıl arasında değişen 20 Avustralyalı kıdemli futbol antrenöründen oluşmaktadır.
Veri toplama süreci: Veriler, Mayıs ve Eylül 2022 tarihleri arasında 73 ile 145 dakika süren, antrenör eğitimi, antrenörlük rolü ve antrenman tasarımı temalarına odaklanan yarı yapılandırılmış çevrim içi veya yüz yüze görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır.
Veri analiz yöntemi: Görüşme kayıtları kelimesi kelimesine deşifre edildikten sonra Trint ve Excel yazılımları kullanılarak iki aşamalı (önce tümevarımsal kodlama, ardından literatürle karşılaştırmalı tümdengelimsel analiz) tematik analiz yaklaşımıyla incelenmiştir.

Resmi Antrenör EğitimiUlusal Futbol MüfredatıAntrenörlük Rolü ve Yönetim BecerileriTemsilî Antrenman TasarımıEkolojik DinamiklerBilgi İşleme Modeli

Araştırmanın Bulguları

Resmi antrenör eğitimi kurslarının antrenörlerin antrenman planlama ve yapılandırma gibi temel yöntemsel süreçlerine katkı sağladığı, ancak onları üst düzey liglerdeki kıdemli antrenörlük rolünün karmaşık gerçeklerine hazırlamakta oldukça yetersiz kaldığı belirlenmiştir(Selimi et al., 2023).

Eğitim müfredatının sunduğu içeriklerin yüzeysel, güncelliğini yitirmiş ve tekrarlayıcı bulunduğu, ayrıca antrenörlerin kendi performans ortamlarındaki özgün bağlam ve baskılarla örtüşmediği için alakasız olarak algılandığı tespit edilmiştir(Selimi et al., 2023).

Kıdemli futbol antrenörlüğünün son derece çok boyutlu ve karmaşık bir liderlik rolü olduğu, teknik ve taktik bilginin ötesinde kişilerarası iletişim, kriz yönetimi ve ilişki kurma becerilerinin başarılı bir antrenörlük süreci için hayati önem taşıdığı ortaya konmuştur(Selimi et al., 2023).

Antrenörlerin antrenman tasarımında yarışma ortamındaki bilgi kısıtlarını simüle eden temsilî antrenman ortamlarını baskın şekilde tercih ettiği, bununla birlikte fiziksel yük yönetimi veya taktik kavram tanıtımı gibi özel durumlarda rakipsiz antrenmanlardan da yararlandıkları görülmüştür(Selimi et al., 2023).

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Resmi antrenör eğitimi programlarının kıdemli futbol antrenörlerinin günlük pratiğinde sağladığı yararlar incelediğinde, kursların temel düzeyde antrenman oturumlarını planlama ve yapılandırma süreçlerine yöntemsel bir araç seti sunduğu görülmektedir. Katılımcılar özellikle antrenörlük kariyerlerinin ilk aşamalarında bu yöntemsel çerçevenin kendilerine düzenli bir çalışma disiplini kazandırdığını ifade etmektedir. Ancak bu durum, eğitimin derin bir teorik dönüşümden ziyade prosedürel bir düzenleme sağladığını açıkça ortaya koymaktadır.

Yazarlar, resmi eğitim kanallarının üst düzey futbolun gerektirdiği insan yönetimi, kriz anlarında karar alma ve kulüp içi dinamiklerle başa çıkma gibi çok boyutlu liderlik becerilerini geliştirmede yetersiz kaldığını açıklamaktadır. Müfredatın sunduğu standart teorik bilgilerin gerçek maç ortamındaki yüksek baskı ve küme düşme/şampiyonluk stresiyle uyuşmaması, antrenörlerin verilen içeriklere karşı ilgisizleşmesine ve eğitim sürecini yalnızca bir sertifikasyon prosedürü olarak görmelerine yol açmaktadır.

Elde edilen bu sonuçlar, antrenör eğitimi literatüründe sıkça eleştirilen bağlamdan kopuk eğitim tasarımları ve tekdüze öğretim yaklaşımlarıyla doğrudan örtüşmektedir. Literatürde formal kursların antrenörleri dogmatik bir anlayışa zorladığı ve yaratıcı pratik tasarımını kısıtladığı yönündeki tartışmalar, çalışmada antrenörlerin Ulusal Futbol Müfredatına uyum sağlama zorunluluğu nedeniyle sergilediklerini belirttikleri yüzeysel öğrenci davranışlarıyla doğrulanmaktadır.

Tartışma ve sonuç bölümünde ulaşılan nihai kapsam, Avustralya'da yürütülen antrenör eğitimi modelinin yüzeysel yenilemelerin ötesinde köklü bir zihniyet ve yapı değişimine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Spor yönetimi kurumlarının, antrenörleri tek bir kalıba sokmaya çalışan merkeziyetçi müfredat anlayışından vazgeçerek, saha içi gerçeklikleri yansıtan mentörlük sistemlerine ve ekolojik dinamikler gibi alternatif teorik yaklaşımlara alan açan esnek gelişim modellerine geçiş yapması gerektiği vurgulanmaktadır.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Araştırma bulguları, antrenörlerin eğitim kurslarında değerlendiricileri memnun etmek amacıyla taklit davranışlar sergilediklerini göstermektedir. Bu durum Chesterfield ve arkadaşları (2010) tarafından ileri sürülen, antrenör adaylarının resmi kurs değerlendirmelerini geçebilmek adına kendilerinden beklenen nitelikleri yapay şekilde sergiledikleri öğrenci tutumu (studentship) ve izlenim yönetimi kavramlarıyla birebir örtüşmektedir(Selimi et al., 2023).

Çalışmada katılımcıların antrenör eğitimi içeriklerini kendi çalışma ortamlarına uyarlayamadıkları ve dekontekstüelize içeriklerden şikayet ettikleri görülmüştür. Bu tespit, Stodter ve Cushion (2017) tarafından yapılan ve bağlamdan kopuk antrenör eğitimlerinin antrenörlerin bireysel ihtiyaçlarını göz ardı ederek öğrenilen bilgilerin pratiğe aktarılmasını zorlaştırdığını savunan literatür bulgularıyla tam bir uyum sergilemektedir(Selimi et al., 2023).

Yazarlar antrenörlük etkililiğinin yalnızca spor dalına özgü teknik-taktik bilgi birikimiyle sınırlı olamayacağını, kişilerarası ve kişisel içi becerilerin bu süreçte belirleyici olduğunu vurgulamaktadır. Bu açıklama, Côté ve Gilbert (2009) tarafından geliştirilen ve antrenörlük uzmanlığını spor spesifik bilginin yanı sıra insan ilişkileri ve öz yansıtma yetileriyle bütünleştiren bütüncül antrenör etkililiği modeliyle paralellik göstermektedir(Selimi et al., 2023).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Yazarlar, Avustralya Futbol Federasyonu tarafından yürütülen resmi antrenör eğitimi programlarının kıdemli antrenörlerin yöntemsel antrenman planlama süreçlerine katkı sağlamakla birlikte, üst düzey futbolun getirdiği çok boyutlu yönetimsel ve bağlamsal gereksinimleri karşılamada yetersiz kaldığı sonuçuna varmaktadır. Müfredatın tekdüze, tekrarlayıcı ve uyum zorunluluğu getiren yapısının antrenörlerin teorik ve pratik özerkliğini kısıtladığı vurgulanmakta; etkili ve anlamlı bir antrenör gelişim ekosistemi oluşturulabilmesi için resmi eğitim sisteminin kıdemli antrenörlerin karmaşık ve bağlama özgü ihtiyaçlarını destekleyecek esnek, öğrenen odaklı ve mentörlük temelli yaklaşımlarla dönüştürülmesi gerektiği ifade edilmektedir(Selimi et al., 2023).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu makale, spor pedagojisi ve antrenör eğitimi literatüründe, ulusal düzeyde standartlaştırılmış resmi müfredatların (özellikle Avustralya bağlamında) kıdemli antrenörlerin gerçek performans dünyasındaki bağlamsal ve yönetsel ihtiyaçlarını karşılamadaki yetersizliklerini ampirik olarak ortaya koyma işlevini yerine getirir. Literatürde uzun süredir devam eden resmi eğitim ile pratik uygulama arasındaki kopukluğu, nitel bir yaklaşımla derinlemesine inceleyerek somutlaştırır. Özellikle, teknik ve taktik odağın baskın olduğu geleneksel yaklaşımların antrenörleri dogmatik bir tekdüzeliğe zorladığını göstererek, esnek ve ekolojik temelli bir pedagojik dönüşümün gerekliliğini savunur.

Çalışma, antrenör eğitiminde 'öğrencilik' (studentship) taktiklerini ve resmi eğitimlerin yetersizliklerini ele alan önceki çalışmalarla (örneğin Nelson, 2006; Cushion ve ark., 2010; Chesterfield ve ark., 2010) güçlü bir ilişki kurmaktadır. Önceki araştırmaların vurguladığı, antrenör eğitiminin bir 'kutu işaretleme' (box-ticking) egzersizine dönüşmesi ve antrenörleri tek tipleştirmesi yönündeki kuramsal eleştirileri, 20 kıdemli antrenörün canlı deneyimleri üzerinden ampirik verilerle genişletmektedir. Ayrıca, antrenman tasarımı alanında ekolojik dinamikler ve temsilî öğrenme tasarımı (Pinder ve ark., 2011; Woods ve ark., 2020) literatürüyle bütünleşerek, teorik ve pratik çelişkileri tartışmaktadır.

Bu araştırma, spor bilimleri ve antrenör gelişimi üzerine yapılacak bir literatür taramasına, standart müfredatların antrenör özerkliğini nasıl kısıtladığına ve onları nasıl 'tek tipleştirdiğine' dair doğrudan birinci ağızdan nitel kanıtlar sunarak katkı sağlar. Özellikle, teorik motor öğrenme yaklaşımları (bilgi işleme modeli ve ekolojik dinamikler) arasındaki çelişkileri ve bunların sahaya nasıl yansıdığını ortaya koyarak, gelecekteki eğitim tasarımlarının yalnızca metodolojik değil, aynı zamanda felsefi ve kuramsal olarak da çeşitlendirilmesi gerektiğini kanıtlamaktadır.

Kaynakça

Chesterfield, G., Potrac, P., & Jones, R. (2010). 'Studentship' and 'impression management' in an advanced soccer coach education award. Sport, Education and Society, 15(3), 299–314. https://doi.org/10.1080/13573322.2010.493311
Stodter, A., & Cushion, C. J. (2017). What works in coach learning, how, and for whom? A grounded process of soccer coaches’ professional learning. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 9(3), 321–338. https://doi.org/10.1080/2159676X.2017.1283358
Côté, J., & Gilbert, W. (2009). An integrative definition of coaching effectiveness and expertise. International Journal of Sports Science & Coaching, 4(3), 307–323. https://doi.org/10.1260/174795409789623892

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

Tez veya makalede kullanım · literatüre-review

Resmi antrenör eğitimi programlarının kıdemli spor antrenörlerini saha içi ve dışı yönetimsel gerçekliklere hazırlamakta yetersiz kaldığı iddia edilmektedir.

Antrenör eğitimi sistemlerindeki yapısal sorunları ele alan bir tez çalışmasında, lisanslama programlarının prosedürel eğitimde başarılı olmasına rağmen sosyal ve yönetimsel karmaşıklıkları karşılayamadığına yönelik bir argümanı desteklemek amacıyla bu çalışmanın nitel bulguları doğrudan referans gösterilebilir(Selimi et al., 2023).

Futbol Antrenörlerinin Yönetsel ve Kişilerarası Becerilerinin Saha İçindeki Rol Modelleriyle Karşılaştırılması: Bir Mentörlük Müdahale Çalışması

Araştırma sorusu: Deneyimli futbol antrenörlerine yönelik yapılandırılmış bir mentörlük programı, antrenörlerin kriz yönetimi ve kişilerarası iletişim algılarını nasıl etkilemektedir?
Yöntem taslağı: Nitel eylem araştırması deseni kullanılacaktır. Amaçlı örnekleme ile belirlenen ve veri doygunluğuna ulaşana kadar seçilecek olan en az 12 kıdemli futbol antrenörüne 6 aylık bir mentörlük müdahalesi uygulanacaktır. Veriler müdahale öncesi ve sonrası yarı yapılandırılmış görüşmeler ve saha gözlem günlükleri ile toplanacak, analizde tematik analiz yöntemi benimsenecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makalede kıdemli antrenörlerin resmi eğitimlerdeki yönetsel ve kişilerarası becerilerin yetersizliğine dair şikayetleri (ev-l-3) ve değerlendirmelerin mentörlük tabanlı olması yönündeki çağrıları bu araştırmanın temel gerekçesini oluşturur(Selimi et al., 2023).

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal çerçeve

Standartlaştırılmış ulusal antrenörlük müfredatları, antrenörlerin özgün felsefi yaklaşımlar geliştirmesini engelleyerek tek tipleşmeye yol açmaktadır.

Antrenör özerkliği ve yaratıcılığı üzerine kurulu bir kavramsal çerçevede, merkeziyetçi müfredatların ve katı kuralların antrenörleri belirli bir kalıba uymaya (studentship ve uyum beklentisi) zorladığını kuramsallaştırmak için makalenin konformizmle ilgili bulgularından yararlanılabilir(Selimi et al., 2023).

Ekolojik Dinamikler ve Temsili Tasarım İlkelerine Göre Hazırlanan Antrenmanların Genç Futbölçuların Karar Verme Becerilerine Etkisi

Araştırma sorusu: Ekolojik dinamikler temelli temsili antrenman tasarımı ile geleneksel rakipsiz antrenman metodolojileri, genç futbölçuların müsabaka esnasındaki karar alma kalitesini nasıl etkilemektedir?
Yöntem taslağı: Yarı deneysel desen uygulanacaktır. İki farklı genç futbol takımı (deney ve kontrol grupları) seçilecek, örneklem büyüklüğü G*Power analiziyle belirlenecektir. Deney grubuna 8 hafta boyunca temsili antrenman tasarımı (simplify edilmiş kısıtlar) uygulanırken, kontrol grubuna geleneksel teknik odaklı (unopposed) antrenman yaptırılacaktır. Veriler objektif oyun analiz yazılımları ile maç esnasındaki karar alma indeksleri üzerinden toplanıp ANOVA ile analiz edilecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makalede antrenörlerin temsili tasarımın önemini savunurken aynı zamanda pratik nedenlerle rakipsiz (unopposed) antrenmanlara başvurma çelişkileri (ev-l-4) ve ekolojik dinamikler teorisinin antrenman tasarımı üzerindeki etkilerine dair tartışmaları bu deneysel araştırmayı gerekli kılmaktadır(Selimi et al., 2023).

Tez veya makalede kullanım · Tartışma

Antrenör gelişim programlarında kişilerarası ve yönetsel becerilerin öğretimi, spora özgü teknik bilgilere kıyasla ikincil planda kalmaktadır.

Spor yöneticiliği ve liderlik geliştirme odaklı tezlerde, antrenör yetiştirme kurslarının müfredat dengesizliğini ve yönetsel becerilerin (insan ilişkileri, kriz yönetimi) çok daha erken aşamalarda yoğun şekilde verilmesi gerektiğini tartışırken bu çalışma güçlü bir karşılaştırma aracı sunar(Selimi et al., 2023).

Futbol Antrenörlerinin Ulusal Müfredat Standartlarına Uyum Süreçleri ve Pedagojik Özerklik Algıları

Araştırma sorusu: Kıdemli futbol antrenörlerinin resmi ulusal müfredat beklentileri karşısındaki uyum (konformizm) süreçleri ve bunun kendi özgün pedagojik özerklikleri üzerindeki etkileri nelerdir?
Yöntem taslağı: Fenomenolojik araştırma deseni benimsenecektir. Ulusal pro ve A lisansına sahip, farklı kulüplerde görev yapan kıdemli antrenörler arasından veri doygunluğuna ulaşana kadar (tahmini 15 antrenör) derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilecektir. Görüşme verileri transkript edilip fenomenolojik analiz adımlarıyla çözümlenecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makaledeki en çarpıcı bulgulardan biri olan, antrenörlerin resmi eğitimlerde ve müfredat karşısında hissettikleri uyum ve tek tipleşme baskısı (ev-l-2), bu fenomene yönelik daha derinlikli bir özerklik incelemesi yapılmasını doğrudan doğrulamaktadır(Selimi et al., 2023).