Sürdürülebilir İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları ve İşlemsel Liderliğin Çalışanların Verimliliği ile Uyumlu Performansına Etkisi: Pandemi Sonrası Dönem İçin Politikalar

Küreselleşen iş dünyasında yaşanan hızlı değişimler ve krizler, çalışanların yalnızca rutin görevlerini yerine getirmesini değil, aynı zamanda beklenmeyen durumlara karşı hızla reaksiyon göstermesini ve esnek davranışlar sergilemesini zorunlu kılmaktadır. Geleneksel performans anlayışı, karmaşık sistemlerde bireylerin sergilediği uyumlu performans boyutunu açıklamada eksik kalmaktadır. Bu doğrultuda, Umman Sultanlığı Sağlık Bakanlığı bünyesinde yürütülen bu araştırma, insan kaynakları yönetiminin sürdürülebilir uygulamaları ile çalışanların uyumlu performansı arasındaki dinamikleri inceleyerek, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki araştırma boşluğunu doldurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, stratejik insan kaynakları politikalarının post-pandemi dönemindeki örgütsel adaptasyon sürecinde kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

Araştırma kapsamında, nicel bir araştırma deseni benimsenmiş ve Umman Sağlık Bakanlığı çalışanlarına yönelik tesadüfi örnekleme yöntemiyle çevrim içi bir anket anketi uygulanmıştır. Üç aylık veri toplama süreci sonuçunda toplam 233 geçerli yanıt elde edilmiş olup, verilerin normallik varsayımlarını sağlamaması nedeniyle analiz aşamasında kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi tercih edilmiştir. Ölçüm modelinin güvenilirlik ve geçerlilik testleri başarıyla gerçekleştirilmiş, eksik veriler için beklenti maksimizasyonu uygulanmış ve ortak yöntem varyansı sorununun bulunmadığı Harman'ın tek faktör testiyle teyit edilmiştir. Araştırma modeli, doğrudan yolların yanı sıra işlemsel liderliğin düzenleyici rolünü test eden çok yönlü bir yapı sunmaktadır.

Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarına göre, performans değerlendirme, eğitim, iş zenginleştirme ve iş genişletmesi uygulamalarının çalışanların uyumlu performansı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Özellikle iş zenginleştirme ve iş genişletmesi faktörlerinin uyumlu performans varyansını açıklamada güçlü bir paya sahip olduğu görülmüştür. Buna karşın, çalışan katılımı ile uyumlu performans arasında doğrudan anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Düzenleyici analizler incelendiğinde ise, işlemsel liderliğin yalnızca iş zenginleştirme ile uyumlu performans arasındaki ilişkiyi pozitif yönde moderasyon ettiğini, diğer insan kaynakları uygulamalarında benzer bir düzenleyici rol oynamadığını ortaya koymuştur.

Çalışmanın sonuçları, yöneticilerin ve uygulayıcıların çalışanların iş esnekliğini artırmak amacıyla yapılandırılmış insan kaynakları politikalarına yatırım yapması gerektiğini ortaya koymaktadır. Kaynağa Dayalı Görüş teorisi çerçevesinde değerlendirilen bu bulgular, beşeri sermayenin geliştirilmesinin firmalara sürdürülebilir rekabet avantajı kazandırdığını doğrulamaktadır. Araştırma, yönetim yazınına uyumlu performansın örgütsel öncülleri açısından katkı sağlarken, gelecekteki çalışmalar için tek kaynaklı veri toplama sınırlarına dikkat çekmekte ve farklı bağlamlarda çok kaynaklı verilerle desteklenen araştırmalar yapılmasını önermektedir.