Derleme · 2018
LANDSCAPE APPROACH IN CITY-PLANNING
Okur sorusu
Modern kentlerin geçirdiği derinlemesine dönüşümler, mimari tarzların değişimi, kentsel alanlar ile iletişim ağlarının büyümesi ve halkın yaşam konforunu artırma arayışı peyzaj yaklaşımına duyulan ihtiyacı sürekli artırmaktadır.
Öne çıkanlar
Modern kentlerin karşı karşıya olduğu mekânsal ve ekolojik dönüşümler, geleneksel imar planlaması yaklaşımlarının gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Şehirlerin büyümesi, yapılaşma yoğunluğunun artması ve mimari stillerin değişmesi, doğal çevre üzerinde baskı oluştururken insan yaşamının konforunu da doğrudan etkilemektedir. Bu durum, mekânsal planlama çalışmalarında ekolojik dengenin gözetilmesini ve peyzaj bilimi verilerinin şehircilik süreçlerine dahil edilmesini kaçınılmaz kılmaktadır. Yürütülen bu inceleme, kentsel alanların karmaşık yapısını anlamak ve sürdürülebilir bir çevre yaratmak adına peyzaj temelli yaklaşımların önemini teorik temellerle açıklamaktadır.
Araştırma, peyzaj yaklaşımının kentsel planlama ve mimarlık alanlarındaki işlevini incelemek amacıyla teorik kavramlar ile pratik uygulamaları sentezlemektedir. Yöntemsel olarak, doğal ve antropojenik peyzajların birleşiminden oluşan kentsel geosistemlerin analizine odaklanılmıştır. Çalışmada, kentsel mekânın yapı ve özelliklerini ortaya çıkarmak için işlevsel, tarihsel-genetik, morfotipik, geoekolojik ve görsel araştırma yöntemlerinin kullanımına başvurulmuştur. Bu yöntemler sayesinde, şehirlerin evrim süreçleri, mekânsal organizasyonları ve insan algısına dayanan çevresel özellikleri bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmaktadır.
Elde edilen teorik ve kavramsal önermeler, kentsel peyzajların hem doğal bileşenleri hem de insan eliyle oluşturulmuş yapıları barındıran yönetilebilir sistemler olduğunu göstermektedir. Doğal peyzajlar kendi kendine düzenleme kapasitesine sahipken, kentsel peyzajlar insan müdahalesiyle şekillenen ve ekonomik ile sosyal ihtiyaçlara göre yönlendirilen alanlardır. Şehirlerin nehirler veya topoğrafya gibi doğal eksenler boyunca geliştirilmesi, burun ve amfiteatr gibi mekânsal kompozisyonların kurulması ve ekolojik koridorların oluşturulması, peyzaj yaklaşımının temel uygulama biçimleri arasında yer almaktadır. Ayrıca, kentsel arazilerin kullanım yoğunluğuna göre sınıflandırılması ve ekolojik kısıtlamaların dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Sonuç bölümünde, peyzaj yaklaşımının çağdaş kentlerin karşılaştığı sorunlara çözüm üreten dinamik bir araç olduğu vurgulanmakta ve bu yaklaşımın literatürdeki yeri pekiştirilmektedir. Yazarlar, doğal çevre ile kentsel yapının çatışmak yerine birbirini tamamlaması gerektiğini savunmakta ve ekolojik altyapının güçlendirilmesinin önemine dikkat çekmektedir. Bu inceleme, araştırmacılara kentsel planlama, ekolojik değerlendirme ve peyzaj mimarlığı alanlarında yürütülecek çalışmalar için sağlam bir kuramsal altyapı sunarken, şehirlerin sürdürülebilir geleceğine yönelik bütüncül bir perspektif sağlamaktadır.
Çalışma, peyzaj ekolojisi, geosistem teorisi, ekolojik urbanizm ve Vladimir Vernadsky'nin biyosfer ile noosfer kavramları üzerine kurulmuştur. Kentlerin kendi kendini düzenleyen doğal geosistemler ile insan kontrolündeki antropojenik unsurların birleşimi olduğu varsayılmaktadır.
Makale, yirminci yüzyılın ikinci yarısından günümüze kadar gelişen ekolojik şehircilik akımlarını, Sovyet ve Rus coğrafya ekolünün peyzaj planlama ilkelerini, Batı Avrupa'daki peyzaj urbanizmi yaklaşımlarını ve Boris Rodoman'ın polarize peyzaj teorisini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır.
Çalışmanın temel amacı, peyzaj bilimi teorik yaklaşımları ile kentsel planlama pratiklerinin gereksinimlerini birleştirerek peyzaj yaklaşımının şehir planlamasındaki uygulanabilirliğini ve gerekçelerini ortaya koymaktır (Kochurov et al., 2018).
Bu derleme çalışması, peyzaj bilimi kuramsal temelleri ile kentsel planlama uygulamalarını bütüncül bir yaklaşımla ele alarak peyzaj yaklaşımının şehircilik faaliyetlerindeki rolünü incelemektedir (Kochurov et al., 2018).
Şehirlerde doğal kompleksler ile insan eliyle oluşturulmuş yapı ve altyapı unsurlarını kapsayan, yönetilebilir nitelikte yeni bir doğal-antropojenik sistem olan kentsel peyzaj ortaya çıkmıştır (Kochurov et al., 2018).
Bölgesel ve kentsel planlamada doğal ile kentsel peyzajların yapı ve özellikleri; işlevsel, tarihsel-genetik, morfotipsel, geoekolojik ve görsel araştırma yöntemleri aracılığıyla açığa çıkarılmaktadır (Kochurov et al., 2018).
Yurtdışı uygulamalarında peyzaj şehirciliği olarak adlandırılan bu yaklaşım, kentsel alanların organizasyonunda kentin kendine özgü peyzaj özelliklerinin esas alınması gerektiğini savunmaktadır (Kochurov et al., 2018).
Doğal peyzajların dönüştürülmesine yönelik her türlü müdahalede bu sistemlerin yapısı, işleyişi, olası etki sınırları ve değişimlerin muhtemel sonuçları mutlaka hesaba katılması gerekmektedir (Kochurov et al., 2018).
Çalışmada elde edilen bulgular, şehirlerin planlanmasında peyzaj yaklaşımının temel bir perspektif sunarak doğal ve yapılı çevre unsurlarının uyumlu bir şekilde bir araya getirilmesine imkân tanıdığını göstermektedir. Yazar, kentsel mekanların gelişim sürecinde ekolojik dengenin korunması ve kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi amacıyla peyzaj verilerinin imar planlarına entegre edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yazarlar, kentsel alanların incelenmesinde işlevsel, tarihsel-genetik, morfotipsel, geoekolojik ve görsel yöntemlerin birlikte kullanılmasının, bölgenin yapısal özelliklerinin eksiksiz bir şekilde anlaşılmasını sağladığını belirtmektedir. Bu bağlamda, doğal sistemlerin taşıma kapasitesi ile insan kaynaklı baskıların dengelenmesi, sürdürülebilir bir kentsel yapının oluşturulmasında temel belirleyici unsur olarak ele alınmaktadır.
Literatürdeki benzer yaklaşımlarla uyumlu olarak, uluslararası alanda peyzaj şehirciliği kavramı çerçevesinde geliştirilen uygulamaların kentlerin ekolojik direncini artırdığı ifade edilmektedir. Araştırmacılar, farklı ülkelerdeki örnek projeler üzerinden hareketle, yeşil altyapı sistemlerinin ve koruma alanlarının şehir dokusuna kazandırılmasının çevresel riskleri azalttığını ortaya koymaktadır.
Sonuç olarak, kentsel peyzajın insan müdahalesiyle yönetilen ancak doğal süreçlerle uyumluca işleyen bir geosistem olarak ele alınmasının gerekliliği net bir şekilde ortaya konulmaktadır. Bu durum, gelecekteki şehircilik çalışmalarında ekonomik çıkarların yanı sıra ekolojik önceliklerin de planlama kararlarının merkezine yerleştirilmesi zorunluluğuna işaret etmektedir.
Bu inceleme makalesi, peyzaj ekolojisi bilim dalının teorik birikimi ile kentsel planlama ve mimarlık disiplinlerinin pratik uygulamaları arasındaki köprüyü kurarak literatürde önemli bir sentez işlevi görmektedir. Kentsel mekanın karmaşık yapısını coğrafi ve ekolojik ilkeler doğrultusunda ele alan çalışma, araştırmacılara ve uygulamacılara kentsel alanların yönetimi konusunda bütüncül bir kuramsal çerçeve sunmaktadır. Makale, şehirlerin yapısal dönüşüm sürecinde doğal ve antropojenik unsurların etkileşimini inceleyerek alan yazındaki parçacıl yaklaşımların aşılmasına katkıda bulunmaktadır.
Çalışma, daha önceki geosistem teorileri, peyzaj planlama ilkeleri ve poliarize peyzaj kavramları üzerine inşa edilmiş olup, bu birikimi modern kentsel dönüşüm olgusuyla ilişkilendirmektedir. Geçmişteki ekolojik şehircilik ve peyzaj mimarlığı çalışmalarının ana temalarını bir araya getiren yazarlar, uluslararası alandaki peyzaj şehirciliği yaklaşımlarını da incelemeye dahil ederek öncül akademik metinlerin kapsamını genişletmektedir. Böylece, klasik peyzaj bilimi verileri güncel kentsel planlama gereksinimleri ve ekolojik güvenlik kriterleri bağlamında yeniden yorumlanmaktadır.
Literatür taraması yapan araştırmacılar için bu makale, kentsel peyzajın tanımlanması, sınıflandırılması ve planlama süreçlerine entegre edilmesi hususunda güçlü kavramsal referanslar sağlamaktadır. Çalışmada yer verilen işlevsel, tarihsel-genetik, morfotipsel, geoekolojik ve görsel araştırma yöntemlerinin dökümü, sonraki araştırmacılara metodolojik bir harita sunmaktadır. Ayrıca, kentsel alanlarda ekolojik dengenin korunması ve yeşil altyapı sistemlerinin geliştirilmesi konularında literatürdeki tartışmaları derli toplu bir biçimde özetleyerek gelecekteki araştırmalar için sağlam bir temel oluşturmaktadır.
Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki araştırma taslaklarına dönüştürülmüştür.
Tez çalışmasının kavramsal altyapısında kentsel alanların ekolojik ve yapılı unsurların etkileşimiyle oluşan bir bütün olarak tanımlanmasında doğrudan referans olarak kullanılacaktır (Kochurov et al., 2018).
Makaleyle bağlantısı: Bu araştırma önerisi, makalede ifade edilen kentsel peyzajlarin geoekolojik ve işlevsel yöntemlerle incelenmesi gerekliliği bulgusundan ve doğal geosistemlerin insan müdahalesiyle dönüşmesi olgusundan türetilmiştir (Kochurov et al., 2018).
Şehircilik çalışmalarında kullanılan metodolojik yaklaşımların çeşitliliği gösterilirken araştırma yöntemlerinin sınıflandırılmasında yararlanılacaktır (Kochurov et al., 2018).
Makaleyle bağlantısı: Bu öneri, makalede yer alan kentsel ve bölgesel planlamada tarihi süreçlerin ve yapısal özelliklerin tarihsel-genetik yöntemle ortaya çıkarılması gerektiği önermesinden doğrudan tüketilmiştir (Kochurov et al., 2018).
Tezin tartışma bölümünde kentsel büyüme ile çevre koruma arasındaki denge arayışlarını açıklamak üzere destekleyici kanıt olarak sunulacaktır (Kochurov et al., 2018).
Makaleyle bağlantısı: Bu öneri, makalenin sonuçta vurguladığı nüfusun yaşam konforunu artırma amacı ve peyzaj yaklaşımının kentsel çevre kalitesini yükseltmedeki rolü gorusunden türetilmiştir (Kochurov et al., 2018).
Kayseri ilinde heyelan, kaya düşmesi, sel veya su baskını, çığ ve deprem türünde toplam 98 afet olayı tespit edilmiş olup, bu olayların en yoğun görüldüğü ilçe Develi'dır.
Şevin Şahin ve Neşe Yılmaz Bakır · Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi · Sosyal Bilimler
Kurumsal yönetişim yapısı ve küresel nihai mülkiyet, ticari bankaların teknik etkinlik skorları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etki yapmaktadır.
Saif Ullah ve 2 yazar · PLoS ONE · Sosyal Bilimler
Hatay merkezindeki 74 acil toplanma alanının hizmet kapasitesi incelendiğinde, Dursunlu ve Subaşı gibi nüfusun yoğun olduğu bazı mahallelerin 15 dakikalık yürüme mesafesinde hiçbir sığınma alanına erişemediği tespit edilmiştir.
Gizem Dinç ve Büşra Nur Gök · Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD) · Sosyal Bilimler