Kimliğin Almanya’daki Türk Diasporasının Oy Verme Davranışına Etkisi: 2018 Türkiye Seçimlerinde AK Parti Oylarına İlişkin Bir Çalışma

Uluslararası göç ve dış oylama haklarının yaygınlaşması, diasporaların köken ülkelerindeki siyasal süreçlere katılımını ve oy verme davranışlarını siyaset biliminin temel araştırma konularından biri haline getirmiştir. Köken ülke ile sürdürülen duygusal, kültürel ve siyasal bağlar, sıradan bir göçmen topluluğunu diaspora yapısına dönüştüren ana unsurlar arasında yer almaktadır. Türkiye bağlamında, dış oylama hakkının uygulamaya konulmasıyla birlikte özellikle Avrupa'da ve spesifik olarak Almanya'da yaşayan Türk nüfusun seçimlerdeki oy tercihleri ve siyasal konsolidasyon düzeyleri ön plana çıkmıştır. Almanya'daki Türk toplumunun homojen olmaması, kuşaklararası uyum farkları ve ev sahibi ülke toplumunda karşılaşılan ayrımcılık ile yabancı düşmanlığı gibi dinamikler, seçmen davranışının arkasındaki temel saikleri anlama gereksinimini doğurmuştur.

Bu çalışmanın temel amacı, Almanya'da yaşayan Türk diasporasının 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimlerindeki oy verme tercihlerini kimlik ekseninde ve siyaset psikolojisi kuramları çerçevesinde incelemektir. Araştırmada disiplinlerarası bir yaklaşım benimsenerek sosyal kimlik kuramı, direnç ve aktarılabilirlik kuramı ile buyurucu normlar kuramı analizin merkezine yerleştirilmiştir. Çalışmanın yöntemi, kuramsal önermelerin ampirik veri ve saha araştırmalarıyla sınanması üzerine kuruludur. Bu doğrultuda Yüksek Seçim Kurulu ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun resmi seçim ve demografik verileri ile INFO GmbH, Euro-Turks Barometer ve YTB tarafından gerçekleştirilmiş önceki saha araştırmalarının sonuçları ikincil veri analizi yoluyla bir araya getirilerek karşılaştırmalı bir çözümleme yürütülmüştür.

Çalışmanın bulguları, Almanya'daki Türk diasporasının oy verme davranışında kimliksel unsurların, özellikle İslami ve Türk milli kimliğinin birincil belirleyici olduğunu göstermektedir. Ekonomi, eğitim ve iç siyasi gelişmeler gibi diğer faktörler bu ana kimlik değişkenine bağlı alt unsurlar olarak biçimlenmektedir. Yüksek eğitimli ve vasıflı göçmen gruplarının seçimlere katılım göstermeme veya Türkiye siyasetine mesafeli durma eğiliminde olduğu, buna karşılık birinci ve ikinci kuşak muhafazakar işçi göçmenlerin AK Parti ve Erdoğan etrafında güçlü bir kimliksel konsolidasyon sergilediği tespit edilmiştir. Ev sahibi ülkede maruz kalınan ayrımcılık ve dışlanma hissi, direnç kuramı ve buyurucu normlar uyarınca topluluğun içe kapanmasına ve grup normlarına sıkı sıkıya bağlanarak homojen bir oy verme davranışı sergilemesine yol açmaktadır.

Sonuç olarak çalışma, diasporada oy verme davranışının sadece dönemsel siyasi tercihlerden değil, derin toplumsal fay hatlarından ve kimlik kutuplaşmalarından beslendiğini ortaya koymaktadır. AK Parti'nin milliyetçi-muhafazakar söylem ve diaspora politikaları, Almanya'da kenara itilmişlik hisseden kitleler için güçlü bir temsil ve sığınak işlevi görmüştür. Bu çalışma, literatürde daha önce parçalı olarak ele alınan saha araştırması verilerini bütüncül bir siyaset psikolojisi teorik çerçevesinde birleştirerek Türk diasporasının siyasal katılımını açıklamakta ve diaspora araştırmalarına kuramsal bir katkı sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar için kuşaklararası oy değişimi ve değişen seçim kampanyası söylemlerinin etkilerini incelemeye yönelik somut bir zemin hazırlamaktadır.