Doğu Hint Okyanusu'ndaki Cüce Gök Balinaların Yıllar Arası Çağrı Tespitleri Üzerinde La Niña Koşullarının Etkisi

Küresel deniz suyu sıcaklıklarının artması ve okyanus sirkülasyonlarındaki değişimler, denizel ekosistemlerin yapısını ve megafauna türlerinin habitat kullanımını derinden etkilemektedir. Hint Okyanusu'nun doğu kesiminde yaşayan cüce gök balinaları (Balaenoptera musculus brevicauda), bu değişimlere karşı hassas türler olmalarına rağmen, uzak bölgelerdeki dağılımları ve kriptik doğaları nedeniyle haklarında yeterli uzun vadeli veri bulunmamaktadır. İklim değişikliğinin megafauna üzerindeki etkilerini anlamak, özellikle üreme başarısı ve besin kaynaklarına erişim arasındaki ilişkinin çözülmesi açısından kritiktir. Mevcut araştırma, iklimsel değişkenliğin bu devasa memelilerin göç stratejileri üzerindeki etkisini Cape Leeuwin'deki 16 yıllık veri setiyle sörgülayarak literatürdeki önemli bir boşluğa odaklanmaktadır.

Araştırmanın metodolojik altyapısını, 2003 ile 2018 yılları arasını kapsayan ve Cape Leeuwin istasyonundan elde edilen kapsamlı pasif akustik izleme (PAM) verileri oluşturmaktadır. Yazarlar, balina varlığını belirlemek için otomatik bir dedektör aracılığıyla cüce gök balinası çağrılarını tespit etmiş ve bu verileri büyük ölçekli iklim iticileri olan ENSO ve Hint Okyanusu Dipolü (IOD) ile modellemişlerdir. Ayrıca deniz yüzeyi sıcaklığı, deniz seviyesi yüksekliği ve klorofil-a konsantrasyonu gibi değişkenler, hem hidrofon lokasyonunda hem de önemli bir beslenme alanı olan Bonney Upwelling bölgesinde analiz edilmiştir. Yıllık ölçekte genelleştirilmiş doğrusal modeller (GLM) kullanılırken, aylık veriler için kısa vadeli ve mevsimsel otokorelasyonu hesaba katan zaman serisi analizleri uygulanmıştır.

Analizler sonuçunda, balina çağrı tespitleri ile La Niña evreleri arasında güçlü ve anlamlı bir pozitif korelasyon saptanmıştır. Özellikle La Niña yıllarında, nötr veya El Niño yıllarına kıyasla tespit edilen çağrı sayısının on kata kadar arttığı gözlemlenmiştir. Aylık bazda yapılan incelemeler, balina varlığının Bonney Upwelling bölgesindeki birincil verimlilik ve Cape Leeuwin civarındaki deniz seviyesi yüksekliği ile pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu durum, balinaların yüksek verimlilik dönemlerinde göç yollarını daha yoğun kullandıklarını, düşük verimlilik yıllarında ise ya göçü tamamen atladıklarını ya da habitat kullanımlarını değiştirerek hidrofon menzili dışındaki daha açık deniz bölgelerine yöneldiklerini düşündürmektedir.

Bu çalışma, büyük ölçekli iklimsel salınımların balinaların göç davranışlarını hızlı bir şekilde değiştirebileceğini göstermesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Elde edilen bulgular, ENSO olaylarının şiddetinin artması beklenen gelecek dönemlerde balina popülasyonlarının iyileşme süreçlerinin ve üreme başarılarının çevresel faktörlerden nasıl etkilenebileceğine dair öngörüler sağlamaktadır. Araştırma, uzun vadeli akustik veri arşivlerinin korunması ve izlenmesinin, iklim değişikliğinin okyanus ekosistemleri üzerindeki etkilerini anlamadaki stratejik önemini vurgulamaktadır. Sonuçlar, nesli tehlike altındaki bu türlerin korunması için geliştirilecek yönetim planlarının sadece yerel değil, havza ölçeğindeki iklim modelleriyle entegre edilmesi gerektiğini kanıtlamaktadır.