Plantar Fasiitli Modern Pentatlon Sporcularında Masaj Terapisinin Ağrı ve Dayanıklılık Performansına Etkisi

Plantar fasiit, özellikle alt ekstremite yüklenmelerinin yüksek olduğu branşlarda sporcuların hareket kapasitesini ve performansını ciddi şekilde kısıtlayan en yaygın yumuşak doku rahatsızlıklarından biridir. Çitme, yüzme, binicilik, koşu ve atıcılık gibi beş farklı disiplini bünyesinde barındıran modern pentatlon sporu, yüksek düzeyde aerobik dayanıklılık ve kas-iskelet sistemi direnci gerektirmektedir. Sık tekrarlanan mikro travmalar sonuçu topuk bölgesinde gelişen inflamasyon, atletlerin koşu parametrelerini ve kas sistemini olumsuz etkileyerek yarışma performansını düşürmektedir. Literatürde masaj uygulamalarının plantar fasiit rehabilitasyonundaki akut etkileri üzerine çeşitli çalışmalar bulunmakla birlikte, modern pentatlon gibi çoklu branş sporcularında düzenli ve uzun süreli derin friksiyon masajının ağrı eşiği ve dayanıklılık performansı üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmaların eksikliği önemli bir bilimsel boşluk oluşturmaktadır.

Bu çalışma, plantar fasiit tanısı konmuş ve en az üç yıldır aktif olarak modern pentatlon sporu yapan erkek atletlerde derin friksiyon masajı uygulamasının ağrı düzeyi ile dayanıklılık performansı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Tek grup ön test-son test deneysel desenine sahip araştırmaya, güç analizi sonuçunda belirlenen 18-25 yaş arası 12 erkek sporcu dahil edilmiştir. Katılımcılara 15 gün boyunca her gün 13:00-17:00 saatleri arasında, sirkadiyen ritim etkisini önlemek amacıyla sabit zaman diliminde 15 dakika süreyle efloraj, friksiyon ve baskı tekniklerini içeren derin friksiyon masajı protokolü uygulanmıştır. Sporcuların ağrı eşikleri basınç ağrı algometresi kullanılarak kg cinsinden, yüksek şiddetli aerobik dayanıklılık kapasiteleri ise Yo-Yo aralıklı dayanıklılık testi Seviye-1 protokolüyle mesafe cinsinden masaj öncesi ve sonrasında ölçülmüştür.

Araştırmadan elde edilen istatistiksel analiz sonuçları, 15 günlük derin friksiyon masajı müdahalesinin ardından sporcuların ağrı ve dayanıklılık değerlerinde anlamlı bir gelişme olduğunu göstermiştir. Basınç ağrı algometresi ile ölçülen ağrı eşiği ortanca değerleri masaj öncesi 3.5 kg seviyesindeyken, masaj sonrasında anlamlı bir artış göstererek 7 kg düzeyine yükselmiştir. Benzer şekilde Yo-Yo aralıklı dayanıklılık testinden elde edilen ortalama koşu mesafesi masaj öncesinde 830 metre iken, müdahale sonrasında 1498.33 metreye ulaşarak yaklaşık iki katlık istatistiksel olarak anlamlı bir artış sergilemiştir. Bununla birlikte, ağrı eşiğindeki değişimler ile dayanıklılık performansındaki artış arasında yapılan korelasyon analizinde değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir.

Çalışmanın bulguları, derin friksiyon masajının plantar fasiit rahatsızlığı bulunan sporcularda doku esnekliğini artırarak ve kan dolaşımını hızlandırarak ağrı hissini azalttığını ve böylece dayanıklılık performansına katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Yazarın ulaştığı sonuçlar, literatürde transvers friksiyon masajı ve miyofasiyal gevşetme tekniklerinin plantar fasiit tedavisindeki etkinliğini gösteren Formosa ve Smith (2011) ile Rittu (2016) gibi araştırmaların bulgularıyla paralellik göstermektedir. Bu çalışma, çoklu disiplin gerektiren spor branşlarında rehabilitasyon sürecine masaj terapisinin entegre edilmesinin antrenman ve yarışma devamlılığı açısından kritik rol oynadığını doğrulamaktadır. Spor bilimleri alanında çalışan araştırmacılar için bu eser, sporcu sağlığı ve performans optimizasyonu konularında konservatif müdahale stratejilerine dair somut bir kanıt kaynağı sunmaktadır.