Nicel araştırma makalesi incelemesi

DOI: 10.2478/jec-2023-0006

Influencer Pazarlamasının Z Kuşağının Karar Alma Sürecine Etkisi

Dijitalleşme süreciyle birlikte geleneksel pazarlama araçlarına duyulan güvensizlik artmış, şirketler tüketiciye ulaşmak için yeni iletişim stratejilerine yönelmiştir. Sosyal ağların yaygınlaşması, özellikle dijital dünyaya doğmuş olan Z kuşağını pazarlamacıların ana hedef kitlesi haline getirmiştir.

Yazar
Margareta Nadanyiova, Lucia Sujanska
Yayın
Economics and Culture
Tarih
2023-06-01
01

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Günümüzün dijitalleşen dünyasında internet ve sosyal ağ kullanıcılarının sayısı hızla artarken, geleneksel pazarlama iletişim araçlarına duyulan tüketici güvensizliği şirketleri yeni stratejiler geliştirmeye zorlamaktadır. Özellikle dijital çağda doğan ve hayatını internet ile sosyal medya ekseninde sürdüren Z kuşağı, şirketlerin hedef pazarlama iletişiminde odaklandığı en önemli tüketici segmentini oluşturmaktadır. Bu kuşak, interneti eğlence, iletişim ve ilham kaynağı olarak yoğun bir şekilde kullanmakta, sahte haberlere karşı duyarlılık göstermekte ve geleneksel reklamların baskıcı tutumuna karşı mesafeli durmaktadır. Bu durum, şirketlerin tüketiciye doğal ve zorlamayan yöntemlerle ulaşmasını gerektiren yeni bir pazarlama paradigmasının doğmasına zemin hazırlamıştır.

Bu araştırmanın temel amacı, influencer pazarlamasının Z kuşağının karar alma ve satın alma süreçleri üzerindeki somut etkisini ortaya koymaktır. Çalışmada Slovakya İstatistik Ofisi verilerinden elde edilen evren büyüklüğüne dayalı olarak nicel araştırma deseni benimsenmiş ve anket yöntemi uygulanmıştır. Yüzde 95 güven düzeyi ve yüzde 5 hata payı ile belirlenen örneklem eşiğini aşarak toplam 520 katılımcıdan veri toplanmıştır. Toplanan verilerin değerlendirilmesinde genel bilimsel yöntemlerin yanı sıra oran testi ve tek örneklem oran testine dayalı istatistiksel hipotez testleri kullanılmıştır. Araştırma sürecinde ikincil veri kaynakları olarak bilimsel araştırmalar, yıllık şirket raporları ve istatistiksel veritabanları detaylı bir şekilde taranmıştır.

Elde edilen ampirik bulgular, Z kuşağının büyük bir çoğunluğunun influencer'ları takip ettiğini ve bu kişilerin tüketici davranışları üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Katılımcıların önemli bir kısmı sosyal medyada en az bir influencer'ı takip etmekte ve en çok Instagram platformunu tercih etmektedir. Pazarlama kampanyalarının başarısında takipçi sayısından ziyade içerik üreticisinin kitlesiyle kurduğu ilişkinin kalitesi, etkileşim oranı ve özgünlük büyük önem taşımaktadır. Tüketiciler tek seferlik işbirliklerinden ziyade uzun soluklu işbirliklerini ve marka elçiliklerini daha güvenilir bulmakta, içerik olarak ise ürün incelemeleri, indirim kodları ve yarışmalara ilgi göstermektedir.

Araştırma sonuçları, influencer pazarlamasının doğru uygulandığında şirketlere müşteri sadakati kazandırma, ilişkileri güçlendirme ve marka imajını iyileştirme gibi önemli avantajlar sunduğunu kanıtlamaktadır. Yazar, elde edilen bulguları önceki literatür çalışmalarıyla ilişkilendirerek tartışmış ve ulusal sınırların getirdiği kültürel kısıtları vurgulamıştır. Çalışma, gelecekteki araştırmalar için nesiller arası ve uluslararası karşılaştırmalı analizler yapılması yönünde çağrıda bulunurken, şirketlerin influencer seçiminde nicel verilerin yanı sıra niteliksel göstergelere odaklanması gerektiğini önermektedir. Bu yönüyle makale, teorik altyapıyı ampirik bulgularla harmanlayarak pazarlama yazınına katkı sunmaktadır.

Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, influencer pazarlamasının Z kuşağının karar alma süreci üzerindeki etkisini belirlemek ve Slovakya'daki ulusal bağlamda tüketici davranışlarını incelemektir(Nadanyiova & Sujanska, 2023, s. 2016).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Bu ampirik çalışmada, influencer pazarlamasının Z kuşağının karar alma süreci üzerindeki etkisini incelemek amacıyla nicel bir araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Bu doğrultuda Slovakya'daki Z kuşağı tüketicilerinin sosyal medya ve influencer etkileşimlerini ölçmek için anket yöntemi ve istatistiksel hipotez testleri uygulanmıştır(Nadanyiova & Sujanska, 2023, s. 2016).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Araştırma, ağızdan kulağa pazarlama, ilişki pazarlaması, içerik pazarlaması ve özgün reklamcılık kavramlarına dayanmaktadır. Tüketicilerin güven algısı ve sosyal medya etkileşim oranları üzerinden şekillenen kuramsal yaklaşım, influencer'ların geleneksel ünlülerden farklı olarak yarattığı güvenilirlik dinamiklerini açıklamaktadır.

Makalenin ele aldığı literatür

Çalışma; geleneksel pazarlama araçlarına duyulan güvensizlik, sosyal medya stratejileri, Z kuşağının psikografik özellikleri, influencer güvenilirliği, etkileşim oranları ve farklı nesil kohortlarındaki tüketici davranışları üzerine yazılmış Slovak ve yabancı ulusal/uluslararası literatürü ele almaktadır.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı
Slovak Cumhuriyeti'nin demografik istatistiklerine göre 1997 ile 2012 yılları arasında doğan ve Z kuşağını temsil eden bireyler bu çalışmanın ana kütlesini oluşturmuştur.
Örneklem veya araştırma materyali
Örneklem büyüklüğü yüzde 5 hata payı ve yüzde 95 güven düzeyine göre hesaplanmış olup, çalışmaya çevrim içi iletişim ve sosyal ağlar aracılığıyla katılan toplam 520 respondent dahil edilmiştir.
Veri toplama süreci
Veriler Eylül 2022 döneminde e-posta iletişimi ve sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilen bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır.
Veri analiz yöntemi
Toplanan verilerin değerlendirilmesinde nicel değerlendirme yöntemleri, genel bilimsel yöntemler ve tek oran testine dayalı istatistiksel hipotez testleri uygulanmıştır.
Influencer pazarlamasıZ kuşağıKarar alma süreciSosyal medyaEtkileşim oranı

Araştırmanın Bulguları

01

Z kuşağı tüketicilerinin yüzde 72 gibi ezici bir çoğunluğu sosyal ağlarda en az bir influencer'ı aktif olarak takip ettiğini belirtmiş ve bu durum birinci hipotezin kabul edilmesini sağlamıştır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

02

Tüketiciler influencer'ları takip etmek için en sık yüzde 57 oranla Instagram'ı tercih etmekte, bunu sırasıyla YouTube, TikTok ve Facebook platformları izlemektedir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

03

Z kuşağı üyeleri influencer içeriklerinde en çok video, hikaye ve fotoğraf gibi etkileşimli paylaşımlara ilgi duymakta olup, içerik türü olarak ilk sırada ürün incelemeleri yer almaktadır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

04

Katılımcıların yüzde 48 oranındaki kesimi bir influencer'ın tavsiyesine dayanarak en az bir defa ürün satın aldığını ifade ederken, yüzde 44'lük kesim ise bu durumdan etkilenmediğini belirtmiştir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

02

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Çalışmanın bulguları, influencer pazarlamasının sosyal medya mecralarında faaliyet gösteren markalar için tüketici tercihlerini yönlendirmede ne denli güçlü bir kaldıraç işlevi gördüğünü açıkça gözler önüne sermektedir. Özellikle genç tüketicilerin dijital dünyadaki günlük alışkanlıkları, bu tür pazarlama iletişiminin geleneksel yöntemlere kıyasla daha samimi ve doğal bir kanal kurmasını mümkün kılmaktadır.

Yazarlar, bu durumun temel sebebinin influencer'ların sahip oldukları otantik kimlik ve takipçileriyle kurdukları güven ilişkisi olduğunu açıklamaktadır. Ürün tanıtımlarında sergilenen yaratıcılık ile etkileşim oranlarının yüksek olması, tüketicilerin markaya olan bakış açısını doğrudan olumlu yönde şekillendirmektedir.

Elde edilen sonuçlar literatürdeki benzer çalışmalarla paralellık göstermekte olup, özellikle Zatwarnicka-Madura ve diğerleri (2022) ile Casalo ve diğerlerinin (2020) vurguladığı sosyal ağ tercihleri ve opinion leadership kavramını desteklemektedir. Ancak bu çalışma, bölgesel ve kültürel dinamiklerin tüketici algısındaki rolünü Slovakya özelinde detaylandırmasıyla literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

Araştırmanın genel neticesinde, şirketlerin başarıyı yakalayabilmesi için tek seferlik iş birlikleri yerine uzun soluklu marka elçiliklerine odaklanması gerektiği ifade edilmektedir. Gelecek araştırmalarda ise örneklemin farklı kültürel bağlamlarda genişletilmesi, uluslararası geçerliliğin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Yazarlar elde ettikleri bulguları önceki literatürle karşılaştırarak, Zatwarnicka-Madura ve diğerlerinin (2022) araştırmasında da Z kuşağının özellikle Facebook, Instagram ve YouTube platformlarını tercih ettiğini ve sosyal ağlara yoğun zaman ayırdığını ortaya koyduklarını belirtmiştir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Yazarlar sonuç bölümünde, influencer pazarlamasının Z kuşağının karar alma sürecini yönlendirmede etkili bir araç olduğunu, müşteri sadakatini artırarak işletmelere rekabet avantajı kazandırdığını vurgulamışlardır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu makale, dijital pazarlama iletişimi yazınında özellikle Z kuşağı gibi dijital doğumlu bir tüketici segmentinin satın alma davranışlarında influencer pazarlamasının oynadığı rolü ampirik olarak inceleyen kuramsal ve uygulamalı bir köprü işlevi görmektedir. Geleneksel reklam araçlarına duyulan güvenin azalmasıyla birlikte ortaya çıkan bu yeni iletişim stratejisinin mekanizmalarını, Slovakya örneklemi üzerinden istatistiksel hipotez testleriyle değerlendirerek literatürdeki bölgesel araştırma boşluğunu doldurmaktadır.

Çalışma, önceki dönemde gerçekleştirilen Casalo ve diğerleri (2020), De Veirman ve diğerleri (2017) ile Duffet (2017, 2020) gibi öncü araştırmaların bulgularını genişleterek, sosyal medya mecralarının genç tüketiciler üzerindeki etkisini tek bir kuşağın kararlarını merkeze alarak doğrulamaktadır. Aynı zamanda Zatwarnicka-Madura ve diğerlerinin (2022) Polonya bağlamındaki çalışmalarıyla benzer sosyal ağ tercihlerine işaret ederken, bölgesel ve kültürel dinamiklerin tüketici algısındaki belirleyici rolünü vurgulayarak prior work ile uyumlu fakat özgün bir perspektif sunmaktadır.

Literatür taramasına sağlanan en temel katkı, sosyal medya influencer'larının takipçi sayısı gibi nicel büyüklüklerden ziyade etkileşim oranı ve içerik kalitesi gibi nitel göstergelerin marka sadakati üzerindeki belirleyiciliğini net bir şekilde ortaya koymasıdır. Ayrıca makale, tek seferlik iş birlikleri yerine uzun soluklu marka elçiliklerinin tercih edilmesi gerektiğini savunarak hem pazarlamacılara hem de araştırmacılara tüketici güvenini sürdürülebilir kılacak metodolojik ve yönetsel bir çerçeve kazandırmaktadır.

Kaynakça

  1. Zatwarnicka-Madura, B., Nowacki, R. & Wojciechowska, I. (2022). Influencer marketing as a tool in modern communication - possibilities of use in green energy promotion amongst Poland's Generation Z. Energies, 15(18), 6570. https://doi.org/10.3390/en15186570
03

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

01

Tez veya makalede kullanım · literatüre-review

Z kuşağı tüketicileri sosyal medya platformlarında aktif olarak influencer'ları takip etmekte ve bu durum satın alma kararlarını etkilemektedir.

Z kuşağının dijital alışkanlıklarını ve sosyal ağlardaki influencer takibini ampirik verilerle açıklamak için birinci hipotez sonuçları kullanılır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

Farklı Sosyal Medya Platformlarinda Influencer Turlerinin Z Kusagi Üzerindeki Guven Algisina Etkisi

Araştırma sorusu
Z kuşağı tüketicilerinin Instagram ve TikTok üzerindeki influencer paylaşımlarına duydukları güven düzeyleri arasında anlamlı bir fark var mıdır?
Yöntem taslağı
Evreni Z kuşağı bireyleri oluşturan çalışmada, örneklem büyüklüğü istatistiksel güç analiziyle belirlenecektir. Veriler çevrimiçi anket formu aracılığıyla toplanacak ve verilerin çözümünde parametric olmayan hipotez testleri uygulanacaktır.

Makaleyle bağlantısı: Makalede Z kuşağının en sık Instagram ve TikTok kullandığının belirtilmesi ve platform bazlı içerik etkilerinin incelenmesi önerisinden türetilmiştir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

02

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal çerçeve

Instagram, Z kuşağına ulaşmada ve influencer pazarlaması faaliyetlerini yürütmede en çok tercih edilen sosyal medya platformudur.

Pazarlama iletişiminde platform tercihini kavramsal olarak temellendirmek amacıyla ikincil veriler ve anket sonuçları referans alınır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

Uzun Soluklu Marka Elciligi Ile Tek Seferlik Isbirliklerinin Tuketici Sadakatine Etkisi

Araştırma sorusu
Influencer ile markalar arasında kurulan uzun soluklu elçilik anlaşmaları, Z kuşağının marka sadakatini tek seferlik reklamlara kıyasla nasıl etkilemektedir?
Yöntem taslağı
Nicel araştırma yaklaşımı benimsenerek, veri doygunluğunun sağlanacağı nitel ön mülakatlarla desteklenen karma desenli bir anket çalışması tasarlanacak; veriler ki-kare testleri ve regresyon analiziyle değerlendirilecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makalenin sonuç bölümünde uzun soluklu iş birliklerinin birincil tercih olması gerektiği yönündeki öneriden ve yazar çağrısından türetilmiştir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

03

Tez veya makalede kullanım · Tartışma

Tüketiciler tek seferlik iş birliklerinden ziyade uzun soluklu marka elçiliklerine ve ürün incelemelerine daha fazla güven duymaktadır.

İşletmelerin influencer stratejilerinde dikkat etmesi gereken unsurları tartışmak ve bulguları karşılaştırmak için yararlanılır(Nadanyiova & Sujanska, 2023).

Ulusal Sınırlar Otesinde Influencer Pazarlamasinin Kulturlerarasi Karşılaştırmali Incelemesi

Araştırma sorusu
Farklı kültürel arka plana sahip genç tüketicilerin influencer pazarlaması faaliyetlerine karşı tutumlarında ulusal özellikler nasıl bir farklılık yaratmaktadır?
Yöntem taslağı
İki farklı ülkedeki genç tüketicilerden güç analiziyle hesaplanan örneklem boyutunda toplanacak anket verileri, çoklu grup yapısal eşitlik modellemesiyle analiz edilecektir.

Makaleyle bağlantısı: Yazarların araştırmanın temel sınırlılığı olarak belirttiği ulusal ve kültürel geçerlilik kısıtından ve gelecek araştırma önerisinden türetilmiştir(Nadanyiova & Sujanska, 2023).