Karma yöntem araştırması incelemesi
DOI: 10.3389/fpsyg.2023.1261955Dil Öğretiminde Yapay Zeka: İngilizce Öğrenme Başarısı, L2 Motivasyonu ve Kendi Kendine Düzenlemeli Öğrenme Üzerindeki Etkisi
Yabancı dil öğretiminde bilgi teknolojilerinin ve özellikle yapay zeka araçlarının kullanımı son yıllarda büyük bir ivme kazanmıştır.
Makalenin anahtar kelimeleri
- Yazar
- Ling Wei
- Yayın
- Frontiers in Psychology
- Tarih
- 2023-11-06
Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği
Günümüz yabancı dil eğitimi literatüründe bilgi teknolojilerinin ve özellikle yapay zeka uygulamalarının ders süreçlerine entegrasyonu, öğrenme deneyimini kişiselleştirme ve etkileşimli kılma potansiyeli nedeniyle stratejik bir tartışma alanı oluşturmaktadır. Eğitim teknolojilerindeki hızlı ilerlemeler, dil öğrenenlerin özerklik, motivasyon ve akademik başarı gibi duyuşsal ve bilişsel süreçlerini dönüştürme vaadi taşımaktadır. Ancak yapay zeka araçlarının dil bilgisi, kelime bilgisi, okuma ve yazma becerilerini içeren genel öğrenme başarısının yanı sıra ikinci dil motivasyonu ve kendi kendine düzenlemeli öğrenme becerileri üzerindeki birleşik etkilerini karma yöntem tasarımıyla derinlemesine inceleyen ampirik veri ihtiyacı sürmektedir. Bu araştırma, söz konusu literatür boşluğuna odaklanarak yapay zeka aracılı dil öğretiminin Çin'deki üniversite düzeyindeki İngilizce öğrenicileri üzerindeki etkilerini ampirik olarak sorunsallaştırmaktadır.
Çalışmanın temel amacı, yapay zeka aracılı dil öğretiminin yabancı dil olarak İngilizce öğrenen öğrencilerin İngilizce başarılarına, L2 motivasyonlarına ve kendi kendine düzenleme stratejilerine olan etkilerini deneysel ve nitel verilerle ortaya koymaktır. Araştırmada açımlayıcı karma yöntem tasarımı benimsenmiş olup, Çin'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören orta düzey İngilizce yeterliliğine sahip 60 lisans öğrencisi deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına ayrılmıştır. 10 haftalık müdahale sürecinde deney grubu Duolingo tabanlı yapay zeka platformu ile etkileşimli ve kişiselleştirilmiş öğretim alırken, kontrol grubu geleneksel öğretmen merkezli ders materyalleriyle öğrenim görmüştür. Veriler müdahale öncesi ve sonrasında uygulanan İngilizce başarı testi, L2 motivasyon ölçeği ve Kendi Kendine Düzenleme Ölçeği (SRQ) ile toplanmış; nicel verilerin ardından deney grubundan 14 öğrenciyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla nitel derinlik sağlanmıştır.
Nicel veri analizleri sonuçunda karma desen ANOVA bulguları, yapay zeka aracılı öğretim alan deney grubunun son-test İngilizce başarı puanlarında, geleneksel öğretim alan kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek etki büyüklüğüne sahip bir üstünlük sağladığını göstermiştir. Yapay zeka müdahalesi dil bilgisi, kelime bilgisi, okuma anlama ve yazma becerilerinin tamamında belirgin bir gelişim sağlamıştır. Ayrıca deney grubunun L2 motivasyon puanları ve kendi kendine düzenlemeli öğrenme puanları, kontrol grubunun puanlarına göre anlamlı düzeyde artış göstermiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen tematik analiz sonuçları da nicel verileri desteklemiş; öğrencilerin yapay zeka platformunu kişiselleştirilmiş öğrenme patikası sunan, kaygıyı azaltan, özerkliği artıran ve anlık geri bildirimlerle kendi kendini düzenlemeyi güçlendiren dönüştürücü bir araç olarak algıladıklarını ortaya koymuştur.
Araştırmanın tartışma ve sonuç bölümünde elde edilen bulgular, Vygotsky'nin sosyal yapılandırmacı kuramı ve Yakınsal Gelişim Alanı kavramı çerçevesinde yorumlanmıştır. Yapay zeka sisteminin sunduğu anlık, yapıcı ve kişiselleştirilmiş geri bildirimlerin, öğrencilerin dışsal düzenlemeden içsel kendi kendini düzenlemeye geçişini hızlandırdığı ve böylece bilişsel iskele görevi gördüğü vurgulanmıştır. Bu sonuçlar Xu ve diğerleri (2022) ile Hsu ve diğerleri (2023) gibi önceki ampirik çalışmaların bulgularını desteklerken, yapay zekanın yalnızca teknolojik bir yenilik değil aynı zamanda pedagojik bir dönüşüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Literatür taraması açısından bu çalışma, dil öğretiminde yapay zeka entegrasyonunun hem bilişsel hem de duyuşsal değişkenler üzerindeki bütüncül etkisini gösteren sağlam bir ampirik kanıt sunmakta ve gelecekteki harmanlanmış dil öğretim tasarımları ile ölçeksel müdahale araştırmaları için somut bir referans noktası oluşturmaktadır.
Araştırmanın amacı
Bu çalışmanın amacı, yapay zeka aracılı dil öğretiminin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen üniversite öğrencilerinin öğrenme başarıları, ikinci dil motivasyonları ve kendi kendine düzenlemeli öğrenme stratejileri üzerindeki etkilerini nicel ve nitel boyutlarıyla bütüncül olarak incelemektir(Wei, 2023).
İnceleme ve modelleme yöntemi
Bu çalışma, yapay zeka destekli dil öğretiminin EFL öğrencilerinin İngilizce öğrenme başarısı, L2 motivasyonu ve öz düzenlemeli öğrenme stratejileri üzerindeki etkisini nicel ve nitel veri toplama tekniklerini birleştiren karma yöntem deseniyle (mixed-methods research design) incelemiştir(Wei, 2023).
Kuramsal ve kavramsal çerçeve
Çalışmanın kuramsal çerçevesi Vygotsky'nin sosyal yapılandırmacı öğrenme kuramına ve Yakınsal Gelişim Alanı (ZPD) kavramına dayanmaktadır. Öğrencilerin yapay zeka sistemleriyle etkileşimi, sosyal etkileşim ve bilişsel iskele işlevi görerek dışsal düzenlemeden kendi kendini düzenlemeye geçişi hızlandırmaktadır.
Makalenin ele aldığı literatür
İnceleme; yapay zeka destekli dil öğretimi araçlarının kelime bilgisi, dil bilgisi, okuma ve yazma becerileri üzerindeki etkilerini inceleyen Xu ve diğerleri (2022), Hsu ve diğerleri (2023), Kim (2019) ve Yan (2023) gibi araştırmacıların ampirik çalışmalarını ve öğrenme başarısı ile motivasyon üzerine yapılan meta-analitik ve nitel literatür birikimini ele almaktadır.
Araştırma Tasarımı
- Evren veya inceleme alanı
- Çin'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören ve yabancı dil olarak İngilizce öğrenen lisans öğrencileri evrenini oluşturmaktadır.
- Örneklem veya araştırma materyali
- Çalışmanın ampirik örneklemi, rastgele atama yöntemiyle deney grubu (n = 30, 17 kadın, 13 erkek) ve kontrol grubu (n = 30, 19 kadın, 11 erkek) olarak belirlenen toplam 60 orta düzey İngilizce yeterliliğine sahip üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Nitel aşamada deney grubundan amaçlı örnekleme ile seçilen 14 öğrenci katılmıştır. Öğretim materyali olarak deney grubunda Duolingo yapay zeka platformu, kontrol grubunda ise ders kitaplarına dayalı geleneksel öğretim materyalleri kullanılmıştır.
- Veri toplama süreci
- Veriler, 10 haftalık müdahale süreci öncesi ve sonrasında uygulanan gramer, kelime bilgisi, okuduğunu anlama ve yazma becerilerini ölçen İngilizce Başarı Testi, 16 maddelik L2 Motivasyon Ölçeği, 63 maddelik Öz Düzenleme Ölçeği (SRQ) ve deney grubundaki 14 öğrenci ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır.
- Veri analiz yöntemi
- Nicel verilerin analizinde SPSS 26 yazılımı kullanılarak betimsel istatistikler ve zaman, grup ve etkileşim etkilerini değerlendirmek üzere karışık desen varyans analizi (Mixed-design ANOVA) uygulanmıştır. Nitel veriler ise ses kayıtlarının deşifresi sonrasında açık kodlama ve tematik analiz süreçlerinden geçirilmiştir.
Araştırmanın Bulguları
Deney ve kontrol gruplarının son test İngilizce başarı puanları karşılaştırıldığında, yapay zeka destekli öğretim alan deney grubunun tüm dil alanlarında kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek başarı gösterdiği saptanmıştır(Wei, 2023).
Yapay zeka uygulamalarıyla desteklenen dil öğretimi, öğrencilerin ikinci dil (L2) öğrenme motivasyonlarında anlamlı bir artış sağlamış ve zamana bağlı olarak deney grubu lehine belirgin bir farklılaşma oluşturmuştur(Wei, 2023).
Katılımcıların öz düzenlemeli öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri nicel analizlerde yapay zeka müdahalesi sonrasında önemli ölçüde yükselmiş, deney grubu kendi öğrenme süreçlerini yönetmede kontrol grubunu geride bırakmıştır(Wei, 2023).
Nitel görüşme bulguları, yapay zeka platformunun sunduğu anlık kişiselleştirilmiş geri bildirimlerin ve etkileşimli öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin dil kaygısını azalttığını ve özerk öğrenme sorumluluğunu pekiştirdiğini ortaya koymuştur(Wei, 2023).
Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu
Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı
Nicel ve nitel analiz sonuçları, yapay zeka destekli dil öğretim müdahalesinin EFL öğrencilerinin İngilizce başarı puanlarında, ikinci dil motivasyonlarında ve öz düzenleme stratejilerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek etki büyüklüğüne sahip artışlar sağladığını göstermektedir.
Yazar bu gelişimi, yapay zeka platformunun sunduğu anlık kişiselleştirilmiş geri bildirimlerin, bireysel öğrenme hızına uyum sağlayan dinamik yapısının ve öğrenci merkezli etkileşimsel ortamın öğrencideki bilişsel yükü hafifletmesi ve öğrenme özerkliğini pekiştirmesiyle açıklamaktadır.
Tartışma bölümünde bu sonuçlar; Xu ve diğerleri (2022), Zheng ve diğerleri (2021) ile Hsu ve diğerlerinin (2023) literatürdeki yapay zeka araştırmalarıyla karşılaştırılmış, yapay zekanın sosyal yapılandırmacı yaklaşımdaki diğerinin düzenlemesinden öz düzenlemeye geçiş sürecini hızlandırdığı vurgulanmıştır.
Çalışmanın nihai değerlendirmesinde, yapay zeka teknolojilerinin yalnız teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda pedagojik bir dönüşüm aracı olduğu, yabancı dil öğretiminde öğrencilerin kaygı düzeyini düşürerek sürdürülebilir başarı ve motivasyon sağladığı ifade edilmiştir.
Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması
Yazar, elde ettiği nicel başarı artışını Xu ve diğerlerinin (2022) yapay zeka destekli dil öğreniminin başarıya olumlu katkı yaptığını gösteren ampirik bulgularıyla karşılaştırarak, yapay zeka araçlarının genel akademik başarıyı artırmadaki ortak rolünü doğrulamaktadır(Wei, 2023).
Yazar, kendi kelime ve alt beceri gelişim bulgularını Hsu ve diğerlerinin (2023) görüntü tanıma teknolojileriyle kelime edinimini ve öz düzenlemeyi destekleyen çalışmasıyla ilişkilendirmiş, her iki araştırmanın da yapay zekanın spesifik dil alanlarındaki belirgin üstünlüğünü kanıtladığını tartışmıştır(Wei, 2023).
Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar
Yazar, Vygotsky'nin sosyal yapılandırmacı kuramı ve yakınsal gelişim alanı çerçevesinde, yapay zeka aracılı dil öğretiminin geleneksel yöntemlere kıyasla öğrencilerin İngilizce öğrenme başarılarını, L2 motivasyonlarını ve öz düzenleme stratejilerini anlamlı derecede geliştirdiği sonuçuna varmıştır. Yapay zekanın sunduğu anlık, kişiselleştirilmiş geri bildirimler ve zaman-mekan esnekliği, öğrencilerin dışsal düzenlemeden özerk öz düzenlemeye geçişini hızlandırmakta ve yabancı dil sınıflarında öğrenme çıktılarını dönüştürücü bir potansiyel taşımaktadır(Wei, 2023).
Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve
Bu çalışma, yapay zeka teknolojilerinin yabancı dil öğretimindeki pedagojik rolünü ve duyuşsal-bilişsel çıktılarını ampirik verilerle ortaya koyan nitel ve nicel karma bir araştırma işlevi görmektedir. Literatürde yapay zekanın dil becerilerine etkisi çoğunlukla tekil beceriler üzerinden incelenmişken, bu araştırma dil başarısı, L2 motivasyonu ve öz düzenlemeli öğrenme stratejilerini bütüncül bir desende buluşturarak alan yazındaki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Sosyal yapılandırmacı kuramsal çerçeveyi yapay zeka aracılı etkileşimlerle harmanlayarak teknoloji destekli dil eğitiminin pedagojik meşruiyetini güçlendirmektedir.
Çalışma, Xu ve diğerleri (2022) ile Zheng ve diğerlerinin (2021) yapay zeka uygulamalarının öğrenme başarısı üzerindeki olumlu etkilerine dair ampirik bulgularını desteklemekte ve bu bulguları EFL bağlamında genişletmektedir. Hsu ve diğerlerinin (2023) görsellere dayalı yapay zeka araçlarının kelime öğrenimi üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmasıyla paralellik gösterirken, öz düzenleme stratejilerinin gelişiminde belirgin bir deneysel farklılaşma ortaya koyarak literatürdeki tartışmalara yeni bir boyut kazandırmaktadır. Ayrıca Vygotsky'nin yakınsal gelişim alanı kavramını yapay zeka ile işbirlikçi etkileşime uyarlayarak önceki kuramsal kabulleri güncellemektedir.
Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu çalışma, yapay zekanın sadece bir araç değil, aynı zamanda dışsal düzenlemeden öz düzenlemeye geçişi hızlandıran etkileşimsel bir ortak olduğunu gösteren temel bir referans kaynağıdır. Derleme çalışmalarında, yapay zeka entegrasyonunun dil kaygısını azaltma, anlık kişiselleştirilmiş geri bildirim sağlama ve öğrenici özerkliğini pekiştirme süreçlerindeki nedensel mekanizmaları açıklamak için kullanılabilir. Karma yöntem deseni sayesinde hem nicel etki büyüklüklerini hem de öğrenici algılarındaki nitel derinliği sunarak yöntemsel açıdan dengeli bir sentez sunmaktadır.
Kaynakça
- Xu, X., Dugdale, D. M., Wei, X., & Mi, W. (2022). Leveraging artificial intelligence to predict young learner online learning engagement. American Journal of Distance Education, 37(3), 185-198. https://doi.org/10.1080/08923647.2022.2044663
- Hsu, T. C., Chang, C., & Jen, T. H. (2023). Artificial intelligence image recognition using self-regulation learning strategies: effects on vocabulary acquisition, learning anxiety, and learning behaviours of English language learners. Interactive Learning Environments, 1-19. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2165508
Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım
Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.
Tez veya makalede kullanım · literatüre-review
Yapay zeka destekli dil öğretim uygulamaları, yabancı dil öğrencilerinin gramer, kelime, okuma ve yazma becerilerini kapsayan genel dil başarılarını bütüncül olarak artırmaktadır.
Bu çalışma, 10 haftalık ampirik müdahale sonuçunda deney grubunun dil başarısı son test puanlarının kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstererek bu iddiayı doğrudan desteklemektedir(Wei, 2023).
Üretken Yapay Zeka Aracılı Yazma Öğretiminin Lisans öğrencilerinin İngilizce Yazma Kaygısı ve Öz Düzenleme Stratejilerine Uzun Vadeli Etkisi
- Araştırma sorusu
- Üretken yapay zeka tabanlı bir yazma asistanı kullanımının EFL öğrencilerinin yazma öz düzenleme stratejileri ve yazma kaygısı üzerindeki kalıcı etkileri nelerdir?
- Yöntem taslağı
- Nicel boyutta ön test-son test ve 8 hafta sonraki kalıcılık testini içeren kontrol gruplu yarı deneysel bir desen kurgulanacaktır. Örneklem büyüklüğü g-power güç analizi ile belirlenecektir. Nitel boyutta ise veri doygunluğuna ulaşılana kadar katılımcılarla derinlemesine görüşmeler yapılacak ve veriler tematik analizle incelenecektir.
Makaleyle bağlantısı: Makalenin sınırlılıklar bölümünde 10 haftalık müdahale süresinin kısa olduğu ve uzun vadeli kalıcılık etkilerinin incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca yazma becerisindeki gelişim vurgusu bu önerinin kaynağını oluşturmaktadır(Wei, 2023).
Tez veya makalede kullanım · Kavramsal çerçeve
Yapay zeka araçları, Vygotsky'nin sosyal yapılandırmacı kuramında yer alan etkileşimsel ortak işlevini görerek öğrencilerin dışsal düzenlemeden öz düzenlemeye geçişini hızlandırmaktadır.
Makalenin kuramsal tartışması, yapay zeka sistemlerinin sunduğu anlık geri bildirim ve kişiselleştirilmiş rehberliğin yakınsal gelişim alanında bilişsel bir iskele işlevi görerek öz düzenlemeli öğrenmeyi pekiştirdiğini açıklamak için kullanılır(Wei, 2023).
Farklı Dil Yeterlik Seviyelerindeki EFL Öğrenicilerinin Yapay Zeka Destekli Konuşma Etkinliklerindeki Yakınsal Gelişim Alanı Dinamiklerinin İncelemesi
- Araştırma sorusu
- Başlangıç ve ileri düzeydeki EFL öğrencilerinin yapay zeka konuşma uygulamalarıyla etkileşiminde sergiledikleri yakınsal gelişim alanı geçiş süreçleri nasıl farklılaşmaktadır?
- Yöntem taslağı
- Çoklu durum çalışması (multiple case study) deseni benimsenecektir. Örneklem seçimi veri doygunluğuna göre biçimlenecek, farklı yeterlik düzeyindeki öğrenciler izlenecektir. Veriler etkileşim kayıtları, sesli düşünme protokolleri ve yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla toplanıp içerik analiziyle çözümlenecektir.
Makaleyle bağlantısı: Makale Vygotsky'nin ZPD kuramını yapay zeka etkileşimine uygulamıştır ancak tüm katılımcılar orta düzey yeterliğe sahiptir. Yazar farklı yeterlik düzeylerinin incelenmesini gelecek araştırma ihtiyacı olarak belirtmiştir(Wei, 2023).
Tez veya makalede kullanım · Tartışma
Yapay zeka platformlarının sunduğu esnek ve yargılamayan öğrenme ortamı, yabancı dil öğrenme kaygısını hafifleterek içsel L2 motivasyonunu ve özerk öğrenme davranışlarını geliştirmektedir.
Tez çalışmalarının tartışma bölümünde, teknoloji destekli dil eğitiminin duyuşsal boyutları ele alınırken yapay zekanın kaygıyı azaltıcı ve motivasyonu artırıcı rolünü doğrulamak için bu çalışmanın nitel ve nicel bulgularına atıf yapılır(Wei, 2023).
Yapay Zeka Destekli Dil Öğreniminde Anlık Geri Bildirim Türlerinin Öğrenici Özerkliği ve İçsel Motivasyon Üzerindeki Rolü
- Araştırma sorusu
- Düzeltici ve açıklayıcı yapay zeka geri bildirim türlerinin EFL öğrencilerinin içsel L2 motivasyonu ve hedef belirme davranışları üzerindeki etkisi nedir?
- Yöntem taslağı
- İki farklı yapay zeka geri bildirim modunun (yalnızca doğru biçimi sunan düzeltici vs. açıklama sunan rehberlik edici) karşılaştırıldığı deneysel bir araştırma tasarlanacaktır. Örneklem boyutu güç analiziyle hesaplanacak, nicel veriler ölçeklerle toplanıp ANOVA ile analiz edilecektir.
Makaleyle bağlantısı: Makalenin nitel bulgularında yapay zekanın sunduğu açıklayıcı ve yargılamayan geri bildirimlerin kaygıyı azaltarak motivasyonu artırdığı tespit edilmiştir. Bu mekanizmanın farklı geri bildirim türleriyle deneysel olarak sınanması önerilmektedir(Wei, 2023).