Nicel araştırma makalesi incelemesi

Aile Tatillerinin Satın Alma Kararlarında Ergenlerin Etkisine İlişkin Annelerin Algıları

Tüketici davranışları yazınında hanehalkı ve aile, bireylerin boş zamanlarını geçirdikleri ve satın alma kararlarını ortaklaştırdıkları en temel birim olarak kabul edilmektedir. Geleneksel olarak ergenlerin aile içi tüketim kararlarındaki rolü genellikle kişisel kullanıma yönelik ürünlerle veya düşük maliyetli aile ürünleriyle sınırlı görülmüştür.

Makalenin anahtar kelimeleri

Yazar: João Paulo Baía
Yayın: Athens Journal of Tourism
Tarih: 2018-05-31
DOI: 10.30958/ajt.5-2-3

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Tüketici davranışı yazınında hanehalkı, bireylerin sosyal yaşamlarını sürdürdükleri ve tüketim tercihlerini şekillendirdikleri en önemli karar birimi olarak ele alınmaktadır. Özellikle boş zaman faaliyetleri ve tatil tercihleri, aile bireylerinin ortak kararlar aldığı kritik alanlar arasında yer almaktadır. Geçmiş araştırmalar genellikle ergen bireyleri kişisel kullanım ürünleri veya düşük bütçeli aile harcamaları bağlamında değerlendirmiş, ortak tüketim hizmetlerinde ise rollerini sınırlı kabul etmiştir. Ancak değişen toplumsal koşullar ve artan bilgi birikimi, ergenlerin aile içi satın alma kararlarındaki etkisinin yeniden ele alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu doğrultuda gerçekleştirilen bu araştırma, Portekiz'deki aileler bağlamında ergenlerin aile tatili satın alma kararlarına etkisini annelerin algısı üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında dört ana bölgedeki ortaokullardan yararlanılmış ve uygun örnekleme yöntemiyle 2.800 anket dağıtılmıştır. Öğrenciler aracılığıyla annelere ulaştırılan anketlerden 966 tanesi geçerli kabul edilerek analize dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde annelerin ergen etkisini en güvenilir şekilde bildiren informanlar olduğu kabul edilmiş ve değişkenler yedi noktalı Likert tipi ölçekler ile ölçülmüştür.

Elde edilen verilerin lojistik regresyon analizi ile incelenmesi sonuçunda, ergenin hizmet bilgisi ve annenin mesleki statüsünün aile tatili kararlarında açıklayıcı değişkenler olarak öne çıktığı görülmüştür. Buna karşın ergenin yaşı, cinsiyeti ve hanehalkı gelir düzeyinin modelde istatistiksel olarak anlamlı bir açıklayıcı kapasite yaratmadığı tespit edilmiştir. Yüksek düzeyde hizmet bilgisine sahip olan ve mesleki statüsü yüksek annelerin bulunduğu ailelerde ergenlerin tatil kararlarında daha fazla etkide bulunduğu bulgulanmıştır.

Araştırma sonuçları, ergenlerin aile tatilleri gibi ortak hizmet tüketimlerinde de aktif birer etkileyici olarak konumlandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, geçmiş yazındaki ergenlerin tatil kararlarındaki rolünün ihmal edildiği yönündeki boşluğu doldurmakta ve literatüre yenilikçi bir katkı sunmaktadır. Elde edilen kanıtlar, pazarlamacılara ve turizm işletmelerine aile tatili stratejilerini şekillendirirken ergenlerin bilgi düzeyini ve hanehalkı yapılarını dikkate almaları yönünde somut öneriler sağlamaktadır.

Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, aile tatillerinin satın alma kararlarında ergen çocukların etkisini annelerin algıları üzerinden incelemektir(Baía, 2018, s. 2).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Bu ampirik çalışma, aile tatillerinin satın alma kararlarında ergenlerin rolünü annelerin perspektifinden inceleyen nicel bir araştırma yaklaşımı benimsemiştir(Baía, 2018).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Çalışma, ebeveynler ile ergenler arasındaki karşılıklı bağımlılığa dayanan ve ergenlerin ebeveynleri üzerinde sahip oldukları sosyal güç ile uzmanlık bilgisini açıklayan sosyal güç kuramına dayanmaktadır.

Makalenin ele aldığı literatür

Aile içi karar alma süreçleri, tüketici sosyalleşmesi, ergenlerin tüketici olarak rolleri ve özellikle turizm bağlamında aile tatili kararlarında çocukların ve ergenlerin katılımını inceleyen geçmiş uluslararası yazın ele alınmaktadır.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı: Portekiz genelinde evinde 12 ile 19 yaşları arasında en az bir ergen çocuk bulunduran aileler bu araştırmanın evrenini oluşturmaktadır.
Örneklem veya araştırma materyali: Çeşitli ilçelerdeki orta okullardan kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve anneler tarafından eksiksiz doldurulan 966 geçerli anket çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır.
Veri toplama süreci: Mayıs 2016 tarihinde sınıflarda öğrencilere dağıtılan anketler annelere ulaştırılmış, annelerin değerlendirmeleri 1 ila 7 arası Likert tipi ölçekler aracılığıyla toplanmıştır.
Veri analiz yöntemi: Toplanan verilerin çözümlenmesinde, değişkenlerin ölçüm seviyelerine ve ikili yapısına uygun olarak lojistik regresyon analizi ile iç tutarlılık için Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır.

Adolescent's InfluenceService KnowledgeMother's Occupational StatusFamily IncomeAdolescent's AgeAdolescent's Gender

Araştırmanın Bulguları

Lojistik regresyon analizinin sonuçlarına göre ergenin hizmet bilgisi, aile tatili satın alma kararlarında ergen etkisini açıklayan anlamlı bir değişken olarak öne çıkmaktadır(Baía, 2018, s. 2).

Annenin mesleki statüsü, aile tatillerinin satın alma kararlarında ergenin etkisini belirleyen ve modele açıklayıcılık katan bir diğer önemli unsur olarak tespit edilmiştir(Baía, 2018).

Ergenin yaşı, aile tatili satın alma sürecindeki etki modeline istatistiksel olarak anlamlı bir açıklayıcılık katmamakta olup birinci hipotez doğrulanamamıştır(Baía, 2018).

Ergenin cinsiyeti, aile tatili satın alma kararlarında ergen etkisini yordayan bir faktör olarak görülmemekte ve ikinci hipotez doğrulanamamaktadır(Baía, 2018).

Hane geliri değişkeni, lojistik regresyon modelinde aile tatillerine yönelik kararlarda ergen etkisini açıklayan bir katkı sunmamış ve beşinci hipotez doğrulanmamıştır(Baía, 2018).

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Araştırma bulguları, ergenlerin aile tatili satın alma kararlarında pasif birer gözlemci olmadığını, aksine belirli nitelikler taşıdıklarında karar sürecine aktif olarak katıldıklarını açıkça göstermektedir.

Yazar, ergenlerin sahip olduğu hizmet bilgisinin ve annelerin sahip olduğu mesleki statünün, bu tüketim kararlarındaki etki düzeyini doğrudan şekillendiren temel açıklayıcı faktörler olduğunu vurgulamaktadır.

Mevcut literatürde yer alan farklı çalışmalarla kıyaslandığında, bu sonuçlar ergenlerin aile için tasarlanan hizmet kategorilerindeki artan gücünü doğrulamakta ve önceki bazı araştırmaların varsayımlarıyla uyum sergilemektedir.

Sonuç olarak, aile içi tüketim dinamiklerinin anlaşılmasında ergenlerin konumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği ve pazarlama stratejilerinin bu aile yapılarına göre uyarlanmasının elzem olduğu anlaşılmaktadır.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Yazar, annenin çalışmadığı durumlarda büyük ergenlerin daha fazla etki gösterdiğini öne süren Lee ve Beatty çalışmasından farklı olarak, kendi bulgularının annenin yüksek mesleki statüye sahip olması durumunda ergenin etkisinin arttığını ve bunun Watne ve Winchester çalışmasıyla tutarlılık gösterdiğini belirtmektedir(Baía, 2018).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Elde edilen bulgular, ergenlerin aile tatili satın alma kararlarında etkin bir rol oynadığını ve bu etkinin özellikle ergenin hizmet bilgisi ile annenin mesleki statüsüne dayandığını net bir şekilde ortaya koymaktadır(Baía, 2018).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu akademik çalışma, tüketici davranışları yazınında uzun süre ihmal edilmiş olan ortak tüketim hizmetleri bağlamında ergenlerin karar alma süreçlerindeki rolünü inceleyerek alandaki önemli bir teorik boşluğu doldurmaktadır. Özellikle geleneksel hanehalkı araştırmalarının bireysel ürünlere veya düşük maliyetli harcamalara odaklandığı bir dönemde, turizm gibi yüksek maliyetli ve ortak deneyim gerektiren hizmetlerde ergenlerin konumunu ampirik olarak ele alması, yazına yenilikçi bir bakış açısı kazandırmaktadır. Araştırma, aile içi karar dinamiklerinin anlaşılmasında ergenlerin yalnızca birer nesne olmadığını, aksine bilgi ve sosyal güç unsurlarıyla sürece katılan aktif aktörler olduğunu kanıtlayan nitelikli bir referans çerçevesi sunmaktadır.

Yayın, geçmiş tüketici sosyalleşmesi ve aile kararları yazınında yer alan Shoham ve Dalakas, Beatty ve Talpade ile Belch ve arkadaşlarının öncü çalışmalarını temel almakta ve bu birikimi lojistik regresyon modeliyle genişletmektedir. Geçmiş literatür genellikle ergenlerin kişisel kullanım ürünlerindeki etkisini veya yaş ve cinsiyet gibi demografik değişkenlerin ağırlığını tartışırdı; ancak bu çalışma, yaş ve cinsiyetin turizm kararlarında anlamlı bir yordayıcı olmadığını göstererek önceki bazı kabullere meydan okumaktadır. Bununla birlikte, ergenlerin hizmet bilgisi ile annenin mesleki statüsünün belirleyici rolünü ortaya koyarak Watne ve Winchester gibi çağdaş araştırmacıların bulgularıyla paralellik kurmakta ve önceki ampirik sonuçları farklı bir coğrafi bağlamda doğrulamaktadır.

Literatür taraması ve kuramsal çerçeve oluşturma aşamasında bu makale, araştırmacılara aile içi tüketim kararlarında annelerin güvenilir bilgi kaynağı olarak konumlandırılmasının metodolojik haklılığını sunmaktadır. Ayrıca, ergen etkisinin tek boyutlu olmadığını, hizmet kategorisinin niteliğine ve ebeveynlerin mesleki konumlarına göre farklılaştığını gösteren analitik bir mercek sağlamaktadır. Derleme ve araştırma yazılarında ergenlerin turizm pazarındaki ekonomik ve sosyal ağırlığını tartışmak, hanehalkı harcama dinamiklerini ele almak ve pazarlama stratejilerinin aile yapısıyla ilişkisini kurmak isteyen yazarlar için güçlü bir kavramsal dayanak noktası oluşturmaktadır.

Kaynakça

Lee, C. K. C., & Beatty, S. E. (2002). Family structure and influence in family decision making. Journal of Consumer Marketing, 19(1), 24-41. https://doi.org/10.1108/07363760210414934

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

Tez veya makalede kullanım · literatüre-review

Ergenler aile tatili satın alma kararlarında pasif gözlemciler değil, hizmet bilgisine bağlı olarak aktif etki gösteren aktörlerdir.

Hanehalkı turizm tüketiminde çocukların rolünü tartışırken, ergenlerin yalnızca kişisel ürünlerde değil ortak hizmetlerde de söz sahibi olduğunu kanıtlamak için kullanılır(Baía, 2018, s. 2).

Tek Ebeveynli Ailelerde Ergenlerin Tatil Destinasyonu Seçimindeki Rolü

Araştırma sorusu: Tek ebeveynli hanehalklarında ergenlerin hizmet bilgisi, tatil satın alma kararlarındaki etki düzeyini nasıl yordamaktadır?
Yöntem taslağı: Evreni tek ebeveynli Portekizli aileler olan araştırmada, örneklem büyüklüğü istatistiksel güç analizi ile belirlenir ve veriler yarı yapılandırılmış anket formu aracılığıyla toplanarak ikili lojistik regresyon ile analiz edilir.

Makaleyle bağlantısı: Makalenin gelecekteki araştırma çağrısında tek ebeveynli ailelerin incelenmesi gerektiğine yönelik önerisinden ve ergenin hizmet bilgisinin temel yordayıcı olmasından türetilmiştir(Baía, 2018, s. 2).

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal çerçeve

Annenin mesleki statüsü, ergenin aile içi satın alma kararlarındaki etkisini artıran önemli bir yordayıcı değişkendir.

Aile içi karar modellerinde ebeveyn demografisi ve mesleki konumun çocukların pazarlık gücüne etkisini teorik olarak temellendirmek amacıyla eklenir(Baía, 2018).

Otel Hizmetleri Tüketiminde Çocukların ve Ergenlerin Karar Katılım Düzeyleri

Araştırma sorusu: Konaklama hizmetleri satın alınırken ergenlerin doğrudan katılımı ile ebeveynlerin algıladıkları etki düzeyi arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?
Yöntem taslağı: Nitel veri doygunluğu ilkesine göre belirlenen katılımcı ailelerle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilir; veriler içerik analizi yaklaşımıyla kodlanarak ebeveyn ve ergen algı farkları karşılaştırılır.

Makaleyle bağlantısı: Makalede otel hizmetleri ve diğer boş zaman aktivitelerinin gelecek araştırmalar için önerilmesinden ve aile üyeleri arasındaki algı farkı sınırlılığından türetilmiştir(Baía, 2018).

Tez veya makalede kullanım · method

Anneler, hanehalkı içindeki ergen etkisini değerlendirmede en güvenilir bilgi sağlayan aile informanı olarak kabul edilebilir.

Aile içi karar araştırmalarında veri toplama birimi olarak annelerin tercih edilmesinin metodolojik gerekçesini ve geçerlilik temelini savunmak için kullanılır(Baía, 2018, s. 2).

Anne Mesleki Statüsünün Aile İçi Ortak Tüketim Kararlarındaki Moderatör Rolü

Araştırma sorusu: Annelerin mesleki statü seviyeleri, ergenlerin boş zaman aktivitelerine yönelik harcama kararlarındaki etki gücünü hangi yönde etkilemektedir?
Yöntem taslağı: Çeşitli meslek gruplarından çalışan anneleri içeren tabakalı örnekleme yöntemiyle ulaşılan hanehalklarından anket yoluyla toplanan veriler, çok değişkenli regresyon modelleriyle test edilir.

Makaleyle bağlantısı: Makalenin lojistik regresyon bulgularında annenin mesleki statüsünün ergen etkisini açıklayan anlamlı bir değişken olarak öne çıkmasından türetilmiştir(Baía, 2018).