Nicel araştırma makalesi incelemesi

Çevre Vergisi Reformunun Kentsel Hava Kirliligi Üzerindeki Etkileri: Çevre Koruma Vergisi Kanununa Dayalı Yari Dogal Bir Deney

Kentsel hava kirliligi, gelismekte olan ekonomilerde kamu sağlığı, surdurulebilir kalkinma ve toplumsal refah üzerinde ciddi tehditler oluşturan temel bir çevre sorunudur.

Makalenin anahtar kelimeleri

Yazar: Bingnan Guo et al.
Yayın: Frontiers in Public Health
Tarih: 2022-08-12
DOI: 10.3389/fpubh.2022.967524

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Cin'in hizli sanayilesme ve kentlesme süreçi, ekonomik buyumenin yani sira ciddi kentsel hava kirliligi sorunlarini da beraberinde getirmistir. Kamusal sağlık ve surdurulebilir kalkinma üzerinde olumsuz etkiler yaratan bu durum, kentsel hava kalitesinin iyilestirilmesine yonelik kamusal politikalarin onemini artirmistir. Geleneksel olarak uygulanan kirletici desarj ucreti sisteminin idari müdahalelere acik olmasi ve düşük tarife standartlari barindirmasi, daha bağlayici ve yasal zemini sağlam bir çevre vergisi reformuna ihtiyac duyulmasina yol acmistir. Bu bağlamda, 1 Ocak 2018 tarihinde yururluge giren Çevre Koruma Vergisi Kanunu, emisyon maliyetlerini icsellestirerek kirletici firmalari emisyon azaltimina zorlamayi hedefleyen stratejik bir düzenlemedir. Literatürdeki celiskili bulgular, yeni yasal düzenlemenin net etkisinin ve iletim mekanizmalarinin ampirik olarak incelenmesini zorunlu kilmaktadir.

Bu çalışma, Cin'deki Çevre Koruma Vergisi Kanunu'nun yururluge girmesini yari dogal bir deney olarak kabul ederek çevre vergisi reformunun kentsel hava kirliligi üzerindeki etkilerini ampirik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadir. Araştırmada 2010-2019 yillari arasinda 283 sehirden elde edilen panel veri seti kullanılmistir. Analizlerde net politika etkisini ayristirmak amaciyla farklarin farki (DID) ve meyil skoru eslestirmeli farklarin farki (PSM-DID) yöntemleri uygulanmistir. Kentsel hava kirliligi göstergeleri olarak kisi basina dusen sanayi kukurtdioksit ve sanayi duman-toz emisyonlari temel alinmistir. Çalışmada ayrıca reformun etki mekanizmalari yesil teknoloji inovasyonu ve sanayi yapisinin yukseltilmesi değişkenleriyle sinanmis, komsu sehirlere yonelik etkileri ölçmek için ise mekansal farklarin farki (SDID) modeli kurgulanmistir.

Elde edilen ekonometrik bulgular, çevre vergisi reformunun kentsel hava kirliligini istatistiksel olarak anlamli seviyede azalttigini ve hava kalitesinde somut bir iyilestirme sağladigini göstermektedir. Bu azaltim etkisi, paralellik egilimi testi, plasebo testi, PM2.5 göstergesi ve merkez sehirlerin cikarilmasi gibi cok sayida duyarlilik analiziyle doğrulanmistir. Mekanizma testleri, çevre vergisinin firma duzeyinde emisyon baskisi yaratarak yesil teknoloji inovasyonunu tesvik ettigini ve yüksek kirlilik yayan sektörlerden temiz uretime geçişi sağlayarak sanayi yapisini yukselttigini ortaya koymaktadir. Bölgesel heterojenlik analizleri, reformun kirlilik azaltici etkisinin Qinling-Huaihe hattinin kuzeyindeki sehirlerde ve buyuk metropollerde daha güçlü oldugunu, ayrıca komsu sehirlerde kirliligi azaltan negatif bir mekansal yayilma etkisi yarattigini doğrulamaktadir.

Araştırmanın ulastigi sonuçlar, çevre vergisinin piyasa temelli bir düzenleme aracı olarak kentsel çevre yonetisiminde oynadigi kritik rolu kanıtlamaktadir. Çevre Koruma Vergisi Kanunu'nun oluşturdugu yasal yaptirimlar, Porter Hipotezi ile uyumlu bicimde, çevre koruma ile ekonomik dönüşumun es zamanli gerceklestirilebilecegini göstermektedir. Çalışmanın literatürdeki temel katkısi, desarj ucretlerinden vergi sistemine geçişin ampirik etkilerini kentsel duzeyde ve mekansal etkileşimleri kapsayacak sekilde bütünüyle ortaya koymasidir. Ayrıca mekansal yayilma etkisinin varligi, kentsel hava kirliligiyle mucadelede bölgesel koordinasyon stratejilerinin onemini vurgulamaktadir. Bu bulgular, gelismekte olan ülkelerdeki çevre politikalarinin tasarimina ve karar vericilerin stratejik kararlarina doğrudan katkı sağlamaktadir.

Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın amaci, Cin'de 2018 yilinda uygulanan Çevre Koruma Vergisi Kanunu'nu yari dogal bir deney kabul ederek çevre vergisi reformunun kentsel hava kalitesi üzerindeki net etkilerini, iletim mekanizmalarini, sehir heterojenligini ve mekansal yayilma etkilerini 2010-2019 yillari arasindaki 283 sehire ait panel verileriyle ekonometrik olarak analiz etmektir(Guo et al., 2022).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Çalışma, 2018 yılında yürürlüğe giren Çevre Koruma Vergisi Kanununu yarı doğal bir deney kabul ederek, çevre vergisi reformunun hava kirliliği üzerindeki nedensel etkilerini Çift Farklar, Eğilim Skoru Eşleştirme Çift Farklar ve Mekânsal Çift Farklar yöntemleriyle inceleyen ampirik bir araştırmadır(Guo et al., 2022).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Çalışmanın kuramsal çerçevesi Pigou'nun çevre kirliliginin disalliklarini vergilendirme yoluyla icsellestirme yaklaşimina ve Porter Hipotezi'ne dayanmaktadir. Piyasa temelli bir çevre düzenlemesi olan çevre koruma vergisinin, firma duzeyinde emisyon maliyetlerini artirarak maliyet baskisi oluşturdugu, isletmelerin ataleti kirarak yesil teknoloji inovasyonuna yonelmelerini sağladigi ve yüksek kirlilik yayan sanayilerden temiz sektörlere doğru sanayi yapisi dönüşumunu tetikledigi varsayilmaktadir.

Makalenin ele aldığı literatür

Çalışma, çevre düzenlemelerinin kirlilik üzerindeki etkilerini tartisan mevcut literatüru ele almaktadir. Özellikle 2018 oncesinde Cin'de uygulanan kirletici desarj ucreti sisteminin idari müdahaleler, düşük tarife standartlari ve zorlayici yaptirim eksikligi gibi yetersizliklerini vurgulayan çalışmalara dikkat cekilmektedir. Ayrıca tekil indikatorler veya nitel puanlama yöntemleriyle çevre düzenlemesini ölçen önceki araştırmalarin aksine, tek hatli bir vergi kanununun net etkilerini farklarin farki ve mekansal farklarin farki modelleriyle inceleyerek literatürdeki ampirik boslugu doldurmayi hedeflemektedir.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı: Çin genelindeki il düzeyinde ve üzerindeki tüm kentsel yerleşim birimleri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır.
Örneklem veya araştırma materyali: 2010-2019 yılları arasında Çin'de yer alan 283 il düzeyindeki şehre ait panel veriler ampirik analizlerin örneklemini oluşturmaktadır.
Veri toplama süreci: Veriler Çin Şehir İstatistik Yıllığı, Çin Çevre İstatistik Yıllığı, EPS veri tabanı, Çin Devlet Fikri Mülkiyet Ofisi yeşil patent başvuru kayıtları ve NASA Sosyoekonomik Veri ve Uygulamalar Merkezinden derlenen PM2.5 uydu verilerinden toplanmıştır.
Veri analiz yöntemi: Verilerin ekonometrik analizinde Çift Farklar, PSM-DID, iki aşamalı aracılık mekanizması analizi, olay incelemesi yöntemiyle paralel trend testi, plasebo testi ve Mekânsal Çift Farklar modelleri kullanılmıştır.

Çevre vergisi reformuKentsel hava kirliliğiKişi başına düşen sanayi kükürtdioksit emisyonuKişi başına düşen sanayi duman ve toz emisyonuYeşil teknoloji inovasyonuSanayi yapısının yükseltilmesiMekânsal yayılma etkisi

Araştırmanın Bulguları

Çevre vergisi reformu, kentlerde kişi başına düşen sanayi kükürtdioksit emisyonunu ve sanayi duman-toz emisyonunu istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaltarak hava kalitesini iyileştirmektedir(Guo et al., 2022).

Yeşil teknoloji inovasyonunun artırılması ve sanayi yapısının hizmet sektörüne doğru dönüştürülmesi, çevre vergisi reformunun hava kirliliğini azaltmadaki temel iletim mekanizmalarını oluşturmaktadır(Guo et al., 2022).

Çevre vergisi reformunun kirliliği azaltıcı etkisi coğrafi olarak heterojenlik göstermekte, kışın merkezi ısıtma kullanılan Qinling-Huaihe hattının kuzeyindeki şehirlerde daha belirgin ortaya çıkmaktadır(Guo et al., 2022).

Çevre vergisi reformu yalnız uygulandığı kentin hava kalitesini artırmakla kalmayıp, negatif mekânsal yayılma etkisi sayesinde komşu şehirlerin de hava kirliliği düzeylerini düşürmektedir(Guo et al., 2022).

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Çevre vergisi reformunun kentsel hava kalitesi üzerindeki etkilerini inceleyen ampirik analizler, 2018 yılında yürürlüğe giren Çevre Koruma Vergisi Kanununun emisyon azaltımı hususunda belirgin ve istatistiksel olarak anlamlı bir başarı elde ettiğini ortaya koymaktadır. Model sonuçları, kişi başına düşen kükürtdioksit ile duman ve toz emisyonlarının reform sonrasında düzenli bir düşüş trendine girdiğini göstermektedir.

Elde edilen bu sonuçları teorik çerçevede değerlendiren yazarlar, vergi yükünün firmalar üzerinde yarattığı maliyet baskısının geleneksel kirletici harcı sistemine kıyasla daha caydırıcı ve yönlendirici olduğunu açıklamaktadır. Düzenlemenin esnek olmayan yasal yapısı, sanayi kuruluşlarını kirletici bertarafına yönlendirmekte ve yerel yönetimlerin çevre denetim bütçelerini güçlendirmektedir.

Tartışma bölümünde mevcut literatürle kurulan bağlamda, çalışmanın bulguları Porter Hipotezini ve Pigoucu vergilendirme kuramını destekler niteliktedir. Kirletici emisyon harçlarının idari müdahaleler ve düşük standartlar nedeniyle yetersiz kaldığını belirten önceki araştırmalara karşın, vergi kanununun kurumlar arası bilgi paylaşımı ve yasal yaptırım gücü sayesinde daha nitelikli sonuçlar ürettiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak araştırma, çevre vergisi politikalarının yalnızca doğrudan uygulandığı kent merkezinde değil, negatif mekânsal yayılma etkisi kanalıyla çevre kentlerde de hava kirliliğini azalttığını kanıtlamaktadır. Coğrafi ve ölçeksel heterojenlik analizleri ise kışın ısınma ihtiyacı yüksek olan kuzey şehirlerinde ve büyük metropollerde reformun marjinal faydasının çok daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Yazarlar, çevre vergisi reformunun yeşil teknoloji inovasyonunu teşvik ederek kirliliği azalttığı yönündeki bulgularını Porter ve van der Linde (1995) tarafından ortaya konulan Porter Hipotezi ile ilişkilendirmekte; sıkı çevre düzenlemelerinin firmalarda inovasyonu tetikleyerek maliyet baskısını telafi ettiği varsayımını ampirik olarak doğrulamaktadır(Guo et al., 2022).

Çalışmada çevre koruma vergisinin kirletici emisyon harçlarının yerini alarak daha emredici ve yasal yaptırımı yüksek bir düzenleme sunduğu vurgulanmakta; Bosquet (2000) tarafından incelenen Pigou tarzı çevre vergilerinin dışsal çevre maliyetlerini firmaların içsel üretim maliyetlerine dönüştürme mekanizmasının Çin kentleri ölçeğinde başarıyla çalıştığı gösterilmektedir(Guo et al., 2022).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Yazarlar, Çevre Koruma Vergisi Kanunu ile gerçekleştirilen vergi reformunun kentsel hava kirliliğini azaltmada, yeşil inovasyonu teşvik etmede ve sanayi yapısını dönüştürmede son derece etkili bir politika aracı olduğu sonuçuna varmaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, vergi ve çevre kurumları arasında bilgi paylaşım mekanizmalarının güçlendirilmesi, bölgeye özel vergi oranlarının optimize edilmesi ve yeşil teknolojilere dönük teşviklerin artırılması önerilmektedir(Guo et al., 2022).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu çalışma, Cin'de 2018 yilinda yasalasan Çevre Koruma Vergisi Kanunu'nun etkilerini, geleneksel idari harc sisteminden piyasa temelli bir vergi sistemine geçiş bağlaminda değerlendiren oncu bir ampirik kanıt sunmaktadir. Literatürde çevre düzenlemelerinin ekonomik maliyet mi yoksa teknolojik firsat mi yarattigina dair suregelen tartismalara, kapsamli bir veri seti ve yari dogal deney tasarimiyla yanit vermektedir. Çalışma, vergi politikalarinin hava kalitesi üzerindeki etkisini doğrudan emisyon verileriyle doğrulayarak, kamu yönetimi ve çevre ekonomisi disiplinleri arasinda köprü kurmakta ve yasal yaptirim gücünün ekolojik sonuçlarını kurumsal bir çerçeveye oturtmaktadir.

Yazarlar, Porter Hipotezi ve Pigoucu vergilendirme kuramindan yola cikarak, çevre düzenlemelerinin kirlilik üzerindeki belirsiz etkilerini sörgülayan önceki çalışmalari genisletmektedir. Önceki literatürun agirlikli olarak 2018 oncesindeki emisyon harci sistemine veya sınırli coğrafi alanlara odaklanmasina karsin bu çalışma, Cin'in ilk müstakil çevre vergisi kanununu temel almaktadir. Beck ve arkadaslarinin farklarin farki (DID) metodolojisini ve Delgado ile Florax'in mekansal etkileşim yaklaşimlarini sentezleyerek, kirlilik kontrolu literatürune metodolojik bir derinlik katmakta ve mevcut teorik modelleri 283 sehirli genis bir ölcekte test etmektedir.

Bu makalenin temel katkısi, çevre vergisi reformunun kentsel hava kirliligini azaltma gucunu yalnizca doğrudan etkilerle degil, ayni zamanda dolayli iletim mekanizmalari ve mekansal dinamiklerle birlikte açıklamasidir. Literatür taramalarinda eksikligi hissedilen mekansal yayilma etkisini Spatial DID modeliyle kanıtlayarak, bir bölgedeki vergi politikasinin komsu bölgelerdeki hava kalitesini de iyileştirdigini göstermektedir. Ayrıca, Qinling-Huaihe hatti bazli coğrafi farklıliklar ile sehir ölçegi bazli heterojenlik analizleri, çevre politikalarinin etkisinin homojen olmadigini ortaya koyarak daha spesifik ve bölgesel odakli politika önermelerinin onunu acmaktadir.

Kaynakça

Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97-118.
Bosquet, B. (2000). Environmental tax reform: does it work? A survey of the empirical evidence. Ecological Economics, 34(1), 19-32.

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

Tez veya makalede kullanım · Literatür Taraması

Piyasa temelli çevre politikalarinin, idari yaptirimlara gore daha yüksek emisyon azaltma potansiyeline sahip oldugu savunulabilir.

Makalenin emisyon harci sisteminden vergi sistemine geçişin yarattigi net farki açıklayan sonuçları, politika dönüşumlerinin etkinliğini tartismak için kullanılabilir(Guo et al., 2022).

Çevre Koruma Vergisinin Kurumsal Emisyon Stratejileri Üzerindeki Mikro Etkileri

Araştırma sorusu: Çevre Koruma Vergisi Kanunu sonrasi sanayi isletmelerinin emisyon azaltim yatırımlari finansal performanslarini nasıl etkilemektedir?
Yöntem taslağı: Borsa İstanbul veya benzeri veri setlerinden secilecek kirletici yoğunlugu yüksek isletmelerin yillik faaliyet raporlari üzerinden içerik analizi ve panel veri regresyonu uygulanabilir.

Makaleyle bağlantısı: Yazarlar çalışmanın kısıtlar kisminda mikro duzeydeki kurumsal emisyon verilerinin incelenmesinin yararli bir tamamlayici olacagini belirtmistir(Guo et al., 2022).

Tez veya makalede kullanım · Tartışma

Çevre politikalarinin kirlilik üzerindeki etkisi, bölgesel isinma ihtiyaclari ve sehir ölçegi gibi faktorlere gore değişkenlik göstermektedir.

Yazarin kuzey sehirlerinde ve buyuk metropollerde gozlemledigi marjinal fayda farki, yerel kosullarin politika basarisindaki rolu üzerinden sentezlenebilir(Guo et al., 2022).

Cok Boyutlu Kirletici Analizi: Çevre Vergisi ve Su-Toprak Kirliligi İlişkisi

Araştırma sorusu: Çevre Koruma Vergisi'nin kentsel su ve kati atik kirliligi üzerindeki etkisi, hava kirliligine kiyasla ne ölçude farklılik göstermektedir?
Yöntem taslağı: Su kirliligi (BOD ve COD) ile kati atik miktarlarini içeren belediye veri setleri kullanılarak zaman bazli cok değişkenli DID analizi gerceklestirilebilir.

Makaleyle bağlantısı: Makalenin sonuç kisminda veri kisiti nedeniyle yalnizca hava kirliligine odaklanildigi, diğer kirleticilerin de incelenmeye deger oldugu vurgulanmistir(Guo et al., 2022).

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal Çerçeve

Çevresel vergilendirme, yesil inovasyonu ve endustriyel yapilanmayi tesvik ederek ekolojik iyilesmeyi sağlamaktadir.

Çalışmanın sundugu iletim mekanizmalari (mechanism test) sonuçları, vergi ile kirlilik arasindaki nedensel bağı teorik olarak açıklamak için temel veri sağlar(Guo et al., 2022).

Karbon Ticaret Sistemi ve Çevre Vergisinin Hava Kalitesi Üzerindeki Ortak Etkisi

Araştırma sorusu: Karbon emisyon ticareti sistemi ile çevre koruma vergisinin es zamanli uygulandigi bölgelerde kirlilik azaltim hizi diğer bölgelerden anlamli duzeyde farklı midir?
Yöntem taslağı: Pilot karbon ticareti uygulayan sehirler ile vergi reformuna tabi sehirlerin kesisim kumesinde Triple-Differences (DDD) modellemesi kullanılarak politika etkileşimi ölçulebilir.

Makaleyle bağlantısı: Yazarlar analizlerinde düşük karbonlu sehir pilot politikasi gibi diğer çevresel araclarin etkisini kontrol ederek verginin bağımsız etkisini tartismistir(Guo et al., 2022).