Korku Siyaseti: Siyasi Ortamı Şekillendiren Bir Araç Olarak Göçmen Korkusu

Korku duygusu, insanlığın varoluşundan itibaren biyolojik bir savunma mekanizması olmanın ötesinde, toplumsal ve siyasal ilişkileri düzenleyen kurucu bir unsur olarak işlev görmüştür. Siyasal otoriteler, tarih boyunca kendi meşruiyet krizlerini aşmak, toplumsal rızayı üretmek ve kitleleri belirli politik hedefler doğrultusunda manipüle etmek amacıyla korkuyu etkin bir enstrüman olarak kullanmışlardır. Günümüz küresel siyasi konjonktüründe ise bu korku siyasetinin en belirgin ve yaygın hedefi göçmenler ve sığınmacılar haline gelmiştir. Uluslararası göç hareketlerinin kitlesel boyutlara ulaşmasıyla birlikte, hedef ülkelerdeki siyasi elitler göçmenleri ekonomik istikrarsızlığın, işsizliğin, artan suç oranlarının ve kültürel yozlaşmanın yegane sebebi olarak gösterme eğilimindedir. Bu durum, göçmenlerin yapay birer korku nesnesine dönüştürülerek siyasetin merkezine yerleştirilmesi sorununu beraberinde getirmektedir.

Bu çalışmanın temel amacı, göçmen korkusunun toplumsal düzeyde inşa edilmesindeki psikososyal ve psikopolitik faktörleri tespit etmek ve bu korkunun siyasi politikalar ile seçim süreçlerinde nasıl araçsallaştırıldığını somut örneklerle ortaya koymaktır. Makalede nitel ve kavramsal bir yaklaşım benimsenerek, konuyla ilgili zengin bir uluslararası literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kuramsal çerçeve, tarihsel ve güncel bağlamda göç süreçlerinden derinden etkilenen üç farklı coğrafya üzerinden somutlaştırılmıştır. Bu doğrultuda, göçün tarihsel olarak kurucu bir rol oynadığı Amerika Birleşik Devletleri, yüksek refah seviyesi nedeniyle göçün ana hedefi olan Avrupa ülkeleri ve son yıllarda kitlesel sığınmacı akınına maruz kalan Türkiye Cumhuriyeti çalışmanın vaka analiz sınırlarını oluşturmaktadır. Yöntem olarak, seçilen bu ülkelerdeki göç politikaları, lider söylemleri ve seçim kampanyaları karşılaştırmalı bir psikopolitik perspektifle çözümlenmiştir.

Araştırmanın bulguları, göçmen korkusunun inşasında belirsizlik hissinin ve grup kimliğine yönelik tehdit algısının birincil psikososyal tetikleyiciler olduğunu göstermektedir. Vaka analizleri, incelenen ülkelerin tamamında siyasetçilerin göçmenleri bir 'istila' ve 'güvenlik tehdidi' olarak resmettiğini ortaya koymaktadır. ABD'de 19. yüzyıldaki Çinli göçmenleri dışlayan yasalardan Donald Trump'ın sınır duvarı inşasına ve göçmenleri 'istilacı' olarak nitelemesine uzanan süreç bu durumu örneklendirmektedir. Avrupa'da ise Almanya için Alternatif (AfD) ve Fransa'daki Ulusal Birlik (RN) gibi aşırı sağ partilerin, refah devletinin elden gitmesi ve İslamlaşma korkusunu körükleyerek oy oranlarını çarpıcı biçimde artırdıkları görülmüştür. Türkiye bağlamında ise özellikle 2011 sonrasında Suriyeli sığınmacıların kalıcılaşmasıyla birlikte, muhalefet ve iktidar blokları arasındaki siyasi mücadelenin ve 2023 seçimlerinin en önemli belirleyicilerinden birinin sığınmacı kaynaklı demografik ve güvenlik kaygıları olduğu saptanmıştır.

Sonuç olarak çalışma, göçmen korkusunun rasyonel bir temele dayanmaktan ziyade, siyasi güç devşirmek amacıyla kurgulanan ve medya ile siyasal iletişim kanalları aracılığıyla yaygınlaştırılan yapay bir histeri olduğunu tartışmaktadır. Popülist liderlerin ve aşırı sağ hareketlerin kısa vadeli seçim başarıları uğruna ürettikleri bu korku siyaseti, uzun vadede toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmekte ve demokratik değerleri aşındırmaktadır. Yazarlar, bu yıkıcı döngünün kırılabilmesi için medyanın tarafsız ve yapıcı bir dil benimsemesi, eğitim kurumları ile sivil toplumun göç konusunda rasyonel farkındalık yaratması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, göçmen karşıtlığı literatürüne çoklu vaka incelemesini kuramsal psikopolitik modellerle sentezleyen özgün ve bütüncül bir perspektif sunması yönüyle önemli bir katkı sağlamaktadır.