Dijital medyanın ve akıllı mobil cihazların yaygınlaşması, geleneksel ulusal sporların internet ortamına taşınmasını hızlandırmış ve genç kuşaklar arasında dijital bir ulusal fitness trendinin doğmasına zemin hazırlamıştır. Çin ulusal kültürünün köklü bir bileşeni olan ve sağlık, yaşamı uzatma ve zihin-beden bütünlüğünü sağlama amacıyla merkeze alan Baduanjin, özellikle COVID-19 sonrasında genç grupların yoğun ilgisini çekmiştir. Bilibili ve Xiaohongshu gibi video tabanlı sosyal medya platformlarında milyonlarca izlenmeye ulaşan bu geleneksel egzersiz formu, modern gençlerin akademik stres, hareketsiz yaşam ve zihinsel yörgünluk gibi sorunlarla başa çıkma yöntemlerinden biri haline gelmiştir. Bu doğrultuda çalışma, gençlerin çevrim içi ortamlarda Baduanjin öğrenme süreçlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak dijital çağdaki sağlık davranışı karmaşasını açıklamayı hedeflemektedir.
Araştırma, genç uygulayıcıların deneyimlerini incelemek üzere Uyarım-Organizma-Tepki kuramsal modelini benimsemiş ve tümevarımsal nitel içerik analizi yaklaşımını uygulamıştır. Veri toplama aşamasında, Bilibili platformundan elde edilen 32.308 geçerli yorum metni ile 18-28 yaş aralığındaki 11 genç uygulayıcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden yararlanılmıştır. Yorum ve görüşme metinlerinin hiyerarşik karışıklık yaratmaması amacıyla veri kaynakları ayrı ayrı işlenmiş; anlam birimlerinin kodlanması, alt kategorilerin ve temel kategorilerin oluşturulmasında denetimsiz anlamsal gömme modeli olan BERTopic doğal dil işleme modelinden faydalanılmıştır. Bu yöntem sayesinde, platform yorumlarındaki anlık ve görünür özellikler ile derinlemesine mülakat verilerindeki bireysel değerlendirmeler karşılaştırılarak veri üçgenlemesi sağlanmıştır.
Elde edilen bulgular, gençlerin çevrim içi Baduanjin katılımının içerik özellikleri ve dışsal bağlamsal etkenler olmak üzere iki temel boyuttan güç aldığını ortaya koymaktadır. İçerik boyutunda algılanan faydalar, hareket pratikliği, içerik güvenilirliği ve egzersiz riskleri öne çıkarken; platform ve dış çevre boyutunda platformun teknik olanakları, akademik stres uyarıcıları, ünlü etkisi ve sosyal destek kritik roller oynamaktadır. Egzersizi denedikten sonra oluşan duygusal tutumlar olumlu ve olumsuz yönlerde şekillenmekte, bu durum da katılımcıların sonraki davranışlarında üç farklı yörünge izlemesine yol açmaktadır. Bu yörüngeler; düzenli pratiklerin sürdürülmesiyle yaşam tarzı alışkanlıklarının değişmesi, beklentilerin karşılanmaması veya solunum rahatsızlıkları nedeniyle pratiğin bırakılması ve akran ya da aile desteği ile algoritma hatırlatıcıları sayesinde verilen aradan sonra yeniden başlanması şeklinde kendini göstermektedir.
Sonuç olarak bu çalışma, sosyal medyanın sosyal bir altyapı olarak işlev gördüğü dijital çağda, gençlerin geleneksel Qigong pratiklerine katılımının çok yönlü bir süreç olduğunu kanıtlamaktadır. Baduanjin, kültürel rezonansı ve sosyal uyarlanabilirliği sayesinde modern bireyler için sürdürülebilir sağlık davranışlarının teşvik edilmesinde değerli kuramsal çıkarımlar sunmaktadır. Araştırma, geleneksel Çin sağlık koruma kültürünün dijital mecralar aracılığıyla nasıl yeniden kodlandığını açıklarken, gelecekteki çalışmalar için çevrim içi geleneksel fitness pratiklerinin platformlar arası yayılım dinamiklerinin incelenmesi yönünde önemli bir zemin hazırlamaktadır.
Kuramsal ve kavramsal çerçeve
Bu çalışmada, bireylerin dışsal uyarıcılar ile içsel durumları arasındaki etkileşimin tepki davranışlarını şekillendirdiğini öngören Uyarım-Organizma-Tepki (Stimulus-Organism-Response - SOR) kuramsal çerçevesi temel alınmıştır.
Makalenin ele aldığı literatür
Çalışma; geleneksel ulusal sporların halk sağlığındaki rolünü inceleyen literatür, modern çevrim içi fitness pratiklerinin kullanıcı davranışlarına etkisini ele alan araştırmalar ve Qigong egzersizlerinin psikolojik ve fizyolojik faydalarını irdeleyen önceki bilimsel çalışmalarla ilişki kurmaktadır.