Nicel araştırma makalesi incelemesi

Pliometrik Antrenmanin Gulle Atma Tekniği Performans Düzeyleri ve İlgili Motor Beceriler Üzerindeki Etkisi

Beden eğitimi ve spor bilimleri alanında, atletizm atma disiplinlerinden biri olan gülle atma, üst düzey patlayıcı güç, kısa süreli ivmelenme ve nöromüsküler koordinasyon gerektiren dinamik bir branş olarak öne çıkmaktadır.

Makalenin anahtar kelimeleri

Yazar: Agron Thaqi, Milaim Berisha, Isa Asllani
Yayın: Pedagogy of Physical Culture and Sports
Tarih: 2020-11-12
DOI: 10.15561/26649837.2021.0301

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Atletizm atma branşları arasında yer alan gülle atma, sporcuların bacak ve kalça kaslarından elde ettikleri itici kuvveti çember içinde sergilemelerini gerektiren patlayıcı bir branştır. Bu alandaki performansın artırılması, nöromüsküler sistemin verimli çalışmasına ve patlayıcı güç üretiminin optimize edilmesine bağlıdır. Literatürde sporcuların hazırlık dönemlerinde geleneksel güç antrenmanlarına ağırlık verdiği bilinse de, gülle atma tekniği ile motor yetiler arasındaki ilişkinin daha detaylı incelenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Bu doğrultuda tasarlanan ampirik çalışmanın örneklemini Kosova'daki bir liseden 2019-2020 eğitim öğretim yılında seçilen 16 yaş grubundaki 220 erkek öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılar eşit olarak deney ve kontrol gruplarına ayrılmış, deney grubuna 12 hafta boyunca Ulusal Kuvvet ve Kondisyon Birliği standartlarına uygun pliometrik antrenman programı uygulanırken, kontrol grubu yalnızca olağan beden eğitimi derslerine devam etmiştir. Araştırma sürecinde katılımcıların gülle atma teknikleri ile birlikte sıçrama, koşu, kuvvet dayanıklılığı ve denge gibi çeşitli motor becerileri ön test ve son test ölçümleriyle değerlendirilmiştir.

Elde edilen bulgular, 12 haftalık pliometrik antrenman programının deney grubundaki gülle atma tekniği performansında kontrol grubuna kıyasla çarpıcı bir gelişim sağladığını ortaya koymuştur. Deney grubunda gülle atma tekniği gelişim yüzdesi yüzde elli'nin üzerinde gerçekleşirken, kontrol grubunda bu oran çok sınırlı kalmıştır. Ayrıca patlayıcı güç göstergelerinden dikey ve durarak uzun sıçrama ile tıp topu fırlatma testlerinde ve kısa mesafe koşu derecelerinde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar kaydedilmiştir.

Araştırma sonuçları, pliometrik antrenmanların yalnızca gülle atma tekniğini doğrudan geliştirmekle kalmayıp, aynı zamanda bu tekniğin temelini oluşturan patlayıcı güç, kuvvet dayanıklılığı, sürat ve ivmelenme gibi tüm ilgili motor yetenekleri de yukarı taşıdığını göstermektedir. Gülle atma performansındaki artışın, doğrudan bu motor yeteneklerin pliometrik antrenmanlar aracılığıyla gelişmesinden kaynaklandığı sonuçuna varılmıştır. Bu bağlamda çalışma, antrenman bilimi literatürüne ve saha uygulamalarına önemli ampirik katkılar sunmaktadır.

Araştırmanın amacı

Bu araştırmanın temel amacı, pliometrik antrenman programlarının gülle atma tekniği ve patlayıcı güç, ivmelenme hızı ile kuvvette dayanıklılık gibi ilgili motor göstergelerin gelişimi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir(Thaqi et al., 2020).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Bu çalışma, on iki haftalık pliometrik antrenman programının gülle atma tekniği ve ilgili motor beceriler üzerindeki etkisini inceleyen nicel ve deneysel bir araştırma tasarımıyla yürütülmüştür(Thaqi et al., 2020).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Çalışmanın kuramsal temeli, kas gücünün kuvvet ve hızın bir ürünü olduğu prensibine dayanmaktadır. Pliometrik egzersizler, nöromüsküler sistemin enerji üretim kapasitesini ve patlayıcı eylemleri artırarak sporcuların teknik kapasitelerini geliştirmeyi hedefleyen NSCA standartlarına dayalı antrenman ilkeleriyle yapılandırılmıştır.

Makalenin ele aldığı literatür

Araştırma, atletizm atma branşlarında geleneksel kuvvet antrenmanları ile pliometrik çalışmaların etkilerini inceleyen önceki akademik yayınları ele almakta; özellikle patlayıcı kuvvet, kas mimarisi adaptasyonları ve alan testleri eksenindeki literatür boşluğunu doldurmayı amaçlamaktadır.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı: Kosova Cumhuriyeti Glogoc belediyesi Fehmi Lladrovci Lisesi 2019/2020 eğitim-öğretim yılı erkek öğrencileri
Örneklem veya araştırma materyali: On altı yaşında altı ay ± yaş aralığında bulunan, deney grubunda 110 ve kontrol grubunda 110 olmak üzere toplam 220 erkek öğrenci
Veri toplama süreci: Sayaç matı platformu, Neşic protokolü, tıp topu, Bjelica ve Fratric protokolleri, Euro-fit test bataryası, flamingo denge testi ve paralel bar dips testleri kullanılarak gerçekleştirilen motor test ölçümleri
Veri analiz yöntemi: IBM SPSS Statistics 24 yazılımı aracılığıyla ön test ve son test değerleri arasındaki farkların belirlenmesi amacıyla varyans analizi ANOVA hesaplamaları ile gelişim yüzdesi formülü uygulamaları

Pliometrik antrenmanGülle atma tekniğiPatlayıcı güçİvmelenme hızıKuvvette dayanıklılıkMotor beceriler

Araştırmanın Bulguları

On iki haftalık pliometrik antrenman programı uygulayan deney grubunun gülle atma tekniği performans gelişim yüzdesi yüzde elli virgül seksen sekiz olarak gerçekleşirken kontrol grubunda bu oran yüzde bir virgül altmış dokuzda kalmıştır(Thaqi et al., 2020).

Deney grubunun dikey sıçrama, durarak uzun atlama, üçlü sıçrama ve durarak tıp topu atma patlayıcı güç test sonuçlarında kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı ve daha yüksek gelişim yüzdeleri elde edilmiştir(Thaqi et al., 2020).

On metre ve yirmi metre koşu testleri incelendiğinde, pliometrik antrenman programının katılımcıların ivmelenme ve sürat yeteneklerini artırmada kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bir gelişim sağladığı görülmüştür(Thaqi et al., 2020).

Pliometrik antrenman programına katılan öğrencilerin otuz saniyede mekik, otuz saniyede şınav, plaka tıkılama ve duvara ayak vurma testlerindeki performanslarında üst ve alt ekstremite kuvvet dayanıklılığı lehine belirgin gelişmeler kaydedilmiştir(Thaqi et al., 2020).

Paralel bar dips testinde yüzde yetmiş virgül elli bir artış gözlenirken flamingo denge testi skorlarında antrenman programının etkisiyle postural uyum ve denge parametrelerinde farklı düzeyde değişimler meydana gelmiştir(Thaqi et al., 2020).

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Araştırma bulguları, on iki hafta süreyle uygulanan pliometrik antrenman programının lise düzeyindeki erkek öğrencilerin gülle atma tekniği performanslarını kontrol grubuna kıyasla yüzde elliden fazla geliştirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Yazarlar bu başarının temelinde, antrenman programının bilimsel temellere dayandırılması ve patlayıcı kuvvet gerektiren sıçrama, atlama ve sprint drillerinin neuromuscular sistem üzerinde yarattığı olumlu nöromüsküler adaptasyonların yattığını açıklamaktadır.

Elde edilen sonuçlar, alan yazındaki benzer müdahale çalışmalarıyla uyum göstermekte olup, özellikle patlayıcı kuvvet antrenmanlarının throwing disiplinlerindeki motor performans artışına olan katkısını destekler nitelikte değerlendirilmektedir.

Sonuç olarak, pliometrik antrenmanların gülle atma tekniği ile birlikte patlayıcı güç, sürat ve kuvvette dayanıklılık gibi bileşenleri bütüncül olarak geliştirdiği ve teknik gelişimdeki artışın doğrudan bu motor yeteneklerin gelişimine dayandığı sonuçuna varılmıştır.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Yazarlar elde ettikleri bulguları Mustapha ve diğerleri tarafından yürütülen araştırma sonuçlarıyla karşılaştırarak, bilimsel temellere dayanan kaliteli fiziksel egzersizlerin ve özellikle sekiz hafta süreyle haftada iki kez uygulanan pliometrik çalışmaların kas kuvveti ve gülle atma başarısı üzerinde benzer şekilde anlamlı farklılıklar yarattığını vurgulamışlardır(Thaqi et al., 2020).

Çalışmanın tartışma bölümünde, Adams ve diğerlerinin altı haftalık çömelme ve pliometrik antrenman programlarının güç üretimi üzerindeki olumlu etkilerine dair bulgularına atıf yapılarak, kombine veya salt pliometrik çalışmaların sporcuların patlayıcı kuvvet kapasitesini artırmadaki rolü teyit edilmiştir(Thaqi et al., 2020).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Araştırmanın sonuç bölümünde yazarlar, pliometrik antrenman programının gülle atma tekniğine olan faydalarının sadece teknik gelişimle sınırlı kalmayıp patlayıcı güç, kuvvet dayanıklılığı, sürat ve ivmelenme gibi ilgili tüm motor yetenekleri de geliştirdiğini, dolayısıyla gülle atma tekniğindeki gelişimin bu motor yeteneklerdeki artışa bağlı olarak gerçekleştiğini belirtmişlerdir(Thaqi et al., 2020).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu çalışma, spor bilimleri literatüründe atletizm throwing disiplinleri arasında yer alan gülle atma branşında pliometrik antrenmanların rolünü inceleyen kapsamlı bir ampirik referans işlevi görmektedir. Özellikle genç sporcu popülasyonunda geleneksel kuvvet çalışmalarının ötesine geçerek nöromüsküler adaptasyonların ve patlayıcı güç parametrelerinin sportif teknik performans üzerindeki doğrudan etkilerini ortaya koymakta ve bu alandaki deneysel boşluğu doldurmaktadır.

Yazarlar, çalısmalarında elde ettikleri verileri alan yazındaki önceki araştırmalarla detaylı bir şekilde karşılaştırmıştır. Özellikle Mustapha ve arkadaşlarının kısa süreli pliometrik uygulamaların gülle atma başarısı üzerindeki olumlu sonuçlarını desteklerken, Zaras ve arkadaşları ile Adams ve arkadaşlarının kuvvet ve güç antrenmanlarının kas mimarisi ve sıçrama performansına katkı sağlayan bulgularıyla paralel sonuçlar sunmaktadır.

Literatür taraması yapan araştırmacılar için bu makale, pliometrik yüklenme parametrelerinin (frekans, yoğunluk, hacim) motor beceriler ve branş tekniği üzerindeki dönüştürücü gücünü istatistiksel verilerle gösteren metodolojik bir köprü sunar. Çalışma, sadece teknik gelişimi değil, aynı zamanda hız, çabukluk, kuvvet dayanıklılığı ve denge gibi ikincil motor yeteneklerin de antrenman süreciyle nasıl eşzamanlı olarak geliştiğini sentezler.

Kaynakça

Mustapha, B., Houcine, B., Touati, A., Djamel, M. (2019). Effectiveness of plyometric exercises to improve muscular strength and digital achievement for students in shot put. International Journal of Physical Education, Fitness and Sports, (2), 36-41. https://doi.org/10.26524/ijpefs1925
Adams, K., O’Shea, P., O’Shea, K. L., Climstein, M. (1992). The effect of six weeks of squat, plyometric and squat-plyometric training on power production. Journal of Applied Sport Science Research, 6(1), 36-41. https://doi.org/10.1519/00124278-199202000-00006

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

Tez veya makalede kullanım · literatüre-review

Pliometrik antrenman programları gülle atma tekniği performansını anlamlı düzeyde artırmaktadır.

Araştırmacı, lise düzeyindeki sporcularda on iki haftalık pliometrik antrenmanların teknik gelişim üzerindeki yüzde ellinin üzerindeki artış oranını literatür taramasında kanıt olarak sunabilir(Thaqi et al., 2020).

Lise Düzeyindeki Erkek Sporcularda Pliometrik Antrenman Süreçlerinin Atış Mesafesi Üzerindeki Etkisi

Araştırma sorusu: On iki haftalık yapılandırılmış pliometrik antrenman programı lise düzeyindeki erkek öğrencilerin gülle atma mesafesini kontrol grubuna göre ne düzeyde değiştirmektedir?
Yöntem taslağı: Evreni lise öğrencileri oluştururken örneklem büyüklüğü istatistiksel güç analizi yapılarak belirlenir. Araştırma, ön test son test kontrol gruplu deneysel desenle yürütülür; veri toplama aşamasında standart gülle atma test protokolü kullanılır ve veriler çok yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilir.

Makaleyle bağlantısı: Bu öneri, makalede yer alan deney ve kontrol gruplarının gülle atma tekniği gelişim yüzdeleri arasındaki istatistiksel fark bulgusundan ve NSCA ilkelerine dayalı 12 haftalık antrenman protokolünden doğrudan türetilmiştir(Thaqi et al., 2020).

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal çerçeve

Patlayıcı güç göstergeleri ve ivmelenme yetenekleri pliometrik çalışmalarla doğrudan gelişmektedir.

Kavramsal çerçevede, dikey sıçrama, durarak uzun atlama ve kısa mesafe koşu sürelerinin pliometrik yüklenmelerle olan teorik ilişkisini desteklemek amacıyla kullanılabilir(Thaqi et al., 2020).

Pliometrik Yüklenmelerin Patlayıcı Güç ve Dikey Sıçrama Parametreleri Üzerindeki Rolü

Araştırma sorusu: Farklı yoğunluk kademelerinde uygulanan pliometrik antrenmanlar genç sporcuların dikey sıçrama ve durarak uzun atlama performanslarını nasıl etkilemektedir?
Yöntem taslağı: Çalışmanın örneklemi veri doygunluğu ve evren özelliklerine göre seçilen sporculardan oluşturulur. Çalışma deneysel desenle tasarlanır; veri toplama araçları olarak Countermovement Jump ve Standing Broad Jump test matları kullanılır, analizler tekrarlı ölçümler için ANOVA ile yapılır.

Makaleyle bağlantısı: Öneri, makalenin patlayıcı güç faktörleri başlığı altında sunulan dikey sıçrama ve durarak uzun atlama testlerindeki istatistiksel olarak anlamlı gelişim bulgularına dayanmaktadır(Thaqi et al., 2020).

Tez veya makalede kullanım · Tartışma

Pliometrik antrenmanların faydaları sadece teknikle sınırlı kalmayıp kuvvet dayanıklılığı ve üst ekstremite motor yeteneklerini de kapsamaktadır.

Tartışma bölümünde, şınav, mekik ve dips testlerinde görülen geliş灶lerin antrenman programının bütüncül etkileriyle nasıl bağdaştırılabileceğini tartışmak için temel teşkil eder(Thaqi et al., 2020).

Üst ve Alt Ekstremite Kuvvet Dayanıklılığının Pliometrik Egzersizlerle Gelişimi

Araştırma sorusu: On iki haftalık pliometrik antrenman programı katılımcıların şınav, mekik ve dips testleriyle ölçülen kuvvet dayanıklılığı skorlarında anlamlı bir fark yaratmakta mıdır?
Yöntem taslağı: Örneklem grubu güç analizi hesaplamalarıyla belirlenen lise düzeyindeki öğrencilerden oluşturulur. Kontrol ve deney gruplu deneysel model tercih edilir; veri toplama sürecinde otuz saniye şınav ve mekik protokolleri ile paralel bar dips testi uygulanır, veriler SPSS yazılımı yardımıyla ANOVA kullanılarak analiz edilir.

Makaleyle bağlantısı: Bu araştırma önerisi, makalenin sonuçlar bölümünde yer alan şınav, mekik ve dips testlerindeki gelişim yüzdeleri ve istatistiksel etkileşim bulgularından türetilmiştir(Thaqi et al., 2020).