Sigorta Şirketi Katılımının Sermaye Piyasasının Sürdürülebilir Kalkinmasina Etkisi: Yatırımcı Duyarlılığı ve Hisse Senedi Fiyat Eszamanliligina Dayalı Ampirik Kanıtlar

Gelişmekte olan sermaye piyasalarında rasyonel olmayan yatırımcı davranışları, hisse senetlerinin gerçek değerlerinden sapmasına ve piyasada 'birlikte yükselip birlikte düşme' olarak adlandırılan fiyat eszamanliligina yol açmaktadır. Özellikle internet finansinin ve sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte, yatırımcıların forumlarda paylaştıkları görüş ve duygular piyasa oynaklığını ciddi şekilde artırmaktadır. Çin gibi piyasa olgunluğu düşük ve bireysel yatırımcı oranının yüksek olduğu ülkelerde, bu rasyonel olmayan dalgalanmalar finansal sistemin sürdürülebilir kalkinmasini tehdit etmektedir. Bu durum, piyasada istikrar sağlayıcı kurumsal aktörlerin ve düzenleyici mekanizmaların rasyonel olmayan yatırımcı duyarlılığını nasıl yonetebileceginin araştırılmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu çalışmada, Çin sermaye piyasasında faaliyet gösteren listelenmis şirketlerin 2007-2018 yılları arasındaki panel verileri kullanılarak, yatırımcı duyarlılığının fiyat eşzamanlılığı üzerindeki etkisi ve bu süreçte sigorta şirketi katılımının aracı rolü incelenmiştir. Yatırımcı duyarlılığını ölçmek amacıyla Çin'in en popüler finansal forumları olan Oriental Wealth ve Sina internet kafelerinden elde edilen kişisel paylaşımlar analiz edilmiştir. Araştırma metodolojisinde, hisse senedi fiyat eşzamanlılığı endeksi haftalık getiriler üzerinden hesaplanmış; sigorta şirketi sahipliği ile yatırımcı duyarlılığının etkileşimini test etmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon modelleri kurulmuştur. Ayrıca, örneklem seçimi sapmasını önlemek amacıyla eğilim skoru eşleştirmesi (PSM) yöntemiyle analizler desteklenmiştir.

Elde edilen ampirik bulgular, internet forumlarındaki hisse senedi gönderi sayısının ve duyarlılık tutarlılığı endeksinin kısa vadede hisse senedi fiyat eszamanliligini anlamlı derecede artırdığını göstermektedir. Ancak, sigorta şirketlerinin hisse senedi sahipliği, yatırımcı duyarlılığının fiyat eşzamanlılığı üzerindeki bu olumsuz etkisini rasyonel bir dengeleyici olarak etkili bir side azaltmakta ve aracı bir rol oynamaktadır. Sigorta şirketlerinin hisse sahipliği oranı yükseldikçe, yatırımcı duyarlılığını dengeleme ve piyasayı stabilize etme etkisi daha da belirgin hale gelmektedir. Karsiolgusal analiz sonuçları, yüksek duyarlılığa sahip grupta sigorta şirketi katılımının, düşük duyarlılıklı gruba kıyasla fiyat eszamanliligini önemli ölçüde düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca bu aracı etki, yönetimsel ve kurumsal vekalet çatışmalarının daha yoğun yaşandığı devlet destekli işletmelerde, özel işletmelere kıyasla daha güçlü ve anlamlıdır.

Araştırma sonuçları, sigorta şirketlerinin sadece finansal birer ortak değil, aynı zamanda bilgi şeffaflığını artıran ve rasyonel olmayan sürü davranışlarını sınırlayan stratejik kurumsal denetciler olduğunu kanıtlamaktadır. Elde edilen bulgular, literatürdeki kurumsal yatırımcıların piyasa istikrarına katkı sunduğunu savunan görüşleri desteklemekte ve internet tabanlı finansal forumlarin piyasa duyarlılığı üzerindeki etkilerine dair ampirik katkı sunmaktadır. Sonuçlanacak olursa, ulusal düzenleyici otoritelerin hisse senedi fiyat eszamanliligini azaltmak, finansal piyasaları stabilize etmek ve sistemik riskleri en aza indirmek amacıyla e-finans ve kurumsal yatırım teşvik politikaları geliştirmesi gerekmektedir. Bu çalışma, sürdürülebilir sermaye piyasası inşasında kurumsal denetim mekanizmaları ile sosyal medya duyarlılığının yönetimi arasındaki kritik dengeyi ortaya koyması bakımından literatürde öncü bir yere sahiptir.

Çalışmanın ampirik bulguları, Oriental Wealth ve Sina forumlarındaki yatırımcı gönderilerinin ve duyarlılık tutarlılık endeksinin kısa vadede hisse senetlerinin piyasayla aynı yönlü hareket etme eğilimini (fiyat eşzamanlılığı) istatistiksel olarak anlamlı biçimde artırdığını ortaya koymaktadır.

Yazarlar bu durumu, bireysel yatırımcıların sınırlı dikkat ve bilişsel yanlılıklar nedeniyle sosyal medyadaki iyimser veya kötümser haber yayılımlarından hızlıca etkilenip sürü davranışı sergilemeleriyle ve bunun sonuçunda şirket temellerinden bağımsız olarak hisse fiyatlarının piyasa geneliyle birlikte dalgalanmasıyla açıklamaktadır.

Tartışma bölümünde bu sonuçlar, Morck ve diğerleri (1999) ile Li ve Myers (2006) tarafından gelişmekte olan piyasalarda tespit edilen yüksek fiyat eşzamanlılığı olgusuyla ilişkilendirilmekte; Kurumsal yatırımcıların piyasa şeffaflığını artırıcı rolüne dair literatür genişletilmektedir.

Sonuç olarak, sigorta şirketlerinin uzun vadeli ve riskten kaçınan kurumsal yapısının, internet finansı çağında yatırımcı gürültüsünü ve irrasyonel duyarlılığını dengeleyen kritik bir istikrar unsuru olduğu ve finansal düzenleyicilerin bu tür kurumsal katılımı teşvik etmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Morck ve diğerlerinin (1999) kırktan fazla ülkede yaptığı incelemede Çin sermaye piyasasının dünyada en yüksek ikinci fiyat eşzamanlılığına sahip olduğu yönündeki tespiti, bu çalışmada ele alınan aynı yönlü naikş ve düşüş olgusunun temel arka planını ve doğrulanma gereksinimini oluşturmaktadır (Hao et al., 2022).

Çalışma, internet finansının gelişimiyle birlikte yükselişe geçen dijital yatırımcı forumlarındaki duyarlılık dalgalanmalarının sermaye piyasasındaki fiyat oluşum mekanizmalarına etkisini kurumsal yatırımcı rolüyle birleştirerek inceleyen özgün bir işleve sahiptir. Davranışsal finans ve kurumsal yönetim yazınının kesişim noktasında konumlanan metin, finansal forumlardaki irrasyonel gürültünün hisse senedi fiyat eşzamanlılığını artırdığını ampirik olarak göstermektedir. Ayrıca sigorta şirketleri gibi uzun vadeli ve riskten kaçınan kurumsal aktörlerin piyasaya katılımının, bireysel yatırımcı duyarlılığının yarattığı bu olumsuz grup etkisini nasıl hafiflettiğini ve aracı bir rol üstlendiğini kanıtlamaktadır. Bu yönüyle çalışma, gelişmekte olan piyasalarda sermaye piyasası istikrarı ve sürdürülebilir kalkınma için kurumsal denetim ile dijital medya duyarlılığı arasındaki etkileşimi kuramsal ve ampirik bir zemine oturtmaktadır.

Çalışma, Morck ve diğerleri (1999) ile Li ve Myers (2006) tarafından temelleri atılan gelişmekte olan piyasalardaki yüksek hisse senedi fiyat eşzamanlılığı literatürüne ve Antweiler ile Frank (2004) tarafından başlatılan çevrim içi forum duyarlılığı çalışmalarına doğrudan eklemlenmektedir. Önceki araştırmalar genellikle yatırımcı duyarlılığının hisse senedi getirileri üzerindeki doğrudan etkilerine ya da genel kurumsal yatırımcıların piyasa etkinliği üzerindeki rollerine odaklanmıştır. Bu metin ise sigorta şirketlerini gri veya stratejik kurumsal yatırımcı kategorisinde özel olarak ele alarak, onların uzun vadeli yatırım ufkunu ve kurumsal yönetim üzerindeki denetim gücünü yatırımcı duyarlılığı ile fiyat eşzamanlılığı arasındaki ilişkiye dahil etmektedir. Böylece mevcut literatürdeki kurumsal yatırımcı türlerinin heterojenliğine dair eksikliği tamamlamakta ve duyarlılığın fiyatlara yansıma kanallarını derinleştirmektedir.

Literatür taraması yapacak araştırmacılar için bu çalışma, finansal teknoloji, sosyal medya duyarlılığı ve kurumsal yönetim konularını tek bir analitik çerçevede birleştiren kapsayıcı bir referans kaynağı sunmaktadır. Çevrim içi forumlardaki gönderi sayısı ile duyarlılık tutarlılık endeksinin fiyat eşzamanlılığı üzerindeki kısa vadeli etkilerini ayrıştırarak duyarlılık ölçümü konusunda metodolojik bir derinlik sağlamaktadır. Sigorta şirketlerinin hisse senedi sahipliği ve katılım oranının dengeleyici bir aracı değişken olarak modellenmesi, kurumsal yatırımcıların piyasa gürültüsünü azaltma potansiyelini niteliksel ve niceliksel olarak ortaya koymaktadır. Ayrıca mülkiyet yapısına göre yapılan devlet işletmeleri ve özel işletmeler ayrımı, vekalet kuramı çerçevesinde mülkiyet türlerinin piyasa duyarlılığına olan duyarlılığını açıklamakta ve literatür taramalarına çok boyutlu bir karşılaştırma olanağı kazandırmaktadır.