Dijitalleşme sürecinin hız kazandığı ve Avrupa Birliği politikalarının ulusal siyaset sahnelerinde daha fazla tartışılmaya başlandığı günümüz toplumunda, vatandaşların siyasi bilgi arama pratikleri köklü bir değişim geçirmiştir. Geleneksel kitle iletişim araçlarının yanı sıra internet arama motorları, bireylerin siyasetçiler ve siyasi olaylar hakkında bilgi edinmesinde birincil kapı tutucular olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, çevrimiçi bilgi arama süreçlerinde AB konularının ve Avrupalı siyasetçilerin ulusötesi düzeyde nasıl temsil edildiği ve arama motoru algoritmalarının bu süreçleri nasıl yönlendirdiği sorusu, mevcut literatürde yeterince incelenmemiştir. Bu doğrultuda çalışma, arama motoru sörgü önerilerini kullanıcıların örtük ilgisini ölçen birer gösterge olarak ele alarak geniş bir araştırma zemini kurmaktadır.
Araştırmanın ampirik temelini, 2019 Avrupa Parlamentosu seçim dönemini de kapsayan iki yıllık zaman zarfında on farklı Avrupa ülkesinden toplanan devasa bir Google arama sörgü önerisi veri seti oluşturmaktadır. Çalışmada, toplam 793 siyasetçinin isimleri baz sörgü olarak kullanılarak elde edilen 46 milyondan fazla öneri, Jaccard benzerlik katsayısı aracılığıyla analiz edilmiştir. Yöntemsel olarak, sörgü önerilerinin zaman içindeki kararlılığı iki haftalık periyotlar halinde izlenirken, ülkeler arasındaki benzerlik oranları ise otomatik çeviri yöntemleriyle standartlaştırılmış metinler üzerinden çoklu doğrusal regresyon modelleriyle test edilmiştir.
Elde edilen ampirik bulgular, siyasetçilerin cinsiyeti, siyasi rolleri, hükümet ya da muhalefette olma durumları ile menşe ülkelerinin arama sörgüsu dinamiklerini doğrudan etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna göre, sörgü önerileri siyasetçilerin kendi menşe ülkelerinde, ulusötesi üst düzey görevler üstlendiklerinde ve kadın siyasetçiler söz konusu olduğunda zaman içinde çok daha istikrarsız ve değişken bir seyir izlemektedir. Öte yandan, parti liderleri ile erkek siyasetçilere yönelik arama eğilimlerinin ülkeler arasında daha yüksek benzerlik gösterdiği, buna karşın aşırı uçlardaki partilere mensup aktörlerin sörgülarının ülkeler arasında daha farklılaşmış olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç bölümünde yazarlar, internet üzerindeki siyasi ilgi ve angajmanın ulusal sınırların ve bağlamların ötesine geçemediğini, aksine ulusal kimliklerin bilgi arama davranışlarında baskın rol oynamaya devam ettiğini vurgulamaktadır. Bu durum, Avrupa çapında ortak bir kamusal alanın inşasının önündeki yapısal engelleri ve bilgi arama pratiklerindeki heterojenliği gözler önüne sermektedir. Çalışma, arama motoru log verilerinin gizlilik kısıtları nedeniyle doğrudan kullanılamadığı bir dönemde sörgü önerilerinin analitik birer vekil veri olarak potansiyelini kanıtlamakta ve gelecekteki dijital siyaset araştırmaları için önemli bir metodolojik zemin sunmaktadır.
Kuramsal ve kavramsal çerçeve
Araştırma, kitle iletişim araçları tüketimi, siyasi kişiselleştirme, dijital kamusal alan ve arama motorlarının bilgi erişimindeki kapı tutuculuk işlevine dayanan teorik yaklaşımlardan yararlanmaktadır. Sörgü önerilerinin kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarının ve örtük siyasi ilgilerinin dolaylı bir göstergesi olduğu kabul edilmekte, bu doğrultuda Jaccard benzerlik katsayısı kullanılarak metinler arası ve zamansal dalgalanmalar ölçülmektedir.
Makalenin ele aldığı literatür
Çalışma, Avrupa Birliği'nin siyasallaşması, ulusötesi kamusal alan eksikliği, geleneksel medya ile dijital platformlar arasındaki etkileşim ve arama motoru verilerinin siyasi eğilimleri öngörmedeki rolünü ele alan geniş bir literatür birikimiyle ilişki kurmaktadır.