Nicel araştırma makalesi incelemesi

Futbol Takımı Taraftarlarının Evangelizm Düzeyleri ile Takım İnovasyonu Algıları Arasındaki İlişkinin İncelemesi

Q: Araştırmanın amacı nedir?

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki futbol taraftarlarının eFANgelizm (evangelizm) düzeyleri ile destekledikleri kulüplerin inovasyon yaklaşımlarına yönelik algıları arasındaki ilişkiyi ve etkileşimi ampirik olarak incelemektir.

Q: Araştırmada hangi yöntem veya yaklaşım kullanılmıştır?

Araştırmada futbol taraftarlarının evangelizm düzeyleri ile takım inovasyon algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla betimsel ilişkisel tarama yöntemi ve anket tekniği kullanılmıştır.

Q: Araştırmanın temel sonucu nedir?

Araştırmadan elde edilen temel sonuçlara göre, taraftarların destekledikleri takımlar, kulüplerin sporda inovasyon yaklaşımları, destekleme süreleri ve taraftar evangelizm düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler ve farklılıklar yer almaktadır. Fenerbahçe taraftarlarının kulüplerinin inovasyon süreçlerinden diğer taraftarlara kıyasla daha memnun olduğu, takımlarını 11-20 yıldır destekleyenlerin ise en yüksek evangelizm düzeyine ulaştığı görülmüştür. Ayrıca taraftarların evangelizm düzeyleri arttıkça kulüplerinin yenilikçi yaklaşımlarını benimseme ve destekleme eğilimleri güçlenmektedir. Kulüplerin teknolojiyle birlikte geliştirecekleri yenilikçi stratejiler taraftar bağlılığını artırarak pazar paylarını büyütmelerine doğrudan katkı sunacaktır.

Spor yönetimi ve pazarlama literatüründe futbol kulüplerinin finansal sürdürülebilirliği ile gelir çeşitliliğini artırma çabaları, taraftar davranışlarının ve kulüplerin yenilikçi yaklaşımlarının anlaşılmasını gerekli kılmaktadır.

Makalenin anahtar kelimeleri

Yazar: Serkan Necati Metin & Yağmur AKKOYUNLU
Yayın: Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
Tarih: 2023-09-22
DOI: 10.38021/asbid.1276097

Makalenin Kapsamı ve Akademik İçeriği

Çağdaş spor endüstrisinde futbol kulüpleri, yalnızca sportif başarılarıyla değil, oluşturdukları devasa ekonomik ekosistem ve pazarlama stratejileriyle öne çıkmaktadır. Kulüplerin lisanslı ürün satışı, bilet gelirleri, yayın hakları ve sponsorluk anlaşmalarından elde ettiği gelirlerin temel kaynağını sadık taraftar kitlesi oluşturmaktadır. Bu bağlamda, taraftarların kulübe duydukları rasyonel sınırları aşan bağlılığı ifade eden spor takımı evangelizmi (eFANgelizm) ile kulüplerin rekabet avantajı sağlamak amacıyla geliştirdikleri ürün, hizmet ve pazarlama yeniliklerinin (inovasyon) taraftarlarca nasıl algılandığı spor yönetimi literatürünün önemli bir tartışma konusudur. Araştırma, taraftarların evangelizm düzeyleri ile kulüplerin inovasyon yaklaşımları arasındaki bağı çözümleyerek bu alandaki bilgi birikimine katkı sağlamaktadır.

Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve Google Formlar üzerinden gönüllü katılım sağlayan 228 erkek ve 97 kadın olmak üzere toplam 325 futbol taraftarı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak katılımcıların demografik bilgilerinin yanı sıra Dwyer ve arkadaşları (2015) tarafından geliştirilip Yüksekbilgili (2017) tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirliği yapılan 12 maddeli Spor Takımı Evangelizmi Ölçeği (STEÖ) ile Kanario (2017) tarafından geliştirilip Demir ve arkadaşları (2020) tarafından uyarlanan 30 maddeli Sporda İnovasyon Ölçeği (SİÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik sınamaları sonrasında t-Testi, ANOVA, Pearson korelasyonu ve çoklu regresyon analizinden faydalanılmıştır.

Elde edilen bulgular doğrultusunda, taraftarların destekledikleri takım değişkenine göre kulüplerin inovasyon algılarında ve genel ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır; yapılan Tukey ve Scheffe analizleri Fenerbahçe taraftarlarının kulüplerinin inovasyon yaklaşımlarından diğer takım taraftarlarına kıyasla daha yüksek memnuniyet duyduğunu göstermiştir. Taraftarlık yıllarına göre yapılan değerlendirmede ise 11-20 yıldır takımını destekleyen taraftarların evangelizm düzeylerinin (özellikle savunma, reklam ve benimseme alt boyutlarında) 1-10 yıllık taraftarlara kıyasla belirgin şekilde yüksek olduğu tespit edilmiştir. İki temel değişken arasındaki ilişkide, evangelizm ile sporda inovasyon algısı arasında güçlü ve pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon (r=0,683; p<0,01) bulunmuş; regresyon modeli ise evangelizm düzeyinin inovasyon algısındaki varyansın yaklaşık %47'sini açıkladığını ortaya koymuştur.

Sonuç olarak çalışma, taraftarların adanmışlık ve savunuculuk düzeyleri yükseldikçe destekledikleri kulüplerin yenilikçi adımlarını daha olumlu değerlendirdiklerini ve kulüplerinden daha fazla inovasyon beklentisi içine girdiklerini göstermektedir. Yazarlar bu bulguları literatürdeki benzer taraftar davranışı ve marka evangelizmi çalışmalarıyla karşılaştırarak, yüksek evangelist tutuma sahip taraftarların kulüp yeniliklerinin hedef pazarı konumunda olduğunu vurgulamaktadır. İnceleme, spor kulüplerinin pazarlama ve inovasyon stratejilerini yapılandırırken taraftar evangelizmini dikkate alması gerektiğini kanıtlamakta, gelecekteki araştırmalar için ise farklı spor branşları ve daha geniş örneklem gruplarıyla karşılaştırmalı çalışmalar yapılması yönünde somut öneriler sunmaktadır.

Araştırmanın amacı

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki futbol taraftarlarının eFANgelizm (evangelizm) düzeyleri ile destekledikleri kulüplerin inovasyon yaklaşımlarına yönelik algıları arasındaki ilişkiyi ve etkileşimi ampirik olarak incelemektir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

İnceleme ve modelleme yöntemi

Araştırmada futbol taraftarlarının evangelizm düzeyleri ile takım inovasyon algıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla betimsel ilişkisel tarama yöntemi ve anket tekniği kullanılmıştır(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Kuramsal ve kavramsal çerçeve

Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Dwyer ve arkadaşları (2015) tarafından geliştirilen spor takımı evangelizmi (eFANgelizm) kavramı ile OECD/Oslo Kılavuzu ilkelerine dayanan sporda inovasyon yaklaşımlarına dayanmaktadır. Evangelizm kuramı, mantığın ötesinde marka bağlılığını ve taraftarların başkalarını ikna etme davranışlarını açıklarken; inovasyon kuramı ürün, süreç, pazarlama ve örgütsel yeniliklerin tüketici tatmini üzerindeki yansımalarını ele almaktadır.

Makalenin ele aldığı literatür

Araştırma, spor yönetimi literatüründe taraftar sadakati (Bauer ve ark., 2008; Dwyer, 2011), spor takımı evangelizmi ölçeği ve taraftar davranışları (Dwyer ve ark., 2015; Yüksekbilgili, 2017), sporda inovasyon yönetimi (Devecioğlu, 2008; Kanario, 2017; Demir ve ark., 2020) ile tüketici davranışı ve marka evangelizmi (Göktaş ve Tarakçı, 2020; Kandaz-Gelen ve ark., 2022) çalışmalarını temel alarak ilişkilendirmektedir.

Araştırma Tasarımı

Evren veya inceleme alanı: Türkiye'deki profesyonel futbol kulüplerinin taraftar kitleleri.
Örneklem veya araştırma materyali: Basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiş, 228'i erkek ve 97'si kadın olmak üzere toplam 325 futbol taraftarı.
Veri toplama süreci: Demografik özellikler için kişisel bilgi formu, Spor Takımı Evangelizmi Ölçeği (STEÖ) ve Sporda İnovasyon Ölçeği (SİÖ) kullanılarak çevrim içi anket aracılığıyla gönüllü katılım esasıyla toplanmıştır.
Veri analiz yöntemi: Tanımlayıcı istatistikler, ikili karşılaştırmalar için Bağımsız Örneklem T-Testi, çoklu karşılaştırmalar için ANOVA, ilişkisel analizler için Pearson korelasyon analizi ve yordama güçlerini saptamak amacıyla regresyon analizi SPSS 26 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Spor Takımı Evangelizmi (eFANgelism)Sporda İnovasyon AlgısıTakım Destekleme SüresiDesteklenen Futbol Takımı

Araştırmanın Bulguları

Taraftarların destekledikleri takım değişkenine göre kulüplerin sporda inovasyon algısı ve sporda inovasyonun kabulünü kolaylaştıracak stratejiler boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir; özellikle Fenerbahçe taraftarlarının inovasyon algıları Trabzonspor taraftarlarına göre daha yüksektir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Taraftarların kulüplerini destekleme sürelerine göre spor takımı evangelizmi ölçeği genelinde ve savunucu, reklam, asimilasyon alt boyutlarında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir; 11-20 yıldır takımlarını destekleyenlerin evangelizm düzeyleri diğerlerine göre daha yüksektir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Spor Takımı Evangelizmi Ölçeği ve tüm alt boyutları ile Sporda İnovasyon Ölçeği arasında pozitif yönde, orta ve güçlü düzeyde anlamlı korelasyonlar bulunmuştur; taraftarların evangelizm düzeyi arttıkça inovasyon algısı da artmaktadır(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Çoklu regresyon analizinde desteklenen takım, destekleme yılı ve evangelizm düzeyi birlikte sporda inovasyon algısının yaklaşık yüzde 47'sini açıklamaktadır; burada taraftarların evangelizm düzeyi inovasyon algısının güçlü ve anlamlı bir yordayıcısıdır(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Bulguların Tartışılması ve Araştırmanın Sonucu

Bulguların Yazarlar Tarafından Yorumlanışı

Taraftarlık olgusu günümüz futbol endüstrisinin en temel ekonomik ve sosyal dayanağını oluşturmaktadır. Yapılan analizler, taraftarların destekledikleri kulüplerin yenilikçi ürün, hizmet ve yönetim biçimlerini algılama düzeylerinin, kulübe duyulan taraftarlık bağıyla yakından ilgili olduğunu göstermektedir. Özellikle Fenerbahçe taraftarlarının kulüplerinin spordaki yenilikçi hamlelerinden diğer takım taraftarlarına göre belirgin şekilde daha memnun olduğu ortaya konmuştur. Bu durum, kulüplerin taraftarlarla kurduğu kurumsal ve operasyonel iletişimin etkililiğini yansıtmaktadır.

Araştırmanın dikkate değer bir diğer bulgusu, takımlarını 11-20 yıldır destekleyen taraftarların, daha kısa veya daha uzun süredir destekleyenlere kıyasla daha yüksek bir eFANgelizm düzeyi sergilemesidir. Yazarlar bu durumu taraftarların yaş profili ve aktif katılım düzeyleriyle ilişkilendirmektedir. Genç yetişkinlik dönemindeki bu taraftarların maçlara daha sık gitmesi, sosyal medyada kulüplerini savunması ve çevrelerini etkileme eğilimleri, aidiyet hislerinin çok daha güçlü olduğunu ve evangelist davranışlar sergilemeye yatkın olduklarını göstermektedir.

Taraftarların evangelizm düzeyleri ile kulüplerinin inovasyon yaklaşımları arasında tespit edilen pozitif yönlü ve anlamlı ilişki, yenilikçi süreçlerin taraftar sadakati üzerindeki tetikleyici gücünü açıklamaktadır. Taraftarların birer marka elçisi gibi hareket ederek çevrelerini etkilemeleri, kulübün yenilikçi projelerine, lisanslı ürün satışlarına ve sponsorluk anlaşmalarına olumlu yansımaktadır. Dolayısıyla, taraftarların yüksek evangelizm düzeyinin, kulüplerin sunduğu yeniliklerin pazarda karşılık bulmasını doğrudan kolaylaştırdığı görülmektedir.

Futbol kulüpleri için inovasyon sadece teknolojik veya sportif bir zorunluluk değil, aynı zamanda taraftar kitlesini genişletmek ve gelir kanallarını çeşitlendirmek için stratejik bir araçtır. Araştırma sonuçları, en yüksek sadakat düzeyine sahip olan evangelist taraftarların yenilikçi uygulamalara en açık grubu oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Kulüplerin dijitalleşme ve yenilikçi pazarlama stratejilerine yapacakları yatırımlar, taraftarların sadakat düzeylerini daha da derinleştirerek kulübe sürdürülebilir bir finansal güç ve küresel pazarda rekabet avantajı kazandıracaktır.

Bulguların Önceki Araştırmalarla Karşılaştırılması

Winand ve arkadaşları (2021) çalışmalarında taraftarların kulüpleriyle özdeşleşmesinin inovasyon algıları üzerindeki etkisini vurgulamış ve taraftarların VAR gibi uygulamalardan memnun olmadığını belirtmiştir. Bu çalışmada ise genel kulüp inovasyonuna odaklanılmış ve Fenerbahçe taraftarlarının inovasyon yaklaşımlarından diğer kulüp taraftarlarına kıyasla daha memnun olduğu belirlenmiştir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Kandaz-Gelen ve arkadaşları (2022) üniversite öğrencileri üzerinde yaptıkları çalışmada Beşiktaş taraftarlarının evangelizm düzeylerinin Galatasaray, Fenerbahçe ve Trabzonspor taraftarlarına göre daha yüksek olduğunu bildirmiştir. Mevcut çalışmada ise Beşiktaş taraftarlarının kulüp inovasyon algılarında belirgin bir memnuniyetsizlik gözlenmemiş, örneklem farklılıklarının sonuçları etkileyebileceğine işaret edilmiştir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Küçükibiş ve Yurtsızoğlu (2019) lise öğrencileriyle gerçekleştirdikleri çalışmada yaş ve sınıf değişkenine göre evangelizm düzeyinde anlamlı bir fark bulamamıştır. Bu durum, mevcut çalışmada en düşük evangelizm düzeyine sahip olan ve takımlarını 1-10 yıldır destekleyen genç taraftar grubu ile benzerlik göstermektedir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Sonuç Bölümünün Sunduğu Çıkarımlar

Araştırmadan elde edilen temel sonuçlara göre, taraftarların destekledikleri takımlar, kulüplerin sporda inovasyon yaklaşımları, destekleme süreleri ve taraftar evangelizm düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler ve farklılıklar yer almaktadır. Fenerbahçe taraftarlarının kulüplerinin inovasyon süreçlerinden diğer taraftarlara kıyasla daha memnun olduğu, takımlarını 11-20 yıldır destekleyenlerin ise en yüksek evangelizm düzeyine ulaştığı görülmüştür. Ayrıca taraftarların evangelizm düzeyleri arttıkça kulüplerinin yenilikçi yaklaşımlarını benimseme ve destekleme eğilimleri güçlenmektedir. Kulüplerin teknolojiyle birlikte geliştirecekleri yenilikçi stratejiler taraftar bağlılığını artırarak pazar paylarını büyütmelerine doğrudan katkı sunacaktır(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Literatür Taraması İçin Sunduğu Çerçeve

Bu akademik çalışma, spor yönetimi literatüründe taraftar sadakatinin en ileri aşaması olarak kabul edilen evangelizm (eFANgelism) kavramını, kulüplerin yenilikçi (inovatif) uygulamalarıyla kuramsal ve ampirik bir düzlemde buluşturmaktadır. Mevcut literatür genellikle taraftar bağlılığını psikolojik bağlılık veya satın alma niyeti üzerinden ele alırken, bu makale taraftarların kulübü aktif olarak savunma ve başkalarını ikna etme (evangelizm) rollerini merkeze alarak bu rollerin kulüp inovasyonuna yönelik algılarla nasıl bir etkileşim içine girdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, taraftarı pasif bir hizmet alıcısından ziyade, kulübün yenilikçi süreçlerini algılayan ve bu algıyı sosyal çevresine yayma potansiyeli taşıyan aktif bir marka elçisi olarak konumlandırarak spor pazarlaması literatüründeki kavramsal boşluğu doldurmaktadır.

Metin ve Akkoyunlu, çalışmalarını Dwyer ve arkadaşlarının (2015) geliştirdiği spor takımı evangelizmi ölçeği ile Kanario'nun (2017) sporda inovasyon ölçeği üzerine inşa ederek, iki bağımsız literatür alanını sentezlemiştir. Yazarlar, geleneksel fanatizm tanımlarını (Koruç vd., 2004) aşarak, kavramı dijitalleşen spor endüstrisindeki 'marka savunuculuğu' (Choudhury, 2019) ve 'mantık ötesi sadakat' (Yüksekbilgili, 2017) perspektifleriyle ilişkilendirmektedir. Önceki çalışmaların aksine, sadece bir takımın taraftarlarını incelemek yerine, Türkiye'deki büyük kulüpler arasındaki inovasyon algısı farklarını ve taraftarlık süresinin bu algı üzerindeki etkisini ampirik verilerle tartışarak Ratten (2016) gibi kuramcıların inovasyon yönetimi yaklaşımlarını taraftar perspektifiyle genişletmektedir.

Araştırma, literatüre taraftar evangelizminin inovasyon algısı üzerinde yüzde 47 gibi yüksek bir açıklayıcı güce sahip olduğunu kanıtlayarak önemli bir katkı sunmaktadır. Özellikle takımı destekleme süresinin 11-20 yıl arasında olduğu 'sadakat pik noktasının' evangelist davranışları en çok tetikleyen unsur olduğu bulgusu, spor sosyolojisi ve pazarlaması taramaları için özgün bir veri sağlamaktadır. Ayrıca, Fenerbahçe taraftarlarının inovasyon algısının diğer kulüplere göre anlamlı şekilde farklılaşması, kulüplerin kurumsal iletişim stratejilerinin taraftar algısındaki yansımalarını literatürde somutlaştırmaktadır. Çalışma, taraftar bağlılığının sadece nostaljik bir duygu değil, kulübün gelecekteki teknolojik ve operasyonel yeniliklerinin pazarda kabul görmesini sağlayan stratejik bir sermaye olduğunu akademik yazına kazandırmaktadır.

Kaynakça

Winand, M., Schneiders, C., Merten, S., & Marlier, M. (2021). Sports fans and innovation: An analysis of football fans’ satisfaction with video assistant refereeing through social identity and argumentative theories. Journal of Business Research, 136, 99-109. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.07.029
Kandaz-Gelen, N., Öntürk, Y., Satılmış, S. E., Yaraş, A., & Şahin, İ. (2022). Investigation of sport team evangelism (eFANgelism) behaviors of faculty of sports sciences students. Mediterranean Journal of Sport Science, 5(3), 675-685. https://doi.org/10.38021asbid.1148591
Küçükibiş, H. F., & Yurtsızoğlu, Z. (2019). Investigation of the evangelism of sport team’s attitudes of the high school students. Journal of Education and Training Studies, 7(3), 106-113. https://doi.org/10.11114/jets.v7i3S.4154

Tez ve Makale Araştırmalarında Kullanım

Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki üç araştırma taslağına dönüştürülmüştür.

Tez veya makalede kullanım · Kavramsal Çerçeve

Spor takımı evangelizmi, taraftarların kulüp odaklı etkileşimlerde bulunarak başkalarını etkileme davranışıdır.

Makalenin evangelizm tanımı (eFANgelism), taraftar sadakatinin markayı savunma ve yayma boyutunu açıklamak için kullanılabilir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Farklı Spor Branşlarında Taraftar Evangelizmi ve İnovasyon Algısı: Basketbol ve Voleybol Örneği

Araştırma sorusu: Basketbol ve voleybol branşlarındaki taraftarların evangelizm düzeyleri ile kulüp inovasyon algıları arasında futbol branşından farklılaşan bir ilişki var mıdır?
Yöntem taslağı: Futboldan farklı iki branşın (basketbol ve voleybol) aktif taraftarları üzerinde STEÖ ve SİÖ ölçekleri kullanılarak karşılaştırmalı bir anket çalışması yapılacaktır. Örneklem büyüklüğü güç analizi ile belirlenecek ve veriler çoklu grup ANOVA analizi ile incelenecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makalenin sonuç bölümünde çalışmanın futbol ile sınırlı olduğu belirtilerek farklı branşlarda değerlendirme yapılması önerilmiştir. Bu öneri, evangelizmin branş bazlı dinamiklerini anlamak için kritik bir boşluğa işaret etmektedir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Tez veya makalede kullanım · Literatür Taraması

Futbol kulüplerinin yenilikçi yaklaşımları taraftarların tatmin düzeyini ve sadakatini etkilemektedir.

İnovasyonun spor endüstrisindeki rekabet avantajı sağlama ve taraftar etkileşimini artırma işlevini desteklemek için kullanılabilir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Spor Kulüplerinin Dijital İnovasyonlarının Taraftar Sadakatine Boylamsal Etkisi

Araştırma sorusu: Bir futbol kulübünün mobil uygulama veya dijital taraftar kartı lansmanı öncesi ve sonrası dönemde taraftarların evangelizm düzeylerinde anlamlı bir değişim gözlenmekte midir?
Yöntem taslağı: Bir spor kulübünün yeni bir teknolojik hizmet sunduğu dönemde, aynı taraftar grubundan 6 ay arayla (ön test-son test) veri toplanacaktır. Veri analizi için ilişkili örneklemler t-testi kullanılarak inovasyonun evangelizm üzerindeki etkisi boylamsal olarak ölçülecektir.

Makaleyle bağlantısı: Makalede inovasyon yaklaşımlarının evangelizm düzeylerini etkilediği sonuçuna varılmıştır. Bu etkileşimin nedenselliğini güçlendirmek için yazarın vurguladığı teknolojik gelişim-sadakat bağı boylamsal olarak test edilmelidir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Tez veya makalede kullanım · Tartışma

Evangelist taraftarlar, kulüplerinin inovasyon yaklaşımlarına en açık ve bu yenilikleri benimsemeye en yatkın gruptur.

Yüksek sadakatin (evangelizm) yeni ürün ve hizmetlerin kabulündeki kolaylaştırıcı rolünü tartışırken ampirik veri sunmak için kullanılabilir(Metin & AKKOYUNLU, 2023).

Genç Taraftarların Spor İnovasyonu Önündeki Engellere Yönelik Algıları: Nitel Bir İnceleme

Araştırma sorusu: 18-25 yaş aralığındaki futbol taraftarlarının, spor kulüplerindeki inovasyonun önündeki 'engeller' (challenges) olarak tanımladıkları temel unsurlar nelerdir?
Yöntem taslağı: Makalede inovasyon algısı en yüksek çıkan 18-25 yaş grubundan veri doygunluğuna ulaşılana kadar (tahmini 15-20 kişi) odak grup görüşmeleri yapılacaktır. Veriler SİÖ'nün 'engeller' alt boyutu çerçevesinde tematik analize tabi tutulacaktır.

Makaleyle bağlantısı: Makalede 18-25 yaş grubunun örneklemin %80.9'unu oluşturduğu görülmektedir. Bu grubun inovasyonun zorluklarına yönelik algısı, ölçek skorlarının ötesinde nitel verilerle derinleştirilmeye ihtiyaç duymaktadır(Metin & AKKOYUNLU, 2023).