Endonezya'nın ekonomik kalkınma sürecinde işsizlik oranlarının yüksekliği ve resmi sektördeki istihdam yetersizliği, girişimciliğin stratejik bir çözüm olarak değerlendirilmesine neden olmaktadır. Özellikle nüfusun yarısını oluşturan kadınların ekonomik faaliyete katılımı, aile refahı ve bölgesel yoksulluğun azaltılması açısından kritik önem taşımaktadır. Ancak geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel değerler, kadınların iş dünyasındaki liderlik pozisyonlarını ve girişimci kimliklerini kısıtlayan bir stigma yaratmaktadır. Mevcut literatürde kadın girişimciliğinin başarı kriterleri tartışılmaya devam ederken, bu çalışma kadınların iş dünyasındaki konumlarını güçlendirecek içsel ve dışsal dinamikleri bütüncül bir modelle analiz etmeyi hedeflemektedir.
Bu çalışma, kadın liderliğinin girişimcilik başarısı üzerindeki etkisini emilim kapasitesi ve girişimcilik yetkinlikleri aracılığıyla çözümlemeyi amaçlayan nicel bir yaklaşıma dayanmaktadır. Araştırma verileri, Endonezya'nın ekonomik büyümenin en yüksek olduğu Batı Cava, Yogyakarta ve Cakarta illerinde faaliyet gösteren 114 kadın MSME girişimcisinden anket yoluyla toplanmıştır. Toplanan veriler, küçük örneklem hacimlerinde bile güçlü tahmin yeteneğine sahip olan Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi ve SmartPLS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma tasarımı, kadın liderliği ile başarı arasındaki karmaşık ilişkiyi açıklamak için kapasite, ihtiyaç ve fırsat eksenindeki kuramsal öncülleri bir araya getiren özgün bir model sunmaktadır.
Analiz sonuçları, kadın liderliğinin girişimcilik başarısı üzerindeki doğrudan etkisinin zayıf ve istatistiksel olarak anlamsız olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, Endonezya kültüründeki kadın liderliğine yönelik önyargıların ve toplumsal stigmanın etkisini göstermektedir. Buna karşın, emilim kapasitesi ve girişimcilik yetkinliklerinin kadın liderliği ile başarı arasında tam aracı rol oynadığı saptanmıştır. Özellikle dışsal bilgiyi edinme, dönüştürme ve kullanma yeteneği olarak tanımlanan emilim kapasitesi, kadın liderlerin dinamik piyasa koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmaktadır. Ayrıca, şehir ve yaş değişkenlerinin liderlik ile başarı arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olmadığı, başarının daha çok bireysel yetkinlikler ve öğrenme süreçlerine bağlı olduğu kanıtlanmıştır.
Çalışma, kadın girişimciliğinde başarının sadece liderlik özelliklerine değil, aynı zamanda dışsal kaynakları içselleştirebilme kapasitesine dayandığını vurgulayarak literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Bulgular, kadınların iş yaşamında karşılaştıkları sosyal ve kültürel bariyerleri aşmada girişimcilik eğitimlerinin ve bilgi paylaşım ağlarının ne denli hayati olduğunu göstermektedir. Yazarlar, makro ölçekte hükümetlerin kadın MSME aktörlerine yönelik özel eğitim programları geliştirmesi gerektiğini önermektedir. Bu araştırma, kadın girişimcilerin rekabet gücünü artırmak isteyen araştırmacılar ve politika yapıcılar için, bireysel yetkinliklerin ötesinde kurumsal öğrenme ve emilim mekanizmalarının inşasına yönelik somut kanıtlar sunan temel bir kaynak niteliğindedir.
Araştırma Tasarımı
- Evren veya inceleme alanı
- Endonezya nın ekonomik büyümesinin en yüksek olduğu Batı Java, Yogyakarta ve Jakarta illerindeki mikro, küçük ve orta ölçekli işletme sahibi kadın girişimciler çalışmanın evrenini oluşturmaktadır.
- Örneklem veya araştırma materyali
- Belirlenen kriterlere uyan ve geçerli veri sağlayan 114 kadın MSME işletmecisinden oluşan bir örneklem grubu üzerinden analizler yürütülmüştür.
- Veri toplama süreci
- Nisan 2022 ile Haziran 2022 tarihleri arasında kartopu örnekleme ve amaçlı örnekleme yöntemleri kullanılarak hem çevrim içi hem de yüz yüze anket teknikleri uygulanmıştır.
- Veri analiz yöntemi
- Toplanan veriler, ölçüm ve yapısal modellerin analizi için SmartPLS yazılımı kullanılarak kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi yöntemiyle çözümlenmiştir.
Kadın LiderliğiEmilim KapasitesiGirişimcilik YetkinlikleriGirişimcilik BaşarısıŞehir ve Yaş Moderasyonu
01Kadın liderliğinin girişimcilik başarısı üzerindeki doğrudan etkisi zayıf ve istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Bu durum, toplumsal cinsiyet rollerine dair kültürel kalıpların Endonezya daki kadın liderlik algısı üzerindeki baskın etkisinden kaynaklanmaktadır(Setyaningrum et al., 2023).
02Emilim kapasitesi, kadın liderliğinin başarıya giden yolunda kritik bir aracı rol oynamaktadır. Bilginin kümülatif doğası sayesinde, kadın girişimcilerin dış bilgiyi özümseme yeteneği liderlik etkisini güçlendirerek performansı artırmaktadır(Setyaningrum et al., 2023).
03Girişimcilik yetkinlikleri, mikro ve küçük işletmelerin yönetiminde hem doğrudan başarıyı tetiklemekte hem de liderliğin etkisini aracılaştırmaktadır. Teknik ve yönetsel beceriler, kaynakların etkin kullanımını sağlayarak yapısal engellerin aşılmasını kolaylaştırmaktadır(Setyaningrum et al., 2023).
04Yaş ve şehir değişkenlerinin liderlik ile başarı arasındaki ilişkide düzenleyici bir rolü olmadığı saptanmıştır. Bu bulgu, Endonezya daki ekonomik büyümenin nispeten dengeli dağıldığını ve girişimcilik süreçlerinin demografik faktörlerden bağımsız işlediğini göstermektedir(Setyaningrum et al., 2023).
05Yapısal model, girişimcilik başarısındaki varyansın yüzde 78.5 ini açıklayarak oldukça güçlü bir tahmin gücü sergilemiştir. Bu oran, liderlik ile başarı arasındaki karmaşık ilişkide emilim kapasitesi ve yetkinliklerin belirleyici olduğunu kanıtlamaktadır(Setyaningrum et al., 2023).