Nicel araştırma · 2024
Organizational Culture, Strategic Management, and Good Sports Governance in Selected Ethiopian Olympic Sports Federations: Does Organizational Size Matter?
Okur sorusu
Yazarlar, Etiyopya Olimpik spor federasyonlarında stratejik yönetimin iyi spor yönetişimini doğrudan ve güçlü biçimde artırdığı, buna karşılık örgüt kültürünün doğrudan bir etkisinin görülmediği sonuçuna varmaktadır.
Öne çıkanlar
Modern spor organizasyonlarinin surdurulebilir basari elde edebilmeleri ve paydas guvenini koruyabilmeleri, iyi yonetisim ilkelerinin etkin bir sekilde hayata gecirilmesine bağlıdir. Ancak spor yönetimi literatürunde, seffaflik, demokratik süreçler, denetim mekanizmalari ve dayanisma gibi cok boyutlu iyi yonetisim ilkelerinin uygulanmasini etkileyen örgütsel belirleyiciler ampirik duzeyde yeterince araştırilmamistir. Özellikle gelismekte olan ulkelerde spor federasyonlarinin karsi karsiya kaldigi kaynak kisitlari, yonetsel zafiyetler ve politik müdahaleler, iyi yonetisim ilkelerinin kurumsallasmasini zorlastirmaktadir. Bu kapsamda Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarinda yasanan yonetsel sorunlar, seffaflik eksikligi ve bütçe yetersizlikleri, yonetisim performansini doğrudan etkileyen örgüt kulturu ve stratejik yönetim gibi icsel dinamiklerin örgütsel buyukluk bağlaminda derinlemesine incelenmesini zorunlu kilmaktadir.
Bu araştırmanın temel amaci, secilmis Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarinda örgüt kulturu ve stratejik yönetim uygulamalarınin iyi spor yonetisimi üzerindeki doğrudan etkilerini ve örgütsel buyuklugun bu ilişkilerdeki düzenleyici rolunu ortaya koymaktir. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir araştırma deseni benimsenmistir. Veriler, Etiyopya'da faaliyet gösteren alti buyuk Olimpik spor federasyonundan (futbol, atletizm, basketbol, voleybol, hentbol ve bisiklet) orantili tabakali rastgele örnekleme yöntemiyle secilen 238 katılımcidan anket yoluyla toplanmistir. Toplanan verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yani sira yapısal esitlik modellemesi (YEM) ve hiyerarsik regresyon analizleri SPSS ve AMOS yazilimlari kullanılarak gerceklestirilmis, kurulan ölçum ve yapısal modellerin gecerlilik ve guvenilirlik degerleri test edilmiştir.
Araştırmanın analiz sonuçları, stratejik yönetim uygulamalarınin iyi spor yonetisimi üzerinde doğrudan, pozitif ve istatistiksel olarak son derece anlamli bir etkiye sahip oldugunu göstermektedir. Buna karsin, örgüt kulturunun iyi spor yonetisimi üzerindeki doğrudan etkisi istatistiksel olarak anlamli bulunmamistir. Düzenleyici değişken analizlerinde ise, örgütsel buyuklugun, örgüt kulturu ile iyi spor yonetisimi arasindaki ilişkide negatif yonlu ve anlamli bir düzenleyici rol ustlendigi tespit edilmiştir. Bu bulgu, örgütsel buyukluk arttikca örgüt kulturunun iyi yonetisim üzerindeki etkisinin zayifladigina isaret etmektedir. Ote yandan örgütsel buyuklugun stratejik yönetim ile iyi yonetisim arasindaki ilişkide düzenleyici bir etkisi saptanmamis, ancak örgütsel buyuklugun kendisinin iyi spor yonetisimi üzerinde doğrudan ve pozitif yonlu anlamli bir ana etkiye sahip oldugu belirlenmistir.
Elde edilen bulgular, spor federasyonlarinin buyuklugu ne olursa olsun iyi yonetisim standartlarina ulasabilmeleri için çevre analizleri, strateji belirleme ve sürekli izleme-değerlendirme süreçlerini içeren stratejik yönetim mekanizmalarini kararlilikla uygulamalari gerektigini ortaya koymaktadir. Örgütsel buyuklugun artmasiyla örgüt kulturunun yonetisim üzerindeki olumlu etkisinin azalmasi, buyuk ölçekli federasyonlarda kurallara dayalı, güçlü ve düzenleyici bir kurum kulturunun insa edilmesinin onemini göstermektedir. Bu çalışma, literatürde genellikle bagimsiz olarak ele alinan kurumsal teorileri butunlesik bir çerçevede bir araya getirerek spor yönetimi çalışmalarina kuramsal bir katkı sunmaktadir. Ayrıca, federasyonlarin yonetsel kapasitelerini artirabilmeleri için insan kaynaklarinin profesyonellestirilmesi ve finansal kaynaklarin cesitlendirilmesi hususunda politika yapicilara ve spor yöneticilerine somut yonetsel cikarimlar sağlamaktadir.
Çalışma; temsilcilik teorisi (agency theory), kurumsal teori (institutional theory), kaynak bagimliligi teorisi (resource dependency theory) ve paydas teorisinin (holder theory) butunlesik bir perspektifini temel almaktadir. Bu entegre yaklaşim sayesinde, spor federasyonlarinin hem icsel denetim ve seffaflik mekanizmalari hem de dis çevre baskilari ve kaynak kisitlari karşısinda geliştirdikleri yonetsel stratejiler kapsamli bir sekilde çözümlenmistir.
Yazarlar, iyi spor yonetisiminin belirleyicileri üzerine odaklanan kuresel ve bölgesel literatüru ele almaktadir. Özellikle yönetim kurulu yapisi, finansal kapasite, seffaflik, kurumsal sosyal sorumluluk ve stratejik planlama yetkinliği gibi mesleki ve kurumsal faktorleri tartisan çalışmalar (orn. O'Boyle and Shilbury, Kral and Cuskelly, Zeimers vd.) referans alinmistir. Ayrıca Afrika ve Etiyopya bağlamindaki spor yönetimi kisitlari, kaynak yetersizlikleri ve politik etkiler literatürdeki guncel tartismalar üzerinden temellendirilmistir.
Bu araştırmanın temel amaci, secilmis Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarinda örgüt kulturu ve stratejik yönetim uygulamalarınin iyi spor yonetisimi üzerindeki doğrudan etkilerini ve örgütsel buyuklugun bu ilişkiler üzerindeki düzenleyici rolunu ampirik olarak incelemektir (Garmamo et al., 2024).
Çalışma, seçilmiş Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarında örgüt kültürü, stratejik yönetim, örgüt büyüklüğü ve iyi spor yönetişimi arasındaki ilişkileri nicel olarak inceleyen betimsel kesit tabanlı bir tarama deseni benimsemiştir (Garmamo et al., 2024).
Stratejik yönetim uygulamalarının iyi spor yönetişimi üzerinde doğrudan, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmaktadır (beta = 0,78, t = 5,85, p < 0,001) (Garmamo et al., 2024).
Örgüt kültürünün iyi spor yönetişimi üzerindeki doğrudan etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (beta = 0,05, t = 0,48, p > 0,05) (Garmamo et al., 2024).
Örgütsel büyüklük, örgüt kültürü ile iyi spor yönetişimi arasındaki ilişki üzerinde olumsuz (negatif) ve anlamlı bir düzenleyici role sahiptir (beta = -0,10, t = -2,01, p < 0,05) (Garmamo et al., 2024).
Örgütsel büyüklüğün stratejik yönetim ile iyi spor yönetişimi arasındaki ilişki üzerindeki düzenleyici etkisi istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (Garmamo et al., 2024).
Düzenleme analizindeki ana etki değerlendirmesi, örgütsel büyüklüğün iyi spor yönetişimi üzerinde doğrudan ve pozitif anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir (beta = 0,14, t = 2,42, p < 0,05) (Garmamo et al., 2024).
Araştırma bulguları, Etiyopya Olimpik Spor Federasyonlarında stratejik yönetim uygulamalarının iyi spor yönetişim seviyesini doğrudan ve belirgin biçimde yükselttiğini, buna karşın örgüt kültürünün tek başına doğrudan anlamlı bir etki yaratmadığını ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, örgütsel büyüklük arttıkça örgüt kültürünün iyi yönetişim üzerindeki olumlu etkisinin zayıfladığı tespit edilmiştir.
Yazarlar bu durumu, spor federasyonlarının ölçeği büyüdükçe aktörler arasındaki iletişim ve güven ağlarının gevşemesiyle açıklamaktadır. Büyüyen yapılarda paylaşılan değerlerin ve kültürel bağların yönetişime doğrudan yansıması zorlaştığı için, büyük ölçekli federasyonların kurallara dayalı güçlü bir düzenleyici kültür yapısı ve sistematik stratejik yönetim mekanizmaları kurması zorunlu hale gelmektedir.
Elde edilen sonuçlar, stratejik planlama kapasitesinin ve stratejik yönetimin iyi spor yönetişiminin temel belirleyicisi olduğunu savunan O'Boyle ve Shilbury (2018) ile Shen ve Gentry (2012) araştırmalarıyla örtüşmektedir. Örgütsel büyüklüğün düzenleyici rolüne ilişkin negatif yönlü bulgu ise Lin ve arkadaşlarının (2012) yanı sıra örgüt büyüklüğü arttıkça sosyal sermaye bileşenlerinin zayıfladığını öne süren Andrews (2017) literatürüyle uyumluluk göstermektedir.
Sonuç olarak çalışma, spor yönetişimi literatürüne yalnızca mevcut durum tespiti üzerinden değil, örgütsel büyüklük ve stratejik yönetim gibi bağlamsal belirleyicilerin etkileşimini modelleyerek katkı sağlamaktadır. Spor yöneticileri için, federasyonların çalışan ve kaynak büyüklüğüne uygun stratejik planlama süreçlerini hayata geçirmelerinin ve ölçeğe uygun kültürel dinamikler geliştirmelerinin önemi vurgulanmaktadır.
Yazarlar, stratejik yönetimin iyi spor yönetişimi üzerindeki olumlu doğrudan etkisinin Shen ve Gentry (2012) tarafından ortaya konulan stratejik yönetim ile iyi kurumsal yönetişim arasındaki ilişkiyi vurgulayan teorik ve ampirik bulgularla tam bir uyum içinde olduğunu belirtmektedir (Garmamo et al., 2024).
Elde edilen veriler doğrultusunda örgütsel büyüklüğün örgüt kültürü ile iyi yönetişim arasındaki ilişkiyi negatif yönde düzenlediği bulgusu, Lin ve arkadaşlarının (2012) örgütsel büyüklüğün insan sermayesi açıklama düzeyi ile performans arasındaki ilişkiyi olumsuz etkilediğini gösteren çalışmasıyla paralel bir eğilim sergilemektedir (Garmamo et al., 2024).
Bu çalışma, spor yönetimi ve kurumsal yonetisim literatürleri arasindaki koprunun guclendirilmesinde kritik bir islev gormektedir. Geleneksel olarak yalnizca durum tespiti ve boyut analiziyle sınırli kalan iyi spor yonetisimi çalışmalarina karsilik, bu araştırma organizasyonlarin ic dinamiklerini ve yapısal özelliklerini butuncul bir kuramsal çerçevede ele almaktadir. Özellikle gelismekte olan ulke ve Afrika bağlamindaki spor federasyonlarinin kurumsal kapasite, kaynak kisitliligi ve yonetsel zafiyetlerine ilişkin ampirik kanıtlar sunarak, kuresel yonetisim normlarinin yerel yapilarda nasıl karsilik buldugunu analiz eden oncu metinler arasinda konumlanmaktadir.
Incelenen makale, literatürdeki coklu kuram yaklaşimini benimseyerek önceki çalışmalarin tekil kuramsal perspektiften kaynaklanan kisitliliklarini acikca asmaktadir. Ajanlik teorisi, kurumsal teori, kaynak bagimliligi teorisi ve paydas teorisini butunlestiren yöntemsel yaklaşimiyla, O'Boyle ve Shilbury (2018) ile Mirkonjic (2019) gibi araştırmacilarin ortaya koydugu belirleyiciler tartismasini genisletmektedir. Ayrıca stratejik yönetimin doğrudan pozitif etkisini doğrulayarak Breitbarth ve Rieth (2012) tarafindan geliştirilen strateji odakli yaklaşimlari desteklemekte, örgüt kulturu ve buyukluk etkileşiminde ise Lin ve arkadaslari (2012) ile Andrews (2017) bulgulariyla paralellik göstermektedir.
Literatür taramasına sağlanan en temel katkı, örgütsel büyüklüğün iyi spor yönetişimi üzerindeki ikili rolünü (hem doğrudan pozitif etki hem de örgüt kültürü ile yönetişim ilişkisinde negatif düzenleyici rol) ampirik olarak kanıtlamasıdır. Çalışma, stratejik yönetimin iyi spor yönetişiminin vazgeçilmez bir ön koşulu olduğunu istatistiksel olarak ortaya koyarak, yöneticilerin ve politika yapıcıların kaynak dağılımı ile stratejik planlama süreçlerine odaklanması gerekliliğini net bir şekilde belgeler. Böylece saha araştırmalarına yol gösteren sağlam bir analitik çerçeve sunmaktadır.
Makalenin doğrulanmış yöntemi, bulguları ve kuramsal çerçevesi; tez ve makale çalışmalarında kullanılacağı bölümle birlikte aşağıdaki araştırma taslaklarına dönüştürülmüştür.
Stratejik planlama ve yönetim süreçlerinin kurumsal yonetisim üzerindeki belirleyiciligini kanıtlamak amaciyla literatür taramasi bolumunde doğrudan referans olarak kullanılabilir (Garmamo et al., 2024).
Makaleyle bağlantısı: Makalede stratejik yönetimin iyi spor yonetisimi üzerindeki doğrudan pozitif etkisinin tespit edilmiş olmasi, alt boyutlar bazinda daha derinlemesine incelenmesi gerekliliginden turetistmistir (Garmamo et al., 2024).
Kuramsal çerçeve oluşturulurken örgütsel buyukluk ve kultur etkileşiminin yonetisim üzerindeki kosullu etkilerini açıklamak için kullanılir (Garmamo et al., 2024).
Makaleyle bağlantısı: Makalenin bulgularinda örgütsel buyuklugun kultur ile yonetisim ilişkisinde negatif moderator etki göstermesi ve bu durumun sosyal sermaye aglariyla açıklanmasindan turetistmistir (Garmamo et al., 2024).
Araştırma bulgularının tartisilirken finansal kapasite ve profesyonellesme duzeyinin yonetisim üzerindeki doğrudan rolunu açıklamak için tartisma bolumunde kullanılabilir (Garmamo et al., 2024).
Makaleyle bağlantısı: Makalenin sınırliliklar bolumunde araştırmanın yalnizca ic paydaslarla sınırli tutuldugunun belirtilmesi ve dis paydaslarin da dahil edilmesi gerektigi yonundeki gelecek araştırma çağrısindan turetistmistir (Garmamo et al., 2024).
Dönüştürücü eğitim liderliği, öğretmenlerin bireysel ve rutin odaklı görev bilincini; akran değerlendirmesi, ortak planlama ve yansıtıcı diyalogları içeren kolektif ve işbirliğine dayalı bir emek sürecine dönüştürerek yeniden yapılandırır.
Nur Efendi ve 8 yazar · Sosyal Bilimler
Rus futbol taraftarları en yüksek güveni taraftar gruplarına (%62, M=3.65) ve kendi kulüp yönetimlerine (%49, M=3.23) duyarken, lig ve federasyon gibi üst kurumlara güven oldukça düşüktür (%15, M=2.43).
Kristoff Reichel ve 3 yazar · Sosyal Bilimler
Korelasyon analizi sonuçlarına göre hesap verebilirlik ile öğretme ve öğrenme süreçleri arasında pozitif ve güçlü bir ilişki (r = 0,522) tespit edilmiştir.
Bekele Atanaw ve 2 yazar · Frontiers in Education · Sosyal Bilimler